BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI VŨ TIỂU TÂM ANH HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG HỖ TRỢ TRẺ EM KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG TẠI TRUNG TÂM PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO NGƯỜI KHUYẾT TẬT THỤY AN LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI VŨ TIỂU TÂM ANH HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG HỖ TRỢ TRẺ EM KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG TẠI TRUNG TÂM PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO NGƯỜI KHUYẾT TẬT THỤY AN Chuyên ngành: Công tác xã hội Mã số: 8760101 LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐẶNG THỊ LAN ANH HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Các số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình. Tác giả Vũ Tiểu Tâm Anh 2 LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp, bản thân tôi cũng gặp một số khó khăn nhất định về thời gian, xử lý số liệu mẫu thống kê, kỹ thuật phân tích số liệu, chọn mẫu nghiên cứu,. Tuy nhiên, tôi đã được sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình, cũng như sự khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi của thầy cô, gia đình và bạn bè trong suốt quá trình nghiên cứu. Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến thầy cô, gia đình và bạn bè đã hỗ trợ tôi hoàn thành luận văn này. Đặc biệt, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn TS. Đặng Thị Lan Anh đã hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Tôi chân thành cảm ơn các thầy, cô trong Khoa Sau Đại Học – Khoa Công Tác Xã Hội – Trường Đại học Lao Động – Xã hội, đã trang bị kiến thức và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian học tập và thực hiện luận văn tại trường. Xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám đốc và cán bộ, viên chức trung tâm Phục hồi chức năng người khuyết tật Thụy An, cùng toàn thể trẻ em tại trung tâm đã hợp tác, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và bạn bè đã động viên, nhiệt tình hỗ trợ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu. Dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học để luận văn của tôi được hoàn chỉnh. Hà Nội, tháng 8 năm 2018 Tác giả Vũ Tiểu Tâm Anh I MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . I DANH MỤC BẢNG BIỂU. II DANH MỤC SƠ ĐỒ . IV MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Tổng quan vấn đề nghiên cứu . Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu . Đóng góp mới của luận văn. Cấu trúc luận văn . 12 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VỚI TRẺ KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG . Khái niệm công cụ nghiên cứu .Khái niệm Khuyết tật và khuyết tật vận động . Khái niệm Trẻ khuyết tật vận động . Lý luận về Công tác xã hội cá nhân với trẻ khuyết tật vận động . Khái niệm Công tác xã hội cá nhân với trẻ khuyết tật vận động. Tầm quan trọng của Công tác xã hội cá nhân với trẻ khuyết tật vận động . Các hoạt động Công tác xã hội cá nhân với trẻ khuyết tật vận động 20 1.Hoạt động tham vấn và hỗ trợ tâm lý . Hoạt động quản lý trường hợp . Hệ thống chính sách pháp luật về trẻ khuyết tật . Một số yếu tố tác động đến hoạt động Công tác xã hội cá nhân với trẻ khuyết tật . Trẻ khuyết tật vận động . Đội ngũ cán bộ . Yếu tố cơ sở vật chất . 37 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 39 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VỚI TRẺ KHUYẾT TẬT HỆ VẬN ĐỘNG TẠI TRUNG TÂM PHỤC HỒI CHỨC NĂNG NGƯỜI KHUYẾT TẬT THỤY AN . Đặc điểm địa bàn, khách thể nghiên cứu . Đặc điểm về địa bàn nghiên cứu . Đặc điểm về khách thể nghiên cứu . Đánh giá hoạt động Công tác xã hội cá nhân với trẻ khuyết tật tại trung tâm Phục hồi chức năng người khuyết tật Thụy An . Hoạt động tham vấn và hỗ trợ tâm lý . Hoạt động quản lý trường hợp . Một số yếu tố tác động đến hoạt động Công tác xã hội với trẻ khuyết tật vận động tại trung tâm . Trẻ khuyết tật vận động tại trung tâm . Đội ngũ cán bộ . Cơ sở vật chất tại trung tâm . 69 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. 70 CHƯƠNG 3 : ỨNG DỤNG HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG QUẢN LÝ TRƯỜNG HỢP VỚI TRẺ EM KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG VÀ KHUYẾN NGHỊ . Ứng dụng hoạt động công tác xã hội cá nhân trong quản lý trường hợp với trẻ em khuyết tật vận động tại trung tâm . Mô tả ca. Tiếp nhận đối tượng. Thu thập thông tin . Đánh giá và xác định vấn đề . Lập kế hoạch trợ giúp thân chủ . Thực hiện kế hoạch . Kết thúc và lượng giá . Khuyến nghị nâng cao hiệu quả hoạt động công tác xã hội cá nhân đối với trẻ em khuyết tật vận động . 81 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 87 MỘT SỐ HÌNH ẢNH TẠI TRUNG TÂM. 89 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 92 PHỤ LỤC I DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT TỪ VIẾT TẮT NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ 1 CTXH Công tác xã hội 2 CTXHCN Công tác xã hội cá nhân 3 LĐTBXH Lao động, Thương binh xã hội 4 NKT Người khuyết tật 5 NVCTXH Nhân viên công tác xã hội 6 PTCĐ Phát triển cộng đồng 7 TEKT Trẻ em khuyết tật 8 TEKTVĐ Trẻ em khuyết tật vận động 9 TC Thân chủ 10 QLTH Quản lý trường hợp 11 PHCN Phục hồi chức năng II DANH MỤC BẢNG BIỂU TRANG Bảng 2.1: Trình độ học vấn của trẻ em khuyết tật vận động tại 44 trung tâm Biểu 2.1: Đánh giá thời gian ở trung tâm của trẻ em khuyết tật vận 45 động Biểu 2.2: Các dạng khuyết tật của trẻ 46 Biểu 2.3: Tình trạng sức khỏe của trẻ em khuyết tật vận động hiện 47 nay tại trung tâm Biểu 2.4: Các dịch vụ hỗ trợ trẻ em khuyết tật vận động được trợ 48 giúp tại trung tâm Biểu 2.5: Đánh giá của trẻ em về mức độ hài lòng 49 Biểu 2.6: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn tạo lập mối quan hệ và 50 lòng tin Biểu 2.7: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn xác định vấn đề 51 Biểu 2.8: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn lựa chọn giải pháp 52 Biểu 2.9: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn kết thúc và theo dõi 54 Biểu 2.10: Đánh giá của trẻ em về việc kết nối nguồn lực của nhân 55 viên công tác xã hội Biểu 2.11: Đánh giá của trẻ em về nguyên tắc đạo đức của nhân 56 viên công tác xã hội trong tham vấn Biểu 2.12: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn tiếp nhận và đánh giá 58 Biểu 2.13: Đánh giá của trẻ em về việc xác định vấn đề 59 Biểu 2.14: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn lập kế hoạch 61 Biểu 2.15: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn tổ chức thực hiện kế 63 hoạch Biểu 2.16: Đánh giá của trẻ em về giai đoạn giám sát, rà soát 64 Biểu 2.17: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến công tác 67 xã hội cá nhân với trẻ em khuyết tật vận động Biểu 2.18: Đánh giá của trẻ em về mức độ ảnh hưởng của đội ngũ 68 cán bộ III Biểu 2.19: Đánh giá của trẻ em về mức ảnh hưởng của cơ sở vật 69 chất tại trung tâm Bảng 3.1: Ưu điểm và nhược điểm của thân chủ 75 Bảng 3.2: Kế hoạch trợ giúp thân chủ 78 IV DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ TRANG Sơ đồ 3.1: Sơ đồ phả hệ của em V 74 Sơ đồ 3.2: Sơ đồ sinh thái của em V 75 Sơ đồ 3.3: Cây vấn đề về học tập của thân chủ 76 Sơ đồ 3.4: Cây vấn đề về tập luyện của thân chủ 77 Sơ đồ 3.5: Cây vấn đề về lối sống của thân chủ 78 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Xã hội ngày càng phát triển cùng với sự phát triển kinh tế thì chính sách phát triển xã hội thông qua các chính sách đảm bảo đời sống an sinh xã hội của người dân ngày càng được chú trọng. Có nhiều lĩnh vực mà những chương trình chính sách an sinh xã hội hướng đến: giảm nghèo bền vững, các vấn đề liên quan đến gia đình, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt… Và đặc biệt là lĩnh vực khuyết tật, cách hòa nhập và nâng cao năng lực cho người khuyết tật ở Việt Nam. Công tác xã hội hướng tới sự thay đổi tích cực trong xã hội, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho tất cả mọi người đặc biệt là nhóm yếu thế. Công tác xã hội thúc đẩy sự thay đổi xã hội và nâng cao năng lực cho các mối quan hệ giữa các cá nhân, gia đình, tổ chức, nhóm, cộng đồng trong xã hội để tiến tới sự công bằng. Với hai vai trò chính là năng cao năng lực cho các nhóm đối tượng như cá nhân, gia đình và cộng đồng có hoản cảnh khó khăn và cái thiện môi trường xã hội để hỗ trợ cá nhân, gia đình, thực hiện chức năng, vai trò hiệu quả.[17] Công tác xã hội cá nhân có thể được coi là một phương pháp dựa trên nền tảng kiến thức khoa học tâm lý học xã hội, xã hội học. NVCTXH dựa trên kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp được đào tạo tương tác với TEKTVĐ thiết lập mối quan hệ tích cực, dựa trên cách tiếp cận khoa học để tìm hiểu vấn đề xoay quanh đối tượng từ đó tìm ra biện pháp can thiệp hỗ trợ phù hợp NVCTXH sẽ luôn là người sát cánh bên đối tượng, giúp đối tượng tăng năng lực cá nhân và chủ động giải quyết vấn đề của mình.
