Luận văn thạc sĩ báo chí với quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước khảo sát báo đầu tư báo tuổi trẻ tphcm thời báo kinh tế sài gòn tạp chí tài chính doanh nghiệp từ tháng 8 2012 tháng 8 2013

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu báo chí với quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước khảo sát báo đầu tư báo tuổi trẻ tphcm thời, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Hà Khắc Minh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Anh Tuấn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Báo Chí Với Quá Trình Tái Cơ Cấu Doanh Nghiệp Nhà Nước
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Một số vấn đề lý luận về báo chí và vai trò báo chí với tái cơ cấu DNNN
• 1.1. Báo chí, thông tin báo chí và giám sát phản biện của báo chí trong sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.2. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về tái cơ cấu DNNN
• 1.3. Vai trò của báo chí với tái cơ cấu DNNN
• 1.4. Tiểu kết Chương 1
• 2. Chương 2: Thực trạng thông tin báo chí về tái cơ cấu DNNN
• 2.1. Thực trạng thông tin về tái cơ cấu DNNN trên 4 tờ báo
• 2.2. Thực trạng nội dung thông tin
• 2.3. Thực trạng hình thức thông tin
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. Chương 3: Kiến nghị một số giải pháp nâng chất lượng thông tin về tái cơ cấu DNNN
• 3.1. Đánh giá ưu, nhược điểm công tác thông tin tái cơ cấu DNNN
• 3.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và bối cảnh nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào vai trò của báo chí trong quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Nghiên cứu được thực hiện thông qua khảo sát bốn tờ báo: Báo Đầu tư, Báo Tuổi trẻ, Thời báo Kinh tế Sài Gòn, và Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp từ tháng 8/2012 đến tháng 8/2013. Tái cơ cấu DNNN là một chủ trương quan trọng của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh của khu vực kinh tế nhà nước. Báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, giám sát và phản biện quá trình này.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Nghị quyết Đại hội Đảng IX đã khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước. Tuy nhiên, DNNN còn nhiều yếu kém như hiệu quả kinh tế thấp, sức cạnh tranh yếu, và tình trạng thất thoát vốn. Tái cơ cấu DNNN được xem là yêu cầu cấp thiết để cải thiện tình hình. Báo chí, với vai trò giám sát và phản biện, cần đẩy mạnh thông tin về quá trình này để tạo sự đồng thuận trong xã hội.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của luận văn là phân tích và đánh giá thực trạng thông tin về tái cơ cấu DNNN trên bốn tờ báo được khảo sát. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền của báo chí, góp phần thực hiện thành công chủ trương tái cơ cấu DNNN.

II. Cơ sở lý luận và thực tiễn

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, và hệ thống lý luận báo chí truyền thông. Nghiên cứu cũng tham khảo các chính sách của Đảng và Nhà nước về tái cơ cấu DNNN, cũng như các văn bản pháp luật liên quan. Báo chí được xem là công cụ quan trọng trong việc tuyên truyền, giám sát và phản biện các chính sách kinh tế.

2.1. Vai trò của báo chí trong tái cơ cấu DNNN

Báo chí có vai trò quan trọng trong việc phản ánh thực trạng, giám sát quá trình tái cơ cấu DNNN, và đưa ra các ý kiến phản biện. Thông qua các bài viết, báo chí giúp nâng cao nhận thức của công chúng về sự cần thiết và lợi ích của quá trình này.

2.2. Thực tiễn tái cơ cấu DNNN

Quá trình tái cơ cấu DNNN gặp nhiều thách thức như hiệu quả kinh tế thấp, thất thoát vốn, và sự chậm trễ trong việc thực hiện các chính sách. Báo chí đã phản ánh những vấn đề này, đồng thời đưa ra các giải pháp và kiến nghị để cải thiện tình hình.

III. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Các phương pháp chính bao gồm phân tích nội dung, so sánh, và đối chiếu thông tin từ bốn tờ báo được khảo sát. Nghiên cứu cũng tham khảo ý kiến của các nhà quản lý, chuyên gia, và phóng viên để có cái nhìn toàn diện về vấn đề.

3.1. Phương pháp phân tích nội dung

Phương pháp này được sử dụng để phân tích các bài viết về tái cơ cấu DNNN trên bốn tờ báo. Nghiên cứu tập trung vào nội dung, hình thức, và cách thức tổ chức thông tin để đánh giá hiệu quả tuyên truyền của báo chí.

3.2. Phương pháp so sánh và đối chiếu

Nghiên cứu so sánh cách thức phản ánh thông tin về tái cơ cấu DNNN giữa các tờ báo. Qua đó, đánh giá sự khác biệt trong cách tiếp cận và hiệu quả tuyên truyền của từng tờ báo.

IV. Kết quả nghiên cứu và đánh giá

Kết quả nghiên cứu cho thấy báo chí đã phản ánh khá đầy đủ về quá trình tái cơ cấu DNNN. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như thiếu thông tin chi tiết, phản ánh mặt trái nhiều hơn mặt ưu điểm, và thiếu sự hấp dẫn trong cách trình bày. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng thông tin trên báo chí.

4.1. Thực trạng thông tin trên báo chí

Các tờ báo đã phản ánh khá đầy đủ về quá trình tái cơ cấu DNNN, từ những bất cập trong cơ chế chính sách đến các sai phạm trong quản lý. Tuy nhiên, thông tin thường tập trung vào mặt trái, trong khi các mặt ưu điểm và thành tựu lại ít được đề cập.

4.2. Đề xuất giải pháp

Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, báo chí cần cung cấp thông tin chi tiết và cân bằng hơn về quá trình tái cơ cấu DNNN. Các bài viết cần được trình bày một cách hấp dẫn và dễ hiểu để thu hút sự quan tâm của công chúng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhà nước giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế quốc dân khi chiếm khoảng 40% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, 50% vốn đầu tư nhà nước và hơn 70% tổng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức. Tuy nhiên, hiệu quả vận hành của khối này chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ. Điển hình vào năm 2011, khu vực kinh tế nhà nước chỉ đóng góp 33,03% vào tổng sản phẩm quốc nội, thấp hơn nhiều so với mức 48% của khu vực kinh tế ngoài nhà nước. Thực trạng tài chính của nhiều đơn vị bộc lộ suy yếu nghiêm trọng với tổng số lỗ lũy kế của các tập đoàn lớn lên tới hơn 26.000 tỷ đồng và tổng dư nợ cho vay vượt mức 415.000 tỷ đồng, trong đó 12 tập đoàn trọng điểm chiếm 52,66%.

Trước bối cảnh Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 929/QĐ-TTg phê duyệt Đề án tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2011 - 2015, yêu cầu thông tin tuyên truyền và giám sát xã hội trở nên cấp bách. Luận văn tập trung giải quyết vấn đề nhận diện, phân tích và đánh giá thực trạng phản ánh của báo chí đối với tiến trình tái cấu trúc kinh tế. Mục tiêu cụ thể là làm rõ cách thức tổ chức thông tin, nội dung và hình thức thể hiện trên 4 ấn phẩm báo in tiêu biểu gồm Báo Đầu tư, Báo Tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh, Thời báo Kinh tế Sài Gòn và Tạp chí Tài chính doanh nghiệp trong phạm vi thời gian từ tháng 8/2012 đến tháng 8/2013. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp cơ sở khoa học nhằm nâng cao hiệu quả định hướng dư luận, thúc đẩy minh bạch hóa tài chính công và hỗ trợ hoàn thiện chính sách đổi mới doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết truyền thông đại chúng và lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự, kết hợp chặt chẽ với quan điểm của Đảng và Nhà nước về chức năng giám sát, phản biện xã hội của báo chí cách mạng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI. Hệ thống khái niệm trung tâm bao gồm:

• Doanh nghiệp nhà nước: Tổ chức kinh tế do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2005 và Nghị định 99/2012/NĐ-CP, giữ vai trò lực lượng vật chất chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Tái cơ cấu doanh nghiệp: Quá trình điều chỉnh lại định hướng chiến lược, mô hình quản trị, sắp xếp lại sở hữu và phân bổ nguồn lực tài chính nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động theo 3 cấp độ từ tái lập tư duy đến thiết kế lại và xây dựng lại hệ thống.
• Giám sát và phản biện xã hội của báo chí: Hoạt động độc lập theo dõi, phát hiện, đánh giá và chuyển tải tiếng nói đa chiều của nhân dân cùng giới chuyên gia đối với các quyết sách quản lý kinh tế, góp phần hoàn thiện thể chế trên 5 phương diện chủ yếu gồm ngành nghề, tài chính, quản trị, quản lý nhà nước và khung khổ pháp luật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng quy trình kết hợp giữa phân tích tài liệu định lượng và nghiên cứu trường hợp định tính:

• Cỡ mẫu khảo sát: Toàn bộ 175 tác phẩm báo chí chuyên đề về tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước xuất bản trên 4 ấn phẩm báo in trong 12 tháng liên tục, kết hợp dữ liệu phỏng vấn sâu từ 6 chuyên gia, nhà quản lý chính sách và phóng viên kinh tế giàu kinh nghiệm tại các cơ quan liên quan.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích dựa trên phân tầng cơ quan báo chí. Báo Đầu tư đại diện cho cơ quan ngôn luận của Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Tạp chí Tài chính doanh nghiệp đại diện cho cơ quan chuyên ngành thuộc Cục Tài chính doanh nghiệp - Bộ Tài chính; Báo Tuổi trẻ đại diện cho nhật báo chính trị - xã hội đại chúng có lượng phát hành hàng đầu; Thời báo Kinh tế Sài Gòn đại diện cho tuần báo phân tích kinh tế thị trường uy tín.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp phân tích nội dung nhằm phân loại khách quan tần suất xuất hiện, thể loại báo chí và nhóm chủ đề phản ánh. Phương pháp này kết hợp với so sánh đối chiếu và phỏng vấn sâu giúp giải mã chính xác các điểm nghẽn truyền thông từ góc nhìn của cả nhà báo lẫn nhà hoạch định chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát tổng thể 175 bài viết trên 4 ấn phẩm cho thấy bức tranh thông tin đa dạng nhưng có sự phân hóa rõ rệt về tần suất và trọng tâm:

• Sự chênh lệch lớn về mật độ xuất bản giữa các ấn phẩm: Thời báo Kinh tế Sài Gòn chiếm tỷ trọng cao nhất với 77 bài (chiếm 44,0% tổng số bài khảo sát, trung bình 1,48 bài mỗi số). Tạp chí Tài chính doanh nghiệp xuất bản 43 bài (chiếm 24,57% tổng mẫu và chiếm 18,86% dung lượng nội dung của tạp chí trong năm). Báo Đầu tư đăng tải 45 bài (25,71% tổng mẫu, tần suất xuất hiện đạt 3,33 số mỗi bài). Ngược lại, Báo Tuổi trẻ chỉ có 10 bài (chiếm 5,71% tổng mẫu với tần suất 35,3 số mỗi bài).
• Cơ cấu chủ đề tập trung mạnh vào hoạt động nghiệp vụ thực tế: Nhóm thông tin về mua bán, sáp nhập, cổ phần hóa và thoái vốn chiếm vị trí áp đảo với 83 bài (tương đương 47,43%). Nhóm bài viết phân tích, bình luận và phản biện chuyên sâu đạt 55 bài (chiếm 31,43%). Nhóm thông tin thuần túy về chủ trương, chính sách mới chiếm 37 bài (tương đương 21,14%).
• Sự phân vai rõ ràng theo tôn chỉ mục đích: Thời báo Kinh tế Sài Gòn và Báo Đầu tư dẫn dắt mảng thông tin thực trạng cổ phần hóa với lần lượt 43 bài và 24 bài. Trong khi đó, Tạp chí Tài chính doanh nghiệp thể hiện tính học thuật cao nhất khi có 19 bài phân tích chuyên sâu (chiếm 41,19% tổng số bài của tạp chí). Báo Tuổi trẻ tập trung vào các sự kiện có tính thời sự nóng và phóng sự phản ánh thất thoát tài sản công.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột thể hiện tương quan tần suất xuất bản giữa 4 cơ quan báo chí và biểu đồ hình tròn phản ánh tỷ lệ phân bổ của 3 nhóm chủ đề thông tin.

Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt về mật độ xuất bản bắt nguồn từ đặc thù cơ quan chủ quản và đối tượng độc giả mục tiêu. Báo Đầu tư và Tạp chí Tài chính doanh nghiệp có lợi thế tiếp cận trực tiếp nguồn tin từ các cơ quan soạn thảo Đề án như Bộ Kế hoạch và Đầu tư hay Bộ Tài chính. Trong khi đó, các ấn phẩm tuần báo kinh tế như Thời báo Kinh tế Sài Gòn chủ động chọn lọc bài viết phân tích có hàm lượng chất xám cao từ các chuyên gia kinh tế độc lập.

So sánh với các nghiên cứu trước đây về đổi mới doanh nghiệp, nghiên cứu này chỉ rõ rằng báo chí giai đoạn 2012 - 2013 đã bước đầu thực hiện tốt quyền lực giám sát đối với các chủ đề phức tạp như xác định địa chỉ trách nhiệm sau sự cố Vinashin, Vinalines hay vấn đề kiểm soát đầu tư ngoài ngành. Tuy nhiên, luồng thông tin vẫn bộc lộ hạn chế khi phản ánh mặt tiêu cực nhiều hơn mặt tích cực, thiếu vắng các bài viết điều tra độc lập do phóng viên tự phát hiện và đôi khi xuất hiện tâm lý nóng vội đòi hỏi tư nhân hóa toàn bộ doanh nghiệp nhà nước không đúng với định hướng của Đảng.

Đề xuất và khuyến nghị

• Nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực phân tích tài chính chuyên sâu cho đội ngũ phóng viên kinh tế: Tổ chức các khóa tập huấn nghiệp vụ thẩm định báo cáo tài chính và định giá tài sản doanh nghiệp, phấn đấu đến năm 2016 đạt 100% phóng viên theo dõi mảng kinh tế vĩ mô được trang bị kiến thức chuyên ngành. Chủ thể thực hiện: Ban biên tập các cơ quan báo chí phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam và Bộ Tài chính.
• Thiết lập cơ chế minh bạch hóa thông tin và cung cấp dữ liệu định kỳ: Xây dựng quy chế người phát ngôn chuyên nghiệp tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước nhằm rút ngắn 50% thời gian tiếp cận thông tin báo cáo tài chính kiểm toán cho báo chí giai đoạn 2015 - 2018. Chủ thể thực hiện: Cục Tài chính doanh nghiệp phối hợp với ban lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước.
• Đổi mới phương thức thể hiện và tăng cường hàm lượng thông tin đa phương tiện: Tăng tỷ lệ các bài phóng sự điều tra, đồ họa thông tin số liệu và tọa đàm chuyên gia lên mức tối thiểu 35% tổng dung lượng bài viết về kinh tế từ năm 2016 nhằm tạo sự hấp dẫn cho công chúng đại chúng. Chủ thể thực hiện: Tòa soạn Báo Tuổi trẻ, Báo Đầu tư và Thời báo Kinh tế Sài Gòn.
• Hoàn thiện hành lang pháp lý bảo vệ và phát huy quyền giám sát xã hội của báo chí: Ban hành quy định bắt buộc các cơ quan quản lý phải tiếp thu, phản hồi công khai các bài viết phản biện chính sách trên báo chí trong vòng 30 ngày làm việc trong giai đoạn 2016 - 2020. Chủ thể thực hiện: Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với các cơ quan thanh tra nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Phóng viên và biên tập viên chuyên trách khối kinh tế - tài chính: Nắm vững phương pháp tiếp cận các đề tài kinh tế vĩ mô phức tạp, nâng cao kỹ năng xử lý số liệu thống kê tài chính và xây dựng bài viết phản biện sắc bén, đúng định hướng.
• Cơ quan quản lý nhà nước và ban soạn thảo chính sách kinh tế: Tiếp nhận phản hồi từ thực tiễn truyền thông để tối ưu hóa chiến lược công bố thông tin, tạo sự đồng thuận xã hội cao khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật mới.
• Lãnh đạo các tập đoàn và tổng công ty nhà nước: Hiểu rõ cơ chế vận hành của dư luận xã hội và truyền thông báo chí, từ đó chủ động xây dựng chiến lược truyền thông minh bạch trong quá trình cổ phần hóa và thoái vốn.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Báo chí - Truyền thông: Khai thác bộ khung lý thuyết về giám sát phản biện xã hội và ứng dụng phương pháp phân tích nội dung vào các đề tài nghiên cứu học thuật thực chứng.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu này là gì? Nghiên cứu tập trung nhận diện, thống kê và đánh giá thực trạng phản ánh của báo chí về quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước trên 4 ấn phẩm báo in tiêu biểu giai đoạn tháng 8/2012 – tháng 8/2013. Thông qua khảo sát 175 tác phẩm báo chí, đề tài chỉ ra ưu nhược điểm và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thông tin tuyên truyền kinh tế.

Tại sao tác giả lại chọn khung thời gian khảo sát từ tháng 8/2012 đến tháng 8/2013? Thời điểm này gắn liền với việc ban hành Quyết định 929/QĐ-TTg ngày 17/7/2012 phê duyệt Đề án tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2011 - 2015. Đây là giai đoạn cao điểm Chính phủ và các bộ ngành ban hành hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật quan trọng như Nghị định 99/2012/NĐ-CP và Nghị định 61/2013/NĐ-CP, tạo nên tâm điểm thông tin trên báo chí.

Sự khác biệt nổi bật về tần suất đưa tin giữa các tờ báo được khảo sát là gì? Thời báo Kinh tế Sài Gòn có mật độ xuất hiện dày nhất với 77 bài (tần suất 1,48 bài mỗi số), tiếp đến là Tạp chí Tài chính doanh nghiệp với 43 bài (chiếm 18,86% tổng tin bài của tạp chí), Báo Đầu tư có 45 bài (tần suất 3,33 số mỗi bài), trong khi Báo Tuổi trẻ chỉ đạt 10 bài do đặc thù nhật báo đại chúng ưu tiên sự kiện đời sống thường nhật.

Chức năng phản biện xã hội của báo chí được thể hiện qua các vấn đề cốt lõi nào? Báo chí tập trung phản biện vào 6 nội dung trọng điểm gồm: xác định rõ đại diện chủ sở hữu thực sự của doanh nghiệp nhà nước, phân định trách nhiệm cá nhân trong điều hành tài chính, cơ chế công khai minh bạch thông tin, ngăn chặn lợi ích nhóm, chấm dứt tình trạng đầu tư ngoài ngành rủi ro và phương án xử lý nợ sau các vụ việc đổ vỡ lớn.

Luận văn mang lại đóng góp mới nào so với các nghiên cứu giai đoạn trước? Luận văn đã cập nhật toàn diện bối cảnh triển khai Đề án 929/QĐ-TTg, khắc phục hạn chế của các công trình trước năm 2004 khi Luật Doanh nghiệp nhà nước cũ còn hiệu lực. Nghiên cứu thực hiện khảo sát đối chiếu đa cơ quan giữa báo kinh tế chuyên ngành và báo chí chính trị - xã hội, làm sâu sắc thêm lý luận về quyền lực giám sát truyền thông hiện đại.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về vai trò định hướng thông tin và chức năng giám sát, phản biện xã hội của báo chí đối với quá trình đổi mới doanh nghiệp nhà nước.
• Xây dựng bộ cơ sở dữ liệu thực chứng gồm 175 bài báo khảo sát chi tiết trên 4 ấn phẩm uy tín, phản ánh chân thực tiến trình thực hiện Quyết định 929/QĐ-TTg.
• Chỉ ra sự chênh lệch rõ rệt về phương thức tiếp cận giữa tuần báo kinh tế chuyên sâu, tạp chí ngành tài chính và nhật báo chính trị - xã hội đại chúng.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ có tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm báo và hoàn thiện cơ chế minh bạch thông tin giai đoạn 2016 - 2020.
• Cung cấp tài liệu tham khảo học thuật có giá trị phương pháp luận vững chắc cho công tác nghiên cứu truyền thông kinh tế và thực thi chính sách công.

Độc giả, các nhà nghiên cứu và người làm báo quan tâm có thể khai thác các kết quả phân tích cùng hệ thống dữ liệu thực chứng từ công trình để nâng cao chất lượng nghiên cứu và tác phẩm báo chí kinh tế ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn có 3 chương như sau: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về báo chí và vai trò báo chí với TCC DNNN Nội dung chương này giải quyết các vấn đề lý luận về TCC DNNN nói chung, một số quan điểm định hướng của Đảng, Nhà nước về vấn đề TCC DNNN và vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam, trong đó nhấn mạnh vai trò của báo chí với vấn đề TCC DNNN. Chƣơng 2: Thực trạng thông tin báo chí về TCC DNNN Chương này trình bày toàn bộ số liệu khảo sát cũng như thuyết minh kết quả khảo sát về nội dung và hình thức chuyển tải thông tin về TCC DNNN trên 04 tờ báo được khảo sát. Đây là những dữ liệu quan trọng để đánh giá ưu nhược điểm và tìm ra giải pháp cho vấn đề. Chƣơng 3: Kiến nghị một số giải pháp nâng cao vai trò của báo chí về TCC DNNN Trên cơ sở dữ liệu ở chương 2, chương 3 đã tiến hành đánh giá điểm mạnh và những điểm còn hạn chế của công tác thông tin tuyên truyền về TCC DNNN trên 04 báo.

Từ đó, tác giả đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng thông tin về TCC DNNN thời gian tới. CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BÁO CHÍ VÀ VAI TRÒ BÁO CHÍ VỚI TCC DNNN 11 1. Báo chí, thông tin báo chí và sự giám sát phản biện của báo chí trong phát triển kinh tế - xã hội 1. Khái niệm báo chí và thông tin báo chí Theo giáo trình Cơ sở lý luận báo chí truyền thông của các tác giả: Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang (2004), báo chí là một bộ phận của truyền thông đại chúng, nhưng là bộ phận chiếm vị trí trung tâm, vai trò nền tảng vào có khả năng quyết định, tính chất, khuynh hướng, chi phối năng lực và hiệu quả tác động của truyền thông đại chúng.

Báo chí là một hiện tượng đặc biệt phổ biến tác động từng ngày, từng giờ vào xã hội. Quy mô phạm vi, hình thức hoạt động của báo chí ngày càng mở rộng, thu hút sự quan tâm chú ý của đại bộ phận xã hội, trở thành một phương tiện có sức mạnh được sử dụng vào các mục đích rất khác nhau như: nhân đạo, kinh doanh, kinh tế, chính trị và quân sự, không có một đảng chính trị, một tổ chức lực lượng kinh tế xã hội nào không sử dụng báo chí như một phương tiện thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của mình. Trong xã hội hiện đại, báo chí ngày càng thể hiện vai trò, vị thế đặc biệt quan trọng. Báo chí đã và đang đóng góp hết sức to lớn vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sự phát triển bền vững của xã hội.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và môi trường truyền thông số hiện nay, báo chí và truyền thông nói chung có vai trò đặc biệt quan trọng. Báo chí là loại hình hoạt động thông tin mang tính chính trị - xã hội. Khái niệm “thông tin” được bắt nguồn từ tiếng Latinh informetio, gốc của từ tiếng Anh information. Hai ông Philippe Breton và Serge Proulx trong cuốn sách “bùng nổ truyền thông” giải thích rằng: Khái niệm này có liên quan đến nét đặt trưng Roma, biểu hiện sự mong muốn giảng dạy, truyền đạt.

Nó có hai hướng nghĩa: Thứ nhất là nói về một hành động cụ thể để tạo ra một hình dạng “forme”, thứ hai là, nói về sự truyền đạt một ý tưởng, một khái niệm hay biểu tượng.