Luận văn thạc sĩ giáo dục học quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường trung học cơ sở huyện phước sơn tỉnh quảng nam

Nghiên cứu quản lý bồi dưỡng học sinh học yếu trường THCS Phước Sơn, Quảng Nam. Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục địa phương.

• Tác giả: Doãn Bá Nguyên
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Hiếu
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường trung học cơ sở huyện Phước Sơn tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ ĐỒ THỊ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Ở Việt Nam
• 1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Bồi dưỡng học sinh học yếu
• 1.3. HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở TRƯỜNG THCS
• 1.3.1. Mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu
• 1.3.2. Nội dung bồi dưỡng học sinh học yếu
• 1.3.3. Phương pháp và hình thức tổ chức bồi dưỡng học sinh học yếu
• 1.3.4. Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh học yếu ở trường THCS
• 1.4. QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở TRƯỜNG THCS
• 1.4.1. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường THCS
• 1.4.2. Tổ chức hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường THCS
• 1.4.3. Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường THCS
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHƯỚC SƠN TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI; THỰC TRẠNG VỀ GIÁO DỤC THCS CỦA HUYỆN PHƯỚC SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Thực trạng về giáo dục THCS của huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.2. TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Đối tượng và số lượng khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.2.5. Cách thu thập và xử lý số liệu
• 2.3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN PHƯỚC SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 2.3.1. Nhận thức của giáo viên và học sinh về công tác bồi dưỡng học sinh học yếu
• 2.3.2. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường THCS huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN PHƯỚC SƠN TỈNH QUẢNG NAM
• 2.4.1. Thực trạng công tác lập kế hoạch bồi dưỡng học sinh học yếu
• 2.4.2. Thực trạng tổ chức hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu
• 2.4.3. Thực trạng công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng học sinh học yếu
• 2.4.4. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng học sinh học yếu
• 2.4.5. Những khó khăn và tồn tại trong hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu hiện nay
• 2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở TRƯỜNG THCS HUYỆN PHƯỚC SƠN
• 2.5.1. Những thành công, hạn chế trong hoạt động quản lý
• 2.5.2. Nguyên nhân hạn chế
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHƯỚC SƠN TỈNH QUẢNG NAM
• 3.1. CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN PHƯỚC SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và gia đình học sinh về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh học yếu
• 3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh học yếu thiết thực, phù hợp với thực tế nhà trường
• 3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp bồi dưỡng học sinh học yếu
• 3.2.4. Biện pháp 4: Đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 3.2.5. Biện pháp 5: Tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu
• 3.2.6. Biện pháp 6: Đầu tư thỏa đáng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, tài liệu phục vụ hoạt động dạy và học bồi dưỡng học sinh học yếu
• 3.2.7. Biện pháp 7: Xây dựng chế độ, chính sách cho giáo viên tham gia dạy bồi dưỡng học sinh học yếu
• 3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH HỌC YẾU
• 3.4. KHẢO NGHIỆM TÍNH CẤP THIẾT VÀ KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Đối tượng khảo nghiệm
• 3.4.3. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Bí quyết quản lý bồi dưỡng học sinh học yếu tại Phước Sơn

Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu là một nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý giáo dục, đặc biệt tại các khu vực còn nhiều khó khăn như huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Hoạt động này không chỉ nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy và học mà còn thể hiện tính nhân văn sâu sắc của ngành giáo dục, đảm bảo không một học sinh nào bị bỏ lại phía sau. Luận văn của tác giả Doãn Bá Nguyên đã cung cấp một cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng vững chắc, dựa trên các quan điểm quản lý hiện đại và thực tiễn giáo dục Việt Nam. Theo đó, quản lý được xem là một chu trình gồm bốn chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá. Áp dụng vào bối cảnh nhà trường, việc quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém đòi hỏi người quản lý phải xây dựng được một kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ rõ ràng, chỉ đạo sát sao và thường xuyên kiểm tra để kịp thời điều chỉnh. Mục tiêu cuối cùng là giúp học sinh có học lực trung bình yếu củng cố kiến thức nền tảng, hình thành kỹ năng học tập tự giác và tìm lại niềm tin, hứng thú trong học tập. Nghị quyết 29/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “phát triển trí tuệ, hình thành phẩm chất, năng lực công dân” cho mọi đối tượng học sinh. Do đó, việc xây dựng một mô hình quản lý chất lượng giáo dục hiệu quả, tập trung vào nhóm học sinh yếu, là yêu cầu cấp thiết để thực hiện thành công mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo tại địa phương.

1.1. Tìm hiểu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng

Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu được xây dựng trên nền tảng khoa học quản lý giáo dục. Quản lý là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Trong giáo dục, quản lý nhà trường về bản chất là quản lý hoạt động dạy và học. Hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu là một hoạt động dạy học đặc thù, đòi hỏi nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức riêng biệt. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào việc lấp các “lỗ hổng” kiến thức, củng cố kỹ năng cơ bản và rèn luyện phương pháp học tập phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh THCS.

1.2. Tầm quan trọng của việc phụ đạo học sinh yếu kém ở THCS

Việc bồi dưỡng học sinh học yếu có tầm quan trọng chiến lược. Nó không chỉ giúp giảm tỷ lệ học sinh lưu ban, bỏ học mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, tạo sự công bằng trong tiếp cận giáo dục. Một khi học sinh yếu được quan tâm đúng mức, các em sẽ có cơ hội tiến bộ, theo kịp chương trình và hòa nhập tốt hơn với bạn bè. Điều này tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi mọi học sinh đều được khuyến khích phát triển. Đây là tiền đề để xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích cực” và thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu của xã hội trong giai đoạn mới.

II. Phân tích thực trạng bồi dưỡng học sinh học yếu Phước Sơn

Huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam là một huyện miền núi với nhiều đặc thù về kinh tế - xã hội, tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục. Luận văn đã tiến hành khảo sát và đưa ra một bức tranh toàn diện về thực trạng công tác bồi dưỡng học sinh tại các trường THCS trên địa bàn. Kết quả khảo sát cho thấy, dù đã có nhiều nỗ lực, công tác này vẫn còn tồn tại không ít hạn chế. Cụ thể, tỷ lệ học sinh yếu, kém trong giai đoạn 2014-2016 vẫn ở mức khá cao, dao động từ 13.5% đến 14.4% (theo Bảng 2.5). Một trong những nguyên nhân học sinh học yếu được chỉ ra là do hoàn cảnh gia đình khó khăn, phụ huynh ít quan tâm, bản thân học sinh hạn chế về nhận thức và thiếu động cơ học tập đúng đắn. Bên cạnh đó, công tác quản lý hoạt động chuyên môn tại một số trường chưa thực sự đi vào chiều sâu. Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đôi khi còn mang tính hình thức, chưa bám sát thực tế. Công tác chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh yếu chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến hiệu quả không như mong đợi. Các giải pháp hỗ trợ học sinh học yếu hiện có chủ yếu dừng lại ở việc dạy tăng tiết, phụ đạo trái buổi nhưng chưa có sự đổi mới phương pháp dạy học một cách triệt để để phù hợp với từng nhóm đối tượng. Những khó khăn này đặt ra một thách thức lớn cho các nhà quản lý giáo dục tại huyện Phước Sơn trong việc tìm kiếm các biện pháp đột phá.

2.1. Đánh giá thực trạng công tác bồi dưỡng học sinh hiện nay

Qua khảo sát, nhận thức của giáo viên về sự cần thiết của hoạt động bồi dưỡng học sinh yếu là rất cao. Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế gặp nhiều vướng mắc. Các hình thức tổ chức như dạy tăng tiết, dạy trái buổi đã được áp dụng nhưng hiệu quả chưa đồng đều. Việc lập kế hoạch bồi dưỡng tại nhiều trường còn chung chung, chưa phân loại chi tiết đối tượng học sinh để có nội dung và phương pháp phù hợp. Hồ sơ theo dõi sự tiến bộ của học sinh yếu chưa được thiết lập một cách khoa học, gây khó khăn cho việc đánh giá và bàn giao chất lượng giữa các năm học.

2.2. Phân tích các nguyên nhân khiến học sinh học yếu phổ biến

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng học yếu của học sinh rất đa dạng, bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, phụ huynh đi làm xa, ít có thời gian kèm cặp con cái là rào cản lớn. Một số học sinh là người dân tộc thiểu số, gặp khó khăn về ngôn ngữ. Về chủ quan, nhiều em có nhận thức hạn chế, hổng kiến thức từ các lớp dưới, thiếu động cơ học tập và có tâm lý chán học. Việc xác định đúng nguyên nhân là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đưa ra giải pháp hỗ trợ học sinh học yếu phù hợp.

III. Top 3 biện pháp quản lý bồi dưỡng học sinh học yếu cốt lõi

Để giải quyết những tồn tại đã nêu, luận văn đề xuất một hệ thống các biện pháp quản lý giáo dục mang tính đồng bộ và khả thi cao. Trong đó, ba biện pháp cốt lõi tạo nên nền tảng vững chắc cho sự thay đổi. Thứ nhất, nâng cao nhận thức cho toàn bộ đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và gia đình về tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng. Khi tất cả các bên đều hiểu rõ vai trò và trách nhiệm của mình, sự hợp tác sẽ trở nên chặt chẽ và hiệu quả hơn. Thứ hai, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng một cách khoa học, thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhà trường. Kế hoạch này phải bắt đầu từ việc khảo sát, phân loại chính xác đối tượng học sinh có học lực trung bình yếu, xác định rõ mục tiêu, nội dung, và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng giáo viên. Thứ ba, phát huy tối đa vai trò của giáo viên chủ nhiệm. GVCN là người gần gũi, thấu hiểu học sinh nhất, là cầu nối quan trọng giữa nhà trường, giáo viên bộ môn và gia đình. Việc trao quyền và tạo điều kiện để GVCN chủ động trong việc theo dõi, giúp đỡ, động viên học sinh yếu sẽ tạo ra một mạng lưới hỗ trợ sâu sát và kịp thời. Những kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh chậm tiến cho thấy, sự quan tâm cá nhân hóa từ giáo viên chủ nhiệm có tác động tâm lý rất lớn, giúp các em tự tin và nỗ lực hơn trong học tập.

3.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên học sinh và gia đình

Biện pháp này cần được thực hiện thông qua các buổi họp chuyên môn, hội thảo, và các cuộc họp phụ huynh. Nhà trường cần phổ biến rõ mục tiêu và tầm quan trọng của việc phụ đạo học sinh yếu kém, không phải để tạo áp lực mà là để hỗ trợ. Đối với giáo viên, cần nhấn mạnh đây là trách nhiệm nghề nghiệp. Đối với phụ huynh, cần hướng dẫn cách phối hợp và tạo điều kiện học tập tại nhà cho con em. Đối với học sinh, cần khơi dậy động lực, giúp các em hiểu rằng sự quan tâm của nhà trường là cơ hội để tiến bộ.

3.2. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh yếu một cách chi tiết

Một kế hoạch hiệu quả phải cụ thể hóa từ cấp trường đến từng tổ chuyên môn và giáo viên bộ môn. Kế hoạch cần nêu rõ: danh sách học sinh yếu từng môn, mục tiêu cần đạt sau mỗi giai đoạn, nội dung kiến thức cần bổ sung, phương pháp giảng dạy chủ đạo, hình thức kiểm tra, và thời gian thực hiện. Việc lập kế hoạch chi tiết giúp công tác quản lý hoạt động chuyên môn trở nên minh bạch và dễ dàng theo dõi, đánh giá.

3.3. Tối ưu hóa vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong hỗ trợ

Giáo viên chủ nhiệm cần được trang bị các kỹ năng cần thiết để làm việc với học sinh yếu và gia đình. Nhà trường nên tạo cơ chế để GVCN có thể sắp xếp sơ đồ lớp hợp lý, thành lập các “đôi bạn cùng tiến”, và thường xuyên trao đổi thông tin với giáo viên bộ môn. GVCN là người lập hồ sơ theo dõi sự tiến bộ của từng em, từ đó đề xuất các biện pháp hỗ trợ kịp thời, cả về học tập lẫn tinh thần.

IV. Cách đổi mới phương pháp dạy học cho học sinh học lực yếu

Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến học sinh học yếu là do phương pháp dạy học đại trà không phù hợp với khả năng tiếp thu của các em. Vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học là giải pháp mang tính đột phá để nâng cao chất lượng dạy và học. Thay vì truyền thụ kiến thức một chiều, giáo viên cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm. Đối với học sinh yếu, việc chia nhỏ kiến thức, sử dụng nhiều ví dụ trực quan, và tăng cường thực hành là vô cùng cần thiết. Giáo viên cần kiên trì, động viên và tạo cơ hội để các em được thể hiện mình, dù là những tiến bộ nhỏ nhất. Song song với việc đổi mới phương pháp dạy, việc đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cũng quan trọng không kém. Thay vì chỉ tập trung vào các bài kiểm tra định kỳ gây áp lực, cần kết hợp nhiều hình thức đánh giá khác nhau như đánh giá qua quan sát, qua sản phẩm học tập, hay đánh giá quá trình. Mục tiêu của việc đánh giá là để xác định sự tiến bộ của học sinh và tìm ra những khó khăn các em đang gặp phải, từ đó có sự điều chỉnh phù hợp. Đây là cách tiếp cận nhân văn, giúp học sinh yếu giảm bớt mặc cảm và có thêm động lực phấn đấu, là một trong những kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh chậm tiến hiệu quả.

4.1. Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và cá nhân hóa

Giáo viên cần linh hoạt sử dụng các phương pháp như dạy học theo nhóm, dạy học giải quyết vấn đề, và đặc biệt là dạy học phân hóa. Trong mỗi tiết học, cần thiết kế các hoạt động và bài tập có mức độ khó khác nhau, phù hợp với trình độ của từng nhóm học sinh. Đối với nhóm học sinh yếu, bài tập nên tập trung vào việc củng cố kiến thức cơ bản và kỹ năng nền tảng. Việc tạo ra các “bậc thang” vừa sức sẽ giúp các em tự tin chinh phục kiến thức.

4.2. Đổi mới phương thức kiểm tra và đánh giá kết quả học tập

Đánh giá học sinh yếu cần tập trung vào sự nỗ lực và tiến bộ của bản thân các em, thay vì so sánh với các bạn khác. Giáo viên nên sử dụng các lời nhận xét tích cực, chỉ ra cụ thể những điểm cần khắc phục một cách nhẹ nhàng. Kết hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá của học sinh và đánh giá của bạn bè trong nhóm sẽ giúp các em nhận thức rõ hơn về năng lực của mình và có ý thức tự điều chỉnh, tạo nên một mô hình quản lý chất lượng giáo dục toàn diện.

V. Mô hình phối hợp bồi dưỡng học sinh yếu toàn diện nhất

Chất lượng giáo dục không chỉ là trách nhiệm của riêng nhà trường mà là của cả cộng đồng. Để hoạt động bồi dưỡng học sinh yếu đạt hiệu quả bền vững, cần xây dựng một mô hình phối hợp toàn diện. Luận văn nhấn mạnh đến biện pháp tăng cường phối hợp giữa gia đình và nhà trường. Sự phối hợp này phải được thực hiện một cách thường xuyên và thực chất thông qua sổ liên lạc, các cuộc gặp gỡ trực tiếp, và các kênh thông tin khác. Gia đình cần được hướng dẫn cách tạo môi trường học tập thuận lợi, kiểm tra và đôn đốc con em tự học ở nhà. Bên cạnh đó, việc đầu tư thỏa đáng về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cũng là một yếu tố quan trọng. Các phòng học chức năng, thư viện với tài liệu tham khảo phù hợp, và các thiết bị dạy học hiện đại sẽ hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới phương pháp dạy học. Cuối cùng, việc xây dựng chế độ, chính sách khen thưởng, động viên kịp thời cho những giáo viên tâm huyết, có thành tích tốt trong công tác bồi dưỡng học sinh yếu sẽ tạo động lực để họ cống hiến nhiều hơn. Sự kết hợp của ba yếu tố: gia đình - nhà trường - xã hội (thông qua các chính sách) sẽ tạo ra một hệ sinh thái giáo dục lành mạnh, nơi mọi học sinh có học lực trung bình yếu đều nhận được sự hỗ trợ tối đa.

5.1. Tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường

Nhà trường cần chủ động mời phụ huynh của học sinh yếu đến trao đổi để cùng tìm ra nguyên nhân và giải pháp. Các buổi họp phụ huynh cần được tổ chức theo hướng đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm thay vì chỉ thông báo kết quả một chiều. Sự đồng hành của gia đình là nguồn động viên lớn nhất giúp học sinh vượt qua khó khăn trong học tập.

5.2. Đề xuất đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

Chính quyền địa phương và ngành giáo dục cần quan tâm đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất cho các trường học tại Phước Sơn. Ưu tiên các hạng mục như thư viện, phòng máy tính, và các thiết bị dạy học trực quan. Đồng thời, huy động các nguồn lực xã hội hóa giáo dục để bổ sung tài liệu, sách tham khảo dành riêng cho đối tượng học sinh yếu, tạo điều kiện học tập tốt nhất cho các em.

5.3. Xây dựng chính sách động viên giáo viên tham gia bồi dưỡng

Công tác bồi dưỡng học sinh yếu đòi hỏi nhiều công sức và tâm huyết. Do đó, cần có chính sách đãi ngộ xứng đáng như tính thêm giờ, phụ cấp, và các hình thức khen thưởng vật chất, tinh thần. Việc công nhận và tôn vinh những giáo viên làm tốt công tác này sẽ lan tỏa những tấm gương tích cực, thúc đẩy phong trào nâng cao chất lượng dạy và học trong toàn ngành.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng giáo dục tại các huyện vùng cao luôn đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo đảm chất lượng dạy và học đồng đều. Tại huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam – một địa bàn miền núi với diện tích tự nhiên 1.141 km² và dân số khoảng 26.287 người thuộc diện hỗ trợ theo Nghị quyết 30a của Chính phủ – quy mô giáo dục bậc trung học cơ sở năm học 2016-2017 đạt 10 trường với 67 lớp và 1.904 học sinh. Mặc dù mạng lưới trường lớp không ngừng được củng cố, số liệu thống kê giai đoạn 2013-2016 cho thấy tỷ lệ học sinh xếp loại học lực yếu kém vẫn dao động ở mức cao từ 12,5% đến 14,4%, tương đương từ 201 đến 251 em mỗi năm học.

Vấn đề cốt lõi nảy sinh từ sự kết hợp giữa rào cản ngôn ngữ của học sinh dân tộc thiểu số (chiếm đa số như Gié-Triêng, Ca Dong), hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn và sự thiếu hụt các biện pháp quản lý chuyên biệt, khoa học từ phía nhà trường. Đề tài nghiên cứu của tác giả Doãn Bá Nguyên do PGS. Trần Văn Hiếu hướng dẫn tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (năm 2017) được triển khai nhằm giải quyết trực diện bài toán này.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu, đánh giá toàn diện thực trạng tại 10 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phước Sơn trong 3 năm học (2013-2014, 2014-2015, 2015-2016), từ đó xác lập 7 biện pháp quản lý đồng bộ. Về mặt thực tiễn, công trình hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ học sinh yếu kém xuống dưới 8%, nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi từ mức 33,8% lên trên 40%, đồng thời duy trì tỷ lệ chuyên cần và ngăn ngừa triệt để nguy cơ học sinh bỏ học giữa chừng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý khoa học của F. W. Taylor và lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại, tiếp cận theo mô hình chu trình quản lý khép kín gồm 4 chức năng cơ bản: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra - Đánh giá, vận hành dựa trên dòng thông tin phản hồi liên tục. Bên cạnh đó, đề tài vận dụng lý thuyết hệ thống trong giáo dục do các học giả như Nguyễn Ngọc Quang và Trần Kiểm phát triển, nhìn nhận nhà trường như một chỉnh thể thống nhất gồm 6 thành tố tương tác qua lại: Mục tiêu dạy học, Nội dung dạy học, Phương pháp dạy học, Thầy giáo, Trò và Điều kiện cơ sở vật chất, đặt dưới sự điều phối của chủ thể Quản lý.

Luận văn làm rõ 3 khái niệm trọng tâm:

1. Học sinh học yếu: Người học có kết quả học lực xếp loại Yếu hoặc Kém theo quy định tại Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT, biểu hiện qua 5 đặc trưng: nhiều lỗ hổng kiến thức, tiếp thu chậm, tư duy hạn chế, phương pháp học tập chưa đúng và thiếu tự giác.
2. Bồi dưỡng học sinh học yếu: Quá trình sư phạm bổ sung kiến thức cốt lõi, lấp lỗ hổng kỹ năng nền tảng và rèn luyện phương pháp học tập vừa sức nhằm giúp học sinh đạt chuẩn kiến thức kỹ năng.
3. Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu: Hệ thống tác động có chủ đích của cán bộ quản lý nhằm huy động, phân bổ và giám sát các nguồn lực sư phạm, tài chính và cơ sở vật chất để nâng cao năng lực cho nhóm học sinh yếu kém.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ báo cáo thống kê chính thức của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phước Sơn, hồ sơ chuyên môn của 10 trường trung học cơ sở và hệ thống phiếu khảo sát thực tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 21 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn) và 121 giáo viên trực tiếp giảng dạy tại 10 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện (tổng cộng 142 người), kết hợp khảo sát ngẫu nhiên trên 200 học sinh và phụ huynh. Phương pháp chọn mẫu toàn phần đối với cán bộ quản lý và chọn mẫu phân tầng đối với giáo viên được áp dụng nhằm bảo đảm tính đại diện 100% cho các trường vùng cao, phản ánh chân thực các sắc thái quản lý ở những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù.

Phương pháp phân tích kết hợp giữa nghiên cứu định tính (phân tích văn bản quy phạm, quan sát sư phạm, phỏng vấn chuyên gia) và thống kê toán học định lượng xử lý qua phần mềm Microsoft Excel. Lý do lựa chọn kết hợp là nhằm lượng hóa chính xác mức độ nhận thức, đánh giá mức độ tương thích giữa các khâu quản lý, đồng thời kiểm định độ tin cậy của khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi đối với 7 biện pháp đề xuất. Toàn bộ timeline nghiên cứu và theo dõi thực địa được tiến hành xuyên suốt từ năm 2014 đến năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tại 10 trường trung học cơ sở huyện Phước Sơn mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô học sinh tăng liên tục nhưng tỷ lệ học sinh yếu kém vẫn duy trì ở mức cao và thiếu ổn định. Tổng số học sinh trung học cơ sở tăng từ 1.607 học sinh (năm học 2013-2014) lên 1.815 học sinh (năm học 2015-2016), tương đương mức tăng 12,94%. Tuy nhiên, tỷ lệ học sinh yếu kém chiếm 12,5% (201 học sinh) ở năm học 2013-2014, tăng lên 14,4% (251 học sinh) ở năm học 2014-2015 và giữ ở mức 13,5% (245 học sinh) ở năm học 2015-2016. Trong khi đó, tỷ lệ học sinh giỏi chỉ đạt khiêm tốn từ 6,7% đến 9,4%.

Thứ hai, đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên đạt chuẩn đào tạo 100%, nhưng phân bố kinh nghiệm và kỹ năng sư phạm còn bất cập. Toàn huyện có 142 cán bộ quản lý và giáo viên, trong đó tỷ lệ trên chuẩn đạt 66,9% (91 người trình độ Đại học, 51 người trình độ Cao đẳng). Hàng năm có khoảng 20-25 giáo viên dạy giỏi cấp huyện. Tuy nhiên, nhóm giáo viên trẻ dưới 30 tuổi chiếm 45,8% (65 người), còn thiếu kinh nghiệm xử lý tâm lý học sinh cá biệt; tình trạng dạy trái môn do định biên giảm làm suy giảm khoảng 15-20% chất lượng phụ đạo.

Thứ ba, sự thiếu đồng bộ giữa các khâu trong chu trình quản lý. Kết quả khảo sát cho thấy công tác lập kế hoạch và chỉ đạo thực hiện được đánh giá ở mức khá (điểm trung bình 3,8/5,0), trong khi khâu tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá chỉ đạt mức trung bình (điểm 3,1 - 3,3/5,0). Khoảng 68% giáo viên phản ánh hoạt động kiểm tra còn nặng về kiểm tra hồ sơ sổ sách, chưa đi sâu đánh giá sự tiến bộ thực chất của học sinh qua từng bài học.

Thứ tư, thiếu thốn về học liệu chuyên biệt và rào cản từ môi trường gia đình. Có 72,5% cán bộ và giáo viên xác nhận thiếu tài liệu hướng dẫn bồi dưỡng dành riêng cho học sinh yếu kém vùng dân tộc thiểu số; 61,5% gia đình phụ huynh chưa có sự phối hợp thường xuyên với giáo viên chủ nhiệm trong việc giám sát con tự học tại nhà.

Thảo luận kết quả

Thực trạng tỷ lệ học sinh yếu kém duy trì trên 13% xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân: điều kiện kinh tế khó khăn khiến phụ huynh ít quan tâm đến việc học; học sinh dân tộc thiểu số gặp rào cản tiếp thu tiếng Việt; và cơ chế đánh giá thi đua chưa tạo đủ động lực cho giáo viên dạy phụ đạo ngoài giờ.

Khi so sánh với các nghiên cứu cùng chuyên ngành như công trình của Trần Văn Thế (2015) tại huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai hay Thân Trọng Thuận (2014) tại tỉnh Cao Bằng, kết quả nghiên cứu tại Phước Sơn cho thấy nhiều nét tương đồng về tỷ lệ yếu kém tại địa bàn miền núi (khoảng 12% - 15%). Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ rõ tính khả thi của mô hình tự quản "đôi bạn cùng tiến" khi được lồng ghép với sinh hoạt văn hóa cộng đồng bản địa.

Để trực quan hóa dữ liệu, diễn biến chất lượng học lực giai đoạn 2013-2016 có thể được mô tả hiệu quả qua biểu đồ cột chồng tỷ lệ phần trăm (stacked bar chart), phản ánh trực quan sự dịch chuyển giữa 4 nhóm học lực Giỏi, Khá, Trung bình và Yếu kém. Bên cạnh đó, mối quan hệ giữa độ tuổi, thâm niên của giáo viên và kết quả bồi dưỡng được hệ thống hóa qua bảng ma trận tương quan 4 nhóm tuổi (dưới 30, 31-40, 41-50, 51-60), giúp cán bộ quản lý dễ dàng nhận diện nhóm nhân sự cần được ưu tiên tập huấn phương pháp dạy học phân hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý bồi dưỡng học sinh học yếu tại các trường trung học cơ sở huyện Phước Sơn, luận văn xác lập hệ thống 5 giải pháp trọng tâm:

1. Nâng cao nhận thức và chuẩn hóa trách nhiệm sư phạm: Ban Giám hiệu 10 trường trung học cơ sở chủ trì tổ chức 100% các buổi tọa đàm chuyên đề vào tháng 8 và tháng 9 hàng năm. Mục tiêu đạt trên 95% cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh nhận thức sâu sắc về vai trò của công tác bồi dưỡng học sinh yếu; đưa tiêu chí phụ đạo tiến bộ thành chỉ số thi đua chính thức của tổ chuyên môn.
2. Đổi mới quy trình khảo sát phân loại và xây dựng kế hoạch cá nhân hóa: Tổ chuyên môn cùng giáo viên bộ môn tiến hành kiểm tra chất lượng đầu năm vào tháng 9, phân loại 100% học sinh có điểm dưới 5,0 thành các nhóm nguyên nhân cụ thể (hổng kiến thức căn bản, chậm tiếp thu, lười học). Giáo viên lập kế hoạch dạy học phân hóa, đặt mục tiêu giảm ít nhất 50% số học sinh yếu kém sau mỗi học kỳ.
3. Đa dạng hóa hình thức tổ chức và đổi mới phương pháp giảng dạy: Giáo viên bộ môn phối hợp cùng Đoàn Đội triển khai linh hoạt 3 hình thức: dạy tăng tiết bám sát (1-2 tiết/tuần), phụ đạo trái buổi (2-3 buổi/tuần, mỗi buổi không quá 3 tiết) và phong trào "đôi bạn cùng tiến" tại 100% chi đội. Mục tiêu giúp trên 60% học sinh yếu chuyển biến lên mức trung bình vào cuối năm học.
4. Tăng cường kiểm tra, đánh giá theo quá trình và liên thông hồ sơ học tập: Ban Giám hiệu thực hiện kiểm tra định kỳ 2 lần/tháng đối với các lớp phụ đạo; chấm điểm dựa trên mức độ bù đắp lỗ hổng kiến thức thay vì áp dụng một bài thi chuẩn hóa chung. Thiết lập hồ sơ theo dõi học sinh yếu bàn giao liên thông giữa các khối lớp từ lớp 6 đến lớp 9.
5. Xã hội hóa nguồn lực và hoàn thiện chính sách đãi ngộ giáo viên: Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp với UBND huyện Phước Sơn lồng ghép ngân sách từ Chương trình 30a và 135 để trang cấp 100% sách giáo khoa cho học sinh nghèo; đồng thời trích quỹ hỗ trợ kinh phí phụ đạo từ 30.000 đến 50.000 đồng/tiết dạy ngoài giờ nhằm động viên tinh thần giáo viên đứng lớp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý giáo dục (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Cán bộ Phòng GD&ĐT): Tiếp cận khung quy trình 4 bước quản lý khoa học, ứng dụng trực tiếp các mẫu kế hoạch khảo sát đầu năm và biểu mẫu đánh giá tiến bộ học sinh nhằm hạ tỷ lệ lưu ban xuống dưới 1%.
2. Giáo viên trung học cơ sở và Tổ trưởng chuyên môn: Khai thác kỹ thuật dạy học phân hóa đối tượng, phương pháp thiết kế bài giảng lấp lỗ hổng kiến thức căn bản, và quy trình tổ chức phong trào nhóm bạn tự học hiệu quả trong lớp.
3. Học viên cao học và nhà nghiên cứu Quản lý giáo dục: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận kết hợp định tính - định lượng trên mẫu 142 cán bộ quản lý và giáo viên vùng dân tộc thiểu số miền Trung và Tây Nguyên.
4. Chính quyền địa phương và Ban đại diện cha mẹ học sinh: Nắm bắt các luận cứ thực tiễn để hoạch định chính sách hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn theo Nghị quyết 30a, đồng thời xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ giữa ba môi trường: Gia đình, Nhà trường và Xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong giáo dục trung học cơ sở huyện Phước Sơn? Luận văn tập trung giải quyết tình trạng học sinh yếu kém chiếm tỷ lệ cao từ 12,5% đến 14,4% tại 10 trường trung học cơ sở huyện Phước Sơn giai đoạn 2013-2016. Tác giả phân tích nguyên nhân từ công tác quản lý và rào cản ngôn ngữ, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ giúp học sinh nắm vững kiến thức căn bản đạt chuẩn đầu ra.

Chu trình quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu gồm những khâu then chốt nào? Chu trình gồm 4 chức năng gắn kết chặt chẽ: lập kế hoạch dựa trên khảo sát chất lượng đầu năm, tổ chức phân lớp theo nhóm đối tượng, chỉ đạo bồi dưỡng gắn liền với hỗ trợ sư phạm, và kiểm tra đánh giá tiến bộ định kỳ. Thông tin phản hồi hai chiều từ 142 cán bộ quản lý và giáo viên giúp điều chỉnh kế hoạch giảng dạy kịp thời theo từng giai đoạn.

Hình thức bồi dưỡng nào được chứng minh là mang lại hiệu quả cao nhất tại địa bàn vùng cao? Hình thức kết hợp dạy phụ đạo trái buổi 2-3 buổi/tuần cùng phong trào "đôi bạn cùng tiến" mang lại hiệu quả rõ rệt nhất. Với đặc thù học sinh dân tộc thiểu số chiếm đa số, việc bố trí bạn học khá giỏi kèm cặp giúp học sinh yếu xóa bỏ mặc cảm tự ti, đồng thời tăng thời lượng luyện tập vừa sức cho hơn 245 học sinh diện yếu kém mỗi năm.

Làm thế nào để đánh giá chính xác sự tiến bộ của học sinh trong diện phụ đạo? Cần kết hợp kiểm tra quá trình với hồ sơ theo dõi học tập cá nhân hóa thay vì chỉ căn cứ vào điểm số bài thi định kỳ. Giáo viên ghi nhận mức độ cải thiện qua từng tuần, đánh giá tỷ lệ hoàn thành bài tập cơ bản từ 50% trở lên và mức độ tích cực tham gia xây dựng bài trên lớp để kịp thời biểu dương, khen thưởng.

Các biện pháp đề xuất trong luận văn có tính khả thi trong điều kiện nguồn lực hạn chế không? Các biện pháp có tính khả thi rất cao vì kết quả khảo nghiệm từ 21 cán bộ quản lý và 121 giáo viên đều đạt mức đồng thuận vượt trội về tính cấp thiết và khả thi. Giải pháp tận dụng tối đa cơ sở vật chất sẵn có, lồng ghép nguồn lực từ Chương trình 30a, 135 và tối ưu hóa phân công chuyên môn nội bộ nhà trường.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng học lực tại 10 trường trung học cơ sở huyện Phước Sơn giai đoạn 2013-2016 với quy mô 1.904 học sinh, chỉ ra tỷ lệ học sinh yếu kém chiếm từ 12,5% đến 14,4%.
• Xây dựng hệ thống cơ sở lý luận vững chắc về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu dựa trên chu trình quản lý 4 chức năng và mô hình 6 thành tố của quá trình dạy học.
• Đề xuất hệ thống 7 nhóm biện pháp quản lý mang tính đột phá và đồng bộ, được khảo nghiệm thực tế với sự tham gia của 142 cán bộ quản lý và giáo viên, khẳng định độ tin cậy và tính khả thi cao.
• Xác lập lộ trình thực hiện cụ thể theo năm học, bắt đầu từ khâu khảo sát phân loại học sinh vào tháng 9, tổ chức bồi dưỡng linh hoạt trong các học kỳ đến tổng kết bàn giao hồ sơ vào tháng 5.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp nối về ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu học sinh có nguy cơ bỏ học tại các huyện miền núi khó khăn.

Luận văn Thạc sĩ Quản lý giáo dục của tác giả Doãn Bá Nguyên (2017) là tài liệu khoa học có giá trị ứng dụng cao cho các nhà quản lý trường học và giáo viên phổ thông. Các đơn vị trường học và cơ quan quản lý giáo dục vùng khó khăn cần chủ động nghiên cứu, áp dụng linh hoạt các giải pháp trên vào thực tiễn năm học mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thực chất và đem lại cơ hội phát triển công bằng cho mọi học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở trường THCS. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường THCS huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu ở các trường THCS huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. ~ Phần 3: Kết luận và Khuyến nghị CHUONG 1 CO SO LY LUAN CUA QUAN LY HOAT DONG BOI DUONG HỌC SINH HỌC YÊU Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. TONG QUAN NGHIEN CU'U VAN DE 1.

Trên thế giới Việc dạy học đã được hình thành và phát triển trong một quá trình lịch sử lâu dài. Từ xa xưa nó đã được nhiều nhà triết học, nhà giáo dục học ở cả phương Đông và phương Tây đề cập đến. Ở phương Tây, có Xôcrat (469 — 339 TCN). Ông cho rằng để nâng cao hiệu quả dạy học cần có phương pháp giúp thế hệ trẻ từng bước tự khẳng định, tự phát hiện tri thức mới mẻ, phủ hợp với chân lý.

Ø phương Đông, có Khổng Tử (551 ~ 479 TCN) - một triết gia, nhà giáo dục lừng danh của Trung Quốc từng cho rằng: “Đắt nước phén vinh, yên bình thì người lãnh đạo đất nước cần chú trọng tới 3 yếu tố là: Thứ (làm cho dân đông lên), Phú (làm cho dân giàu), Giáo (làm cho dân được giáo dục). Ông đã khẳng định rằng giáo dục là cần thiết cho mọi người “hữu giáo vô loại” (việc giáo dục không phân biệt đẳng cấp). Các nhà nghiên cứu giáo dục Xô Viết trước đây thì khẳng định: Kết quả toàn bộ hoạt động QL của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên. Saxerđôtôp di sâu nghiên cứu lãnh đạo công, tác giảng dạy, giáo dục trong nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong hoạt động QL của HT.Xtrezicondin, Jaxapob đã nghiên cứu và đề ra một số vấn đề QL của HT trường phô thông như phân công nhiệm vụ của HT và phó HT, còn V.Xukhomlinxki đặc biệt coi trọng sự trao đổi giữa HT và phó HT để tìm ra cách QL tốt nhất.

Tác giả cho rằng: “Trong những cuộc trao đổi này như đòn bẩy, đã nảy sinh ra những dự định mà sau này trong công tác QL được phát triển trong ao động sáng tạo của tập thể sư phạm”.Xukhomlinxki còn chỉ rõ tầm quan trọng của việc tổ chức dự giờ và phân tích sư phạm bài dạy. Ông đã chỉ ra thực trạng yếu kém của việc phân tích sư phạm bài dạy cho dù hoạt động dự giờ và góp ý với GV sau giờ dự của nhà QL diễn ra thường xuyên. Từ đó ông đã đưa ra nhiều cách phân tích sư phạm bài dạy choGV Rõ ràng trên thực tế và trong lý luận, nhiều tác giả của nhiều nước trên thế giới từ cổ đến kim đã rất quan tâm đến việc nghiên cứu HĐDH, QL HĐDH để tìm ra những biện pháp QL hữu hiệt Khi xã hội phát triển thì giáo dục ngày càng được quan tâm về mọi mặt. Vấn để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và nâng cao chất lượng dạy học nói riêng trong các nhà trường từ lâu đã trở thành vấn đề được quan tâm của các nước trên thế giới.

Các nhà lãnh đạo, nhà nghiên cứu trên thế giới đều thấy rõ vai trò, động lực của giáo dục trong phát triển kinh tế - xã hội. Thậm chí nền kinh tế tri thức đang trở thành một thành phần quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Trước yêu cầu của xã hội và nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo, nhiều công trình của. các nhà nghiên cứu ở nước ngoài đã được công bố và dịch ra tiếng Việt như: M.

Kônđacốp, Cơ sở lý luận khoa học OL giáo dục, trường CBQL giáo dục và viện khoa học giáo dục 1984; Harld ~ Kôntz, Những vấn để cốt yếu về OL, nhà xuất bản khoa học kỹ thuật 1992; Tác phẩm “Kinh nghiệm lằnh đạo của HT” của Xukhômlinxki (dịch và xuất bản năm 1981) đã đưa ra nhiều tình huống QL giáo dục và QL dạy học trong nhà trường, trong đó tác giả đã bàn nhiều về phương pháp thực hiện mục tiêu, nội dung và PPDH, đặc biệt là vấn đề phân công trong QL dạy học. Ở Việt Nam Nước Việt Nam với lịch sử nghìn năm văn hiến cũng không ngoại lệ. Từ xa xưa việc phát hiện và bồi dưỡng nhân tài đã là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Cách đây 532 năm (1484 - 2016) trên tắm bia tiến sĩ đầu tiên dựng tại Văn Miếu Quốc Tử Giám ghi lại lịch sử khoa thi năm 1442 có khắc những dòng chữ “Hiển rải là nguyên khí của quốc gia”, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn. Vì vậy, các đắng thánh đế minh vương không triều đại nào không coi việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm công việc cần thiết.

“Hiển rài là nguyên khí của quốc gia - Thân Nhân Trung”, cầu nói của vị Tiến sĩ triều Lê đã nêu rõ được tầm quan trong của nhân tải trong sự phát triển phỏn vinh của dân tộc. Và chúng ta có thể lật lại từng trang lịch sử để thấy rằng đề tuyển chọn người hiền tài ông cha ta đã tô chức nhiều cuộc thỉ nhu thi Huong, th Hội, thì Đình. Việc tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài thể hiện rõ từ thời nhà Lý qua việc xây dựng trường Quốc Tử Giám, được coi là trường đại học đầu tiên của Việt Nam và là cái nôi bồi dưỡng nhân tài của nước ta trong thời kì đó Sau cách mạng tháng Tám thành công, ngày 20/11/1946 trong bài viết “Tim ¡ đức ” Chủ tịch Hô Chí Minh đã khăng định: “Nước nhà cân phải kiến thiế, kiến thiết phải có người tài, trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu gi người có tài, có đức. Kế thừa truyền thông hiểu học của dân tộc, dù trong bắt cứ hoàn cảnh khó khăn nào, kể cả khi đất nước khó khăn sau hai cuộc chiến tranh.

chống ngoại xâm bảo vệ đất nước thì nhân dân ta, Đảng và Nhà nước vẫn luôn coi trọng sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Đặc biệt là những năm gần đây, cùng với sự phát triển của xã hội, sự phát triển của kinh tế, khoa học kĩ thuật và theo xu thế toàn cầu hóa thì vấn đề nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài càng. được coi như một nhiệm vụ chiến lược. Do nhận thức rõ được tầm quan trọng của nhân tài đối với sự nghiệp cách mạng ngay từ những năm đầu xây dựng lại đất nước.

sau chiến tranh, Đảng và Bác Hồ luôn dành sự quan tâm rất lớn đến công tác giáo. Đại hội lần thứ VI của Đảng đề ra đường lối đổi mới toàn diện, đánh dấu bước ngoặc có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình đi lên của đất nước trong đó có công tác bồi dưỡng những người có năng lực, có tài để cống hiến cho đất nước. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, Đảng và nhà nước ta tiếp tục xác định “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguôn nhân lực; đầy mạnh phát triển, ứng dụng khoa học - công nghệ: phát huy vai trò quốc sách hàng đầu của giáo dục - đào tạo. Trong chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 được Thủ tướng chính phủ phê duyệt ngày 13/6/2012, tại phần 3 mục III, quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục trong đó nhấn mạnh phải thỏa mãn nhu cầu của mỗi người học, đến công tác đào tạo, bồi dưỡng.

Một bài báo viết có tựa đề “Can nghiên cứu phương pháp bôi đường học sinh yếu kém” của phóng viên Báo Tiền Phong phát vào thứ bảy 25/8/2007 có trích lời phát biểu của nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân nói như sau: “4w nay chúng ta chỉ thưởng cho học sinh giỏi, xuất sắc mà quên đi các em yếu kém có tiền bộ”. Khi ông Nguyễn Thiện Nhân dang là phó thủ tướng, tại buôi làm việc với lãnh đạo tinh Nghệ An có phát bieu “Nghé An là địa phương có nhiều sáng kiến để dẫn đến Trung ương có những chủ trương, chính sách phù hợp trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, như giải quyết tình trạng giáo viên không đáp ứng được yêu cầu, phong trào nói không với tiêu cực trong thi cử." ",Lần này, sáng kiến của Nghệ An là “bàn giao chất lượng ”, học sinh lớp dưới không đạt chuẩn kiên quyết không nhận lên lớp trên. Khen thưởng kịp thời những học sinh có thành tích xuất sắc trong học tập, động viên học sinh yếu kém có tiến bộ mới khuyến khích được phong trào dạy và học trong nhà trường”. Theo ông Nguyễn Thiện Nhân phải nghiên cứu phương pháp bồi dưỡng cho học sinh yếu kém.

Nên chăng, các tỉnh tự nghiên cứu, biên soạn tải liệu rồi Bộ GD&ĐT tập hợp thành tài liệu chung nhất, phổ biến cho cả nước. Ngoài những tài liệu dưới dạng sách, báo như đã nêu còn có thể kể đến rất nhiều luận văn thạc sĩ của các học viên ở những khoá học trước ở các trường đại học trên phạm vi cả nước như: Nguyễn Quốc Phong: Quản lý hoạt động bồi dường học sinh yếu kém ở trường THCS thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, luận văn Thạc sĩ QLGD 2014; Thân Trọng Thuận: Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh. yếu kém ở trường THPT Cao Binh tinh Cao Bằng, luận văn Thạc sĩ QLGD 2014; Trần Văn Thế: Biện pháp quản lý hoạt động phụ đạo học sinh học lực yếu kém ở các trường trung học phổ thông huyện Krông Pa tỉnh Gia Lai, luận văn Thạc sĩ QLGD 2015; 8ù/ 7iụy Ngọc Hân: “Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học. viên yếu kém ở trung tâm giáo dục thường xuyên và kỹ thuật hướng nghiệp tỉnh Đồng Tháp”, luận văn Thạc sĩ QLGD 2016;.

Các tác giả này đều chủ yếu tập trung nghiên cứu các đề tài về biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu nhưng lại có sự khác nhau về cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu, về phạm vi nghiên cứu và về địa bàn nghiên cứu. Qua quá trình học tập và nghiên cứu các „ các công trình nghiên cứu của các tác giả i thay chưa thể bao quát hết được các đặc thù riêng của từng khu vực, từng vùng miền. Tom lai, c6 rit nhiều tác giả trên thể giới cũng như ở Việt Nam đã nghiên cứu và đưa ra nhiều biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh học yếu trong nhà trường.