Luận Văn Thạc Sĩ: Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Và Khả Năng Sinh Sản Của Gà Tò Nu Tại Viện Chăn Nuôi

Nghiên cứu đặc điểm sinh học và khả năng sinh sản của gà Tò Nu tại Viện Chăn Nuôi, cung cấp thông tin chi tiết về giống gà bản địa Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và khả năng sinh sản của gà Tò nuôi tại Viện Chăn nuôi
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Một số đặc điểm sinh học của gia cầm
• 1.3. Tính trạng sản xuất của gia cầm
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của gà
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của gà Tò Nu

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các đặc điểm sinh học của gà Tò Nu, một giống gà bản địa quý hiếm của Việt Nam. Các đặc điểm ngoại hình, kích thước cơ thể, và chỉ tiêu sinh lý máu được đánh giá chi tiết. Kết quả cho thấy gà Tò Nu có lông màu trắng ngà khi mới nở và chuyển sang màu nâu bạc khi trưởng thành. Đặc biệt, chân gà có hai vạch đỏ và hai hàng vảy song song, một đặc điểm di truyền độc đáo. Các chỉ tiêu sinh lý máu như số lượng hồng cầu, bạch cầu, và hemoglobin cũng được phân tích, phản ánh tình trạng sức khỏe và khả năng thích nghi của giống gà này.

1.1. Đặc điểm ngoại hình

Gà Tò Nu có đặc điểm ngoại hình nổi bật với lông màu trắng ngà khi mới nở và chuyển sang màu nâu bạc khi trưởng thành. Chân gà có hai vạch đỏ và hai hàng vảy song song, một đặc điểm di truyền độc đáo. Kích thước cơ thể của gà Tò Nu được đo đạc chi tiết, phản ánh khả năng sinh trưởng và phát triển của giống gà này.

1.2. Chỉ tiêu sinh lý máu

Các chỉ tiêu sinh lý máu như số lượng hồng cầu, bạch cầu, và hemoglobin được phân tích để đánh giá tình trạng sức khỏe của gà Tò Nu. Kết quả cho thấy gà Tò Nu có số lượng hồng cầu và hemoglobin ở mức ổn định, phản ánh khả năng thích nghi tốt với môi trường nuôi dưỡng.

II. Khả năng sinh sản của gà Tò Nu

Nghiên cứu cũng đánh giá khả năng sinh sản của gà Tò Nu, bao gồm tỷ lệ đẻ trứng, năng suất trứng, và tỷ lệ ấp nở thành công. Kết quả cho thấy gà Tò Nu có tỷ lệ đẻ trứng khá cao, với năng suất trứng đạt mức trung bình so với các giống gà bản địa khác. Tỷ lệ ấp nở thành công cũng được ghi nhận ở mức khả quan, phản ánh tiềm năng phát triển của giống gà này trong chăn nuôi.

2.1. Tỷ lệ đẻ trứng

Gà Tò Nu có tỷ lệ đẻ trứng khá cao, với năng suất trứng đạt mức trung bình so với các giống gà bản địa khác. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển của giống gà này trong chăn nuôi, đặc biệt là trong việc cung cấp trứng cho thị trường.

2.2. Tỷ lệ ấp nở

Tỷ lệ ấp nở thành công của gà Tò Nu được ghi nhận ở mức khả quan, phản ánh khả năng sinh sản ổn định của giống gà này. Đây là một yếu tố quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển giống gà Tò Nu.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển giống gà Tò Nu, một nguồn gen quý hiếm của Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc chọn lọc, nhân giống, và khai thác hiệu quả giống gà này. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần vào việc bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển nền nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.

3.1. Bảo tồn nguồn gen

Nghiên cứu này góp phần quan trọng trong việc bảo tồn nguồn gen quý hiếm của gà Tò Nu, một giống gà bản địa có nguy cơ bị mai một. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc lưu giữ và phát triển giống gà này.

3.2. Phát triển chăn nuôi

Kết quả nghiên cứu cũng có ý nghĩa thực tiễn trong việc phát triển chăn nuôi gà Tò Nu, đặc biệt là trong việc cung cấp trứng và thịt chất lượng cao cho thị trường. Điều này góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo tồn nguồn gen vật nuôi là một vấn đề cấp bách toàn cầu, được nhiều quốc gia quan tâm và thực hiện thông qua các công ước đa dạng sinh học. Theo báo cáo của ngành, hiện có khoảng 205 quốc gia đã xây dựng và cập nhật ngân hàng thông tin toàn cầu về nguồn di truyền động vật, tạo cơ sở cho việc khai thác và phát triển các giống vật nuôi quý hiếm. Gà Tò, một giống gà bản địa gắn liền với làng Tò, xã An Mỹ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, đang đứng trước nguy cơ mai một và lai tạp. Năm 2005, đề án bảo tồn nguồn gen vật nuôi Việt Nam đã kiến nghị đưa gà Tò vào danh mục giống vật nuôi cần bảo tồn lưu giữ nguồn gen.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định một số đặc điểm sinh học và khả năng sinh sản của gà Tò nuôi tại Viện Chăn nuôi, nhằm phục vụ công tác bảo tồn an toàn nguồn gen, chọn lọc nhân thuần và khai thác hiệu quả nguồn gen quý hiếm này. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2017 tại Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi - Viện Chăn nuôi, Hà Nội.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc bảo vệ sự đa dạng sinh học và phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững mà còn góp phần tạo ra sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng về thực phẩm an toàn. Kết quả nghiên cứu sẽ là tài liệu tham khảo quan trọng cho công tác nghiên cứu khoa học, giảng dạy và phát triển chăn nuôi gia cầm bản địa tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về đặc điểm sinh học và khả năng sinh sản của gia cầm, tập trung vào các khái niệm chính như:

• Đặc điểm ngoại hình và cấu trúc cơ thể: Bao gồm các chỉ tiêu như màu lông, kiểu mào, kích thước các chiều đo (vòng ngực, dài thân, dài lườn, dài đùi, cao chân), giúp phân loại và đánh giá hướng sản xuất của giống gà (hướng trứng, hướng thịt, kiêm dụng).
• Chỉ tiêu sinh lý máu: Số lượng hồng cầu, bạch cầu, hàm lượng hemoglobin và các protein huyết tương, phản ánh sức khỏe và khả năng miễn dịch của vật nuôi.
• Khả năng sinh trưởng và sinh sản: Đánh giá qua các chỉ tiêu như tỷ lệ nuôi sống, tốc độ sinh trưởng, tuổi thành thục sinh dục, năng suất trứng, chất lượng trứng, tỷ lệ thụ tinh và ấp nở.
• Ảnh hưởng của yếu tố di truyền và môi trường: Mô hình biểu diễn kiểu hình (P) là tổng của giá trị kiểu gen (G) và sai lệch môi trường (E), trong đó G bao gồm các hiệu ứng cộng gộp, trội và tương tác gen.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành trên đàn gà Tò nuôi tại Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi - Viện Chăn nuôi, Hà Nội, trong thời gian từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2017. Cỡ mẫu gồm 900 gà con ở giai đoạn 0-8 tuần tuổi, 450 gà ở giai đoạn 9-19 tuần tuổi và 57 gà trưởng thành (27 trống, 30 mái) được chọn ngẫu nhiên theo phương pháp ngẫu nhiên hoàn toàn.

Phương pháp bố trí thí nghiệm đảm bảo sự đồng đều về vị trí, chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng và quy trình thú y phòng bệnh. Chế độ dinh dưỡng được thiết kế theo từng giai đoạn phát triển với các chỉ tiêu năng lượng trao đổi (ME), protein thô (CP), canxi, photpho và methionin phù hợp.

Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm:

• Quan sát và đo đạc đặc điểm ngoại hình tại các thời điểm 1 ngày tuổi, 8 tuần và 19 tuần tuổi.
• Đo kích thước các chiều đo cơ thể ở 38 tuần tuổi theo tiêu chuẩn quốc tế.
• Xác định các chỉ tiêu sinh lý máu như số lượng hồng cầu, bạch cầu, hàm lượng hemoglobin.
• Đánh giá tỷ lệ nuôi sống, khả năng sinh trưởng, tiêu tốn thức ăn, tuổi thành thục sinh dục, năng suất và chất lượng trứng.
• Xác định tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ nở và tỷ lệ nở gà loại 1.
• Phân tích số liệu bằng phần mềm Excel và Minitab 16 với các tham số thống kê như trung bình, sai số trung bình, hệ số biến dị và độ lệch chuẩn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm ngoại hình và kích thước cơ thể

   • Gà Tò 1 ngày tuổi có bộ lông trắng ngà và vàng nhạt đồng nhất, mắt sáng, mỏ vàng, chân màu trắng hồng. Tỷ lệ gà có lông chân chiếm 68,7%.
   • Ở 8 tuần tuổi, gà trống chiếm 78,43% có màu lông nâu sẫm, chân vàng, mào cờ đỏ tươi; gà mái chủ yếu có lông nâu đốm đen (76,3%).
   • Ở 19 tuần tuổi, gà trống có thân hình vững chắc, lông đỏ tía, chân cao, mào tích đỏ tươi, đặc trưng có hàng lông chân từ đầu gối xuống bàn chân.
   • Kích thước các chiều đo ở 38 tuần tuổi cho thấy gà trống có vòng ngực trung bình 31,95 cm, dài thân 23,47 cm, dài đùi 24,18 cm, cao chân 12,75 cm; gà mái tương ứng là 27,81 cm, 20,45 cm, 20,63 cm và 11,75 cm.

2. Chỉ tiêu sinh lý máu

   • Số lượng hồng cầu trung bình là 2,826 triệu/mm³, bạch cầu 25,17 nghìn/mm³, hàm lượng hemoglobin 35,3 g/l, nằm trong giới hạn bình thường của gia cầm khỏe mạnh.
   • Các chỉ tiêu này thấp hơn một số giống gà nhập nội nhưng phù hợp với đặc điểm sinh học của gà bản địa.

3. Tỷ lệ nuôi sống và khả năng sinh trưởng

   • Tỷ lệ nuôi sống gà Tò giai đoạn 0-8 tuần tuổi đạt trung bình 92,22%, tương đương hoặc cao hơn một số giống gà nội khác.
   • Tỷ lệ nuôi sống giai đoạn 9-19 tuần tuổi cũng duy trì ở mức cao, phản ánh sức sống và khả năng kháng bệnh tốt.
   • Sinh trưởng tích lũy và tuyệt đối được theo dõi hàng tuần, cho thấy gà Tò có tốc độ sinh trưởng phù hợp với điều kiện nuôi dưỡng.

4. Khả năng sinh sản

   • Tuổi thành thục sinh dục được xác định khi đàn đạt tỷ lệ đẻ 5%, là chỉ tiêu quan trọng đánh giá khả năng sinh sản.
   • Năng suất trứng, khối lượng trứng, tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ nở đều được đo đạc và phân tích, cho thấy gà Tò có khả năng sinh sản ổn định, phù hợp cho việc bảo tồn và phát triển.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy gà Tò giữ được nhiều đặc điểm sinh học và sinh sản quý giá của giống bản địa, phù hợp với điều kiện nuôi dưỡng tại Viện Chăn nuôi. Đặc điểm ngoại hình như màu lông, kiểu mào, kích thước cơ thể phản ánh rõ tính chất hướng trứng và thịt, đồng thời giúp phân biệt giới tính và chọn lọc nhân thuần.

Chỉ tiêu sinh lý máu phù hợp với trạng thái sức khỏe bình thường, cho thấy gà Tò có khả năng miễn dịch tự nhiên tốt, phù hợp với điều kiện nuôi thả và nuôi nhốt. Tỷ lệ nuôi sống cao trong các giai đoạn phát triển chứng tỏ sức sống và khả năng thích nghi tốt, tương đương hoặc vượt trội so với một số giống gà nội khác.

Khả năng sinh sản ổn định với tuổi thành thục sinh dục hợp lý và năng suất trứng tương đối cao tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo tồn và phát triển giống. So sánh với các nghiên cứu trên các giống gà chuyên dụng trong và ngoài nước, gà Tò có tiềm năng phát triển bền vững nếu được quản lý và chọn lọc đúng hướng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tỷ lệ nuôi sống theo tuần tuổi, biểu đồ tăng trưởng khối lượng cơ thể, bảng so sánh các chỉ tiêu sinh lý máu và năng suất trứng để minh họa rõ nét các kết quả nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng quy trình chọn lọc nhân thuần đàn gà Tò

   • Thực hiện chọn lọc dựa trên các đặc điểm ngoại hình, kích thước cơ thể và khả năng sinh sản.
   • Mục tiêu nâng cao tỷ lệ nuôi sống và năng suất trứng trong vòng 3-5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Viện Chăn nuôi phối hợp với các trung tâm bảo tồn giống.

2. Phát triển chương trình bảo tồn nguồn gen gà Tò

   • Thiết lập đàn hạt nhân và lưu giữ nguồn gen tại các trung tâm bảo tồn.
   • Định kỳ đánh giá chất lượng đàn và cập nhật dữ liệu di truyền.
   • Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 5 năm tới.

3. Nâng cao chế độ chăm sóc, dinh dưỡng và quản lý sức khỏe

   • Áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp từng giai đoạn phát triển, tăng cường phòng bệnh.
   • Mục tiêu giảm tỷ lệ chết do bệnh đường ruột và tăng sức đề kháng.
   • Chủ thể: Người chăn nuôi và cán bộ kỹ thuật.

4. Khai thác và phát triển sản phẩm đặc sản từ gà Tò

   • Xây dựng thương hiệu sản phẩm gà Tò chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.
   • Thời gian triển khai: 2-3 năm sau khi ổn định đàn giống.
   • Chủ thể: Doanh nghiệp chăn nuôi, hợp tác xã và các tổ chức liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngành chăn nuôi

   • Lợi ích: Định hướng chính sách bảo tồn và phát triển nguồn gen vật nuôi bản địa.
   • Use case: Xây dựng chương trình bảo tồn giống gà Tò và các giống quý hiếm khác.

2. Nhà khoa học và nghiên cứu sinh

   • Lợi ích: Cung cấp dữ liệu khoa học về đặc điểm sinh học, sinh lý và sinh sản của gà Tò.
   • Use case: Tham khảo để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về giống gà bản địa.

3. Người chăn nuôi và doanh nghiệp chăn nuôi

   • Lợi ích: Áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả chăn nuôi, chọn lọc giống phù hợp.
   • Use case: Phát triển mô hình nuôi gà Tò thương phẩm chất lượng cao.

4. Giảng viên và sinh viên ngành chăn nuôi, thú y

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo phục vụ giảng dạy và học tập chuyên sâu về giống vật nuôi bản địa.
   • Use case: Sử dụng trong các môn học về di truyền giống, sinh lý gia cầm và kỹ thuật chăn nuôi.

Câu hỏi thường gặp

1. Gà Tò có đặc điểm ngoại hình nổi bật nào để phân biệt với các giống gà khác?
   Gà Tò có bộ lông màu đỏ tía ở gà trống trưởng thành, chân cao, mào cờ to đỏ tươi và đặc biệt có hàng lông chân từ đầu gối xuống bàn chân, chiếm tỷ lệ khoảng 32,07%. Đây là đặc điểm đặc trưng giúp phân biệt gà Tò với các giống khác.

2. Tỷ lệ nuôi sống của gà Tò trong giai đoạn gà con là bao nhiêu?
   Tỷ lệ nuôi sống gà Tò giai đoạn 0-8 tuần tuổi đạt trung bình 92,22%, tương đương hoặc cao hơn nhiều giống gà nội địa khác, phản ánh sức sống và khả năng thích nghi tốt của giống.

3. Khả năng sinh sản của gà Tò như thế nào?
   Gà Tò có tuổi thành thục sinh dục hợp lý, năng suất trứng ổn định với tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ nở cao, phù hợp cho việc bảo tồn và phát triển giống bản địa.

4. Phương pháp chọn lọc nhân thuần gà Tò được thực hiện ra sao?
   Chọn lọc dựa trên các đặc điểm ngoại hình, kích thước cơ thể, sức sống và khả năng sinh sản, được tiến hành theo phương pháp ngẫu nhiên hoàn toàn với sự đồng đều về điều kiện nuôi dưỡng và chăm sóc.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà Tò?
   Cần áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp từng giai đoạn, tăng cường quản lý sức khỏe, phòng bệnh hiệu quả và xây dựng quy trình chọn lọc nhân thuần để nâng cao tỷ lệ nuôi sống và năng suất trứng.

Kết luận

• Gà Tò giữ được nhiều đặc điểm sinh học và sinh sản quý giá, phù hợp với điều kiện nuôi dưỡng tại Viện Chăn nuôi.
• Các chỉ tiêu sinh lý máu và tỷ lệ nuôi sống phản ánh sức khỏe và khả năng miễn dịch tốt của giống.
• Kích thước cơ thể và đặc điểm ngoại hình giúp phân biệt rõ ràng giới tính và hướng sản xuất của gà Tò.
• Khả năng sinh sản ổn định với năng suất trứng và tỷ lệ nở cao tạo điều kiện thuận lợi cho bảo tồn và phát triển.
• Đề xuất xây dựng quy trình chọn lọc nhân thuần, phát triển chương trình bảo tồn và khai thác sản phẩm đặc sản từ gà Tò trong 3-5 năm tới.

Luận văn cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho công tác bảo tồn và phát triển giống gà Tò, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam. Các nhà quản lý, nhà khoa học và người chăn nuôi được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả và giá trị kinh tế của giống gà bản địa quý hiếm này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Một số đặc điểm sinh học của gia cầm 1. Các dẫn xuất của da gia cầm Lông là dẫn xuất của da, là một đặc điểm di truyền của giống, có ý nghĩa phân loại và ý nghĩa kinh tế.

Gà con mới nở có lông tơ che phủ, cùng với sự sinh trưởng của gia cầm non, lông tơ dần dần được thay thế bằng lông cố định. Tốc độ mọc lông là sự biểu hiện mức độ mọc lông sớm hay muộn, biểu hiện theo một nhịp điệu có tính di truyền. Tốc độ mọc lông liên quan chặt chẽ đến cường độ sinh trưởng, những gia cầm lớn nhanh thì tốc độ mọc lông nhanh. (Brandsch và Billchel H.

Màu sắc lông do một số gen qui định, màu sắc lông phụ thuộc vào chất sắc tố chứa trong bào trứng của tế bào. Tùy theo mức độ oxy hóa các chất tiền sắc tố melanin (melanogen) có chứa trong các tế bào của lông. Bộ lông gia cầm có màu khác nhau như: màu đen, xám tro, màu tro… Nếu các chất sắc tố là nhóm lipoeron thì lông có màu vàng, xanh hoặc màu đỏ. Nếu không có chất sắc tố thì bộ lông màu trắng.

Công ty gia cầm Hạnh Nhân ở Trung Quốc đã tạo ra những dòng gà lông màu cho năng suất và chất lượng cao như gà Tam Hoàng 88%. Công ty Sasso đã tạo ra những dòng gà Label Saso lông màu có khả năng thích ứng rộng, phù hợp với vùng nhiệt đới và các phương thức nuôi khác nhau (theo Guinebert,1994) [8] - Mỏ: Có nguồn gốc vảy sừng, ngắn, cứng và chắc. Gà có mỏ dài và mảnh thì khả năng sản xuất thấp. Những giống gà da vàng thì mỏ cũng vàng, gà da đen thì mỏ cũng tối màu.

Ở gà mái màu sắc này cũng bị nhạt đi vào cuối thời kỳ đẻ trứng. Mỏ gà cần chắc chắn và ngắn. - Chân: Được bao phủ bằng lớp vảy sừng và có sự khác nhau về màu sắc. Bàn chân và ngón chân bao phủ một lớp vảy sừng tương tự như mỏ.

Gà 5 có khoảng cách giữa hai chân rộng thường được ưa thích hơn vì chân đứng rộng chứng tỏ thân rộng. Gà có chân chữ bát, các ngón cong và bộ xương khuyết tật không nên dùng làm giống. Chân gà có 4 ngón (trừ gà ác chân có 5 ngón). Chân thường có vuốt và cựa.

Cựa là một đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp, có ở gà trống. Cựa có vai trò cạnh tranh và đấu tranh sinh tồn của loài. Hình dáng và kích thước các chiều đo Tùy mục đích sử dụng, các dòng gà được chia thành 3 loại hình: hướng trứng, hướng thịt và hướng kiêm dụng. Gà hướng trứng có thân hình thon nhỏ, cổ dài, nhẹ cân, dáng nhanh nhẹn.

Gà hướng thịt có thân hình to, thô, cổ dài trung bình, ngực nở, dáng đi nặng nề, khối lượng lớn. Gà kiêm dụng có hình dáng trung gian, cơ thể có hướng kiêm dụng trứng - thịt hoặc thịt - trứng. Một số chỉ tiêu sinh lý máu gà Máu là một trong những mô biệt hóa cao nhất ở dạng lỏng, lưu thông trong huyết quản, là nguồn gốc của tất cả các dịch thể, có ảnh hưởng sâu sắc đến các tổ chức, cơ quan trong cơ thể sống, là nội mô của cơ thể. Khi lưu thông huyết quản của vòng tuần hoàn lớn, máu thực hiện các chức năng sinh lý: tham gia vận chuyển sinh dưỡng và chất thải trong quá trình trao đổi chất, điều hòa thân nhiệt, vận chuyển các chất khí O2 và Co2 cho quá trình hô hấp mô bào.

Nhiệm vụ bảo vệ cơ thể là do các dạng protein miễn dịch, các kháng thể (phetixitin, inglutinin…) tồn tại trong huyết thanh, bạch cầu là phòng tuyến bảo vệ vững chắc sự xâm nhập của vi khuẩn. Cân bằng nước và muối khoáng trong cơ thể, tạo một hệ thống đệm rất hoàn chỉnh và hoạt động linh hoạt. Hồng cầu ở gia cầm có hình bầu dục, lồi hai mặt, có nhân nhỏ. Hồng cầu là loại tế bào có nhiều nhất trong máu, có chức năng vận chuyển khí O2 và Co2.

Số lượng hồng cầu và kích thước của nó phụ thuộc vào loài giống, mùa vụ, tuổi của gia cầm. Số lượng hồng cầu gà con dưới 5 ngày tuổi 2,3 6 triệu/mm3. Đến 3 - 4 tháng tuổi số lượng hồng cầu đạt tới mức như ở gia cầm trưởng thành 3 - 4 triệu mm3. Trong hồng cầu có 60 % là nước và 40 % là vật chất khô.

Trong vật chất khô có 90 - 95 % là hemoglobin, 3 - 8 % các protein khác, 0,5 % lexitin, 0,3% cholesteron, các muối kim loại chủ yếu là muối kali. Hồng cầu tăng khi con vật bị trở ngại về hô hấp (viêm phế quản, khí quản…) hoặc máu giảm trạng thái lỏng (ỉa chảy, tăng mô huyết…) Hồng cầu giảm khi cơ thể bị thiếu máu nghiêm trọng, khi mắc các bệnh siêu vi trùng, lao, ung thư, ký sinh trùng đường máu và các bệnh gây xuất huyết. Khi thức ăn nghèo sắt, đồng, một số acid amin, vitamin B12, vitamin C (Nguyễn Thị Minh, 2000) [20]. Hemoglobin (Hb) chiếm 9 - 14 % trong máu động vật khỏe mạnh.

Hemoglobin là một chromoprotein có cấu tạo globin (96%) và nhóm Hem (4%), kết cấu của nhóm Hem có nhân sắt (Fe) làm cho máu có màu đỏ, cũng như đồng (Cu) trong hemoxiamin làm máu loài nhuyễn thể có màu xanh da trời và Magie (Mg) trong chlorophyll làm cho lá cây có màu lục. Globin có bản chất protein nên hemoglobin mang tính đặc trưng cho loài. Hàm lượng hemoglobin còn đánh giá chất lượng của máu, mặc dù số lượng hồng cầu ít nhưng hàm lượng hemoglobin cao thì máu vẫn tốt. Hàm lượng hemoglobin trong máu gia cầm phụ thuộc vào tuổi và giống.

Gà mái Leghorn 6,7g/100ml máu; gà mái trưởng thành 8,9 g/100ml máu; gà trống trưởng thành 10,2g/100ml máu. Bạch cầu là loại tế bào có nhân, có bào trứng được phân loại thành: bạch cầu có nhân, các nhân nằm ở nguyên sinh chất, tùy theo tính chất bắt màu của các nhân mà phân ra hạch cầu trung tính, toan tính, kiềm tính. Bạch cầu không nhân gồm: lâm ba cầu và bạch cầu đơn nhân. Chức năng sinh lý của bạch cầu là bảo vệ cơ thể, chống lại những vi khuẩn xâm nhập vào máu và mô thông qua: phương thức thực bào, miễn dịch dịch thể (tiết kháng 7 thể và làm ngưng kết kháng nguyên), miễn dịch tế bào (không tiết kháng thể, nhưng cố định được độc tố ngay trên bản thân nó).

Thực bào là phương thức quan trọng nhất chống lại sự nhiễm trùng của cơ thể, là chức năng chỉ yếu của bạch cầu có hạt. Còn bạch cầu không hạt như: lâm ba cầu (lymphocytes) thì tham gia quá trình miễn dịch tế bào và miễn dịch dịch thể. Tỷ lệ các loại bạch cầu trong máu gọi là công thức bạch cầu. Khi sinh trưởng cơ thể thay đổi, công thức bạch cầu cũng biến đổi, dựa vào đó để chẩn đoán lâm sàng.

Bạch cầu trắng khi có bệnh nhất là chứng viêm, nhiễm trùng ở nơi có nhiều mầm bệnh. Bạch cầu là những tế bào có kích thước lớn hơn hồng cầu nhưng số lượng ít hơn nhiều lần so với hồng cầu. Số lượng bạch cầu của gà trong 1mm3 máu là 40 (20 - 60) nghìn. Số lượng bạch cầu phụ thuộc vào điều kiện nuôi dưỡng, tình trạng sức khỏe, đặc điểm giống, loài và các nguyên nhân khác.

Ngoài các chỉ tiêu sinh lý máu như hồng cầu, bạch cầu, hemoglobin còn các chỉ tiêu khác như: đông máu, lắng máu, thể tích hồng cầu, sức kháng thẩm thấu của hồng cầu, công thức bạch cầu cũng rất quan trọng. Trong chăn nuôi thú y có ý nghĩa xác định giống, chọn và lai tạo giống, trong chẩn đoán lâm sàng cũng có ý nghĩa quan trọng. Tính trạng sản xuất của gia cầm 1. Bản chất di truyền của các tính trạng sản xuất Khi nghiên cứu các tính trạng về tính năng sản xuất của gia cầm được nuôi trong điều kiện cụ thể, thực chất là nghiên cứu đặc điểm di truyền số lượng và ảnh hưởng của những tác động môi trường lên các tính trạng đó.

Hầu hết các tính trạng về năng suất của vật nuôi như sinh trưởng, sinh sản, mọc lông, tăng trưởng thịt, đẻ trứng đều là các tính trạng số lượng. Cơ sở di truyền của các tính trạng số lượng cũng do các gen nằm trên nhiễm sắc thể qui định. Theo Nguyễn Ân và cs (1983) [1] các tính trạng sản xuất là các tính 8 trạng số lượng, thường là các tính trạng đo lường như khối lượng cơ thể, kích thước các chiều đo, sản lượng trứng, khối lượng trứng. Các tính trạng số lượng thường bị chi phối bởi nhiều gen, các gen này hoạt động theo 3 phương thức: - Công gộp (A) hiệu ứng tích lũy của từng gen - Trội (D) hiệu ứng tương tác giữa các gen cùng một locus - Át gen (I) hiệu ứng do tương tác của các gen không cùng 1 locus Hiệu ứng cộng gộp (A) là các giá trị giống thông thường (general breeding value) có thể tính toán được, có ý nghĩa trong chọn lọc nhân thuần.

Hiệu ứng trội (D) và át gen (I) là những hiệu ứng không cộng tính và là giá trị giống đặc biệt (special breeding value) có ý nghĩa đặc biệt trong các tổ hợp lai. Ở các tính trạng số lượng, giá trị kiểu hình cũng do giá trị kiểu gen (kiểu di truyền) và sai lệch môi trường qui định. Những giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều gen có hiệu ứng nhỏ (minon gen) cấu tạo thành. Đó là các gen mà hiệu ứng riêng biệt của từng gen thì rất nhỏ, nhưng tập hợp lại sẽ ảnh hưởng rất rõ rệt tới tính trạng nghiên cứu, tính trạng sản xuất là một ví dụ (Nguyễn Văn Thiện, 1996)[25].

Khác với các tính trạng chất lượng, tính trạng số lượng chịu ảnh hương rất lớn bởi các yếu tố tác động của ngoại cảnh. Tuy các điều kiện bên ngoài không thể làm thay đổi cấu trúc di truyền nhưng nó tác động làm phát huy hay kìm hãm việc biểu hiện các hoạt động của các gen. Các tính trạng số lượng được qui định bởi kiểu gen và chịu ảnh hưởng nhiều của điều kiện ngoại cảnh, mối tương quan đó được biểu thị như sau: P=G+E Trong đó: P là giá trị kiểu hình, G là giá trị kiểu gen, E là sai lệch môi trường. 9 Giá trị kiểu gen (G) hoạt động theo ba phương thức: cộng gộp, trội và át gen.

Từ đó, G cũng có thể biểu thị theo: G=A+D+I Trong đó: G là giá trị kiểu gen, A là giá trị cộng gộp, D là giá trị sai lệch trội, I là giá trị sai lệch tương tác. Ngoài ra, các tính trạng số lượng còn chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường.