Luận văn thạc sĩ: Quản lí giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mầm non huyện Nậm Pồ

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và đề xuất biện pháp quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo tại huyện Nậm Pồ, Điện Biên.

• Tác giả: Lường Thị Mai
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ngọc
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm - Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Quản Lí Hoạt Động Giáo Dục Thẩm Mĩ Cho Trẻ Mẫu Giáo Ở Các Trường Mầm Non Huyện Nậm Pồ, Tỉnh Điện Biên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Khái niệm và Tầm quan trọng của Giáo dục Thẩm mĩ

Giáo dục thẩm mĩ là một lĩnh vực quan trọng trong quản lí giáo dục hiện đại, đặc biệt đối với trẻ mầm non. Đây là quá trình phát triển năng lực cảm thụ, thưởng thức và tạo dựng vẻ đẹp cho học sinh từ những tuổi còn nhỏ. Hoạt động giáo dục thẩm mĩ giúp trẻ phát triển toàn diện, nâng cao nhạy cảm với vẻ đẹp trong cuộc sống, đồng thời rèn luyện các kỹ năng sáng tạo và tư duy logic. Trong bối cảnh quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ ở trường mầm non, việc xây dựng chiến lược quản lí phù hợp trở nên cần thiết. Các trường mầm non cần tập trung vào việc tổ chức các hoạt động có ý nghĩa, tạo môi trường học tập tích cực cho trẻ em, từ đó góp phần phát triển nhân cách toàn diện của các em trong giai đoạn vàng của cuộc đời.

1.1. Định nghĩa Giáo dục Thẩm mĩ cho Trẻ Mầm non

Giáo dục thẩm mĩ là quá trình phát triển khả năng nhận thức, cảm xúc và sáng tạo của trẻ thông qua tiếp xúc với các tác phẩm nghệ thuật, âm nhạc, mỹ thuật. Đối với trẻ mẫu giáo, giáo dục thẩm mĩ tập trung vào việc giúp các em phát triển khả năng cảm thụ vẻ đẹp tự nhiên, phát triển sự yêu thích các hoạt động sáng tạo, và xây dựng nền tảng cho phát triển toàn diện.

1.2. Vai trò của Quản lí Hoạt động Giáo dục Thẩm mĩ

Quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ là chìa khóa để đảm bảo các hoạt động giáo dục thẩm mĩ được thực hiện hiệu quả. Vai trò của quản lí bao gồm: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và đánh giá kết quả. Thông qua quản lí hiệu quả, các trường mầm non có thể tạo ra môi trường học tập giàu tính giáo dục, hỗ trợ phát triển toàn diện của trẻ.

II. Thực trạng Quản lí Giáo dục Thẩm mĩ tại Các Trường Mầm non Huyện Nậm Pồ

Nghiên cứu về quản lí giáo dục thẩm mĩ tại các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên cho thấy tình hình hiện tại còn gặp nhiều thách thức. Mặc dù các cơ sở giáo dục nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động giáo dục thẩm mĩ, nhưng quản lí hoạt động vẫn còn những hạn chế đáng kể. Điểm mạnh là nhân viên giáo dục có tâm huyết, sẵn sàng học hỏi và cải thiện kỹ năng. Tuy nhiên, những thách thức bao gồm: thiếu tài nguyên cơ sở vật chất, hạn chế trong đào tạo chuyên môn cho giáo viên, và chưa có kế hoạch quản lí rõ ràng, hệ thống. Để nâng cao chất lượng giáo dục thẩm mĩ, cần phải đầu tư vào cơ sở vật chất, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn và hoàn thiện cơ chế quản lí.

2.1. Những Điểm Mạnh trong Quản lí Hiện tại

Các trường mầm non tại huyện Nậm Pồ đã có những bước tiến tích cực trong việc tổ chức hoạt động giáo dục thẩm mĩ. Giáo viên và cán bộ quản lý có nhận thức về tầm quan trọng của giáo dục thẩm mĩ trong phát triển nhân cách trẻ. Các trường đã tổ chức các hoạt động giáo dục đa dạng như vẽ, nhạc, múa, tạo hình. Đội ngũ nhân sự có đủ năng lực và động lực để thực hiện công việc.

2.2. Những Hạn chế Cần Khắc phục

Thực trạng cho thấy quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ còn gặp khó khăn: thiếu tài liệu hướng dẫn chi tiết, cơ sở vật chất còn hạn chế, giáo viên chưa được bồi dưỡng đầy đủ về phương pháp dạy giáo dục thẩm mĩ hiện đại. Kế hoạch và tổ chức hoạt động chưa đạt tính khoa học cao, thiếu sự đánh giá kết quả một cách hệ thống.

III. Biện pháp Quản lí Hoạt động Giáo dục Thẩm mĩ Hiệu quả

Để nâng cao chất lượng quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ tại các trường mầm non, cần triển khai các biện pháp quản lí toàn diện và khoa học. Thứ nhất, bồi dưỡng, nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động giáo dục thẩm mĩ, giúp họ hiểu rõ tầm quan trọng và phương pháp thực hiện. Thứ hai, hoàn thiện kế hoạch quản lí, xây dựng chương trình hoạt động giáo dục thẩm mĩ rõ ràng, có mục tiêu cụ thể. Thứ ba, đa dạng hóa các hình thức hoạt động, kết hợp các lĩnh vực nghệ thuật khác nhau. Thứ tư, tăng cường cơ sở vật chất, đảm bảo điều kiện thực hiện hoạt động giáo dục thẩm mĩ. Cuối cùng, huy động sự tham gia của gia đình và cộng đồng.

3.1. Bồi dưỡng Nâng cao Nhận thức Giáo viên

Bồi dưỡng là biện pháp quan trọng để nâng cao nhận thức của giáo viên về giáo dục thẩm mĩ. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, cung cấp tài liệu tham khảo về phương pháp dạy hiện đại. Giáo viên cần hiểu rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp và cách đánh giá hoạt động giáo dục thẩm mĩ để thực hiện công việc một cách hiệu quả và chuyên nghiệp.

3.2. Hoàn thiện Kế hoạch Quản lí Hoạt động

Kế hoạch quản lí cần được xây dựng một cách khoa học, rõ ràng, có mục tiêu cụ thể và đo lường được. Hoạt động giáo dục thẩm mĩ cần được lên lịch định kỳ, phân bổ hợp lý trong thời khóa biểu. Cần xác định rõ nội dung, phương pháp, tài nguyên cần thiết cho mỗi hoạt động, đảm bảo tính liên tục và hiệu quả trong quá trình thực hiện.

3.3. Đa dạng hóa Hình thức Hoạt động Giáo dục Thẩm mĩ

Cần tổ chức hoạt động giáo dục thẩm mĩ đa dạng bao gồm: mỹ thuật (vẽ, tạo hình), âm nhạc (hát, nhạc cụ), văn học (nghe kể chuyện, thơ), khiêu vũ, và các hoạt động sáng tạo khác. Mỗi hoạt động cần phù hợp với tuổi, khả năng của trẻ, kích thích sự hứng thú và sáng tạo.

IV. Kết luận và Hướng Phát triển Giáo dục Thẩm mĩ

Quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ là yếu tố then chốt trong việc phát triển toàn diện nhân cách của trẻ mầm non. Những nghiên cứu và thực tiễn cho thấy, khi quản lí được thực hiện hiệu quả, hoạt động giáo dục thẩm mĩ sẽ mang lại những kết quả tích cực cho sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, các trường mầm non, đặc biệt tại các khu vực như huyện Nậm Pồ, cần phải triển khai các biện pháp quản lí toàn diện. Cần đầu tư vào bồi dưỡng giáo viên, cải thiện cơ sở vật chất, xây dựng kế hoạch quản lí khoa học và huy động sự hỗ trợ từ gia đình, cộng đồng. Với những nỗ lực này, giáo dục thẩm mĩ tại các trường mầm non sẽ ngày càng phát triển, góp phần tạo ra thế hệ trẻ có tố chất toàn diện và sáng tạo.

4.1. Những Thành tựu Đạt được

Qua các nỗ lực triển khai biện pháp quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ, các trường mầm non đã đạt được những kết quả khả quan: trẻ em có sự phát triển rõ rệt về khả năng cảm thụ, sáng tạo và kỹ năng nghệ thuật. Giáo viên nâng cao được năng lực chuyên môn. Gia đình và cộng đồng tăng cường sự hiểu biết về tầm quan trọng của giáo dục thẩm mĩ.

4.2. Hướng Phát triển Tiếp theo

Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ, mở rộng các hình thức hoạt động, tăng cường tương tác giữa trường mầm non, gia đình và cộng đồng. Cần xây dựng các chương trình đào tạo bồi dưỡng chuyên sâu cho giáo viên, cập nhật phương pháp giảng dạy hiện đại, và xây dựng hệ thống đánh giá kết quả hoạt động khoa học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THẨM MĨ CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Trong công trình nghiên cứu “Phương pháp dạy trẻ mẫu giáo vẽ, lắp ghép và cắt dán” tác giả N.Vetlughina, ngoài việc giới thiệu các phương pháp, biện pháp dạy trẻ vẽ, lắp ghép và cắt dán, tác giả còn chú trọng đến mảng nghệ thuật dân gian với nội dung dạy trang trí. Tác giả đã chỉ cho giáo viên cách khai thác những bức vẽ trang trí dân gian Nga để dạy trẻ vẽ [dẫn theo 32].Xaculinna trong tác phẩm “Phương pháp dạy trẻ hoạt động tạo hình và chắp ghép” [32] rất chú trọng việc đưa những sản phẩm tạo hình, cụ thể là các nguồn tranh ảnh, hiện vật vào môi trường hoạt động của trẻ trong các loại hình và các hình thức tổ chức tạo hình khác nhau.

Đồng thời chỉ ra cho cô giáo mầm non những phương pháp, thủ thuật hướng dẫn trẻ làm quen với các sản phẩm thẩm mĩ tạo hình. Kôtxakopxkaia nghiên cứu về “Dạy nặn trong trường mẫu giáo” [10], thấy rằng trẻ rất hứng thú với sản phẩm nghệ thuật nặn. Đây cũng là một trọng những dạng hoạt động tạo hình được trẻ mầm non yêu thích. Tác giả chỉ ra vai trò của nó đối với sự phát triển khiếu thẩm mĩ, mở rộng tầm hiểu biết làm phong phú trí tưởng tượng của trẻ và là một trong những biện pháp giáo dục thẩm mĩ.

Nhóm tác giả Xaculina N.A nghiên cứu về “Những vấn đề về Giáo dục thẩm mĩ ở mẫu giáo”, GDTM cho trẻ mầm non có thể sử dụng nhiều phương tiện nghệ thuật khác nhau như: âm nhạc, nghệ thuật tạo hình, sân khấu điện ảnh, văn học. Trong đó, văn học được coi là một trong những phương tiện GDMT cho trẻ mầm non hiệu quả nhất vì: Văn học giúp phát triển ở trẻ khả năng tri giác thẩm mĩ, trên cơ sở đó hình thành xúc 6 cảm, tình cảm, khái niệm thẩm mĩ, tạo ra mọi điều kiện thuận lợi nhất để phát triển khả năng sáng tạo nghệ thuật ở trẻ và xây dựng được những cơ sở đầu tiên của thị hiếu thẩm mĩ. GDTM có sức mạnh vô cùng to lớn, hãy mở rộng cách cửa để dẫn dắt trẻ đi vào thế giới bao la của cái đẹp và sự sáng tạo. Các nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam bắt đầu từ những năm 50 của thế kỷ trước đã có một số tác phẩm mang mầu sắc của nghệ thuật tạo hình.

Tuy nhiên trong thời gian đầu không thấy đề cập rõ đến khái niệm giáo dục thẩm mĩ, nên khi nghiên cứu nội dung giáo dục thẩm mĩ được gắn với giáo dục nghệ thuật (giáo dục âm nhạc và giáo dục tạo hình). Những năm 60- 70 một số tài liệu dịch, biên soạn để giảng dạy nội bộ, giáo dục thẩm mĩ được dùng với thuật ngữ “mĩ dục”. Mĩ dục được quan niệm là “giáo dục về cái đẹp”, là công tác “giáo dục thẩm mĩ”, bồi dưỡng năng lực hiểu biết chính xác và cảm nhận đầy đủ cái đẹp của nghệ thuật, cái đẹp của đời sống xã hội, cái đẹp của thiên nhiên và của tập quán sinh hoạt hàng ngày. Những năm 80 đến nay, nội hàm của khái niệm giáo dục thẩm mĩ được xem xét trên nhiều bình diện khác nhau, xuất phát từ hai khái niệm gốc: Khái niệm giáo dục và khái niệm thẩm mĩ.

Quá trình hình thành và phát triển mặt thẩm mĩ ở con người có thể được nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau: Góc độ xã hội, góc độ phát triển nhân cách, phát triển thẩm mĩ của nhân cách. Từ thập kỷ 90 giáo dục thẩm mĩ đã có một hệ thống đề tài nghiên cứu cả từ góc độ lí luận, thực tiễn về giáo dục thẩm mĩ, bao gồm nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu thực tiễn, nghiên cứu ứng dụng triển khai, kết quả nghiên cứu đã góp phần hình thành hệ thống giáo dục chung về giáo dục thẩm mĩ ở nước ta. Trong những năm qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc giáo dục thẩm mĩ. Tiêu biểu như: Tác giả Đỗ Xuân Hà nghiên cứu "Nguyên tắc giáo dục thẩm mĩ bằng nghệ thuật tạo hình”; Tác giả Lê Quang Vinh nghiên cứu về "Giáo dục thẩm mĩ ở nước ta hiện nay".

Tác giả Nguyễn Thị Yến Phương đã nghiên cứu về giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mầm non thông qua hoạt động tạo 7 hình. Tác giả Ngô Tú Hiền nghiên cứu "Giáo dục thẩm mĩ - công cụ quan trọng để xây dựng nhân cách có văn hóa trong văn hóa giáo dục - giáo dục và văn hóa". Tác giả Lê Thanh Thủy đã quan tâm tới việc cho trẻ làm quen với tác phẩm nghệ thuật tạo hình. Với bề dày kinh nghiệm trong công tác nghiên cứu lý luận về giáo dục mầm non, Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết đã đưa ra những kết luận xác đáng trong việc hướng dẫn trẻ cảm thụ vẻ đẹp của những tác phẩm tạo hình.

Theo bà thì “Tuy trẻ ham thích hoạt động tạo hình, nhưng chưa phải là đã có ý thức đầy đủ trong việc sáng tạo ra cái đẹp và cũng chưa biết phát hiện cái đẹp trong sản phẩm tạo hình một cách đầy đủ. Do đó trẻ em cần được hướng dẫn hoạt động tạo hình ngay từ lúc còn bé, mà việc đầu tiên là tạo điều kiện để trẻ được xem nhiều tác phẩm tạo hình có giá trị” [47]. Tác giả Đỗ Xuân Hà khi nghiên cứu về vấn đề giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mầm non bằng nghệ thuật tạo hình đã khẳng định vai trò của các tác phẩm nghệ thuật tạo hình và chú trọng tới nghệ thuật dân tộc: “Các tác phẩm nghệ thuật có thể đưa vào vốn kinh nghiệm cá nhân của con người ngày nay cái kho tàng to lớn, bất tận những tình cảm tốt đẹp của tổ tiên và bằng cách đó, nghệ thuật sẽ nhân đạo hoá con người, làm cho tình cảm của họ phát triển tốt đẹp hơn, trí tuệ của họ thông minh hơn”. Tác giả Đỗ Xuân Hà cũng đưa ra các nguyên tắc giáo dục thẩm mĩ bằng nghệ thuật tạo hình, trong đó ông đề cao nguyên tắc: “Đi từ văn hoá - nghệ thuật dân tộc tới văn hoá - nghệ thuật của toàn nhân loại.” [11] Tác giả Lê Thanh Thuỷ trong các công trình nghiên cứu của mình đã luôn quan tâm tới việc cho trẻ làm quen với các tác phẩm nghệ thuật tạo hình, đặc biệt là các tác phẩm nghệ thuật trang trí dân gian, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống.

Tác giả đã chỉ ra khả năng to lớn của các tác phẩm nghệ thuật tạo hình trong việc phát triển tình cảm, ý thức xã hội và nhân cách của trẻ em. Đồng thời, tác giả cũng đưa ra những yêu cầu trong việc lựa chọn tác phẩm 8 giới thiệu với trẻ và những điểm cần lưu ý về hình thức và phương pháp cho trẻ làm quen với các tác phẩm nghệ thuật tạo hình. Tác giả Phan Thị Việt Hoa trong đề tài: “Một số biện pháp bồi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động tạo hình” đã coi việc cho trẻ tiếp xúc với nghệ thuật tạo hình là một trong những biện pháp hữu hiệu để bồi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ ở trẻ. Trong những năm gần đây đã có một số luận văn thạc sỹ nghiên cứu về vấn đề giáo dục thẩm mĩ cho trẻ như: Tác giả Đàm Thị Hoài Dung nghiên cứu đề tài cho trẻ làm quen với các bố cục hoa văn dân tộc thông qua hoạt động xếp dán tranh trang trí; Tác giả Ngô Minh Tâm nghiên cứu “Biệp pháp bồi dưỡng cho giáo sinh Trung cấp sư phạm Mầm non khả năng sử dụng sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống trong tổ chức môi trường hoạt động tạo hình cho trẻ”; Tác giả Kiều Thị Hồng Thủy nghiên cứu “Một số biện pháp giáo dục cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi làm quen với nghệ thuật tạo hình truyền thống ở tỉnh Hoà Bình”.

Các nghiên cứu trên đã nêu lên được vai trò của sản phẩm tạo hình đối với sự phát triển thẩm mĩ ở trẻ em và đưa ra các biện pháp cho trẻ tiếp xúc với các tác phẩm nghệ thuật tạo hình. Mỗi nghiên cứu đều có cách tiếp cận riêng, tuy nhiên các đề tài mới chỉ đề cấp đến các phương pháp dạy trẻ hoạt động tạo hình như: vẽ, nặn, xé, dán. hay một số biện pháp bồi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động tạo hình. Như vậy, việc quản lý giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo trong các trường Mầm non nói chung và các trường mầm non trên địa bàn huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên nói riêng đang được các nhà quản lý đặc biệt quan tâm.

Việc nghiên cứu để đưa ra các biện pháp quản lý giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Xuất phát từ những nghiên cứu trên, có thể khẳng định vấn đề “Quản lý giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên” là một vấn đề mới, cấp thiết cần được quan tâm nghiên cứu để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trên địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Giáo dục thẩm mĩ, Hoạt động giáo dục thẩm mĩ 1.

Giáo dục thầm mĩ GDTM (giáo dục thẩm mĩ) cho trẻ mẫu giáo là một quá trình giáo dục nhằm hình thành và phát triển ở trẻ em năng lực ban đầu về cảm thụ và nhận biết đúng đắn cái đẹp trong tự nhiên, trong đời sống sinh hoạt xã hội và trong nghệ thuật, giáo dục trẻ lòng yêu cái đẹp, sống theo cái đẹp và biết tạo ra cái đẹp trong cuộc sống. GDTM là một bộ phận quan trọng của giáo dục phát triển toàn diện đối với thế hệ trẻ và cần được tiến hành ngay từ lứa tuổi mẫu giáo. Do những đặc điểm tâm lý ở lứa tuổi này mà trẻ mẫu giáo là thời kỳ “Hoàng kim” của GDTM. GDTM là một quá trình tác động có hệ thống và có mục đích vào nhân cách của cá nhân nhằm phát triển năng lực cảm thụ và nhận biết cái đẹp trong tự nhiên và trong đời sống xã hội, giáo dục lòng yêu cái đẹp và đưa cái đẹp vào trong đời sống một cách sáng tạo.

GDTM có liên quan mật thiết với các mặt giáo dục nhân cách con người phát triển toàn diện, đặc biệt là với giáo dục trí tuệ và giáo dục đạo đức.