phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục thì nội dung luận án được kết cấu gồm 04 chương: Chƣơng 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu. Những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh. Thực trạng quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh vùng Đông Nam Bộ.
Quan điểm và giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh từ thực tiễn vùng Đông Nam Bộ. 9 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU 1. Các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Nghiên cứu về QLNN đối với công chức, viên chức nói chung, đối với ĐNGV các cơ sở đào tạo đại học và các TCT nói riêng được thể hiện trong một nguồn tài liệu rất phong phú: Từ sách chuyên khảo, tạp chí, tham luận hội thảo, báo cáo khoa học, báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài, luận án, luận văn. Qua sưu tầm và tập hợp các nghiên cứu nói trên, có thể khái quát như sau: Số lượng các công trình nghiên cứu trong nước liên quan đến chủ đề này khó có thể liệt kê hết số lượng thông qua những con số thống kê đơn thuần.
Sản phẩm của hoạt động nghiên cứu được công bố dưới nhiều hình thức khác nhau: Báo cáo tổng hợp và kiến nghị của các đề tài nghiên cứu, sách chuyên khảo, các bài báo khoa học, kỷ yếu hội thảo khoa học, luận án và luận văn trong các lĩnh vực chuyên ngành Luật học, Chính trị học, Triết học, Hành chính học, Quản lý Giáo dục, Khoa học Giáo dục… Những năm gần đây, có không ít nghiên cứu về quản lý giáo dục hay phát triển đội ngũ giáo viên, tuy nhiên các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào đối tượng là giáo viên trường phổ thông, cao đẳng và đại học mà không có công trình nghiên cứu tập trung cho đối tượng cụ thể là ĐNGV TCT. Đối với các nghiên cứu ở nước ngoài, QLNN nhằm phát triển ĐNGV có chất lượng cao là vấn đề được nhiều nhà khoa học và nhà quản lý ở các quốc gia trên thế giới quan tâm và nghiên cứu một cách hệ thống. Tuy nhiên, do đặc thù của vấn đề, chỉ có ở một số nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa nên các nghiên cứu liên quan đến đề tài này ở nước ngoài cũng không phải là hệ thống phong phú. 10 Để phục vụ cho nghiên cứu luận án, nghiên cứu sinh đã lựa chọn ra những nghiên cứu tiêu biểu nhất liên quan đến các nội dung thuộc phạm vi nghiên cứu của luận án.
ng quan t nh h nh nghiên cứu nh ng vấn đ lý luận v quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh 1. Các nghiên cứu về đội ngũ giảng viên và lý luận quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên Các nghiên cứu về ĐNGV và lý luận về QLNN đối với ĐNGV được khai thác ở nhiều nhiều góc độ. Các nghiên cứu này có số lượng lớn và có thể kể đến một số nghiên cứu điển hình sau: Với chủ đề “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong các trường Đại học khối Kinh tế của Việt Nam thông qua các chương trình hợp tác đào tạo quốc tế” [20], Luận án Tiến sĩ Kinh tế chuyên ngành Kinh tế và tổ chức lao động, tác giả Phan Thủy Chi đã hệ thống hóa các lý luận cơ bản về vấn đề đào tạo nguồn nhân lực cho các trường Đại học khối Kinh tế của Việt Nam thông qua các chương trình hợp tác đào tạo quốc tế, các yêu cầu đặt ra đối với công tác đào tạo phát triển đội ngũ giảng viên - lực lượng chủ chốt của nguồn nhân lực trong các trường đại học. Luận án cũng chỉ ra rằng, đào tạo và phát triển ĐNGV là nhiệm vụ quan trọng của công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong trường đại học, bao gồm (i) thu hút những người có trình độ cao, là lực lượng trí thức tinh hoa cho ĐNGV của các trường đại học; (ii) thay đổi cơ cấu nguồn nhân lực GV theo hướng nâng cao tỷ trọng số người có học hàm học vị cao, đặc biệt là học vị của các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới; (iii) tạo một môi trường thuận lợi để các GV luôn có có hội nâng cao, cập nhật kiến thức chuyên môn, kỹ năng giảng dạy, rèn luyện phương pháp làm việc và các phẩm chất giá trị của GV.
Trong Luận án Tiến sĩ Quản lý công với chủ đề “Chính sách phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học công lập ở Việt Nam” [49], tác giả Vũ 11 Đức Lễ đã trình bày các vấn đề lý luận liên quan đến chính sách phát triển ĐNGV. Theo đó, nội dung chính sách phát triển ĐNGV gồm: quy hoạch ĐNGV; thu hút, tuyển dụng ĐNGV; sử dụng, đánh giá ĐNGV; đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV; đãi ngộ, tôn vinh ĐNGV. Đây là cơ sở lý luận để tác giả trình bày thực trạng cũng như đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách phát triển ĐNGV các trường đại học công lập ở Việt Nam. Trong Luận án, tác giả cũng đã nêu các vai trò của chính sách phát triển ĐNGV: Một là, tạo môi trường thuận lợi nhằm khuyến khích ĐNGV phát triển.
Hai là, huy động sự tham gia của toàn xã hội và cá nhân GV trong đầu tư các nguồn lực nhằm đảm bảo sự ổn định, phát triển bền vững ĐNGV. Ba là, định hướng dẫn dắt, tạo động lực cho ĐNGV theo mục tiêu của từng giai đoạn cụ thể. Đồng thời Luận án cũng đã giới thiệu về chính sách phát triển ĐNGV đại học ở một số nước (Singapore, Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản…) và rút ra năm bài học kinh nghiệm có thể nghiên cứu áp dụng cho chính sách phát triển ĐNGV đại học công lập ở Việt Nam, đó là: Thứ nhất, các nước phát triển đều xây dựng chính sách quy hoạch ĐNGV rất bài bản phù hợp với quy hoạch của cơ quan chủ quản và chiến lược quốc gia về phát triển nhân lực. Thứ hai, về chính sách thu hút, tuyển dụng ĐNGV thì các nước đều có nền tảng về môi trường làm việc dân chủ, tự do sáng tạo, khuyến khích phát triển tài năng.
Thứ ba, chính sách sử dụng, đánh giá ĐNGV đại học các nước đều cụ thể hóa quy định chi tiết chức năng, nhiệm vụ của GV theo các vị trí việc làm. Thứ tư, có chính sách đào tạo, bồi dưỡng áp dụng cho ứng viên ngay sau khi tuyển dụng. Thứ năm, chính sách đãi ngộ hầu hết các nước trả lương theo kết quả chất lượng công việc hoàn thành, không theo thâm niên. Với chủ đề “Quản lý đào tạo giảng viên lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay” [68], Luận án Tiến sĩ Quản lý giáo dục, tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy đã nghiên cứu về quản lý đào tạo GV lý luận chính trị, một nguồn quan trọng để cung cấp ĐNGV dạy lý luận chính trị cho các trường đại 12 học, cao đẳng và cho cả hệ thống các TCT.
Theo đó, tác giả tập trung trình bày về yêu cầu và phẩm chất của GV lý luận chính trị: phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức cách mạng trong sáng, có ý chí phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp, có năng lực nghiên cứu tốt, năng lực hoạt động chính trị thực tiễn, năng lực sư phạm, năng lực tuyên truyền và năng lực quản lý. Các nội dung này có thể được tham khảo khi nghiên cứu đặc điểm của ĐNGV TCT. Cùng chủ đề trên, tác giả Nguyễn Mỹ Loan trong Luận án Tiến sĩ Khoa học giáo dục “Quản lý phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân lực vùng đồng bằng sông Cửu Long” [50] đã làm rõ các khái niệm GV, ĐNGV, quản lý phát triển ĐNGV, các tiêu chuẩn của GV trường Cao đẳng nghề, nội dung của quản lý phát triển ĐNGV: Quy hoạch phát triển ĐNGV dạy nghề; tuyển chọn và sử dụng; đào tạo và bồi dưỡng; thực hiện chính sách; quan hệ hợp tác với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ; kiểm tra, đánh giá. Tác giả đã trình bày những yếu tố tác động đến quản lý phát triển ĐNGV trường cao đẳng nghề và chỉ ra kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về quản lý phát triển ĐNGV, GV dạy nghề và kinh nghiệm áp dụng vào phát triển ĐNGV dạy nghề Việt Nam.
Đây là những nội dung có thể tham khảo để nghiên cứu về quản lý đối với ĐNGV các TCT. Trong “Xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu hoạt động đào tạo ở trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân 1” [38], Nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ, Bộ Công an, tác giả Phạm Tuấn Hiệp đã đi sâu vào phân tích những vấn đề lý luận về xây dựng ĐNGV trong Công an Nhân dân. Nhận thức chung về GV, ĐNGV, đặc trưng của ĐNGV, xây dựng ĐNGV đã được làm rõ. Bên cạnh đó, những vấn đề lý luận về vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của GV; quan điểm của Đảng, nhà nước và của ngành công an về xây dựng ĐNGV đã được tác giả trình bày một cách có hệ thống.
Tác giả đã trình bày nội dung của việc xây dựng ĐNGV gồm: xây dựng quy hoạch phát triển 13 ĐNGV; tuyển dụng và tuyển chọn GV; sử dụng GV; đào tạo, bồi dưỡng GV; thực hiện chế độ chính sách đối với ĐNGV. Với những nội dung trên, đề tài có thể được kế thừa để làm rõ một số khái niệm liên quan cũng như các nội dung về QLNN đối với ĐNGV nói chung. Liên quan trực tiếp về lý luận QLNN đối với ĐNGV có thể kể đến công trình nghiên cứu tiêu biểu “Quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên các trường đại học công lập tại Hà Nội” [1], Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công của tác giả Bạch Tú Anh. Tác giả đã phân tích các vấn đề chung về QLNN đối với ĐNGV như: quản lý, QLNN, nội dung QLNN đối với ĐNGV các trường đại học công lập, tầm quan trọng của QLNN đối với ĐNGV và những nhân tố khách quan, chủ quan ảnh hưởng đến QLNN ĐNGV các trường đại học công lập.
Bên cạnh đó, tác giả đã trình bày về hoạt động quản lý GV ở các trường đại học ở một số nước (Trung Quốc, Thái Lan, Singapore) và rút ra các giá trị tham khảo cho Việt Nam.