MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Đặc điểm sinh học của đơn bào Histomonas meleagridis ký sinh ở gia cầm.
Vị trí của đơn bào Histomonas meleagridis trong hệ thống phân loại động vật nguyên sinh. Hình thái học của đơn bào Histomonas meleagridis. Sức đề kháng của đơn bào H. Phương thức truyền lây bệnh do đơn bào H.
Bệnh đầu đen (Histomonosis) ở gà. Lịch sử bệnh đầu đen ở gà. Dịch tễ học bệnh đầu đen (Histomonosis) ở gia cầm. Cơ chế sinh bệnh.
Triệu chứng và bệnh tích bệnh đầu đen. Biến đổi máu của gia cầm nhiễm đơn bào H. Chẩn đoán bệnh do đơn bào H. Miễn dịch trong bệnh đầu đen.
Các biện pháp phòng, trị bệnh đầu đen cho gà. Các biện pháp phòng bệnh đầu đen cho gà .23 * Sử dụng thuốc dự phòng. Điều trị bệnh đầu đen cho gà. ĐỐI TƢỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Đối tượng và vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Địa điểm, thời gian nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh đầu đen ở gà tại Thái Nguyên.
Nghiên cứu bệnh đầu đen do H. meleagridis gây ra ở gà. Nghiên cứu phác đồ điều trị bệnh đầu đen cho gà. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp điều tra thực trạng phòng chống bệnh ký sinh trùng cho gà. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh đầu đen do H. meleagridis gây ra ở gà nuôi tại Thái Nguyên. Phương pháp nghiên cứu bệnh đầu đen do đơn bào H.
meleagridis gây ra ở gà. Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh đầu đen cho gà. Xác định hiệu lực và độ an toàn của thuốc điều trị bệnh đầu đen cho gà. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.
Đặc điểm dịch tễ bệnh do đơn bào Histomonas meleagridis (bệnh đầu đen) ở gà nuôi tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Kết quả điều tra thực trạng phòng chống bệnh ký sinh trùng nói chung cho gà các xã nghiên cứu. Thực trạng bệnh đầu đen ở gà nuôi tại một số xã thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen theo lứa tuổi gà.
Tỷ lệ gà nhiễm bệnh đầu đen theo mùa vụ. Tỷ lệ gà nhiễm bệnh đầu đen theo phương thức chăn nuôi. Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen gà theo điều kiện vệ sinh chăn nuôi thú y. Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen theo kiểu nền chuồng nuôi gà.
Nghiên cứu triệu chứng lâm sàng và bệnh tích ở gà bị bệnh đầu đen. Triệu chứng lâm sàng của gà bị bệnh đầu đen. Sự thay đổi các chỉ tiêu sinh lý máu của gà bệnh so với gà khỏe. Công thức bạch cầu ở gà bị bệnh đầu đen so với gà khỏe.
Bệnh tích đại thể ở gà bị bệnh đầu đen. Biến đổi vi thể ở gan và manh tràng của gà bị bệnh đầu đen. Xác định phác đồ điều trị bệnh đầu đen cho gà. Thử nghiệm hiệu lực của một số thuốc điều trị bệnh đầu đen.
Đánh giá hiệu lực của thuốc điều trị bệnh đầu đen trên diện hẹp. Xác định hiệu lực của 3 phác đồ điều trị bệnh đầu đen cho gà trên diện rộng. Đề xuất biện pháp phòng chống bệnh đầu đen cho gà .62 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. Đặc điểm dịch tễ bệnh do đơn bào Histomonas meleagridis ở gà tại Thái Nguyên.
Triệu chứng và bệnh tích ở gà bị bệnh đầu đen. Điều trị bệnh đầu đen cho gà.67 TÀI LIỆU THAM KHẢO .68 MỘT SỐ ẢNH CỦA ĐỀ TÀI .78 vi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT cs. coli Escherichia coli E. tenella Eimeria tenella GOT Glutamic oxalacetic transaminase GPT Glutamic pyruvic transaminase H.
meleagridis Histomonas meleagridis H. ganillarum Heterakis ganillarum KL Khối lượng KCTG Ký chủ trung gian LDH Lactic dehydrogenase MDH Dehydrogenase malic Nxb Nhà xuất bản P Mức ý nghĩa spp. Trang TT Thể trọng VSTY Vệ sinh thú y XN Xét nghiệm vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Thực trạng phòng chống bệnh ký sinh trùng cho gà ở một số xã thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo địa phương. Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo lứa tuổi. Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo mùa vụ. Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo phương thức chăn nuôi.
Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo tình trạng vệ sinh thú y. Tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo kiểu nền chuồng nuôi gà. Tỷ lệ và các triệu chứng lâm sàng của gà bị bệnh đầu đen. Sự thay đổi một số chỉ tiêu sinh lý máu của gà bị bệnh đầu đen so với gà khỏe.
Sự thay đổi công thức bạch cầu của gà mắc bệnh đầu đen. Bệnh tích đại thể ở gà bị bệnh đầu đen. Bệnh tích vi thể một số cơ quan của gà mắc bệnh đầu đen. Tần số biến đổi vi thể ở manh tràng và gan của gà bị bệnh đầu đen.
Hiệu lực của phác đồ điều trị bệnh đầu đen trên diện hẹp. Hiệu lực của phác đồ điều trị bệnh đầu đen cho gà trên diện rộng .61 viii DANH MỤC HÌNH, ĐỒ THỊ Hình 3. Biểu đồ về tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo địa phương……………38 Hình 3. Đồ thị tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo lứa tuổi.
Biểu đồ về tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo mùa vụ. Biểu đồ về tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo phương thức chăn nuôi. Biểu đồ về tỷ lệ nhiễm bệnh đầu đen ở gà theo tình trạng vệ sinh thú y. Tính cấp thiết của đề tài Những năm gần đây ngành chăn nuôi nước ta có những bước phát triển vượt bậc về số lượng cũng như chất lượng đã góp phần tạo việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, tuy nhiên cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết như: kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng gà thả vườn, giống, thức ăn và đặc biệt là dịch bệnh… Do tốc độ phát triển chăn nuôi ngày càng tăng, số lượng gia cầm ngày càng nhiều, mật độ chăn nuôi ngày càng lớn nên môi trường ngày càng ô nhiễm, thúc đẩy nhiều loại hình dịch bệnh mới xuất hiện, trong đó bệnh Histomonosis là một bệnh ký sinh trùng truyền nhiễm nguy hiểm ở gà và gà tây do một loài đơn bào Histomonas meleagridis gây ra đã và đang trở nên mối lo ngại thường trực cho người chăn nuôi.
Bệnh có những bệnh tích đặc trưng: Viêm hoại tử mủ ở manh tràng và gan, thể trạng xấu, da vùng đầu, tích thâm đen và có thể gây chết đến 80% số gà mắc bệnh nếu không được điều trị kịp thời. Bệnh do Histomonas gây ra những bệnh tích song hành và đặc trưng ở ruột và gan, nó gây ra những biến đổi đặc trưng tạo kén ở manh tràng và có tính lây lan nhanh. Người làm công tác chăn nuôi và thú y gia cầm ở nước ta chưa có điều kiện để tiếp xúc và hiểu biết một cách đầy đủ về bản chất bệnh Histomonosis cho đến thời điểm tháng 3/2010 Lê Văn Năm đã quan sát thấy và công bố hàng loạt gà nuôi tập trung thả vườn tại một số tỉnh phía Bắc đã mắc bệnh này và bùng phát dữ dội, gây thiệt hại nặng nề cho người chăn nuôi. Vì vậy việc hiểu biết bệnh do Histomonas gây ra để có biện pháp phòng chống bệnh có hiệu quả là rất cấp thiết.
Xuất phát từ thực tế chăn nuôi gà tại huyện Phú Bình - Thái Nguyên, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ, lâm sàng và bệnh tích ở gà nuôi thả vườn do Histomonas meleagridis gây ra tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị’’. Mục tiêu của đề tài Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ, lâm sàng và bệnh tích do Histomonas gây ra ở gà nuôi thả vườn. Từ đó có cơ sở khoa học đề xuất biện pháp phòng trị bệnh này ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3.
Ý nghĩa khoa học * Cung cấp, hoàn thiện một số thông tin cần thiết và mới nhất về bệnh do Histomonas gây ra ở gà nuôi thả vườn tại Phú Bình - Thái Nguyên + Kết quả của đề tài là những cơ sở khoa học về một số đặc điểm dịch tễ, lâm sàng và bệnh tích bệnh do Histomonas gây ra ở gà nuôi tại huyện Phú Bình. + Đây là công trình khoa học mang tính hệ thống đầu tiên về bệnh này tại Phú Bình - Thái Nguyên. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của chúng tôi sẽ giúp các nhà quản lý và chăn nuôi hiểu thêm về nguyên nhân gây bệnh, đặc điểm dịch tễ, lâm sàng, bệnh lý của bệnh trong quá trình phát bệnh, mức độ thiệt hại kinh tế (tỷ lệ ốm chết, tiêu tốn thức ăn, giá thành…) do bệnh gây ra và bước đầu nắm được các biện pháp phát hiện bệnh kịp thời, từ đó áp dụng quy trình phòng, trị bệnh do Histomonas gây ra ở gà, hạn chế tỷ lệ nhiễm chết và thiệt hại do bệnh gây ra, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi, thúc đẩy chăn nuôi gà phát triển, ổn định kinh tế nông hộ (nông trại, trang trại) 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Đặc điểm sinh học của đơn bào Histomonas meleagridis ký sinh ở gia cầm 1.
Vị trí của đơn bào Histomonas meleagridis trong hệ thống phân loại động vật nguyên sinh Căn cứ vào kết quả phân tích trình tự gen 18S rRNA của H. (2010) [27] đã xác định được vị trí của H. meleagridis trong hệ thống phân loại nguyên sinh động vật như sau: Giới: Protozoen Ngành: Parabasalia Lớp: Tritrichomonadea Bộ: Tritrichomonadida Họ: Dientamoebidae Giống: Histomonas Loài: Histomonas meleagridis Popp C. (2011) [80] đã thu thập gà bị Histomonosis từ các trang trại khác nhau để xét nghiệm gen, xác định các chủng của loài H.
meleagridis gây bệnh. Kết quả cho thấy, có ít nhất hai chủng thuộc loài H. meleagridis (chủng A và B) gây ra các vụ dịch tại các trang trại chăn nuôi gà. (2011) [19] cho biết, ở Đức, ổ dịch Histomonosis đầu tiên xảy ra vào năm 2005, trong đàn gà mái 17 tuần tuổi; ổ dịch thứ hai (năm 2009) xảy ra trên đàn gà mái 8 tuần tuổi.
Trong cả hai vụ dịch, H. meleagridis gây bệnh đều thuộc chủng A.