ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HOÀNG LÊ THUÝ NGA Hoàng Lê Thúy Nga TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ BÁO CHÍ HỌC Hà Nội - 2024 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HOÀNG LÊ THÚY NGA TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Báo chí học Mã số: 9320101.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ BÁO CHÍ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Đỗ Anh Đức Hà Nội - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Hoàng Lê Thúy Nga Hoàng Lê Thuý Nga LỜI CẢM ƠN Luận án này được hoàn thành sau quá trình học tập, nghiên cứu của tác giả tại Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả xin trân trọng cảm ơn: - Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Ban Lãnh đạo Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, cùng các giảng viên, nhà khoa học, cán bộ của Viện. - Các cán bộ quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên của Vụ Giáo dục Đại học, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, các đại học, trường đại học ở Hà Nội, thành phố Huế, thành phố Hồ Chí Minh. - Nhà báo, phóng viên, cựu sinh viên. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc PGS.
Dương Xuân Sơn và TS. Đỗ Anh Đức, những người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, cơ quan, bạn bè, đồng nghiệp của tôi đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án này. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Hoàng Lê Thuý Nga MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC.
1 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT. 7 DANH MỤC CÁC BẢNG. 8 DANH MỤC CÁC HÌNH. 9 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ.
Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu.
Khung lý thuyết và khung phân tích. Phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án.
Cấu trúc của luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu về mối quan hệ giữa truyền thông và chính sách 28 1.
Các nghiên cứu về truyền thông chính sách đối với giáo dục trên báo chí. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Các nghiên cứu về truyền thông chính sách và mối quan hệ giữa báo chí với truyền thông chính sách. Các nghiên cứu về truyền thông chính sách đối với giáo dục và giáo dục đại học.
Khoảng trống của các công trình nghiên cứu đã có và định hướng nghiên cứu của luận án .49 Tiểu kết chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN TRONG NGHIÊN CỨU TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ. Hệ thống khái niệm. Chính sách.
Truyền thông chính sách. Chính sách giáo dục đại học. Truyền thông chính sách giáo dục đại học. Vai trò và chức năng của báo chí đối với truyền thông chính sách về giáo dục đại học.
Vai trò của báo chí đối với truyền thông chính sách về giáo dục đại học. Chức năng của báo chí đối với truyền thông chính sách về giáo dục đại học. Các lý thuyết vận dụng trong nghiên cứu. Lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự.
Lý thuyết đóng khung. Lý thuyết sử dụng và hài lòng. Cơ sở chính trị và pháp lý về truyền thông chính sách giáo dục đại học ở Việt Nam. Quan điểm của Đảng về giáo dục và giáo dục đại học.
Chính sách của Nhà nước về giáo dục đại học .87 Tiểu kết chƣơng 2. THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Thống kê và phân loại một số chính sách về giáo dục đại học được truyền thông trên báo điện tử. Tần suất truyền thông chính sách về giáo dục đại học trên các báo điện tử được khảo sát.
Sự tham gia của các nhóm đối tượng trong quy trình chính sách được phản ánh trên báo điện tử. Báo điện tử thiết lập chương trình nghị sự về một số chính sách giáo dục đại học. Vấn đề quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học. Phân tầng đại học.
Xếp hạng đại học. Tự chủ đại học. Nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế. Liên kết giữa cơ sở giáo dục đại học với đơn vị sử dụng lao động.
Kiểm định chất lượng giáo dục đại học. Chất lượng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý. Việc thay thế chính sách miễn học phí cho sinh viên sư phạm bằng chính sách tín dụng. Báo điện tử phản biện xã hội về một số chính sách giáo dục đại học 136 3.
Quan điểm đa chiều về mô hình đại học ở Việt Nam. Góc nhìn khác nhau về mối quan hệ giữa cơ quan chủ quản đối với cơ sở giáo dục đại học. Thảo luận về mối quan hệ giữa Đảng ủy, Ban giám hiệu, Hội đồng trường. Lý giải khác nhau về nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế.
Góc nhìn đa dạng về quá trình thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục đại học. Bàn luận về tiêu chuẩn của Giáo sư, Phó giáo sư và chất lượng giảng viên. Quan điểm khác nhau về chính sách miễn học phí, hỗ trợ vay tín dụng cho sinh viên ngành sư phạm. Báo điện tử đề xuất giải pháp, khuyến nghị trong thực thi chính sách giáo dục đại học.
Sắp xếp các trường đại học theo hướng sáp nhập, giải thể. Cơ sở giáo dục đại học lựa chọn bảng xếp hạng phù hợp và tham gia bảng xếp hạng quốc tế. Cơ sở giáo dục đại học tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình và chú trọng tự chủ chuyên môn. Phát triển nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế.
Tăng hiệu quả liên kết giữa cơ sở giáo dục đại học và đơn vị sử dụng lao động. Nâng cao công tác kiểm định chất lượng giáo dục đại học. Nâng chuẩn giảng viên đại học, cán bộ quản lý. Vận động thực thi chính sách dành cho sinh viên ngành sư phạm.
Hình thức chuyển tải của báo điện tử trong truyền thông chính sách về giáo dục đại học. Hệ thống chuyên trang, chuyên mục. Hình thức thể loại tin, bài về chính sách giáo dục đại học. Yếu tố đa phương tiện trong tác phẩm báo chí.176 Tiểu kết chƣơng 3.
PHẢN HỒI CỦA MỘT SỐ NHÓM ĐỐI TƢỢNG LIÊN QUAN ĐỐI VỚI TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ. Thông tin cơ bản về đối tượng khảo sát. Nhóm cán bộ viên chức và người lao động. Nhóm người học.
Tiếp nhận của một số nhóm đối tượng đối với chính sách về giáo dục đại học. Nhóm cán bộ viên chức và người lao động. Nhóm người học. Phản hồi của một số nhóm đối tượng đối với chính sách về giáo dục đại học được truyền thông.
Nhóm cán bộ viên chức và người lao động. Nhóm người học. Đánh giá của một số nhóm đối tượng liên quan về việc báo điện tử truyền thông chính sách giáo dục đại học.210 Tiểu kết chƣơng 4. THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ, VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM HIỆN NAY.
Thành công và hạn chế về truyền thông chính sách giáo dục đại học trên báo điện tử. Những vấn đề đặt ra từ việc nghiên cứu. Báo điện tử chưa tham gia sâu vào toàn bộ quy trình chính sách. Báo điện tử bị cạnh tranh bởi mạng xã hội và các kênh truyền thông chính sách khác.
Thông tin về chính sách giáo dục đại học khó hấp dẫn người đọc. Báo điện tử chưa tạo “không gian công” hiệu quả trong việc truyền thông chính sách giáo dục đại học. Giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách về giáo dục đại học trên báo điện tử. Giải pháp đối với chủ thể truyền thông.
Giải pháp về nội dung và phương thức truyền thông .237 Tiểu kết chƣơng 5. 243 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ. 248 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 249 PHỤ LỤC 6 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT CBVC&NLĐ Cán bộ viên chức và người lao động GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GDTĐO Giáo dục và Thời đại online GDVN Giáo dục Việt Nam TTO Tuổi trẻ online VnE VnExpress ĐH Đại học ĐHQG Đại học Quốc gia ĐHV Đại học vùng GDĐH Giáo dục đại học CSGDĐH Cơ sở giáo dục đại học CS Chính sách CT Chủ thể DN Doanh nghiệp DLXH Dư luận xã hội HĐT Hội đồng trường MLCSGDĐH Mạng lưới cơ sở giáo dục đại học BĐCL Bảo đảm chất lượng KĐCL Kiểm định chất lượng KĐCLGD Kiểm định chất lượng giáo dục NCKH Nghiên cứu khoa học KHCN Khoa học Công nghệ GV Giảng viên GS Giáo sư PGS Phó Giáo sư PVS Phỏng vấn sâu 7 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.
Định lượng ý kiến của các chủ thể về chính sách giáo dục đại học. Thống kê số lần chủ thể tham gia phản biện và số lần ý kiến phản biện114 Bảng 3. Số lượng trường đại học ở 3 mốc thời gian. Thể loại tin, bài về chính sách giáo dục đại học trên 5 tờ báo (Khảo sát 7/2017 đến 12/2020).
Số lượng tin, bài tích hợp các yếu tố đa phương tiện trong tác phẩm báo chí ở 5 tờ báo. Mức độ tiếp nhận thông tin về chính sách giáo dục đại học qua các kênh (đối với CBVC&NLĐ) .2 Mức độ theo dõi thông tin về chính sách giáo dục đại học từ các báo điện tử/ trang thông tin điện tử (đối với CBVC&NLĐ). Mức độ quan tâm các chính sách về GDĐH (đối với CBVC&NLĐ). Mức độ biết về các Bảng xếp hạng đại học đối với CBVC&NLĐ .