PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Dịch vụ KCB là một trong những dịch vụ thực sự cần thiết đối với mỗi chúng ta trong cuộc sống. Đây là một loại dịch vụ đặc thù, nó khác với những dịch vụ khác ở chỗ là khi con người không có khả năng thanh toán thì vẫn phải tiêu dùng. Nâng cao CLDV KCB là vấn đề không chỉ nhận được sự quan tâm của chính phủ, các bộ ban ngành mà còn cả toàn xã hội.
Ở Việt Nam, Chính phủ đã chủ trương thực hiện xã hội hoá trong cung ứng dịch vụ KCB, từng bước xây dựng chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ KCB, nâng cao CLDV khám chữa bệnh, nhằm tạo ra nhiều cơ hội cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ KCB. Có thể nói, hiện nay dịch vụ KCB không ngừng được các cơ sở y tế đổi mới, nâng cao CLDV để đáp ứng nhu cầu của người dân. Khả năng tiếp cận dịch vụ KCB của người dân cũng được tăng lên rõ rệt qua việc tăng cường mở rộng mạng lưới y tế, hỗ trợ tài chính trong KCB cho người nghèo, các chính sách bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, hiện nay dịch vụ KCB của Việt Nam còn khá nhiều bất cập.
Thực trạng quá tải diễn ra phổ biến. Công suất sử dụng giường bệnh thường xuyên trên 100%, tình trạng sử dụng ghép giường thường xuyên xảy ra, một bác sỹ phải khám 70 - 100 bệnh nhân/ngày là phổ biến. Việc cập nhật các văn bản hướng dẫn điều trị KCB vẫn thấp và khả năng tiếp cận văn bản hướng dẫn còn hạn chế. Chưa xây dựng được cơ chế kiểm tra, giám sát đánh giá việc thực hiện các văn bản từ các cơ quan chức năng đánh giá từ bên ngoài.
Các nhân viên vi phạm đạo đức y tế, ứng xử kém với bệnh nhân. Các bác sĩ vi phạm đạo đức nghề nghiệp khi kê đơn thuốc đắt tiền để hưởng phần trăm hoa hồng của dược viên; móc ngoặc chuyển bệnh nhân về phòng khám tư; thiếu tôn trọng bệnh nhân; lơ là, sao nhãng không hoàn thành nghĩa vụ; gây khó khăn cho bệnh 2 nhân để nhận tiền bệnh nhân….Thái độ của các nhân viên y tế còn yếu, không nhiệt tình, hay cáu gắt với bệnh nhân. Điều kiện cơ sở vật chất, tiện nghi cho người bệnh chưa được quan tâm. Trang thiết bị, đồ dùng của phòng bệnh và các điều kiện vệ sinh chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người bệnh.
Trên đây là những tồn tại hiện nay của ngành y tế. Ngành y tế cần tiếp tục đổi mới toàn diện: tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn và phẩm chất của cán bộ y, bác sĩ, đổi mới thái độ phục vụ, tất cả vì sự hài lòng của người bệnh, tiếp tục hoàn thiện cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật, ứng dụng kỹ thuật cao trong công tác dự phòng và điều trị. Nhận thức được vai trò của việc nâng cao CLDV khãm chữa bệnh, ban lãnh đạo BVPHCNHD đã tiến hành thực thi một số biện pháp nhất định nhằm nâng cao CLDV KCB nhằm đáp ứng nhu cầu KCB của nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đã đạt được, bệnh viễn vẫn còn những hạn chế, tồn tại như việc vận dụng các giải pháp này chưa đồng bộ, linh hoạt dẫn đến việc hiệu quả đạt được chưa cao.
Chính vì lí do trên, tác giả đã chọn lựa đề tài là: “Nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện phục hồi chức năng Hải Dương” làm luận văn nghiên cứu của mình. Tổng quan tình hình nghiên cứu Cho đến nay vấn đề nghiên cứu nâng cao CLDV KCB đã được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm. Tùy theo quan điểm, góc độ nhìn nhận, mà nhà cung cấp dịch vụ hay người sử dụng dịch vụ có cái nhìn khác nhau về CLDV KCB. Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu gần đây đã có nhiều hướng phân tích sâu hơn và cụ thể hơn các vấn đề của dịch vụ KCB nhằm giải quyết các khía cạnh KCB khác nhau.
Ở Việt Nam, cũng có rất nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu vấn đề CLDV KCB đó là những nghiên cứu khoa học, luận văn thạc sỹ hay luận án tiến sỹ với các đối tượng nghiên cứu, góc độ nghiên cứu, và mức độ nghiên cứu khác nhau. 3 Tác giả có thể kể đến dưới đây một số công trình tiêu biểu liên quan trực tiếp đến đề tài như sau: “Thực trạng và kết quả một số giải pháp can thiệp tăng cường tiếp cận, sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh y tế công lập tại huyện Như Xuân – tỉnh Thanh Hóa năm 2009 - 2011” – luận án tiến sĩ của Trần Đăng Khoa – chuyên ngành y tế công cộng năm 2013. Luận án đã mô tả thực trạng tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB y tế công lập của người dân huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa. Luận án đã đề xuất các biện pháp mang tính hiệu quả, thực tiễn cao, bền vững cho dịch vụ KCB, có thể được áp dụng cho các địa phương khác.
Giải pháp can thiệp toàn diện cả bên sử dụng lẫn bên cung cấp dịch vụ KCB song song với tăng cường truyền thông đã cho mang lại những kết quả rõ rệt trong công tác này tại Thanh Hóa. “Đo Lường Sự Hài Lòng Của Bệnh Nhân Đối Với Chất Lượng Dịch Vụ Y Tế Của Bệnh Viện Đa Khoa Trung Tâm An Giang - Thành Phố Long Xuyên” – chuyên đề năm 3 của nhóm thực hiện trường Đại học An Giang – Khoa kinh tế quản trị kinh doanh – 6/2014. Dựa trên cơ sở lý thuyết về CLDV, nghiên cứu đã xây dựng được mô hình gồm 5 thành phần, 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng chính là: tin cậy, cảm thông, đảm bảo, hiệu quả phục vụ và phương tiện hữu hình. Đề tài nghiên cứu 250 mẫu quan sát thông qua phát bảng hỏi.
Kết quả nghiên cứu còn lại 4 thành phần:tin cậy, cảm thông, hiệu quả phục vụ và phương tiện hữu hình. Trong đó, thứ tự trên được sắp xếp theo mức độ tăng dần sự tác động của CLDV y tế với sự thỏa mãn của người bệnh. Đề tài nghiên cứu đã đưa ra một số kiến nghị tham khảo cho ban quản lý Bệnh Viện Đa Khoa Trung Tâm An Giang - thành phố Long Xuyên nhằm nâng cao CLDV y tế tại bệnh viện. “Đánh gíá sự hài lòng của khách hàng sử dụng dịch vụ y tế tại Bệnh viện Việt Nam – Cuba – Đồng Hới – Quảng Bình” - bài báo đăng trên “Tạp chí khoa học, Đại học Huế, tập 72B, số 3 năm 2012” của Phùng Thị Hồng Hà, Trần Thị Thu Hiền – trường Đại họ kinh tế - Đại học Huế.
Theo kết của bài báo, có 3 nhân tố chính ảnh hưởng đến sự hài lòng của người bệnh, đó là chi phí chữa bệnh, hiệu quả công tác 4 KCB và đội ngũ cán bộ y, bác sĩ. Bài báo cũng đã đề xuất 6 nhóm giải pháp nhằm nâng cao CLDV KCB tại bệnh viện. “Nghiên cứu sự hài lòng của bệnh nhân đối với bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng” – luận văn Thạc sĩ quản trị kinh doanh của Tăng Thị Lưu năm 2011. Luận văn đã tổng hợp các lý thuyết về CLDV, sự hài lòng của khách hàng, mối quan hệ giữu CLDV và sự hài lòng khách hàng.
Luận văn cũng đã xác định được 5 nhân tố có tác đến sự hài lòng của bệnh nhân đối với bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng (tính hiệu quả và liên tục, sự thích hợp, thông tin, sự quan tâm và chăm sóc, tính hiệu dụng) và cách đo lường nó. Qua đó, luận văn cũng đã đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao CLDV bệnh viện, phục vụ người dân ngày một tốt hơn. Nghiên cứu “ảnh hưởng của chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh đến sự hài lòng của bệnh nhân tại bệnh viện Phong – Da liễu TW Quy” của tác giả Phạm Thị Mận.Theo nghiên cứu, có 3 yếu tố tác động tới mức độ hài lòng của người bệnh tại Bệnh viện Phong - Da liễu TW Quy Hòa là chất lượng chức năng, chất lượng kĩ thuật và hình ảnh. Thứ tự trên được sắp xếp theo mức tăng dần sự tác động của CLDV đối với sự hài lòng của bệnh nhân.
Nghiên cứu cũng đã xây dựng mô hình lý thuyết về sự hài lòng của bệnh nhân đối với CLDV y tế tại Bệnh viện Phong - Da liễu TW Quy Hòa và tiến hành kiểm định mô hình thực nghiệm. Qua đó, nghiên cứu cũng đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao CLDV KCB tại bệnh viện. Tuỳ theo hướng tiếp cận khác nhau, nghiên cứu của các nhà khoa học đều có ưu nhược điểm nhất định. Các tác giả đã hệ thống hóa, phân tích và đưa ra sự lựa chọn các khái niệm về KCB, CLDV KCB, làm rõ vai trò và sự cần thiết của nâng cao CLDV KCB; đưa ra các biện pháp nhằm nâng cao CLDV KCB.
Có thể nói, các nghiên cứu đã mở ra cơ hội mới giúp các cơ sở y tế nâng cao CLDV KCB, phục vụ sức khỏe người dân tốt hơn. Tuy nhiên hiện nay, vẫn chưa có một công trình nào tập trung nghiên cứu chuyên sâu, phân tích thực trạng dịch vụ KCB hiện nay và việc sử dụng đồng bộ, có hiệu quả các biện pháp nâng cao CLDV KCB ở các Bệnh viện phục hồi chức năng. Mặt khác, dịch vụ KCB tại bệnh viện cũng là một loại 5 dịch vụ đặc biệt, do đó, phân biệt sự khác biệt căn bản trong đặc điểm của dịch vụ này với các dịch vụ khác ở khu vực tư cũng là cần thiết để hiểu rõ nâng cao CLDV KCB sẽ có nhiều điểm đặc thù. Những “khoảng trống” trên đây của các công trình nghiên cứu đã gợi cho tác giả những hướng nghiên cứu mới nhằm thực hiện tốt luận văn của mình.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Luận văn được thực hiện hướng tới những mục tiêu cơ bản sau: - Tổng hợp cơ sở lý luận về CLDV KCB tại các bệnh viện; - Đánh giá thực trạng CLDV KCB tại BVPHCNHD giai đoạn 2013 – 2015. -Đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm nâng cao CLDV KCB tại BVPHCNHD đến năm 2020. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: CLDV khám chữa bệnh tại BVPHCNHD. - Phạm vi nghiên cứu: + Về nội dung: Nghiên cứu CLDV khám chữa bệnh tại bệnh tiếp cận theo những yếu tố của mô hình SERVPERF.
+ Về không gian nghiên cứu: bệnh viện phục hồi chức năng Hải Dương +Về thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong vòng 3 năm từ năm 2013-2015. Điều tra được tiến hành từ tháng 9/2015 đến hết tháng 10/2015. Các giải pháp được đề xuất đến năm 2020 6 5. Phương pháp nghiên cứu 5.