Chương 1: Tổng quan tài liệu, cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn quản lý thuế Chương 2: Thiết kế và phương pháp nghiên cứu luận văn Chương 3: Thực trạng quản lý thuế tại Chi cục thuế quận Đống Đa Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý thuế tại Chỉ cục Thuế quận Đống Đa CHUONG I TONG QUAN TAI LIEU, CO SO LY LUAN VA KINH NGHIEM THUC TIEN QUAN LY THUE 1. TONG QUAN TAI LIEU Thực hiện chính sách cải cách Thuế từ năm 2007 đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu về công tác quản lý thuế đối với các sắc thuế như: - Đề tài “Hoàn thiện quản lý thu thuế của Nhà nước nhằm tăng cường sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp (Nghiên cứu tình huống của Hà Nội)”, 2009, luận án tiến sỹ của Nguyễn Thị Lệ Thúy. Đề tai đi sâu phân tích quản lý thu thuế của Nhà nước đối với các doanh nghiệp (không bao gồm hộ kinh doanh cá thé) trong giai đoạn từ năm 2005 — 2008. Đây là giai đoạn Luật quản lý thuế mới có hiệu lực thi hành (2007), trong giai đoạn đầu áp dụng nên người nộp thuế còn lúng túng khi thực hiện tuân thủ theo đúng pháp luật thuế, đồng thời cơ quan thuế thực hiện quản lý thu cũng còn nhiều khó khăn khi thi hành.
Qua dé tài, tác giả đã nêu ra một số giải pháp dé nhằm nâng cao tính tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại địa bàn thành phố Hà Nội. - Đề tài “Tăng cường quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Chỉ cục Thuế huyện Từ Liêm” 2011, luận văn thạc sỹ Nguyễn Thị Hồng Nga. Đề tài phân tích quản lý thuế giá trị gia tăng đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tai Chi cục thuế huyện Từ liêm, Hà Nội. Số lượng các doanh nghiệp ngoài quốc doanh (NQD) do Chi cục Thuế huyện Từ Liêm quản lý rất lớn, do địa bàn huyện Từ Liêm trước khi chia tách là rất rộng.
Do đó, việc quản lý đối tượng nộp thuế GTGT tại địa bàn rất khó khăn, các doanh nghiệp thường gian lận thuế GTGT qua việc thành lập nhiều doanh nghiệp để mua bán hóa đơn, nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế qua các ưu đãi về chính sách thuế. Qua đề tài này, tác giả Nguyễn Thị Hồng Nga muốn đưa ra một số giải pháp nhằm việc quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp NQD tại huyện Từ Liêm hiệu quả hơn như: tuyên truyền phô biến quy định chính sách thuế đến với NNT sâu rộng, đây mạnh triển khai chế độ kế toán hóa đơn, chứng từ; sử dụng hóa đơn điện tử, mã vạch; nâng cao ý thức, trách nhiệm của NNT về tự tính, tự khai, tự nộp, qua đó tự chịu trách nhiệm khi kiểm tra đối với số thuế đầu vào, đầu ra hay số tiền hoàn thuế GTGT .; - Đề tài “Giải pháp tăng cường quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Đông Sơn - tỉnh Thanh Hoá”, 2011, luận văn thạc sỹ Trịnh Duy Phong. Đề tài đã phân tích giải pháp quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại huyện Đông Sơn, Thanh Hóa; Doanh nghiệp ngoài quốc doanh là một trong những thành phần kinh tế quan trọng trong nền kinh tế của nước ta, hàng năm đóng góp số thu không nhỏ vào NSNN. Tuy nhiên, tình trạng that thu thuế TNDNở đối tượng này vẫn còn nhiều, NNT không tự giác chap hành pháp luật thuế, có nhiều hành vi gian lận dé trốn thuế.
Tác giả Trịnh Duy Phong thông qua tình hình thực tế tại huyện Đông Sơn để đưa ra giải pháp tăng cường quản lý thuế TNDN đối với các doanh nghiệp NQD như: tuyên truyền nâng cao nhận thức của NNT về quyền lợi và nghĩa vụ đối với Nhà nước; tăng cường kiểm tra về doanh thu, các khoản chỉ phí không đúng quy định mà doanh nghiệp hạch tóan nhăm làm giảm số thuế TNDN như: chỉ vượt mức khấu hao, chi trả lãi tiền vay quá quy định, chi tiền lương cho nhân viên vượt mức quy định. Qua một số giải pháp trên để quản lý thuế TNDN của doanh nghiệp NQD tốt hon, nâng cao số thu cho NSNN tai địa phương. - Đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý thuế đỗi với các doanh nghiệp tại Chỉ cục thuế thành phố Nha Trang”, 2012, luận văn thạc sỹ Hồ Thị Châu. Đề tài đi sâu phân tích quản lý thuế giá trị gia tăng tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa; Quản lý thuế tại Chi cục Thuế TP.
Nha Trang gồm nhiều sắc thuế, trong đó thuế GTGT đóng góp khoản thu chủ yếu vào NSNN địa phương, do đó, tác giả chỉ đi sâu phân tích quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại Chi cục Thuế TP. Từ đó, tác giả nêu ra giải pháp quản lý thuế GTGT qua việc kiểm tra đăng ký thuế, kê khai nộp thuế thông qua các tờ khai thuế GTGT hàng tháng, quản lý chặt chẽ hóa đơn đầu vào và đầu ra nhằm quản lý việc hòan thuế GTGT, hạn chế tình trạng buôn bán hóa đơn dé gian lan hoan thué. - Dé tài “Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thé trên địa bàn huyện Phú Thiện, tinh Gia Lai”, 2013, luận văn thạc sỹ Nguyễn Công Thạch; Đề tài đi sâu phân tích thực trạng quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn, bao gồm hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai và theo phương pháp khoán. Quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể luôn gặp khó khăn do chủ yếu các hộ kê khai thuế theo phương pháp khoán, không thực hiện chế độ kế toán, kê khai thuế không đúng nhằm giảm doanh thu thực tế dé giảm số thuế phải nộp.
Nhằm đảm bảo việc thu đúng, thu đủ để đảm bảo công bằng giữa các hộ, thì cơ quan thuế phải biết kết hợp tốt với Hội đồng tư van thuế, các ban ngành liên quan nhằm tuyên truyền công khai số thuế phải nộp của từng năm của mỗi hộ ngay từ cuối năm trước dé các hộ kinh doanh được tự kiểm tra, đối chiếu, so sánh. Tránh trường hợp không nhất trí với số thuế phải nộp, dẫn đến việc dây dưa nợ thuế kéo dài để cơ quan thuế phải áp dụng các biện pháp cưỡng chế, vừa không hiệu quả mà số thuế thu được không cao, gây mat ôn định về tâm lý của NNT. - Đề tài “Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra doi tượng nộp thuế tại Chỉ cục Thuế quận Hai Bà Trưng”, 2013, luận văn thạc sỹ Trần Thị Mỹ Linh; Đề tài đi sâu tìm hiểu đặc thù công tác thanh tra, kiểm tra thuế và đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại, khó khăn, hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra thuế trên địa bàn quận Hai Bà Trưng. Tại Chi cục Thuế quận Hai Bà Trưng, sỐ lượng các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thé thuộc một trong những quận lớn của TP.
Do vậy, công tác thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế tại cơ quan thuế luôn được coi trọng. Mục đích của việc này nhằm đảm bảo sự công bang va kiém tra lai viéc tu tinh, tu khai, tự nộp của NNT. NNT có thể hiểu sai về nội dung chính sách, dan đến tính toán số thuế phải nộp không đúng. Hoặc NNT cố ý trốn tránh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.
Từ thực tế đó, qua đề tài nhằm hoàn thiện hơn công tác thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế tại Chi cục như: tăng cường thực hiện quy trình thanh tra, kiểm tra. Kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, nếu cần giải trình, hoặc chưa rõ mới lập đoàn kiểm tra. Hạn chế việc kiểm tra quá nhiều tại doanh nghiệp gây ảnh hưởng đến quá trình họat động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. - Đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân của Tổng cục Thuế”, 2014, luận văn thạc sy của Trần Thị Tuyết; Đề tài đi sâu phân tích những hạn chế, bat cập trong quản lý thuế thu nhập cá nhân: chính sách chồng chéo, tô chức thực hiện chính sách kém hiệu quả, bộ máy quản lý công kénh, công tác tin học hóa chưa cao, tuyên truyền chính sách thuế thu nhập cá nhân đến các cá nhân, tổ chức chi trả thu nhập chưa hiệu quả và quan trọng nhất là kiểm soát các nguồn thu nhập của cá nhân chưa kịp thời với sự phát triển của các loại hình kinh doanh.
Do vậy vẫn còn thất thu thuế thu nhập cá nhân đối với các cá nhân khi chưa tự giác thực hiện quyết toán, kê khai thu nhập thực tế. Từ những thực tế đó, tác giả đưa ra những phương hướng, giải pháp để hoàn thiện hơn nữa việc quản lý thuế thu nhập cá nhân nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu thuế cho ngân sách nhà nước. - Dé tài “Hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Cục thuế tỉnh Thái Nguyên”, 2014, luận văn thạc sỹ của Phan Chí Nam. Đề tài phân tích thực trạng quản lý thuế GTGT đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục thuế tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2011 — 2013, những khó khăn khi quan lý thuế đối với các đối tượng này do việc thành lập các doanh nghiệp NQD dễ dàng, dẫn đến việc sử dụng hóa đơn GTGT trong hoàn thuế nhằm chiếm đoạt tiền thuế GTGT phải nộp của các đối tượng mua bán hóa đơn bat hợp pháp ngày càng lớn.
Từ đó, tác giả nêu lên một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT như các biện pháp quản lý DTNT, quản lý tốt hồ sơ các doanh nghiệp NQD, tăng cường đôn đốc nộp tờ khai, nộp thuế đúng thời hạn để hạn chế dây đưa nợ thuế và nâng cao kiểm tra việc hoàn thuế GTGT. Các đề tài trên đã đề cập một góc độ cụ thê trong công tác quản lý thuế của một đối tượng nộp thuế hoặc một sắc thuế tại một số địa phương cụ thé ở các tỉnh và thành phố Hà Nội có sự tương đồng về một số chỉ tiêu với Chi cục Thuế quận Đống Đa. Tuy nhiên, mỗi luận văn chỉ nghiên cứu về một sắc thuế hoặc một chức năng cụ thể, mà chưa có công trình nao nghiên cứu độc lập và tổng quát về quản lý thuế trên cả bốn chức năng: Tuyên truyền hỗ trợ, Kê khai kế toán thuế, Quản lý nợ, Thanh tra và kiểm tra thuế trên địa bàn quận Đống Đa. Vì vậy, việc thực hiện đề tài này mang tính thời sự và cấp thiết trong việc đưa ra giải pháp quản lý thuế hiệu quả hơn tại Chi cục thuế quận Đống Đa.2 KHÁI QUÁT CHUNG VE QUAN LÝ THUE 1.