Luận án tiến sĩ: Phẫu thuật gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ tại Học viện Quân y - Ngô Quang Hùng

Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và kết quả phẫu thuật gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ, cung cấp thông tin chi tiết về phương pháp điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Quang Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Hà Kim Trung
• Trường học: Học viện Quân y
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và kết quả phẫu thuật gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Sơ lược về quá trình nghiên cứu
• 1.2. Giải phẫu ứng dụng và chức năng của cột sống cổ
• 1.3. Đặc điểm chung các đốt sống
• 1.4. Khớp, các dây chằng và đĩa đệm
• 1.5. Giải phẫu vùng cổ trước và ứng dụng
• 1.6. Giải phẫu vùng cổ sau và ứng dụng
• 1.7. Cơ sinh học của đoạn cột sống cổ
• 1.8. Khái niệm về cơ sinh học và giải phẫu cột sống cơ bản
• 1.9. Cơ sinh học và sự vững của cột sống cổ thấp. Cơ chế vỡ đốt sống kiểu giọt lệ
• 1.10. Cơ chế chấn thương do cột sống quá gập
• 1.11. Cơ chế chấn thương do cột sống quá ưỡn
• 1.12. Phân loại chấn thương cột sống cổ kiểu giọt lệ, cơ chế quá gập
• 1.13. Đặc điểm lâm sàng
• 1.14. Các hội chứng của tổn thương tủy không hoàn toàn
• 1.15. Phân loại tổn thương tủy trên lâm sàng
• 1.16. Thăm khám cận lâm sàng
• 1.17. XQ quy ước
• 1.18. Chụp cắt lớp vi tính
• 1.19. Chụp cộng hưởng từ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.5. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6. Quy trình nghiên cứu
• 2.7. Nội dung nghiên cứu
• 2.8. Kỹ thuật thu thập số liệu
• 2.9. Phân tích và xử lý dữ liệu
• 2.10. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh của nhóm nghiên cứu
• 3.2. Phân bố theo độ tuổi
• 3.3. Phân bố theo nghề nghiệp
• 3.4. Nguyên nhân chấn thương
• 3.5. Sơ cứu ban đầu và thời gian từ khi tai nhận đến lúc nhập viện
• 3.6. Triệu chứng cơ năng
• 3.7. Rối loạn cảm giác
• 3.8. Đánh giá lâm sàng theo thang điểm ASIA
• 3.9. Phân loại hội chứng tủy cổ dựa vào mJOA
• 3.10. Thương tổn phối hợp
• 3.11. Đặc điểm trên XQ và cắt lớp vi tính
• 3.12. Đặc điểm tổn thương trên cộng hưởng từ của nhóm nghiên cứu
• 3.13. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT
• 3.14. Kết quả trong phẫu thuật
• 3.15. Kết quả gần
• 3.16. Kết quả tại thời điểm khám lại sau 6 tháng, các yếu tố liên quan
• 3.17. Kết quả sau 18 tháng và các yếu tố liên quan. Liền xương và các yếu tố ảnh hưởng
• 3.18. Thay đổi mức độ đau theo thang điểm VAS
• 3.19. Đặc điểm, kết quả điều trị nhóm vỡ C2 Teardrop
• 3.20. Kết quả nhóm bệnh nhân tử vong sau phẫu thuật
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU
• 4.2. Đặc điểm về tuổi - giới - nghề nghiệp - hoàn cảnh chấn thương
• 4.3. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh
• 4.4. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng

Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng của gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ tập trung vào việc phân tích các triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng của bệnh nhân. Các triệu chứng cơ năng như đau cổ, rối loạn cảm giác, và hội chứng tủy cổ được đánh giá chi tiết. Đặc điểm lâm sàng gãy cột sống bao gồm phân loại tổn thương tủy theo thang điểm ASIA và mJOA, giúp xác định mức độ nghiêm trọng của tổn thương thần kinh. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hội chứng tủy trung tâm chiếm 80% các trường hợp tổn thương tủy không hoàn toàn, điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc tiên lượng và điều trị.

1.1. Triệu chứng cơ năng

Các triệu chứng cơ năng như đau cổ, rối loạn cảm giác, và hội chứng tủy cổ được ghi nhận ở hầu hết bệnh nhân. Đau cổ là triệu chứng phổ biến nhất, thường xuất hiện ngay sau chấn thương. Rối loạn cảm giác được đánh giá thông qua thang điểm ASIA, giúp xác định mức độ tổn thương thần kinh. Hội chứng tủy cổ, đặc biệt là hội chứng tủy trung tâm, chiếm tỷ lệ cao trong các trường hợp tổn thương tủy không hoàn toàn.

1.2. Phân loại tổn thương tủy

Phân loại tổn thương tủy theo thang điểm ASIA và mJOA là công cụ quan trọng để đánh giá mức độ nghiêm trọng của tổn thương thần kinh. Thang điểm ASIA giúp phân loại tổn thương tủy từ A (hoàn toàn) đến E (bình thường), trong khi mJOA đánh giá mức độ ảnh hưởng của tổn thương tủy đến chức năng vận động và cảm giác. Kết quả phân loại này giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp.

II. Chẩn đoán hình ảnh

Chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong việc xác định chính xác tổn thương gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh bao gồm X-quang, cắt lớp vi tính (CT), và cộng hưởng từ (MRI). Chẩn đoán hình ảnh cột sống cổ giúp phát hiện các tổn thương xương, dây chằng, và tủy sống, từ đó đưa ra kế hoạch điều trị phù hợp. Nghiên cứu chỉ ra rằng MRI là phương pháp hiệu quả nhất để đánh giá tổn thương dây chằng và tủy sống, đặc biệt trong các trường hợp tổn thương thần kinh nặng.

2.1. X quang và cắt lớp vi tính

X-quang và cắt lớp vi tính là các phương pháp chẩn đoán hình ảnh đầu tiên được sử dụng để đánh giá tổn thương xương. X-quang giúp phát hiện các mảnh vỡ xương và sự di lệch của đốt sống, trong khi CT cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về cấu trúc xương và mức độ tổn thương. CT đặc biệt hữu ích trong việc xác định vị trí và kích thước của mảnh vỡ, giúp bác sĩ đưa ra quyết định phẫu thuật chính xác.

2.2. Cộng hưởng từ

Cộng hưởng từ (MRI) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh quan trọng nhất trong đánh giá tổn thương dây chằng và tủy sống. MRI cung cấp hình ảnh chi tiết về các tổn thương mô mềm, giúp phát hiện các tổn thương dây chằng, đĩa đệm, và tủy sống. Đặc biệt, MRI giúp đánh giá mức độ tổn thương tủy sống, từ đó đưa ra tiên lượng và kế hoạch điều trị phù hợp.

III. Phẫu thuật gãy cột sống cổ

Phẫu thuật gãy cột sống cổ là phương pháp điều trị chính đối với các trường hợp gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ có tổn thương thần kinh nặng hoặc mất vững cột sống. Phẫu thuật cột sống cổ bao gồm các phương pháp như cắt thân đốt sống, ghép xương, và cố định cột sống bằng hệ thống nẹp vít. Nghiên cứu chỉ ra rằng phẫu thuật lối trước là phương pháp được ưa thích hơn trong các trường hợp tổn thương gập góc, trong khi phẫu thuật lối sau được ưu tiên trong các trường hợp hẹp ống sống nhiều tầng.

3.1. Phẫu thuật lối trước

Phẫu thuật lối trước là phương pháp được ưa thích trong điều trị gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ do tổn thương gập góc. Phương pháp này bao gồm cắt thân đốt sống, ghép xương, và cố định cột sống bằng hệ thống nẹp vít. Phẫu thuật lối trước giúp giải ép tủy sống, nắn chỉnh trục cột sống, và tạo sự vững chắc cho cột sống. Kết quả phẫu thuật cho thấy tỷ lệ thành công cao và ít biến chứng.

3.2. Phẫu thuật lối sau

Phẫu thuật lối sau được ưu tiên trong các trường hợp hẹp ống sống nhiều tầng hoặc tổn thương dây chằng phức tạp. Phương pháp này bao gồm cố định cột sống bằng hệ thống nẹp vít và ghép xương. Phẫu thuật lối sau giúp giải ép tủy sống từ phía sau, đồng thời tạo sự vững chắc cho cột sống. Kết quả phẫu thuật cho thấy tỷ lệ thành công cao, đặc biệt trong các trường hợp tổn thương thần kinh nặng.

IV. Kết quả phẫu thuật

Kết quả phẫu thuật gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ được đánh giá dựa trên các yếu tố như mức độ hồi phục thần kinh, liền xương, và thay đổi mức độ đau. Kết quả phẫu thuật cho thấy tỷ lệ thành công cao, đặc biệt trong các trường hợp được phẫu thuật sớm và đúng phương pháp. Nghiên cứu chỉ ra rằng phẫu thuật giúp cải thiện đáng kể chức năng thần kinh và giảm đau cho bệnh nhân. Tuy nhiên, tỷ lệ biến chứng và tử vong vẫn còn tồn tại, đặc biệt trong các trường hợp tổn thương thần kinh nặng.

4.1. Hồi phục thần kinh

Hồi phục thần kinh là yếu tố quan trọng trong đánh giá kết quả phẫu thuật. Nghiên cứu chỉ ra rằng phẫu thuật giúp cải thiện đáng kể chức năng thần kinh, đặc biệt trong các trường hợp tổn thương tủy không hoàn toàn. Thang điểm ASIA và mJOA được sử dụng để đánh giá mức độ hồi phục thần kinh sau phẫu thuật. Kết quả cho thấy tỷ lệ hồi phục cao, đặc biệt trong các trường hợp được phẫu thuật sớm.

4.2. Liền xương và biến chứng

Liền xương là yếu tố quan trọng trong đánh giá kết quả phẫu thuật. Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ liền xương cao, đặc biệt trong các trường hợp được ghép xương và cố định cột sống chắc chắn. Tuy nhiên, tỷ lệ biến chứng như nhiễm trùng, lỏng vít, và tử vong vẫn còn tồn tại, đặc biệt trong các trường hợp tổn thương thần kinh nặng. Điều này đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ và chăm sóc hậu phẫu kỹ lưỡng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Chấn thương vỡ đốt sống cổ kiểu giọt lệ (cervical teardrop fracture - CTF) là một dạng tổn thương phức tạp vùng cột sống cổ, được Schneider và Kahn mô tả lần đầu vào năm 1956. Đặc trưng giải phẫu bệnh của tổn thương là sự xuất hiện của một mảnh vỡ ở góc trước dưới thân đốt sống cổ tách rời ra ngoài tương tự hình giọt nước. Bản chất bệnh sinh của tổn thương này nằm ở sự mất tương xứng rõ rệt giữa mức độ tổn thương xương (thường nhẹ trên phim chụp đơn thuần) và mức độ tổn thương nghiêm trọng của cấu trúc dây chằng cùng hệ thống thần kinh tủy sống. Do đó, tổn thương rất dễ bị bỏ sót nếu không khảo sát bằng cắt lớp vi tính (CLVT) và chụp cộng hưởng từ (CHT).

Theo các số liệu dịch tễ được trích dẫn trong văn bản, tỷ lệ vỡ kiểu giọt lệ chiếm khoảng 23% các chấn thương cột sống cổ nói chung (Argenson). Tại Việt Nam, tỷ lệ này chiếm khoảng 8,1% (theo nghiên cứu năm 2005 của Hà Kim Trung) đến 9,1% (theo Đặng Việt Sơn năm 2009) trong số các chấn thương cột sống cổ có tổn thương thần kinh. Mức độ tổn thương tủy hoàn toàn có thể dao động từ 38% đến 91%, trong đó các tổn thương không hoàn toàn chiếm đa số với hội chứng tủy trung tâm chiếm tới 80%.

Mặc dù có nhiều nghiên cứu quốc tế về hình thái học và cơ chế chấn thương, các chỉ định can thiệp điều trị vẫn tồn tại nhiều điểm chưa đồng thuận. Các tổn thương do cơ chế quá ưỡn phần lớn được định hướng điều trị bảo tồn, trong khi các tổn thương do quá gập gây mất vững nghiêm trọng thường đòi hỏi can thiệp phẫu thuật. Tuy nhiên, việc lựa chọn lối mổ (đường cổ trước, đường cổ sau hoặc phối hợp cả hai đường), thời điểm phẫu thuật và phương pháp làm vững đoạn vận động vẫn chưa có phác đồ thống nhất tại các cơ sở ngoại khoa trong nước. Tại Việt Nam, các công trình trước đây chủ yếu dừng lại ở mô tả đặc điểm đơn lẻ hoặc đánh giá kết quả ngắn hạn, chưa phân tích toàn diện mối liên quan giữa lâm sàng, hình ảnh cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ và kết quả điều trị dài hạn.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định 2 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Mô tả một số đặc điểm lâm sàng, hình ảnh Xquang quy ước, cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ do chấn thương được điều trị bằng phẫu thuật.
2. Đánh giá kết quả phẫu thuật điều trị gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân chấn thương cột sống cổ được chẩn đoán vỡ đốt sống kiểu giọt lệ và được chỉ định điều trị bằng phương pháp phẫu thuật.
• Phạm vi không gian: Đề tài được triển khai thực hiện tại Khoa Phẫu thuật Cột sống - Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Khoa Phẫu thuật Thần kinh - Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Công trình được hoàn thành và bảo vệ năm 2023 tại Học viện Quân y.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước trong và ngoài nước

Luận án đã hệ thống hóa các mốc nghiên cứu chính về tổn thương gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ:

• Nghiên cứu quốc tế:

  • Schneider và Kahn (1956): Lần đầu tiên mô tả tổn thương vỡ mặt trước dưới thân đốt sống cổ hình giọt nước, nhấn mạnh tính chất mất vững nặng nề của hệ thống dây chằng và nguy cơ liệt thần kinh nghiêm trọng dù thương tổn xương có vẻ khu trú.
  • Argenson: Khảo sát tỷ lệ gặp 23% trong chấn thương cột sống cổ; chỉ ra cơ chế kết hợp giữa lực nén và lực gập làm đứt hệ thống đĩa đệm - dây chằng; phân loại 4 nhóm tổn thương dựa trên độ di lệch ra sau của thân đốt sống và biến dạng gù (kyphosis > 20 độ).
  • Korres (1994, 2007): Báo cáo 38 trường hợp theo dõi trong 20 năm, chiếm 8,3% tổng số chấn thương cột sống cổ; đề xuất bảng phân loại 4 nhóm cho cơ chế quá gập (Type I, II, IIIa, IIIb, IV). Năm 2007, tác giả khẳng định giá trị tiên lượng của phân loại này. Trong nghiên cứu từ 1970 đến 2002 trên 674 trường hợp chấn thương cột sống cổ, Korres ghi nhận tổn thương C2 chiếm 26%, trong đó vỡ giọt lệ C2 chiếm 1,7% (3/172 trường hợp).
  • Torg (1991): Phân tích 156 trường hợp chấn thương cột sống cổ trong thể thao (gồm 55 ca kiểu giọt lệ), phân chia thành hai dạng: gãy đơn thuần thân đốt sống (ít tổn thương thần kinh) và gãy thân đốt sống 3 mảnh trên hai mặt phẳng kèm gãy cung sau (di chứng thần kinh nặng, liệt tứ chi).
  • Lee (1997): Khảo sát cơ chế chấn thương quá ưỡn, nhận thấy vị trí tổn thương chiếm 64% ở đốt C2, không gặp ở C1 và C7.
  • Fisher (2002): So sánh 45 trường hợp gãy giọt lệ mất vững giữa điều trị bảo tồn bằng khung Halo (24 bệnh nhân) và phẫu thuật cắt thân, hàn xương nẹp vít lối trước (21 bệnh nhân); kết luận phẫu thuật lối trước an toàn, hiệu quả và duy trì trục cột sống tốt hơn.
  • Hyeon Jun Kim (2009): Đánh giá 25 ca vỡ giọt lệ (21 ca quá gập, 4 ca quá ưỡn), ghi nhận nhóm quá gập có tỷ lệ tổn thương thần kinh 47,6%, trong khi nhóm quá ưỡn không có tổn thương thần kinh.
  • Yong Hu (2016): Khảo sát gãy giọt lệ đốt C2 do quá ưỡn, kết luận phần lớn điều trị bảo tồn hiệu quả, chỉ định mổ khi mảnh vỡ lớn, di lệch, gập góc, rách đĩa C2-C3 hoặc có chèn ép thần kinh.
  • Cabanela và Ebersold (1988), Koivikko (2000): Khẳng định kết quả phục hồi vượt trội của can thiệp phẫu thuật so với điều trị bảo tồn.
  • Các nghiên cứu về tai biến phẫu thuật: Beutler (2001) và Staartjes (2016) khảo sát tổn thương thần kinh thanh quản quặt ngược (2-3,5% mổ lần đầu, tăng lên 8-9,5% khi mổ lại); Jae Keun Oh (2019) nghiên cứu 15.097 ca phẫu thuật ghi nhận 0,58% liệt rễ C5; Vaccaro phân tích tỷ lệ khớp giả (50% khi cắt thân đốt sống 3 tầng so với 9% ở 2 tầng); Lowery và McDonough báo cáo 35% biến chứng liên quan nẹp vít lối trước.

• Nghiên cứu tại Việt Nam:

  • Hà Kim Trung (2002, 2005): Báo cáo các ca phẫu thuật đường cổ trước bên và nhận xét tổn thương chiếm 8,1% trong nhóm chấn thương cột sống cổ có tổn thương thần kinh.
  • Đặng Việt Sơn (2009): Thống kê tỷ lệ gặp 9,1% trong tổng số chấn thương cột sống cổ.
  • Phạm Thanh Hào (2012): Báo cáo 39 trường hợp phẫu thuật gãy giọt lệ với tỷ lệ tử vong 15,38%, tuy nhiên chưa làm rõ tiêu chí lựa chọn đường mổ và theo dõi dài hạn.

Khoảng trống luận án giải quyết

Luận án tập trung giải quyết việc thiếu hụt các dữ liệu hệ thống tại Việt Nam về: mối liên hệ giữa các hình thái tổn thương trên cắt lớp vi tính đa dãy và cộng hưởng từ với mức độ liệt thần kinh; đánh giá hiệu quả nắn chỉnh giải phẫu và độ vững cơ học theo các đường mổ (lối trước, lối sau); phân tích tỷ lệ liền xương, biến đổi góc Cobb C2-C7 và mức độ hồi phục chức năng thần kinh theo các thang điểm chuẩn hóa (ASIA, mJOA, VAS, NDI) tại các thời điểm theo dõi 6 tháng và 18 tháng sau phẫu thuật.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khái niệm sử dụng

• Giải phẫu ứng dụng cột sống cổ: Cột sống cổ gồm 7 đốt (C1-C7), chia thành vùng cổ cao (C0-C2) và cổ thấp (C3-C7). Ống sống cổ bình thường có đường kính trước sau tối thiểu 14 mm, đường kính trước sau trung bình của tủy sống là 8 mm. Hệ thống dây chằng bao gồm: dây chằng dọc trước (ALL), dây chằng dọc sau (PLL - gồm lớp nông và lớp sâu), dây chằng vàng (LF), dây chằng liên gai, trên gai và dây chằng bao khớp (CL). Khớp Luschka (mỏm móc) có khoảng cách trung bình đến thân đốt trên từ 1 - 1,5 mm, tăng lên tối đa 4,5 mm ở C4-C5 khi kéo giãn. Động mạch đốt sống đi trong lỗ mỏm ngang từ C6 đến C1, có liên quan giải phẫu chặt chẽ với mỏm móc (cách đỉnh mỏm móc 0,8 - 1,6 mm).
• Khái niệm cơ sinh học và sự mất vững: Dựa trên định nghĩa mất vững lâm sàng của White và Panjabi (1980) cùng khái niệm trục quay tức thời (Instantaneous Axis of Rotation - IAR). Mất vững cột trước xuất hiện khi di lệch > 3,3 mm hoặc xoay > 3,8 độ; mất vững cột sau khi khoảng cách liên gai > 27 mm hoặc gập góc > 30 độ; cắt bỏ > 50% diện khớp gây mất vững nghiêm trọng.
• Hệ thống phân loại và thang điểm đánh giá:
  • Phân loại Korres (1994) cho cơ chế quá gập: Gồm Type I, Type II, Type IIIa, Type IIIb, Type IV.
  • Phân loại tổn thương tủy của Frankel (1969): 5 mức độ từ A đến E.
  • Thang điểm ASIA (Hội Chấn thương Cột sống Mỹ): Đánh giá 10 nhóm cơ vận động (chi trên và chi dưới, thang 0-5 điểm) và 28 khoanh cảm giác da hai bên (cảm giác nông và kim châm, thang 0-2 điểm).
  • Thang điểm mJOA (Hội Chấn thương Chỉnh hình Nhật Bản sửa đổi): Đánh giá chức năng vận động, cảm giác chi trên, chi dưới và cơ tròn; tính toán tỷ lệ hồi phục chức năng (Recovery Rate - RR).
  • Thang điểm đau VAS (Visual Analogue Scale): Đánh giá mức độ đau sau mổ.
  • Chỉ số tàn tật cổ NDI (Neck Disability Index): Đánh giá chất lượng cuộc sống và chức năng cột sống cổ.
  • Góc Cobb C2-C7: Đo lường độ cong sinh lý và biến dạng gù cột sống cổ trên phim Xquang.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp theo dõi dọc tiến cứu trên các bệnh nhân được phẫu thuật.
• Quy trình nghiên cứu và kỹ thuật thu thập số liệu:
  • Khảo sát lâm sàng: Đánh giá cơ năng, cảm giác, vận động theo thang điểm ASIA, mJOA trước mổ, sau mổ khi ra viện, sau 6 tháng và sau 18 tháng.
  • Khảo sát hình ảnh: Đo đạc tổn thương trên Xquang quy ước (độ cong sinh lý, góc Cobb C2-C7), cắt lớp vi tính đa dãy (xác định đường vỡ thân đốt, di lệch mảnh rời, tổn thương phức hợp diện khớp và gai sau), chụp cộng hưởng từ (khảo sát phù tủy, dập tủy, tụ máu ngoài màng cứng, rách đĩa đệm, tổn thương phức hợp dây chằng sau PLC).
  • Kỹ thuật phẫu thuật: Phẫu thuật lối trước (cắt thân đốt sống ACCF hoặc cắt đĩa đệm ACDF, ghép xương tự thân/nhân tạo, đặt lồng titan, cố định nẹp vít); phẫu thuật lối sau (cắt cung sau giải ép, bắt vít khối bên theo kỹ thuật Magerl hoặc Roy-Camille, cố định nẹp vít); hoặc phối hợp hai đường mổ.
• Xử lý số liệu và y đức: Số liệu được phân tích theo các thuật toán thống kê y học; nghiên cứu tuân thủ các quy định về đạo đức nghiên cứu y sinh học trên người bệnh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 trình bày hệ thống lý thuyết giải phẫu, cơ sinh học, cơ chế bệnh sinh, chẩn đoán hình ảnh và các phương pháp điều trị gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ:

• Giải phẫu học và ứng dụng phẫu thuật: Mô tả chi tiết cấu trúc cột sống cổ từ C1-C7, đường đi của động mạch đốt sống qua 4 đoạn, cấu trúc tam giác cổ trước phục vụ đường mổ Smith-Robinson/ACDF/ACCF, và các mốc giải phẫu cổ sau (ụ chẩm ngoài, gai sau C2-C7, khối bên diện khớp cách đường giữa 25 mm).
• Cơ chế chấn thương:
  • Cơ chế quá gập (Flexion teardrop fracture): Phổ biến nhất ở cột sống cổ thấp (C3-C7). Do sự kết hợp của lực nén dọc trục và lực gập uốn, làm tâm quay dịch chuyển ra phía trước. Kết quả là bờ trước dưới thân đốt bị nén vỡ tạo mảnh hình giọt lệ, thân đốt còn lại di lệch ra sau chèn ép tủy, đồng thời lực kéo giãn gây đứt rách phức hợp dây chằng phía sau (PLC), dây chằng dọc sau (PLL) và bao khớp.
  • Cơ chế quá ưỡn (Extension teardrop fracture): Thường gặp ở đốt C2 do lực nhổ bứt của dây chằng dọc trước (ALL). Cột trụ sau và đĩa đệm thường còn nguyên vẹn, cột sống cơ bản giữ được độ vững, phần lớn không có tổn thương thần kinh.

Bảng 1: Đặc điểm phân biệt vỡ đốt sống kiểu giọt lệ trên cắt lớp vi tính (theo Raniga S. và Signoret F.)

Đặc điểm tổn thương	Cơ chế quá gập	Cơ chế quá ưỡn
Kích thước mảnh vỡ	Mảnh vỡ lớn (hình tam giác hoặc tứ giác)	Mảnh vỡ tam giác nhỏ
Đường vỡ thân đốt	Lan rộng cả bờ trên và bờ dưới thân đốt	Thường chỉ ở góc trước dưới, ít lan lên trên
Chiều cao thân đốt	Thân đốt bị lún, xẹp hoặc biến dạng hình chêm	Chiều cao thân đốt sống thường không đổi
Di lệch thân đốt	Thân đốt vỡ di lệch ra sau chèn ép ống sống	Không di lệch, bờ sau thân đốt sống liên tục
Trục cột sống	Biến dạng gù cột sống cổ (kyphosis)	Đường cong sinh lý cột sống được bảo tồn
Cột trụ phía sau	Giãn rộng khoảng gian gai sau, trật diện khớp, đứt PLC	Các thành phần cột sau bình thường hoặc thu hẹp

• Phân loại Korres (1994) cho cơ chế quá gập:
  • Type I: Mảnh vỡ < 3 mm, không có đường vỡ dọc thân đốt, không trật đốt sống, có tổn thương dây chằng phía sau.
  • Type II: Đường vỡ đứng ngang qua góc trước dưới, vỡ dọc phần sau thân đốt nhưng không di lệch ra sau.
  • Type III: Có di lệch ra sau của thân đốt sống hoặc mảnh vỡ trên Xquang nghiêng (Type IIIa: di lệch $\le$ 4 mm; Type IIIb: di lệch > 4 mm).
  • Type IV: Mảnh vỡ kèm trật cài diện khớp làm đốt sống phía trên di lệch ra trước so với đốt sống tổn thương.
• Giá trị của chẩn đoán hình ảnh: Xquang giúp phát hiện 75-85% tổn thương trên phim nghiêng; CLVT đa dãy cho phép đánh giá chi tiết đường gãy xương và diện khớp (các dấu hiệu "naked facet sign", "reverse hamburger bun sign", "headphone sign"); CHT xác định trực tiếp các tổn thương tủy (dập tủy, chảy máu tủy xung T2/STIR), tụ máu ngoài màng cứng và rách đĩa đệm/dây chằng.
• Chiến lược điều trị và tai biến: Phân tích chỉ định mổ cho các trường hợp Korres Type II, III, IV và SLIC $\ge$ 5 điểm; so sánh ưu nhược điểm của phẫu thuật lối trước (ACCF, ACDF) và lối sau (bắt vít khối bên Magerl/Roy-Camille). Tổng kết các tai biến có thể gặp: tổn thương động mạch đốt sống do khoan mài (Smith 1993), tổn thương thần kinh thanh quản quặt ngược (Beutler 2001, Staartjes 2016), liệt rễ C5 (Jae Keun Oh 2019), rách màng cứng, rò dịch não tủy, nuốt khó, nhiễm trùng vết mổ và khớp giả.

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết phương pháp luận của đề tài:

• Tiêu chuẩn lựa chọn: Người bệnh được chẩn đoán xác định gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ trên chẩn đoán hình ảnh, có chỉ định và được thực hiện can thiệp phẫu thuật cố định cột sống tại Bệnh viện Việt Đức hoặc Bệnh viện Xanh Pôn; có đầy đủ hồ sơ bệnh án và dữ liệu theo dõi.
• Tiêu chuẩn loại trừ: Bệnh nhân chấn thương cột sống cổ không do kiểu giọt lệ, chấn thương sọ não hoặc đa chấn thương phối hợp nặng đe dọa tính mạng không thể phẫu thuật cột sống, bệnh nhân điều trị bảo tồn hoàn toàn, hoặc không đủ dữ liệu theo dõi sau mổ.
• Quy trình theo dõi và chỉ số đánh giá:
  • Khảo sát các biến số dịch tễ: tuổi, giới, nghề nghiệp, nguyên nhân tai nạn, sơ cứu ban đầu và thời gian từ chấn thương đến khi nhập viện.
  • Đánh giá lâm sàng: phân loại thần kinh ASIA (A, B, C, D, E), điểm mJOA trước mổ, sau mổ, 6 tháng và 18 tháng; tính tỷ lệ phục hồi RR; mức độ đau VAS; mức độ tàn tật NDI.
  • Đánh giá chẩn đoán hình ảnh: phân loại Korres trên CLVT; đo góc Cobb C2-C7; đánh giá hiệu quả nắn chỉnh giải phẫu, tình trạng liền xương và biến chứng dụng cụ trên phim Xquang/CLVT tại các mốc 6 tháng và 18 tháng.
• Đạo đức nghiên cứu: Đề tài đảm bảo bí mật thông tin bệnh nhân, được thông qua bởi hội đồng đạo đức và sự đồng thuận của người bệnh tham gia nghiên cứu.

Chương 3: Kết quả

Chương 3 trình bày các kết quả nghiên cứu thu được theo các nhóm nội dung:

• Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh:
  • Phân bố dịch tễ học: Đánh giá cơ cấu độ tuổi, giới tính, phân bố nghề nghiệp và hoàn cảnh chấn thương (tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động, ngã cao, lặn nước nông).
  • Tình trạng sơ cứu và thời gian nhập viện: Tỷ lệ bệnh nhân được nẹp cố định cổ tạm thời đúng kỹ thuật trước khi đến viện.
  • Triệu chứng lâm sàng: Tỷ lệ các triệu chứng cơ năng (đau cổ, hạn chế vận động), các dạng rối loạn cảm giác (mất cảm giác, tê bì, hội chứng tủy trung tâm, hội chứng Brown-Sequard), phân bố mức độ liệt thần kinh theo thang điểm ASIA và mJOA trước phẫu thuật.
  • Hình ảnh học: Tỷ lệ tổn thương theo vị trí các đốt sống (C2, C3, C4, C5, C6, C7); tỷ lệ các cơ chế chấn thương (quá gập chiếm ưu thế so với quá ưỡn); phân bố theo phân loại Korres (Type I, II, IIIa, IIIb, IV); tương quan giữa phân loại Korres, góc Cobb C2-C7 trước mổ với mức độ tổn thương thần kinh theo ASIA; các dấu hiệu tổn thương tủy, đĩa đệm và phức hợp dây chằng sau trên phim CHT.
• Kết quả điều trị phẫu thuật:
  • Kết quả trong và ngay sau mổ: Phương pháp phẫu thuật được áp dụng (ACDF, ACCF, mổ lối sau bắt vít khối bên, kết hợp hai lối mổ), loại vật liệu ghép xương (xương tự thân, xương nhân tạo, lồng titan); hiệu quả nắn chỉnh trục giải phẫu và giải ép tủy sống.
  • Kết quả ngắn hạn (khi ra viện): Tỷ lệ cải thiện điểm đau VAS, chuyển độ ASIA khi ra viện, các tai biến chu phẫu và biến chứng sớm (nuốt khó, khàn tiếng, tụ máu, tổn thương rễ C5).
  • Kết quả trung hạn và dài hạn (sau 6 tháng và sau 18 tháng):
    • Đánh giá hồi phục thần kinh: Sự thay đổi phân loại ASIA, cải thiện điểm mJOA và tỷ lệ hồi phục RR theo từng đường mổ.
    • Đánh giá chất lượng cuộc sống: Sự biến thiên của chỉ số chức năng cổ NDI và điểm đau VAS qua các mốc thời gian.
    • Đánh giá liền xương và trục cột sống: Tỷ lệ liền xương vững chắc sau 6 tháng và 18 tháng; sự thay đổi và duy trì của góc Cobb C2-C7; các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình liền xương (phương pháp ghép, nắn chỉnh giải phẫu, số tầng can thiệp).
    • Nhóm bệnh nhân đặc thù: Đặc điểm lâm sàng và kết quả phẫu thuật của nhóm vỡ C2 giọt lệ; phân tích các trường hợp tử vong hoặc biến chứng nặng sau phẫu thuật.

Chương 4: Bàn luận

Chương 4 phân tích, so sánh các phát hiện của nghiên cứu với y văn trong nước và quốc tế:

• Bàn luận về đặc điểm lâm sàng và hình ảnh: Đánh giá sự tương quan giữa năng lượng chấn thương, cơ chế uốn gập với mức độ tổn thương cấu trúc giải phẫu. Nhấn mạnh vai trò của chụp cộng hưởng từ trong việc phát hiện tổn thương tủy và đứt rách dây chằng tiềm ẩn mà phim Xquang quy ước không thể hiện hết. So sánh phân bố phân loại Korres 1994 của nhóm nghiên cứu với các công bố quốc tế.
• Bàn luận về chỉ định và phương pháp phẫu thuật: Phân tích tính phù hợp của đường mổ lối trước (ACCF/ACDF) trong việc giải phóng chèn ép trực tiếp phía trước ống sống và phục hồi chiều cao cột trụ trước. Thảo luận các trường hợp cần chỉ định lối sau hoặc kết hợp hai lối đi khi có tổn thương trật cài diện khớp nặng hoặc mất vững đa tầng. Đánh giá tính an toàn, tỷ lệ biến chứng (tổn thương mạch máu, thần kinh quặt ngược, liệt rễ C5, khớp giả) và các yếu tố tiên lượng ảnh hưởng đến khả năng phục hồi chức năng thần kinh dài hạn.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt học thuật và thực tiễn

1. Làm rõ bức tranh lâm sàng và hình ảnh học: Luận án đã hệ thống hóa và chứng minh mối liên quan chặt chẽ giữa hình thái tổn thương trên cắt lớp vi tính đa dãy (theo phân loại Korres), mức độ tổn thương phần mềm trên cộng hưởng từ với độ trầm trọng của tổn thương thần kinh (theo thang điểm ASIA và mJOA) ở bệnh nhân gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ tại Việt Nam.
2. Cung cấp cơ sở khoa học cho chiến lược phẫu thuật: Luận án đưa ra các căn cứ thực tiễn giúp phẫu thuật viên lựa chọn đường mổ tối ưu (đường cổ trước, đường cổ sau hoặc phối hợp) dựa trên cơ chế chấn thương, mức độ mất vững của cột sống, vị trí chèn ép tủy và tình trạng đĩa đệm.
3. Đánh giá toàn diện kết quả trung và dài hạn: Công trình cung cấp chuỗi số liệu theo dõi có hệ thống sau phẫu thuật tại các mốc ra viện, 6 tháng và 18 tháng về: tỷ lệ liền xương, độ biến thiên góc Cobb C2-C7, tỷ lệ phục hồi chức năng thần kinh (RR), chỉ số tàn tật NDI và mức độ giảm đau theo VAS.

Kiến nghị và đề xuất thực tiễn

• Đẩy mạnh việc chỉ định chụp cắt lớp vi tính đa dãy và chụp cộng hưởng từ sớm cho mọi trường hợp nghi ngờ chấn thương cột sống cổ có cơ chế gập nén hoặc ưỡn quá mức nhằm tránh bỏ sót tổn thương mất vững kiểu giọt lệ.
• Áp dụng phân loại Korres và thang điểm tổn thương tủy ASIA/mJOA làm công cụ chuẩn hóa trong chẩn đoán, tiên lượng và lập kế hoạch phẫu thuật giải ép, cố định cột sống.
• Thực hiện cố định nẹp vít vững chắc kết hợp ghép xương (tự thân hoặc lồng titan) theo đúng giải phẫu để đạt tỷ lệ liền xương cao và duy trì độ ưỡn sinh lý của cột sống cổ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu nghiên cứu tập trung vào nhóm bệnh nhân được chỉ định can thiệp phẫu thuật tại hai trung tâm ngoại khoa tuyến cuối, chưa bao phủ toàn diện nhóm điều trị bảo tồn (đặc biệt là các tổn thương giọt lệ C2 thể nhẹ do quá ưỡn). Thời gian theo dõi 18 tháng đủ để đánh giá liền xương nhưng cần thời gian dài hơn để khảo sát hiện tượng thoái hóa đĩa đệm tầng liền kề.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng các nghiên cứu đa trung tâm với thời gian theo dõi dài hạn hơn (> 5 năm) để đánh giá biến chứng thoái hóa tầng kế cận sau hàn xương cột sống cổ lối trước, cũng như so sánh hiệu quả giữa các loại vật liệu ghép xương và lồng thân đốt mới.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu chuyên khảo có giá trị chuyên môn cao đối với:

• Bác sĩ Phẫu thuật Cột sống, Phẫu thuật Thần kinh và Chấn thương Chỉnh hình: Tham khảo các tiêu chuẩn chẩn đoán hình ảnh, chỉ định đường mổ, kỹ thuật cắt thân đốt giải ép, bắt vít khối bên và kiểm soát các biến chứng chu phẫu (liệt rễ C5, tổn thương dây thần kinh quặt ngược, rách màng cứng).
• Bác sĩ Chẩn đoán Hình ảnh: Nắm vững các dấu hiệu đặc trưng trên CLVT và CHT để phân biệt cơ chế quá gập và quá ưỡn, nhận diện tổn thương phức hợp dây chằng sau (PLC).
• Học viên sau đại học, Nghiên cứu sinh chuyên ngành Ngoại khoa: Sử dụng làm tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu lâm sàng kết hợp chẩn đoán hình ảnh, cách ứng dụng các thang điểm chuẩn hóa quốc tế (ASIA, mJOA, NDI, VAS, Cobb) trong đánh giá kết quả điều trị ngoại khoa cột sống.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tổn thương vỡ đốt sống kiểu giọt lệ lại có tiên lượng lâm sàng nặng dù mảnh xương vỡ thường nhỏ?

Bản chất của vỡ kiểu giọt lệ là sự mất cân xứng giữa tổn thương xương và tổn thương dây chằng - thần kinh. Mảnh xương vỡ ở góc trước dưới chỉ là hệ quả của lực nén uốn, trong khi lực chấn thương làm đứt rách toàn bộ hệ thống đĩa đệm, dây chằng dọc sau (PLL) và phức hợp dây chằng phía sau (PLC). Thân đốt sống bị đẩy lùi ra sau gây chèn ép, đụng dập và tụ máu trong tủy sống, dẫn đến tỷ lệ liệt tủy hoàn toàn hoặc không hoàn toàn rất cao (38-91%).

2. Phân loại Korres (1994) phân chia gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ do cơ chế quá gập như thế nào?

Korres chia tổn thương quá gập thành 4 nhóm chính:

• Type I: Mảnh vỡ < 3 mm, không có đường vỡ dọc thân đốt, không trật đốt sống, có tổn thương dây chằng sau.
• Type II: Đường vỡ ngang qua góc trước dưới, vỡ dọc phần sau thân đốt nhưng không di lệch ra sau.
• Type III: Thân đốt sống hoặc mảnh vỡ di lệch ra sau vào ống sống (chia thành Type IIIa nếu di lệch $\le$ 4 mm và Type IIIb nếu di lệch > 4 mm).
• Type IV: Mảnh vỡ kèm trật cài diện khớp, làm đốt sống phía trên di lệch ra trước so với đốt sống tổn thương.

3. Làm thế nào để phân biệt vỡ giọt lệ do cơ chế quá gập và quá ưỡn trên cắt lớp vi tính?

Trên cắt lớp vi tính, tổn thương do quá gập có mảnh vỡ lớn hình tam giác/tứ giác, đường vỡ lan cả bờ trên và dưới, thân đốt sống bị lún/xẹp, thân sống di lệch ra sau gây hẹp ống sống, cột sống bị biến dạng gù và khoảng liên gai sau bị giãn rộng do đứt PLC. Ngược lại, tổn thương do quá ưỡn có mảnh vỡ tam giác nhỏ ở góc trước dưới, chiều cao thân đốt sống và đường cong sinh lý được bảo tồn, không có di lệch ra sau và các thành phần cột sau bình thường.

4. Các đường mổ chính được áp dụng trong điều trị phẫu thuật là gì?

• Đường mổ cổ trước (ACDF, ACCF): Thường được ưu tiên lựa chọn để lấy bỏ đĩa đệm hoặc cắt thân đốt sống giải ép trực tiếp chèn ép tủy phía trước, nắn chỉnh gù, đặt lồng titan ghép xương và cố định nẹp vít.
• Đường mổ cổ sau: Áp dụng khi có tổn thương trật cài diện khớp không nắn chỉnh được từ phía trước, hẹp ống sống phối hợp nhiều tầng, phù tủy dài hoặc cần làm vững cột sau bằng kỹ thuật bắt vít khối bên (theo Magerl hoặc Roy-Camille).
• Phối hợp hai đường mổ (trước - sau): Chỉ định cho các trường hợp tổn thương phức tạp gây mất vững nghiêm trọng cả ba cột sống.

5. Những thang điểm nào được sử dụng để đánh giá chức năng thần kinh và kết quả điều trị trong luận án?

Luận án sử dụng các thang điểm chuẩn hóa gồm:

• ASIA: Đánh giá cơ lực (10 nhóm cơ) và cảm giác da (28 khoanh da) để xếp độ liệt từ A đến E.
• mJOA: Đánh giá khiếm khuyết chức năng tủy cổ và tính toán tỷ lệ hồi phục chức năng thần kinh (RR).
• NDI: Đo lường chỉ số giảm chức năng và tàn tật cột sống cổ.
• VAS: Đo lường mức độ đau trước và sau mổ.
• Góc Cobb C2-C7: Đánh giá biến dạng trục cột sống và độ ưỡn sinh lý trên chẩn đoán hình ảnh.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ y học của tác giả Ngô Quang Hùng là công trình nghiên cứu chuyên sâu về chẩn đoán và điều trị phẫu thuật gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ tại Việt Nam. Công trình đã làm sáng tỏ mối liên hệ giữa các hình thái tổn thương giải phẫu trên cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ với mức độ tổn thương thần kinh theo các bảng phân loại quốc tế. Kết quả nghiên cứu khẳng định tính an toàn và hiệu quả của can thiệp phẫu thuật giải ép, nắn chỉnh trục và cố định cột sống trong việc cải thiện chức năng thần kinh, giảm đau và tạo điều kiện liền xương vững chắc cho người bệnh. Luận án cung cấp nguồn dữ liệu thực tiễn có giá trị cao cho chuyên ngành phẫu thuật thần kinh và cột sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Sơ lược về quá trình nghiên cứu Năm 1956, Schneider và Kahn là hai tác giả lần đầu tiên mô tả chấn thương gây vỡ đốt sống cổ kiểu giọt lệ. Các tác giả cho biết mảnh vỡ từ phía trước dưới thân đốt sống. Trong phần lớn các trường hợp, mảnh vỡ có hình gần giống như “giọt nước mắt”, tách rời khỏi thân đốt sống, tổn thương xương có vẻ không trầm trọng vì không liên qua ống tủy, nhưng là hình ảnh gián tiếp của tổn thương dây chằng nặng và nó thường có mối liên quan với những trường hợp liệt nghiêm trọng” [1].

Thuật ngữ này đã bị sử dụng một cách khá bừa bãi khi dùng để mô tả vào hình dạng mảnh vỡ hoặc các gãy xương cột sống cổ với nhiều cơ chế khác nhau, làm giảm đi tính chính xác so với mô tả ban đầu của các tác giả [16]. Theo Argenson, tỉ lệ gặp CTF khoảng 23% trong số các chấn thương cột sống cổ, tác giả cũng nhận định tổn thương này là sự kết hợp của cả lực nén gây ra tổn thương ở thân đốt sống và do gập gây đứt hệ thống đĩa đệm và các dây chằng [2]. mô tả bốn loại CTF dựa vào độ di lệch của thân đốt sống ra phía sau gồm cơ chế quá gập bao gồm dạng ẩn (chẩn đoán dựa vào hình ảnh trên CLVT), CTF không di lệch, CTF có di lệch vừa phải, CTF có trật thân đốt sống ra sau và biến dạng kyphosis lớn hơn 20 độ. Tổn thương tủy sống tương ứng với di lệch của hai nửa thân đốt sống vỡ và sự di lệch ra sau của mảnh vỡ phía sau.

Trong trường hợp thân đốt sống trật ra phía sau và cổ có góc gù trên 20 độ, thường có biểu hiện liệt tứ chi hoàn toàn hoặc tổn thương tủy sống phía trước. Đối với những tường hợp thân sống di lệch không cân đối ra phía sau của một nửa thân đốt sống có thể dẫn đến hội chứng Brown Sequard. Tác giả nhận định CTF là tổn thương mất vững cột sống, quan điểm cần thiết phải phẫu thuật để cố định, làm vững đoạn cột sống [17]. đã báo cáo kết quả điều trị 38 trường hợp CTF trong hai mươi năm, nhận xét CTF chiếm 8.3% trong tất cả các chấn thương cột sống cổ.

Tác giả đưa ra phân loại CTF dựa vào kích thước của mảnh vỡ hình giọt lệ và di lệch của thành phần phía sau vào trong ống sống. Phân loại này giúp tiên lượng và lập kế hoạch điều trị tốt hơn [7]. Nhiều tác giả khác như Argenson, Lee, Fuentes cũng đã mô tả các tổn thương tương tự để làm rõ hơn loại tổn thương này [2], [16], [17]. Năm 2002, Fisher so sánh kết quả điều trị gãy cột sống kiểu giọt lệ mất vững giữa hai phương pháp bất động bằng khung Halo với phẫu thuật cắt thân và hàn xương liên thân đốt cột sống cổ lối trước bằng hệ thống nẹp vít.

Tác giả kết luận phẫu thuật cắt thân và hàn xương liên thân đốt cột sống cổ lối trước bằng hệ thống nẹp vít là phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả và có nhiều ưu điểm hơn so với bất động bằng khung Halo trên phương diện nắn chỉnh trục cột sống [18]. đã đưa ra phân loại gãy thành bốn nhóm. Năm 2007, với tổng thời gian theo dõi trung bình lên đến trên hai mươi năm, tác giả khẳng định tính chính xác của phân loại trong việc tiên lượng và điều trị tổn thương này [9]. Năm 2009, Hyeon Jun Kim đánh giá 25 trường hợp gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ, 21 trường hợp gãy theo cơ chế quá gập và 4 trường hợp có cơ chế quá ưỡn.