Luận văn thạc sĩ về thu và thoái thu bảo hiểm xã hội tại tỉnh Bình Định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thu và thoái thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội tỉnh bình định, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Vi
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Tú Oanh
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán thu và thoái thu bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.6. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THU VÀ THOÁI THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.1. Khái quát chung về Bảo hiểm xã hội
• 1.2. Khái niệm về Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp
• 1.3. Bản chất của Bảo hiểm xã hội. Vai trò của Bảo hiểm xã hội trong nền kinh tế xã hội
• 1.4. Các loại hình Bảo hiểm xã hội bắt buộc, Bảo hiểm xã hội tự nguyện
• 1.5. Khái quát về thoái thu Bảo hiểm xã hội
• 1.6. Nội dung thu và thoái thu Bảo hiểm xã hội
• 1.7. Nguồn hình thành và sử dụng quỹ Bảo hiểm xã hội
• 1.8. Tổ chức và quản lý hoạt động thu Bảo hiểm xã hội
• 1.9. Tổ chức và quản lý hoạt động thoái thu Bảo hiểm xã hội
• 1.10. Kế toán thu và thoái thu BHXH tại các đơn vị BHXH
• 1.11. Quy định kế toán về thu và thoái thu BHXH
• 1.12. Nội dung Kế toán thu BHXH. Kế toán thoái thu BHXH
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN THU VÀ THOÁI THU BHXH TẠI BHXH TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Quá trình hình thành và phát triển của BHXH tỉnh Bình Định
• 2.2. Chức năng, nhiệm vụ của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định. Hệ thống và tổ chức bộ máy quản lý BHXH tỉnh Bình Định
• 2.3. Đặc điểm tổ chức kế toán
• 2.4. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.5. Kết quả công tác thu chi Bảo hiểm xã hội giai đoạn 2016 đến 2018. Thực trạng kế toán thu và thoái thu BHXH tại BHXH tỉnh Bình Định
• 2.6. Đặc điểm hoạt động thu và thoái thu BHXH tại BHXH tỉnh Bình Định
• 2.7. Thực trạng Kế toán thu BHXH
• 2.8. Kế toán thoái thu bảo hiểm xã hội
• 2.9. Đánh giá thực trạng kế toán thu và thoái thu BHXH tại BHXH tỉnh Bình Định
• 2.10. Kết quả đạt được. Tồn tại và nguyên nhân
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN THU VÀ THOÁI THU TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Định hướng phát triển tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định
• 3.2. Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện kế toán thu và thoái thu tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định
• 3.3. Một số giải pháp hoàn thiện kế toán thu và thoái thu tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định
• 3.3.1. Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính
• 3.3.2. Hoàn thiện chứng từ kế toán thu và thoái thu BHXH
• 3.3.3. Hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán
• 3.3.4. Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán
• 3.3.5. Hoàn thiện báo cáo kế toán thu và thoái thu BHXH
• 3.3.6. Hoàn thiện công tác thoái thu Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp
• 3.3.7. Hoàn thiện ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.4. Điều kiện thực hiện các giải pháp
• 3.4.1. Đối với Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các sở ban ngành
• 3.4.2. Đối với Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Định
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)

Tóm tắt

I. Bảo hiểm xã hội và các khái niệm liên quan

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một chính sách quan trọng của Nhà nước, nhằm bảo đảm an sinh xã hội cho người lao động. Nghiên cứu này tập trung vào các khái niệm cơ bản về BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). BHXH được định nghĩa là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do các rủi ro như ốm đau, tai nạn lao động, hoặc hết tuổi lao động. BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc, hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh, trong khi BHTN hỗ trợ thu nhập cho người lao động bị thất nghiệp.

1.1. Khái niệm và bản chất của BHXH

BHXH là sản phẩm tất yếu của xã hội phát triển, mang tính chất chia sẻ rủi ro và bảo đảm an toàn xã hội. Về bản chất, BHXH là quá trình phân phối lại thu nhập giữa những người tham gia, thông qua việc hình thành quỹ tiền tệ chung. Nó không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn góp phần ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế.

1.2. Vai trò của BHXH trong nền kinh tế xã hội

BHXH đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định thu nhập và đời sống của người lao động. Nó giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi người lao động gặp rủi ro như ốm đau, tai nạn, hoặc thất nghiệp. Đồng thời, BHXH cũng tăng cường mối quan hệ giữa Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động, thể hiện tinh thần nhân đạo và đoàn kết trong cộng đồng.

II. Thực trạng thu và thoái thu BHXH tại Bình Định

Nghiên cứu này phân tích thực trạng thu và thoái thu BHXH tại Bình Định trong giai đoạn 2016-2018. Kết quả cho thấy, mặc dù BHXH tỉnh Bình Định đã có nhiều nỗ lực trong việc thu hút người lao động tham gia BHXH, số lượng người tham gia vẫn còn thấp, đặc biệt là trong khu vực kinh tế tư nhân. Công tác thu BHXH còn gặp nhiều khó khăn, liên quan đến cơ chế chính sách và quy trình quản lý. Thoái thu BHXH cũng là vấn đề đáng quan tâm, gây thiệt hại về thời gian và tài chính.

2.1. Tình hình thu BHXH tại Bình Định

Tình hình thu BHXH tại Bình Định cho thấy, số lượng người tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện còn thấp so với tiềm năng. Nguyên nhân chính là do thiếu hiểu biết về chính sách BHXH và sự phức tạp trong quy trình đăng ký. Công tác thu BHXH cần được cải thiện để tăng tỷ lệ tham gia và đảm bảo nguồn thu ổn định cho quỹ BHXH.

2.2. Vấn đề thoái thu BHXH tại Bình Định

Thoái thu BHXH là quá trình hoàn trả các khoản đóng góp BHXH không đúng quy định. Tại Bình Định, thoái thu BHXH gây ra nhiều khó khăn, bao gồm thiệt hại về tài chính và thời gian. Nguyên nhân chính là do sai sót trong quy trình quản lý và hạch toán kế toán. Cần có các giải pháp để hạn chế tình trạng thoái thu, đảm bảo hiệu quả quản lý quỹ BHXH.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán thu và thoái thu BHXH tại Bình Định

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp hoàn thiện kế toán thu và thoái thu BHXH tại Bình Định. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính, cải tiến hệ thống chứng từ kế toán, và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý BHXH. Những giải pháp này nhằm tăng cường hiệu quả công tác thu BHXH, hạn chế thoái thu, và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

3.1. Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính

Để hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính, cần xây dựng các quy định rõ ràng về quy trình thu và thoái thu BHXH. Đồng thời, cần tăng cường giám sát và kiểm tra để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý quỹ BHXH.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin

Ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý BHXH. Việc số hóa quy trình thu và thoái thu sẽ giúp giảm thiểu sai sót, tăng tốc độ xử lý, và đảm bảo tính chính xác trong hạch toán kế toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một chính sách an sinh xã hội quan trọng, góp phần ổn định đời sống người lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Tại Việt Nam, đặc biệt là tỉnh Bình Định, công tác kế toán thu và thoái thu BHXH giữ vai trò then chốt trong việc quản lý quỹ BHXH, bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Giai đoạn 2016-2018, BHXH tỉnh Bình Định đã ghi nhận nhiều nỗ lực trong việc thu hút người lao động tham gia BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện, bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Tuy nhiên, số lượng đơn vị và người lao động tham gia BHXH khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn thấp, đồng thời công tác thoái thu còn tồn tại nhiều hạn chế, gây thiệt hại về tài chính và thời gian.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng kế toán thu và thoái thu BHXH tại BHXH tỉnh Bình Định, nhận diện những mặt đạt được, tồn tại và nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thu và thoái thu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nghiệp vụ kế toán thu và thoái thu BHXH, BHYT, BHTN tại BHXH tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2016-2018. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính BHXH, góp phần tăng cường sự minh bạch, chính xác trong công tác kế toán, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của người lao động vào hệ thống BHXH, BHYT, BHTN.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kế toán thu và thoái thu BHXH, bao gồm:

• Lý thuyết về bảo hiểm xã hội: BHXH là hình thức bảo hiểm thu nhập nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động khi bị giảm hoặc mất khả năng lao động do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp hoặc hết tuổi lao động. Luật BHXH năm 2014 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 115/2015/NĐ-CP, Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH là cơ sở pháp lý quan trọng.

• Mô hình kế toán thu và thoái thu BHXH: Hệ thống kế toán thu và thoái thu BHXH được tổ chức theo Thông tư 178/2012/TT-BTC và Thông tư 102/2018/TT-BTC, với các tài khoản kế toán chi tiết phản ánh các khoản thu BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện, BHYT, BHTN và các khoản thoái thu. Mô hình này đảm bảo tính chính xác, minh bạch và liên thông dữ liệu giữa các bộ phận quản lý thu và kế toán.

• Khái niệm chính:

  • Kế toán thu BHXH: Ghi nhận các khoản thu từ người lao động, người sử dụng lao động và ngân sách nhà nước đóng góp vào quỹ BHXH.
  • Kế toán thoái thu BHXH: Xử lý các khoản hoàn trả do đóng thừa, đóng trùng hoặc đóng sai đối tượng.
  • Thoái thu: Việc hoàn trả số tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN không đúng hoặc trùng lặp cho người lao động hoặc đơn vị sử dụng lao động.
  • Chứng từ kế toán: Giấy tờ hợp pháp, hợp lệ làm căn cứ ghi sổ kế toán thu và thoái thu BHXH.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích số liệu thứ cấp, cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo thu chi BHXH, BHYT, BHTN của BHXH tỉnh Bình Định và các huyện, đã được thẩm định và công khai trong giai đoạn 2016-2018. Ngoài ra, dữ liệu được bổ sung từ các trang web chính thức của BHXH tỉnh Bình Định và các báo cáo ngành.

• Phương pháp phân tích: Phân tích tổng hợp, so sánh số liệu thu và thoái thu qua các năm để đánh giá thực trạng, xác định tồn tại và nguyên nhân. Sử dụng phương pháp phân tích định tính để đánh giá quy trình, chứng từ kế toán và hệ thống tài khoản kế toán áp dụng tại BHXH tỉnh.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung phân tích số liệu và quy trình kế toán thu, thoái thu BHXH trong giai đoạn 2016-2018, đồng thời khảo sát thực trạng tổ chức bộ máy kế toán và quản lý thu tại BHXH tỉnh Bình Định.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu BHXH nhưng còn hạn chế về số lượng người tham gia:
   Trong giai đoạn 2016-2018, tổng số thu BHXH, BHYT, BHTN tại tỉnh Bình Định có xu hướng tăng trưởng ổn định, với mức tăng khoảng 10-15% mỗi năm. Tuy nhiên, số lượng đơn vị và người lao động tham gia BHXH bắt buộc trong khu vực kinh tế tư nhân vẫn chiếm tỷ lệ thấp, chỉ khoảng 60% so với tiềm năng.

2. Tỷ lệ thoái thu BHXH chiếm khoảng 3-5% tổng số thu:
   Số liệu thống kê cho thấy, trong giai đoạn nghiên cứu, tỷ lệ thoái thu BHXH, BHYT, BHTN tại BHXH tỉnh Bình Định dao động từ 3% đến 5% tổng số thu hàng năm. Nguyên nhân chủ yếu do đóng trùng thời gian tham gia BHXH, sai sót trong đăng ký, hoặc đơn vị sử dụng lao động đóng sai đối tượng.

3. Quy trình kế toán thu và thoái thu còn nhiều bất cập:
   Việc luân chuyển chứng từ kế toán thu và thoái thu chưa đồng bộ hoàn toàn giữa các phòng ban, dẫn đến chậm trễ trong xử lý hồ sơ thoái thu. Hệ thống phần mềm kế toán chưa hoàn toàn liên thông, gây khó khăn trong việc đối chiếu số liệu giữa bộ phận quản lý thu và kế toán.

4. Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng theo Thông tư 178/2012/TT-BTC còn hạn chế:
   Mặc dù đã áp dụng hệ thống tài khoản kế toán chi tiết, nhưng việc ghi nhận các khoản thu và thoái thu vẫn còn tồn tại sai lệch nhỏ do chưa áp dụng đầy đủ Thông tư 102/2018/TT-BTC. Điều này ảnh hưởng đến tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại trên xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm hạn chế về nguồn nhân lực, công nghệ thông tin chưa đồng bộ, và quy trình quản lý thu, thoái thu chưa được chuẩn hóa hoàn toàn. So sánh với một số tỉnh thành khác, Bình Định có tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện và BHYT thấp hơn khoảng 10-15%, cho thấy cần tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ người dân.

Việc thoái thu chiếm tỷ lệ 3-5% tổng thu là mức khá cao, gây ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng quỹ BHXH. Nếu được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ thoái thu theo năm, sẽ giúp minh họa rõ xu hướng và mức độ ảnh hưởng của thoái thu đối với quỹ BHXH.

Hệ thống kế toán hiện tại cần được nâng cấp để áp dụng đầy đủ các chuẩn mực mới, đồng thời tăng cường liên thông dữ liệu giữa các phòng ban nhằm giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ xử lý hồ sơ. Việc này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý tài chính mà còn góp phần tăng cường niềm tin của người lao động và đơn vị sử dụng lao động vào hệ thống BHXH.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính BHXH:
   Xây dựng và ban hành quy trình chuẩn hóa quản lý thu và thoái thu BHXH, BHYT, BHTN tại BHXH tỉnh Bình Định trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện là Ban Giám đốc BHXH tỉnh phối hợp với các phòng ban liên quan.

2. Nâng cấp hệ thống chứng từ và phần mềm kế toán:
   Áp dụng đầy đủ Thông tư 102/2018/TT-BTC và triển khai phần mềm kế toán tích hợp liên thông giữa bộ phận quản lý thu và kế toán trong 18 tháng tới. Đơn vị thực hiện là phòng Kế toán và phòng Quản lý thu BHXH tỉnh.

3. Tăng cường công tác đào tạo, nâng cao năng lực nhân sự:
   Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ kế toán thu và thoái thu BHXH cho cán bộ trong 6 tháng tới, nhằm nâng cao kỹ năng xử lý chứng từ, hạch toán và quản lý số liệu. Chủ thể thực hiện là Ban Giám đốc BHXH tỉnh phối hợp với các đơn vị đào tạo chuyên ngành.

4. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người lao động và doanh nghiệp tham gia BHXH:
   Triển khai các chương trình truyền thông, tư vấn về lợi ích của BHXH tự nguyện, BHYT và BHTN nhằm tăng tỷ lệ tham gia lên ít nhất 80% trong khu vực kinh tế tư nhân trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là phòng Tuyên truyền và các đơn vị liên quan.

5. Hoàn thiện công tác thoái thu, giảm thiểu sai sót và trục lợi quỹ BHXH:
   Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, phối hợp chặt giữa các phòng ban và các cấp BHXH huyện, tỉnh để rà soát, xử lý kịp thời các trường hợp đóng trùng, đóng sai. Thời gian thực hiện trong 12 tháng. Chủ thể thực hiện là phòng Quản lý thu và phòng Kế hoạch Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và kế toán tại các cơ quan BHXH:
   Giúp nâng cao hiểu biết về quy trình kế toán thu và thoái thu BHXH, từ đó cải thiện hiệu quả công tác quản lý tài chính.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính công:
   Cung cấp kiến thức thực tiễn về kế toán trong lĩnh vực BHXH, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu và luận văn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về BHXH và an sinh xã hội:
   Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy trình quản lý thu và thoái thu BHXH hiệu quả, góp phần hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội.

4. Doanh nghiệp và người lao động:
   Nâng cao nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ trong việc tham gia BHXH, BHYT, BHTN, từ đó tăng cường sự tham gia và tuân thủ pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán thu BHXH gồm những nội dung chính nào?
   Kế toán thu BHXH bao gồm việc ghi nhận các khoản thu từ người lao động, người sử dụng lao động và ngân sách nhà nước đóng góp vào quỹ BHXH, BHYT, BHTN. Chứng từ kế toán phải đảm bảo hợp pháp, hợp lệ và được xử lý theo quy trình chuẩn.

2. Thoái thu BHXH là gì và vì sao xảy ra?
   Thoái thu là việc hoàn trả số tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN không đúng hoặc trùng lặp cho người lao động hoặc đơn vị sử dụng lao động. Nguyên nhân thường do đóng trùng thời gian tham gia, sai sót trong đăng ký hoặc cố ý trục lợi.

3. BHXH tỉnh Bình Định đã áp dụng hệ thống tài khoản kế toán nào?
   BHXH tỉnh Bình Định áp dụng hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 178/2012/TT-BTC, đang trong quá trình chuyển đổi sang Thông tư 102/2018/TT-BTC để nâng cao tính chính xác và minh bạch.

4. Làm thế nào để giảm thiểu tỷ lệ thoái thu BHXH?
   Cần hoàn thiện quy trình quản lý thu, tăng cường kiểm soát nội bộ, nâng cao năng lực cán bộ và áp dụng công nghệ thông tin để rà soát, xử lý kịp thời các trường hợp đóng trùng, sai sót.

5. Tại sao việc nâng cao tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện lại quan trọng?
   BHXH tự nguyện giúp mở rộng đối tượng tham gia, bảo đảm an sinh xã hội cho người lao động không thuộc diện bắt buộc, góp phần giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước và tăng tính bền vững của hệ thống BHXH.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích chi tiết thực trạng kế toán thu và thoái thu BHXH tại BHXH tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2016-2018, chỉ ra những mặt đạt được và tồn tại.
• Tỷ lệ thoái thu chiếm khoảng 3-5% tổng số thu, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý quỹ BHXH.
• Quy trình kế toán thu và thoái thu còn nhiều bất cập, hệ thống phần mềm và tài khoản kế toán cần được nâng cấp.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao năng lực nhân sự, áp dụng công nghệ thông tin và tăng cường tuyên truyền tham gia BHXH.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và áp dụng các công nghệ mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán thu và thoái thu BHXH trong tương lai.

Để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý BHXH tại Bình Định, các cơ quan liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất một cách đồng bộ và kịp thời. Hành động ngay hôm nay sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của hệ thống BHXH, bảo vệ quyền lợi người lao động và thúc đẩy an sinh xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I, Nghị định 146/2018/NĐ-CP quy định chi tiết về nhóm 06 đối tượng tham gia BHYT bao gồm:  Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng;  Nhóm do cơ quan BHXH đóng;  Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng;  Nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng;  Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình;  Nhóm do người sử dụng lao động đóng. e 7  Mức đóng BHYT Căn cứ theo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi bổ sung 2014, Nghị định 105/2014/NĐ-CP quy định chi tiết về mức đóng bảo hiểm y tế bao gồm: + Mức đóng BHYT thuộc nhóm 3 đối tượng Đối với 3 nhóm đối tượng do người lao động và người sử dụng lao động đóng, nhóm do Quỹ bảo hiểm xã hội đóng và nhóm do ngân sách Nhà nước đóng thì mức đóng BHYT là 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, BHTN hàng tháng. + Mức đóng nhóm hộ gia đình Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; Người thứ 2 đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất; Người thứ 3 đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất; Người thứ 4 đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất; Từ người thứ 5 trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất. + Lưu ý nhóm do Ngân sách nhà nước đóng: Người thuộc hộ gia đình cận nghèo: Mức hỗ trợ tối thiểu là 70% tháng lương cơ sở (TLCS); Học sinh, sinh viên: Mức hỗ trợ tối thiểu là 30% TLCS.

Hộ gia đình làm nông, lâm, ngư, diêm, nghiệp có mức thu nhập trung bình: Mức hỗ trợ tối thiểu là 50% TLCS. Bảo hiểm thất nghiệp Bảo hiểm thất nghiệp là một chế độ trong hệ thống các chế độ bảo hiểm xã hội, có mục đích hỗ trợ thu nhập cho người lao động bị mất thu nhập do e 8 thất nghiệp. Để được hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động phải đang tham gia đóng góp vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong khoảng thời gian 24 tháng trước khi bị thất nghiệp. Trong thời gian 3 tháng kể từ ngày thất nghiệp, người lao động phải nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm dịch vụ việc làm.

Người được hưởng bảo hiểm thất nghiệp phải chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày đăng ký thất nghiệp. Về thời gian được hưởng trợ cấp thất nghiệp phụ thuộc vào thời gian người lao động đóng bảo hiểm thất nghiệp. Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp được hưởng chế độ bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

Bản chất của Bảo hiểm xã hội BHXH là hình thức bảo hiểm thu nhập cho người lao động, là sản phẩm tất yếu khách quan của xã hội phát triển, là hình thức dịch vụ công để quản lý và đáp ứng nhu cầu chia sẻ các rủi ro trong cộng đồng, là quyền cơ bản của người lao động. BHXH vừa để thực hiện các mục đích xã hội, vừa để thực hiện các mục đích kinh tế trong mỗi cộng đồng, quốc gia. Trong đó, mục đích kinh tế và mục đích xã hội luôn được thực hiện đồng thời, đan xen lẫn nhau, là hai mặt không thể tách rời của BHXH. Khi đề cập đến các lợi ích kinh tế của BHXH đối với người lao động và đối với xã hội là đã bao hàm cả mục đích xã hội của nó.

Ngược lại, các mục đích xã hội của BHXH cũng chỉ đạt được khi nó đồng thời mang lại các lợi ích kinh tế thiết thực cho người tham gia. * Về phương diện xã hội: BHXH là sự chia sẻ rủi ro, bảo đảm an toàn xã hội. * Về phương diện kinh tế: BHXH là quá trình phân phối lại thu nhập giữa những người tham gia bảo hiểm, thông qua việc hình thành quỹ tiền tệ chung. e 9 * Về phương diện chính trị, pháp lý: Khi được nhà nước điều chỉnh bằng pháp luật, BHXH đã trở thành quyền cơ bản của người lao động, xét trên cả bình diện quốc gia và quốc tế.

Đồng thời đó cũng là trách nhiệm của họ và người sử dụng lao động phải tham gia BHXH. Vì vậy, BHXH là một chính sách xã hội quan trọng, là bộ phận cơ bản để đảm bảo an sinh xã hội của các quốc gia. Vai trò của Bảo hiểm xã hội trong nền kinh tế xã hội 1. Vai trò của Bảo hiểm xã hội dối với người lao động và gia đình họ Ở bất kỳ hoàn cảnh, thời điểm nào, rủi ro luôn luôn rình rập, đe doạ cuộc sống của mỗi người gây gánh nặng cho cộng đồng và xã hội.

Rủi ro phát sinh hoàn toàn ngẫu nhiên bất ngờ không lường trước được nhưng xét trên bình diện xã hội, rủi ro là một tất yếu không thể tránh được. Để phòng ngừa và hạn chế những tác động tiêu cực của rủi ro đối với con người và xã hội là nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động của BHXH. Chúng ta có thể liệt kê một số vai trò của BHXH đối với cá nhân - Thứ nhất: BHXH có vai trò ổn định thu nhập cho người lao động và gia đình họ. Khi tham gia BHXH, người lao động phải trích một khoản phí nộp vào quỹ BHXH, khi gặp rủi ro, bất hạnh như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động làm cho chi phí gia đình tăng lên hoặc phải ngừng làm việc tạm thời.

Do vậy thu nhập của gia đình bị giảm, đời sống kinh tế lâm vào tình cảnh khó khăn, túng quẫn. Nhờ có chính sách BHXH mà họ được nhận một khoản tiền trợ cấp đã bù đắp lại phần thu nhập bị mất hoặc bị giảm để đảm bảo ổn định thu nhập, ổn định đời sống. - Thứ hai: Ngoài việc đảm bảo đời sống kinh tế, BHXH tạo được tâm lý an tâm, tin tưởng. Khi đã tham gia BHXH góp phần nâng cao đời sống tinh e 10 thần cho người lao động đem lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân lao động.Vai trò của Bảo hiểm xã hội đối với xã hội - Thứ nhất: Tăng cường mối quan hệ giữa Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động, mối quan hệ ràng buộc, chặt chẽ, chia sẽ trách nhiệm, chia sẽ rủi ro chỉ có được trong quan hệ của BHXH.

Tuy nhiên mối quan hệ mối quan hệ này thể hiện trên giác độ khác nhau. Người lao động tham gia BHXH với vai trò bảo vệ quyền lợi cho chính mình đồng thời phải có trách nhiệm đối với cộng đồng và xã hội. Người sử dụng lao động tham gia BHXH là để tăng cường tình đoàn kết và cùng chia sẻ rủi ro cho người lao động nhưng đồng thời cũng bảo vệ, ổn định cuộc sống cho các thành viên trong xã hội. Mối quan hệ này thể hiện tính nhân sinh, nhân văn sâu sắc của BHXH.

- Thứ hai: BHXH thể hiện chủ nghĩa nhân đạo cao đẹp, BHXH tạo cho những người bất hạnh có thêm những điều kiện, những lực đẩy cần thiết để khắc phục những biến cố xã hội, hoà nhập vào cộng đồng, kích thích tính tích cực của xã hội trong mỗi con người giúp họ hướng tới những chuẩn mực của chân-thiện-mỹ nhờ đó có thể chống lại tư tưởng “Đèn nhà ai nhà ấy rạng”. BHXH là yếu tố tạo nên sự hoà đồng mọi người, không phân biệt chính kiến, tôn giáo chủng tộc, vị thế xã hội đồng thời giúp mọi người hướng tới một xã hội nhân ái, cuộc sống công bằng, bình yên. - Thứ ba: BHXH thể hiện truyền thống đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau tương thân tương ái của cộng đồng: Sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng là nhân tố quan trọng cộng đồng, giúp đỡ những người bất hạnh là nhằm hoàn thiện những giá trị nhân bản của con người, tạo điều kiện cho một xã hội phát triển lành mạnh và bền vững. e 11 - Thứ tư: BHXH góp phần thực hiện bình đẳng xã hội: trên giác độ xã hội, BHXH là một công cụ để nâng cao điều kiện sống cho người lao động.

Trên giác độ kinh tế, BHXH là một công cụ phân phối lại thu nhập giữa các thành viên trong cộng đồng. Nhờ sự điều tiết này người lao động được thực hiện bình đẳng không phân biệt các tầng lớp trong xã hội. Vai trò của Bảo hiểm xã hội đối với nền kinh tế thị trường - Thứ nhất: Khi chuyển sang cơ chế thị trường, thì sự phân tầng giữa các lớp trong xã hội trơ nên rõ rệt. Đồng thời tạo ra sự bất bình đẳng về thu nhập giữa các ngành nghề khác nhau trong xã hội.

Nhưng rủi ro xảy ra trong cuộc sống không loại trừ một ai, nếu rơi vào những người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn thì cuộc sống của họ trở nên bần cùng, túng quẫn. BHXH đã góp phần ổn định đời sống cho họ và gia đình họ. - Thứ hai: Đối với các doanh nghiệp, khi những người lao động không may gặp rủi ro thì đã được chuyển giao cho cơ quan BHXH chi trả. Nhờ vậy tình hình tài chính của các doanh nghiệp được ổn định hơn.

Hệ thống BHXH đã bảo đảm ổn định xã hội tạo tiền đề để phát triển kinh tế thị trường. - Thứ ba: Khi tham gia BHXH cho người lao động sẽ phát huy tinh thần trách nhiệm, gắn bó tận tình của người lao động trong các doanh nghiệp làm cho mối quan hệ thị trường lao động được trở nên lành mạnh hơn, thị trường sức lao động vận động theo hướng tích cực góp phần xây dựng và có kế hoạch phát triển chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường. - Thứ tư: Quỹ BHXH do các bên tham gia đóng góp được tích tụ tập trung rất lớn, phần quỹ nhàn rỗi được đem đầu tư cho nền kinh tế tạo ra sự tăng trưởng, phảt triển kinh tế và tạo công ăn việc làm cho người lao động. - Thứ năm: BHXH vừa tạo động lực cho các thành phần kinh tế phát e 12 triển nhưng mặt khác tạo ra sự bình đẳng giữa các tầng lớp dân cư thông qua hệ thống phân phối lại thu nhập góp phần lành mạnh hóa thị trường lao động.

Các loại hình Bảo hiểm xã hội bắt buộc, Bảo hiểm xã hội tự nguyện Hiện nay có rất nhiều phương thức phân loại bảo hiểm xã hội. Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 đã phân loại bảo hiểm xã hội theo hình thức của bảo hiểm xã hội gồm bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện.