Thực trạng và giải pháp phát triển lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay thực trạng và giải pháp phát triển lợn đen bản địa tại huyện chợ đồn tỉnh bắc kạn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Văn Phong
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Văn Sơn
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Lợn Đen Bản Địa Tại Huyện Chợ Đồn, Tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bắc Kạn

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu
• 2.2. Một số khái niệm và thuật ngữ có liên quan
• 2.3. Vai trò và vị trí của chăn nuôi lợn
• 2.4. Đặc điểm sinh học và đặc tính kỹ thuật chăn nuôi lợn
• 2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến chăn nuôi lợn
• 2.6. Cơ sở thực tiễn của đề tài nghiên cứu
• 2.7. Một số giống lợn được các hộ chăn nuôi sử dụng tại địa bàn huyện Chợ Đồn
• 2.8. Đặc điểm tình hình chăn nuôi lợn của nước ta
• 2.9. Kinh nghiệm chăn nuôi lợn ở một số địa phương của Việt Nam
• 2.10. Bài học kinh nghiệm chăn nuôi lợn cho huyện cho Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn
• 2.11. Tổng quan một số công trình nghiên cứu có liên quan
• 2.12. Đánh giá chung rút ra từ tổng quan tài liệu
• 3. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Điều kiện tự nhiên của huyện Chợ Đồn
• 3.3. Điều kiện kinh tế xã hội của huyện Chợ Đồn
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6. Phương pháp thu thập thông tin số liệu
• 3.7. Phương pháp xử lý phân tích thông tin số liệu
• 3.8. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.8.1. Nhóm các chỉ tiêu phản ánh đặc điểm của chủ hộ
• 3.8.2. Nhóm các chỉ tiêu phản ánh định tính của hộ
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng phát triển lợn đen bản địa trên địa bàn huyện Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn
• 4.2. Tình hình chăn nuôi lợn đen bản địa trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn
• 4.3. Tình hình chăn nuôi lợn đen trên địa bàn huyện Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn
• 4.4. Đặc điểm các hộ nghiên cứu
• 4.5. Tình trạng kinh tế của các hộ điều tra
• 4.6. Nguồn giống lợn đen bản địa của các hộ nghiên cứu
• 4.7. Nguồn thức ăn chăn nuôi lợn đen bản địa của các hộ nghiên cứu
• 4.8. Nguồn vốn chăn nuôi lợn đen bản địa của chủ hộ
• 4.9. Phương thức chăn nuôi lợn đen bản địa của các hộ nghiên cứu
• 4.10. Kênh thông tin kỹ thuật chăn nuôi của các hộ chăn nuôi lợn đen bản địa
• 4.11. Tình hình tham gia tập huấn của các hộ chăn nuôi lợn đen bản địa
• 4.12. Địa bàn tiêu thụ và kênh tiêu thụ lợn đen bản địa của các hộ nghiên cứu
• 4.13. Phân tích SWOT các yếu tố tác động đến việc phát triển chăn nuôi lợn đen bản địa trên địa bàn huyện Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn
• 4.13.1. Những điểm mạnh trong việc phát triển LĐBĐ trên địa bàn nghiên cứu
• 4.13.2. Những điểm yếu trong việc phát triển lợn đen bản địa trên địa bàn nghiên cứu
• 4.13.3. Những cơ hội phát triển lợn đen bản địa trên địa bàn nghiên cứu
• 4.13.4. Những thách thức đối với việc phát triển LĐBĐ trên địa bàn nghiên cứu
• 4.14. Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển chăn nuôi lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2020 - 2025
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn

Huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, nổi bật với giống lợn đen bản địa, một nguồn tài nguyên quý giá trong chăn nuôi. Giống lợn này không chỉ có giá trị kinh tế mà còn mang lại lợi ích về mặt văn hóa và sinh thái. Việc phát triển giống lợn đen bản địa không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần bảo tồn giống vật nuôi quý hiếm. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Phong (2019), lợn đen bản địa có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, giúp người dân địa phương duy trì sinh kế.

1.1. Đặc điểm sinh học và giá trị kinh tế của lợn đen

Lợn đen bản địa có nhiều đặc điểm sinh học nổi bật như khả năng sinh sản tốt và chất lượng thịt thơm ngon. Thịt lợn đen được ưa chuộng vì độ mềm và hương vị đặc trưng, mang lại giá trị kinh tế cao cho người chăn nuôi.

1.2. Vai trò của lợn đen trong phát triển kinh tế địa phương

Chăn nuôi lợn đen không chỉ tạo ra nguồn thực phẩm chất lượng mà còn góp phần vào việc xóa đói giảm nghèo. Nguồn thu từ việc bán lợn đen giúp cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình tại huyện Chợ Đồn.

II. Thách thức trong việc phát triển lợn đen bản địa tại Chợ Đồn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu kiến thức về kỹ thuật chăn nuôi, nguồn giống không ổn định và thị trường tiêu thụ hạn chế đang cản trở sự phát triển bền vững của giống lợn này.

2.1. Thiếu kiến thức và kỹ thuật chăn nuôi

Nhiều hộ chăn nuôi chưa được tiếp cận với các kiến thức hiện đại về kỹ thuật chăn nuôi, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp. Việc tổ chức các lớp tập huấn cho người dân là cần thiết để nâng cao nhận thức và kỹ năng.

2.2. Thị trường tiêu thụ và giá cả không ổn định

Thị trường tiêu thụ lợn đen còn hạn chế, chủ yếu tập trung trong huyện. Giá cả không ổn định cũng khiến người chăn nuôi gặp khó khăn trong việc duy trì sản xuất.

III. Giải pháp phát triển chăn nuôi lợn đen bản địa hiệu quả

Để phát triển bền vững chăn nuôi lợn đen bản địa, cần có những giải pháp đồng bộ và khả thi. Các giải pháp này bao gồm cải thiện nguồn giống, nâng cao kỹ thuật chăn nuôi và phát triển thị trường tiêu thụ.

3.1. Cải thiện nguồn giống lợn đen bản địa

Cần có các chương trình bảo tồn và phát triển nguồn giống lợn đen bản địa, bao gồm việc tuyển chọn và nhân giống các cá thể có chất lượng tốt.

3.2. Đào tạo kỹ thuật chăn nuôi cho người dân

Tổ chức các lớp đào tạo về kỹ thuật chăn nuôi, chăm sóc và phòng bệnh cho lợn đen sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.3. Phát triển thị trường tiêu thụ lợn đen

Cần xây dựng các kênh tiêu thụ hiệu quả, kết nối người chăn nuôi với thị trường, từ đó đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm lợn đen.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về lợn đen

Nghiên cứu về lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp phát triển đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời cải thiện đời sống cho người dân.

4.1. Kết quả từ các mô hình chăn nuôi lợn đen

Các mô hình chăn nuôi lợn đen bản địa đã cho thấy hiệu quả kinh tế cao, giúp nhiều hộ gia đình tăng thu nhập và cải thiện đời sống.

4.2. Tác động đến cộng đồng và môi trường

Việc phát triển chăn nuôi lợn đen không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và duy trì bản sắc văn hóa địa phương.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho lợn đen bản địa

Chăn nuôi lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức liên quan.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ

Chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương sẽ giúp người chăn nuôi vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

5.2. Hướng đi cho tương lai của lợn đen bản địa

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giải pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn đen, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện Chợ Đồn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn là một ngành kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế nông thôn. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Kạn, nhu cầu tiêu thụ thịt lợn của người dân địa phương khoảng 4.000 tấn/năm, trong khi sản lượng thịt lợn hơi năm 2016 mới đạt 13.352 tấn, cho thấy tiềm năng phát triển chăn nuôi lợn đen bản địa còn rất lớn. Mặc dù chăn nuôi lợn đen bản địa có nhiều ưu điểm như khả năng thích nghi cao, chất lượng thịt thơm ngon, giá bán cao hơn các giống lợn khác, nhưng vẫn tồn tại nhiều khó khăn như quy mô nhỏ lẻ, thiếu vốn, kiến thức kỹ thuật hạn chế và thị trường tiêu thụ chưa ổn định.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng phát triển chăn nuôi lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn trong giai đoạn 2015-2017, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững giai đoạn 2020-2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại ba xã Xuân Lạc, Quảng Bạch và Nam Cường, với dữ liệu thu thập từ 83 hộ chăn nuôi và 23 tác nhân trong chuỗi giá trị. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn nguồn gen quý, nâng cao hiệu quả kinh tế hộ gia đình và góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết phát triển nông thôn và quản lý chuỗi giá trị nông sản. Phát triển được hiểu là quá trình tiến bộ liên tục nâng cao mức sống và phân phối công bằng thành quả trong xã hội. Khái niệm lợn đen bản địa được xác định là giống vật nuôi có nguồn gốc bản địa, thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên địa phương, có giá trị kinh tế và văn hóa đặc trưng. Các khái niệm chính bao gồm: phát triển bền vững, chuỗi giá trị chăn nuôi, phân tích SWOT và quản lý nguồn gen vật nuôi.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào đánh giá thực trạng chăn nuôi lợn đen bản địa qua các chỉ tiêu về quy mô, nguồn giống, thức ăn, vốn, kỹ thuật chăn nuôi và thị trường tiêu thụ. Phân tích SWOT được sử dụng để làm rõ điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong phát triển chăn nuôi lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê giai đoạn 2015-2017 và số liệu sơ cấp thu thập năm 2018-2019 qua khảo sát 83 hộ chăn nuôi tại ba xã đại diện. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích, đảm bảo đại diện cho các nhóm hộ với điều kiện kinh tế khác nhau (nghèo, cận nghèo, trung bình, khá, giàu).

Phương pháp phân tích gồm thống kê mô tả, so sánh và phân tích SWOT. Số liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel để tổng hợp, phân tích và trình bày dưới dạng bảng biểu, biểu đồ. Ngoài ra, phỏng vấn sâu 23 tác nhân trong chuỗi giá trị nhằm thu thập thông tin định tính về thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 12/2017 đến tháng 12/2018, với số liệu thứ cấp cập nhật đến đầu năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn giống lợn đen bản địa chủ yếu do người dân tự sản xuất, chiếm tỷ lệ từ 92% đến 97%, chỉ có khoảng 3-8% số hộ sử dụng con giống mua từ bên ngoài. Điều này giúp tiết kiệm chi phí nhưng cũng làm hạn chế chất lượng giống do thiếu kiểm soát.

2. Nguồn thức ăn chủ yếu là tận dụng tại chỗ, như rau rừng, phụ phẩm nông nghiệp, chiếm trên 80% tổng thức ăn sử dụng. Thức ăn công nghiệp được sử dụng rất hạn chế do giá cao và khó tiếp cận.

3. Vốn đầu tư cho chăn nuôi còn thấp, chỉ khoảng 9% số hộ vay vốn ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng để phát triển chăn nuôi. Phần lớn hộ sử dụng vốn tự có hoặc vay mượn không chính thức.

4. Tỷ lệ hộ tham gia tập huấn kỹ thuật chăn nuôi và phòng bệnh thấp, có đến 60,2% số hộ không tham gia bất kỳ lớp tập huấn nào trong vòng 3 năm qua, dẫn đến hạn chế về kiến thức và kỹ năng chăm sóc, phòng trị bệnh.

5. Thị trường tiêu thụ chủ yếu trong huyện, chiếm trên 90%, việc xuất bán ra ngoài tỉnh và các địa phương khác còn hạn chế, làm giảm khả năng mở rộng quy mô và tăng thu nhập.

Thảo luận kết quả

Việc người dân chủ yếu tự sản xuất con giống cho thấy sự tự chủ trong chăn nuôi nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chất lượng giống do giao phối cận huyết và thiếu kiểm soát. Nguồn thức ăn tận dụng tại chỗ phù hợp với điều kiện kinh tế hộ gia đình nhưng chưa đáp ứng đủ dinh dưỡng để tăng trưởng nhanh và hiệu quả.

Tỷ lệ vay vốn thấp phản ánh khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn chính thức, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư mở rộng và áp dụng kỹ thuật mới. Việc thiếu tập huấn kỹ thuật làm giảm hiệu quả chăn nuôi và tăng nguy cơ dịch bệnh, điều này cũng được ghi nhận trong các nghiên cứu tương tự tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Thị trường tiêu thụ hạn chế trong phạm vi địa phương làm giảm tính cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững. So sánh với các địa phương như Đồng Nai, Hà Nội, Thái Nguyên, nơi có chuỗi liên kết chăn nuôi và chế biến phát triển mạnh, huyện Chợ Đồn còn nhiều tiềm năng để cải thiện.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ nguồn giống, biểu đồ cơ cấu thức ăn, biểu đồ tỷ lệ hộ vay vốn và biểu đồ phân bố thị trường tiêu thụ để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng kế hoạch và chiến lược phát triển tổng thể chăn nuôi lợn đen bản địa giai đoạn 2020-2025, nhằm bảo tồn nguồn gen và nâng cao hiệu quả sản xuất. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Sở Nông nghiệp; thời gian: ngay trong năm 2020.

2. Tăng cường hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho các hộ chăn nuôi lợn đen bản địa, nhằm mở rộng quy mô và áp dụng kỹ thuật mới. Chủ thể: Ngân hàng chính sách xã hội, các tổ chức tín dụng; mục tiêu tăng tỷ lệ vay vốn lên ít nhất 30% trong 3 năm tới.

3. Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, phòng trị bệnh và quản lý chuồng trại thường xuyên, nâng cao trình độ người chăn nuôi. Chủ thể: Trung tâm khuyến nông, các tổ chức chuyên môn; thời gian: hàng năm, ưu tiên các xã vùng cao.

4. Phát triển chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, kết nối người chăn nuôi với doanh nghiệp chế biến và thị trường, xây dựng thương hiệu lợn đen bản địa. Chủ thể: UBND huyện, doanh nghiệp, hợp tác xã; mục tiêu mở rộng thị trường tiêu thụ ra ngoài tỉnh trong 5 năm tới.

5. Khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ trong cải tạo giống, thức ăn và quản lý dịch bệnh, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Chủ thể: Viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp; thời gian: triển khai thí điểm trong 2 năm đầu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển chăn nuôi lợn bản địa phù hợp với điều kiện địa phương, góp phần phát triển kinh tế nông thôn.

2. Người chăn nuôi lợn đen bản địa tại các vùng miền núi: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý được đề xuất để nâng cao hiệu quả chăn nuôi, bảo tồn nguồn gen quý.

3. Các tổ chức khuyến nông và đào tạo nghề: Tham khảo để thiết kế chương trình tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.

4. Doanh nghiệp và hợp tác xã trong chuỗi giá trị chăn nuôi: Tìm hiểu về thực trạng và tiềm năng phát triển để đầu tư, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm lợn đen bản địa.

Câu hỏi thường gặp

1. Lợn đen bản địa có ưu điểm gì so với các giống lợn khác?
   Lợn đen bản địa có khả năng thích nghi cao với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, chất lượng thịt thơm ngon, mỡ ròn, giá bán cao hơn các giống lợn lai hoặc ngoại nhập. Ví dụ, thịt lợn đen bản địa được người tiêu dùng tại Bắc Kạn ưa chuộng do hương vị đặc trưng.

2. Tại sao nguồn giống lợn đen bản địa chủ yếu do người dân tự sản xuất?
   Người dân tận dụng nguồn giống sẵn có, tiết kiệm chi phí và phù hợp với điều kiện kinh tế hộ gia đình. Tuy nhiên, việc này cũng dẫn đến nguy cơ giao phối cận huyết và giảm chất lượng giống.

3. Người chăn nuôi lợn đen bản địa gặp khó khăn gì trong tiếp cận vốn?
   Chủ yếu do thiếu thông tin, thủ tục vay vốn phức tạp và thiếu tài sản đảm bảo. Chỉ khoảng 9% số hộ được khảo sát có vay vốn chính thức, hạn chế khả năng đầu tư mở rộng.

4. Thị trường tiêu thụ lợn đen bản địa hiện nay ra sao?
   Phần lớn sản phẩm tiêu thụ trong huyện, chiếm trên 90%, việc xuất bán ra ngoài tỉnh còn hạn chế do thiếu liên kết và thương hiệu sản phẩm chưa được xây dựng.

5. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn đen bản địa?
   Bao gồm tăng cường tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ vốn vay, phát triển chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Ví dụ, các mô hình chăn nuôi tập trung kết hợp với doanh nghiệp đã thành công tại các tỉnh như Đồng Nai, Thái Nguyên.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện thực trạng chăn nuôi lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2015-2017, chỉ ra các điểm mạnh như nguồn giống tự chủ, chất lượng thịt tốt và các hạn chế về vốn, kỹ thuật và thị trường.
• Phân tích SWOT làm rõ các yếu tố thuận lợi và thách thức trong phát triển chăn nuôi lợn đen bản địa.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ, bao gồm xây dựng chiến lược phát triển, hỗ trợ vốn, tập huấn kỹ thuật, phát triển chuỗi liên kết và ứng dụng công nghệ.
• Nghiên cứu góp phần bảo tồn nguồn gen quý, nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, nhà khoa học và người chăn nuôi phối hợp triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2020-2025 để phát huy tiềm năng chăn nuôi lợn đen bản địa.

Các cấp chính quyền và ngành nông nghiệp cần nhanh chóng xây dựng kế hoạch phát triển, tổ chức tập huấn và hỗ trợ vốn cho người chăn nuôi nhằm thúc đẩy phát triển bền vững giống lợn đen bản địa tại huyện Chợ Đồn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu 1. Một số khái niệm và thuật ngữ có liên quan 1. Phát triển Theo triết học phát triển là khái niệm dùng để khái quát những vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn.

Cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu. Theo Raanan Weitz, 1995 phát triển được coi là một quá trình phát triển liên tục làm tăng trưởng mức sống của con người và giúp phân phối công bằng những thành quả tăng trưởng trong xã hội (Dẫn theo Giáo trình Quy hoạch phát triển nông thôn, 2004). Theo Phạm Thị Lý, Nguyễn Thị Yến và cs, 2016, phát triển kinh tế là sự gia tăng về số lượng và sự thay đổi về chất lượng của đời sống kinh tế - xã hội. Phát triển kinh tế và sự tăng lên về cơ sở vật chất và sự biến đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực, cuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện và nâng cao.

Phát triển là một quá trình tiến hóa của mọi xã hội, mọi cộng đồng dân tộc. Bản địa Loài bản địa hay giống địa phương là một thuật ngữ trong địa lý sinh vật chỉ về một loài được định nghĩa là có nguồn gốc (hoặc gốc gác địa phương) trong một khu vực nhất định hoặc hệ sinh thái nếu có sự hiện diện của chúng trong khu vực, là kết quả của quá trình tiến hóa tự nhiên và không có sự can thiệp của con người. Mọi sinh vật tự nhiên (trái ngược với một sinh vật được thuần hóa) có phạm vi tự nhiên riêng của mình, trong lãnh địa đó, nó được coi là bản địa. Bên ngoài phạm vi bản địa này, một loài có thể được du nhập bởi hoạt động của con người nó sau đó được gọi là một loài du nhập trong các khu vực mà nó được đưa vào.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Cây bản địa là những loài cây có phân bố tự nhiên tại địa phương, nó còn là những loài cây được quy hóa trong nội bộ một quốc gia. Thậm chí có lúc còn được hiểu bao gồm cả những loài cây nhập nội nhưng đã sống lâu đời, đã thích nghi và hòa nhập vào các hệ sinh thái tự nhiên và nhân văn tại chỗ. Một loài cây bản địa không nhất thiết phải là loài đặc hữu. Trong sinh học và sinh thái học, phương tiện đặc hữu độc quyền nguồn gốc từ các sinh vật của một địa điểm cụ thể.

Một loài cây bản địa có thể xảy ra trong các khu vực khác hơn. Thuật ngữ loài đặc hữu và loài bản địa không có nghĩa là một sinh vật nhất thiết phải có nguồn gốc hoặc phát triển ở nơi nó được tìm thấy. Về mặt tự nhiên, sự phân bố của các loài sinh vật (động vật, thực vật) phụ thuộc vào phân bố địa lý của nhiều loài và được giới hạn bởi các hàng rào tự nhiên do chính các yếu tố môi trường và khí hậu. Các đại dương, sa mạc, đỉnh núi, và những dòng sông đều là những hàng rào ngăn cản sự di chuyển phát tán của các loài.

Do sự cách ly địa lý, quá trình tiến hóa được phân ly theo nhiều hướng khác nhau tại các vùng của trái đất. Các hòn đảo, những nơi cư trú biệt lập cách ly hoàn toàn có xu hướng phát triển các loài đặc hữu. Lợn bản địa Lợn bản địa là giống vật nuôi bản địa, được đồng bào dân tộc thiểu số như: Mán, Mường, Mông, Tày,… nuôi từ rất lâu đời với phương thức nuôi chăn thả tự do, một số ít nuôi nhốt hoặc bán nhốt nhưng không thâm canh, chỉ cho ăn bằng thức ăn tận dụng (rau rừng, bột ngô, phụ phẩm,. Hiện nay, quần thể lợn bản địa ở nước ta đã bị lai tạp nhiều, phân bố ở khắp các vùng núi cao của các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta.

Lợn bản địa có ưu điểm là ăn tạp, có sức đề kháng cao với dịch bệnh, chất lượng thịt thơm ngon. Thông thường, lợn bản địa có tầm vóc nhỏ, khi trưởng thành thường chỉ đạt 45 - 50 kg/con, thân hình gọn và chắc chắn; bụng không chảy sệ, có từ 7-8 vú; mình lợn thường ngắn, tai nhỏ dựng đứng, lưng thẳng hoặc hơi võng; lông đen, dài và cứng; da đen tuyền; chân nhỏ, đi móng, bốn móng chân màu trắng từ khuỷu chân xuống đến móng; mặt nhỏ, mõm dài nhọn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò và vị trí của chăn nuôi lợn Chăn nuôi là một ngành có vai trò và vị trí hết sức quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp, chăn nuôi chiếm một tỷ lệ khá lớn trong thu nhập kinh tế quốc dân và kinh tế hộ gia đình.

Chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng là một ngành tạo ra nguồn thực phẩm và các chế phẩm phụ khác cho đời sống nhân dân và xuất khẩu ra thị trường. Nói chung chăn nuôi lợn có một số vai trò nổi bật như sau: Cung cấp nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao cho con người, theo nghiên cứu trong 1 gam thịt lợn nạc cung cấp khoảng 22% nhu cầu protein, cung cấp thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao cho con người. Theo Harris và cs,1956 (Dẫn theo Nguyễn Sinh Huỳnh, 2016) cho thấy cứ 100g thịt lợn nạc có 367 Kcal, 22g protein. Theo nghiên cứu, nền kinh tế phát triển càng, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao dẫn đến nhu cầu tiêu dùng của các loại thực phẩm có chất lượng cao ngày càng được gia tăng, đặc biệt là các loại thực phẩm được chế biến từ các giống lợn đen.

Theo Lê Viết Ly và cs, 2003 (Dẫn theo Nguyễn Sinh Huỳnh, 2016), Ưu điểm của các giống lợn này là thịt thơm ngon, có hương vị đặc trưng và khả năng chống chịu bệnh tật tốt. - Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, hiện nay thịt lợn là nguyên liệu chính cho các công nghiệp chế biến xúc xích, thịt hộp, thịt lợn xay, các món ăn truyền thống của người việt như thịt treo, thịt chua, giò nạc, giò mỡ,. - Chăn nuôi lợn cung cấp nguồn phân bón cho cây trồng, phân lợn là một trong những nguồn phân hữu cơ tốt, có thể cải tạo và nâng cao độ phì của đất. Một con lợn thịt trong một ngày đêm có thể thải 2,5 - 4 kg phân, ngoài ra còn có lượng nước tiểu chứa hàm lượng Nitơ và Phốt pho cao.

- Chăn nuôi lợn góp phần giữ vững cân bằng sinh thái giữa cây trồng, vật nuôi và con người, trong các nghiên cứu về môi trường nông nghiệp, lợn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 là vật nuôi quan trọng và là một thành phần không thể thiếu được của hệ sinh thái nông nghiệp. - Chăn nuôi lợn có thể tạo ra nguồn nguyên liệu cho y học, trong công nghệ sinh học y học, lợn đã được nhân bản gen (Cloning) để phục vụ cho mục đích nâng cao sức khỏe cho con người. - Chăn nuôi lợn làm tăng thu nhập cho các hộ gia đình nông dân, tăng khả năng chi tiêu trong gia đình, đồng thời thông qua chăn nuôi lợn, người nông dân có thể an tâm đầu tư cho con cái học hành cũng như chi tiêu các công việc xã hội khác,. - Lợn là vật nuôi có thể coi như biểu tượng may mắn cho người Á Đông trong các hoạt động tín ngưỡng như "cầm tinh tuổi hợi" hay ở Trung Quốc có quan niệm lợn là biểu tượng của sự may mắn đầu năm mới.

Đặc điểm sinh học và đặc tính kỹ thuật chăn nuôi lợn Lợn là động vật phàm ăn, có khả năng chịu đựng kham khổ cao. Lợn có bộ máy tiêu hóa tốt, có khả năng tiêu hóa thức ăn cao, do đó lợn có thể sử dụng nhiều loại thức ăn khác nhau như tinh bột, thô xanh, rau bèo, củ quả. Nguồn thức ăn chăn nuôi lợn rất phong phú, có thể tận dụng các phụ, phế phẩm của ngành trồng trọt, ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Khả năng tiêu hóa thức ăn của lợn cao nên tiêu tốn ít thức ăn cho 1kg tăng trọng.

Do vậy, lợn rất phù hợp cho chăn nuôi hộ gia đình. Lợn có khả năng sinh sản cao, tái sản xuất đàn nhanh nên lợn hơn hẳn các gia súc khác về mặt sản xuất. Lợn là loại động vật đa thai, bình quân lợn đẻ 1,5 - 2,5 lứa/năm, 8 -12 con/lứa. Các giống lợn vùng núi về sinh sản nói chung thấp, số con sơ sinh trên ổ 5- 6 con/ổ, số lứa đẻ/năm 1-1,2 lứa (Phạm Hữu Doanh và cs, 2000).

Lợn dễ bị dịch bệnh, độ rủi ro cao do khí hậu, thời tiết thất thường, thiên tai bão lụt, hạn hán ảnh hưởng đến khả năng sản xuất của lợn. Với lợn thịt, chuồng trại cần thoáng mát, có mật độ nuôi thích hợp, diện tích nuôi thích hợp 2 m2/con (Nguyễn Xuân Bình, 2002), lợn phải được tiêm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 phòng đầy đủ trước khi đưa vào nuôi thịt, nếu không phải tiêm bổ sung để bảo vệ đàn lợn an toàn dịch bệnh. Lợn thịt có sự thay đổi khá nhanh về trọng lượng cho nên nhu cầu dinh dưỡng, thức ăn phải phù hợp, cân đối với từng giai đoạn. Cũng như các sản phẩm nông nghiệp khác, lợn thịt còn khó khăn trong vấn đề tiêu thụ sản phẩm đầu ra; giá cả đầu vào, đầu ra luôn biến động do cạnh tranh cung cầu thị trường.

Do đó muốn phát triển ngành chăn nuôi lợn cần phải phát triển đồng bộ hệ thống thu mua, bảo quản, chế biến xuất khẩu,. Các yếu tố ảnh hưởng đến chăn nuôi lợn 1. Điều kiện tự nhiên Lợn là loại động vật có lớp da hầu nhưng không có tuyến mồ hôi, dưới da lại có lớp mỡ dày. Nhiệt độ ảnh hưởng lớn sức tăng trọng của lợn, người ta cho biết khi nhiệt độ tăng lên thì tăng trọng giảm đi 1/3 khi hệ số tiêu tốn thức ăn không thay đổi.

Ẩm độ cũng ngăn cản sự thoát hơi từ hệ thống hô hấp của lợn, như vậy càng tăng thêm nhiệt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của lợn và làm cho hiệu quả chăn nuôi bị giảm sút. Kỹ thuật chăn nuôi Giống Theo Quyết định số 88/2005/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định một số giống lợn như: lợn ỉ, lợn Ba Xuyên, lợn cỏ, lợn Táp ná, lợn Vân pa đã được đưa vào danh mục nguồn gen vật nuôi quý hiếm cần bảo tồn của Việt Nam.