CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học của đề tài Bưởi (Citrus grandis L. Osbeck) là một trong những loài cây ăn quả có múi được trồng khá phổ biến ở nước ta cũng như các nước vùng châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Philippin vv. Cây bưởi không những có giá trị kinh tế cao mà còn có giá trị dinh dưỡng lớn đối với con người.
Trong 100 g phần ăn được của bưởi có: 89 g nước, 0,5 g protein, 0,4 g chất béo, 9,3 g tinh bột, 49 IU vitamin A, 0,07 mg vitamin B1, 0,02 mg vitamin B2, 0,4 mg niacin và 44 mg vitamin C. Bưởi giúp dễ tiêu hóa và lưu thông máu góp phần hỗ trợ sức khỏe con người. Bên cạnh đó còn có naringin trong các hợp chất glucosid. Ngoài ăn tươi, quả bưởi còn có thể chế biến thành nhiều mặt hàng có giá trị như nước bưởi, mứt, chè.
vỏ quả, hoa, lá dùng để tinh chế dầu trong công nghiệp thực phẩm và mỹ phẩm. Cây bưởi dễ trồng, ít bị bệnh, tuổi thọ cao và có giá trị kinh tế, có phạm vi thích nghi sinh thái rộng, ở Việt Nam cây bưởi có mặt hầu hết ở các tỉnh thành trong cả nước, ở nhiều vùng miền đều có những giống bưởi đặc sản: bưởi Đoan Hùng, bưởi Diễn, bưởi Năm Roi, bưởi Da Xanh, bưởi Thanh Trà,… trong đó bưởi Diễn là giống hiện nay được trồng nhiều ở khu vực miền Bắc Việt Nam: Hà Nội, Hòa Bình, Bắc Giang, Thái Nguyên… Tuy nhiên trong sản xuất và thâm canh bưởi Diễn một số hiện tượng: cây ra hoa không tập trung, năm được mùa, năm mất mùa, tỷ lệ đậu hoa, đậu quả thấp… làm ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng. Trên thế giới và trong nước một số biện pháp khắc phục hiện tượng trên đã được nghiên cứu và áp dụng đối với nhiều loại cây ăn quả nói chung và cây bưởi nói riêng: điều chỉnh sinh trưởng, phát triển của cây bằng khoanh vỏ, cuốc gốc, cắt rễ, xiết nước, thụ phấn bổ sung và sử dụng một số loại chất điều hòa sinh trưởng, phân bón qua lá… Việc tăng năng suất, chất lượng bưởi phụ thuộc rất lớn vào các biện pháp kỹ thuật, đặc biệt là cuốc gốc, khoanh vòng vỏ, phun phân bón qua lá,. Sử dụng phân bón là một trong bốn yếu tố quan trọng hàng đầu trong thâm canh sản xuất nông nghiệp.
Bón phân qua lá được sử dụng để bổ sung thêm dinh dưỡng cho cây trồng một cách kịp thời các nguyên tố đa lượng, trung lượng và vi lượng. Phân bón Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 5 qua lá có tác dụng làm tăng năng suất, tăng cường khả năng kháng sâu bệnh cho cây, tính chống hạn và cải thiện năng suất, chất lượng sản phẩm. Phân bón qua lá còn giúp cho cây nhanh chóng phục hồi sau trồng, hoặc sau khi trải qua cá hiện tượng thời tiết bất thuận như nóng nắng, lạnh, khô hạn, úng ngập đã hạn chế được sâu bệnh hại, giảm sử dụng thuốc BVTV do đó làm nâng cao chất lượng, mẫu mã quả. Phân bón qua lá, đặc biệt là những loại phân có chứa các nguyên tố vi lượng và chất điều hòa sinh trưởng như GA3 có tác dụng làm tăng khả năng ra hoa, đậu quả, mã quả, phẩm chất và giảm số lượng hạt nếu phun vào những thời kỳ thích hợp.
Tuy nhiên, kết quả thu được phụ thuộc vào từng giống cụ thể, cần thử nghiệm trên giống bưởi Đại Minh để có những kết luận về sự ảnh hưởng của chúng tới năng suất, phẩm chất quả.