Luận án tiến sĩ luật học: Hoàn thiện pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản theo BLDS

Luận án tiến sĩ luật học phân tích sâu về hợp đồng tặng cho tài sản theo pháp luật Việt Nam, tập trung vào các quy định và thực tiễn áp dụng.

• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Hợp đồng tặng cho tài sản theo pháp luật Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ

Mục lục chi tiết

• 3. PHẦN 3: HỆ THỐNG CÁC VẤN ĐỀ THUỘC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• 3.1. Những nội dung cơ bản cần giải quyết trong Luận án
• 3.1.1. Về khái niệm hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.1.2. Về đặc điểm hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.1.3. Về bản chất của tặng cho có điều kiện
• 3.1.4. Phân biệt hợp đồng tặng cho tài sản với một số giao dịch khác
• 3.1.5. Phân loại hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.1.6. Khái quát quá trình phát triển pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản ở Việt Nam
• 3.1.7. Cơ sở xây dựng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.2. Nghiên cứu thực trạng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản và tặng cho tài sản có điều kiện
• 3.2.1. Thực trạng quy định chung về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.2.2. Liên quan đến nội dung của hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.2.3. Các nội dung liên quan đến hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.2.3.1. Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.2.3.2. Năng lực chủ thể của bên tặng cho và bên được tặng cho
• 3.2.3.3. Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện
• 3.2.3.4. Mục đích và nội dung của hợp đồng tặng cho không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội
• 3.2.3.5. Điều kiện về hình thức của hợp đồng tặng cho tài sản

Tóm tắt

I. Quy định pháp lý về bảo vệ người sống lệ thuộc trong hợp đồng tặng cho

Luận án tiến sĩ Luật học tập trung vào việc bảo vệ quyền lợi của người sống lệ thuộc vào người tặng cho. Theo đó, khi người tặng cho có người sống lệ thuộc, họ phải dành một phần tài sản để đảm bảo cuộc sống cho người này. Điều này nhằm tránh tình trạng người sống lệ thuộc bị bỏ rơi sau khi tài sản được chuyển giao. Pháp luật Việt Nam cần quy định rõ ràng về vấn đề này để đảm bảo công bằng và nhân đạo.

1.1. Quyền đòi lại tài sản tặng cho

Luật dân sự hiện hành cần bổ sung quy định về quyền đòi lại tài sản của người tặng cho trong trường hợp người được tặng cho chết trước mà không có người thừa kế. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của người tặng cho và tránh tranh chấp pháp lý không cần thiết.

II. Kiến nghị về hợp đồng tặng cho có điều kiện

Hợp đồng tặng cho có điều kiện cần được thừa nhận và quy định cụ thể trong Bộ luật Dân sự. Các điều kiện này có thể liên quan đến việc phát sinh hoặc chấm dứt hợp đồng, hoặc nghĩa vụ dân sự mà bên được tặng cho phải thực hiện. Pháp luật Việt Nam cần quy định rõ các yêu cầu hợp pháp của điều kiện và hậu quả pháp lý khi điều kiện không được đáp ứng.

2.1. Điều kiện vô hiệu và hậu quả pháp lý

Trường hợp điều kiện vô hiệu, hợp đồng tặng cho vẫn có thể được thực hiện nếu không ảnh hưởng đến bản chất của giao dịch. Điều này giúp đảm bảo tính linh hoạt và công bằng trong việc giải quyết các tranh chấp pháp lý liên quan đến hợp đồng tặng cho.

III. Thời điểm đăng ký hợp đồng tặng cho bất động sản

Luật hợp đồng hiện hành cần làm rõ thời điểm đăng ký hợp đồng tặng cho bất động sản. Theo Thẩm phán Chu Xuân Minh, thời điểm đăng ký cần được hiểu là thời điểm nộp hồ sơ chuyển quyền sở hữu. Điều này giúp tránh nhầm lẫn và tranh chấp về hiệu lực của hợp đồng.

3.1. Hiệu lực hợp đồng tặng cho bất động sản

Hiệu lực của hợp đồng tặng cho bất động sản cần được xác định từ thời điểm đăng ký, theo quy định của Bộ luật Dân sự 1995. Điều này đảm bảo tính thống nhất và minh bạch trong việc áp dụng pháp luật.

IV. Quy định về hợp đồng vô hiệu

Nghị quyết 58/1998 và Nghị quyết 1037/2006 cần được giải thích rõ ràng về các trường hợp hợp đồng vô hiệu. Không chỉ các hợp đồng vi phạm điều cấm của pháp luật hoặc đạo đức xã hội mới bị vô hiệu, mà các hợp đồng có vi phạm pháp luật khác cũng có thể bị xác định vô hiệu. Điều này giúp đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

4.1. Quyền sở hữu nhà của người nước ngoài

Cá nhân, tổ chức nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài cần được hưởng quyền sở hữu nhà tại Việt Nam theo quy định của Nghị định 90/2006. Điều này giúp thúc đẩy đầu tư và phát triển thị trường bất động sản.

V. Phân biệt hợp đồng tặng cho với các giao dịch khác

Luận án tiến sĩ Luật học cần làm rõ sự khác biệt giữa hợp đồng tặng cho với các giao dịch dân sự khác như di tặng, hứa thưởng, và hợp đồng dịch vụ. Điều này giúp tránh nhầm lẫn và đảm bảo tính chính xác trong việc áp dụng pháp luật.

5.1. Phân loại hợp đồng tặng cho

Hợp đồng tặng cho cần được phân loại dựa trên đối tượng tặng cho (động sản và bất động sản), hình thức tặng cho (bằng hành vi, lời nói, văn bản), và điều kiện tặng cho (có điều kiện và không có điều kiện). Điều này giúp hệ thống hóa và làm rõ các quy định pháp lý liên quan.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Hợp đồng tặng cho tài sản là một trong những chế định cốt lõi của pháp luật dân sự, được xác lập phổ biến trong đời sống xã hội nhưng khung pháp lý điều chỉnh trong Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015 chỉ giới hạn khiêm tốn trong 6 điều luật (từ Điều 457 đến Điều 462). Thực tiễn áp dụng cho thấy các quy định hiện hành còn nhiều bất cập, mâu thuẫn với các văn bản luật chuyên ngành như Luật Nhà ở năm 2014 và Luật Công chứng năm 2014, đồng thời bỏ trống nhiều quan hệ pháp lý phức tạp như: bảo vệ quyền lợi của người sống lệ thuộc vào người tặng cho, năng lực chủ thể của thai nhi, quyền hủy bỏ hợp đồng do người được tặng cho bội ơn, và cơ chế xử lý tranh chấp đối với hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện khi tài sản đã chuyển dịch cho bên thứ ba. Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là việc thiếu vắng một công trình nghiên cứu toàn diện, có hệ thống về hợp đồng tặng cho tài sản nói chung và hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện nói riêng dưới góc độ quy định của BLDS năm 2015 và thực tiễn xét xử tại Tòa án.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án nhằm làm sáng tỏ hệ thống lý luận về hợp đồng tặng cho tài sản; khảo cứu quá trình phát triển của pháp luật Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử kết hợp so sánh với pháp luật nước ngoài; phân tích thực trạng pháp luật và thực tiễn xét xử; từ đó đề xuất các giải pháp lập pháp hoàn thiện chế định này trong hệ thống pháp luật dân sự Việt Nam.

Hệ thống câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu được tác giả xác lập và đánh số cụ thể theo văn bản:

Nhóm vấn đề lý luận:

• Câu 1: Trong hệ thống pháp lý trên thế giới, tặng cho tài sản luôn được xác định là hợp đồng? (Giả thuyết: Sai, đặt ra hai hướng tiếp cận: tặng cho là hợp đồng hoặc tặng cho không là hợp đồng).
• Câu 2: Bản chất pháp lý của hợp đồng tặng cho tài sản; hợp đồng tặng cho tài sản có điểm gì đặc trưng so với các hợp đồng khác? (Giả thuyết: Hợp đồng tặng cho tài sản là hợp đồng đơn vụ hoặc song vụ đối với tặng cho có điều kiện; là hợp đồng ưng thuận hoặc thực tế; là hợp đồng không có đền bù hoặc có đền bù đối với tặng cho có điều kiện).

Nhóm vấn đề thực trạng pháp luật đối với hợp đồng tặng cho thông thường:

• Câu 1: Những loại tài sản nào có thể trở thành đối tượng của hợp đồng tặng cho tài sản? Tài sản hình thành trong tương lai có thể trở thành đối tượng của hợp đồng tặng cho hay không? (Giả thuyết: Mọi tài sản gồm vật, tiền, giấy tờ có giá, quyền tài sản đều là đối tượng; động sản hình thành trong tương lai có thể là đối tượng, bất động sản hình thành trong tương lai không thể là đối tượng).
• Câu 2: Điều kiện quyền sử dụng đất và nhà ở là đối tượng của hợp đồng tặng cho tài sản? (Giả thuyết: Phải thỏa mãn điều kiện theo Luật Đất đai năm 2013 và Luật Nhà ở năm 2014, không có tranh chấp, kê biên hay chưa được cấp giấy chứng nhận).
• Câu 3: Các bên chủ thể trong hợp đồng tặng cho tài sản có thể thỏa thuận về thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng hay không? (Giả thuyết: Dựa trên nguyên tắc tự do thỏa thuận, các bên có thể thỏa thuận).
• Câu 4: Với một số tài sản như quyền đòi nợ, quyền sở hữu trí tuệ thì thời điểm phát sinh hiệu lực là khi nào? (Giả thuyết: Áp dụng quy định chung về thời điểm phát sinh hiệu lực từ khi thỏa thuận hoặc từ khi giao kết).

Nhóm vấn đề thực trạng pháp luật đối với tặng cho tài sản có điều kiện:

• Câu 1: Điều kiện tặng cho cần thỏa mãn các yếu tố nào? (Giả thuyết: Không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, không làm mất tính chất không có đền bù, có thể thực hiện được).
• Câu 2: Nếu điều kiện tặng cho không được thực hiện do lỗi của bên tặng cho, bên thứ ba hoặc sự kiện bất khả kháng thì giải quyết như thế nào? (Giả thuyết: Hoặc coi như điều kiện đã hoàn thành, hoặc coi như chưa hoàn thành và bên được tặng cho không được nhận tài sản).
• Câu 3: Khi bên tặng cho đòi lại tài sản do không thực hiện điều kiện nhưng tài sản đã được giao dịch thì giải quyết như thế nào? (Giả thuyết: Bên tặng cho không đòi lại được từ bên thứ ba, hoặc được quyền đòi lại từ người thứ ba).

Nhóm vấn đề hoàn thiện pháp luật:

• Câu 1: Cần bổ sung quy định về thai nhi cũng được tặng cho tài sản tương tự như với di tặng hoặc thừa kế hay không? (Giả thuyết: Nên ghi nhận).
• Câu 2: Có cần thiết bổ sung quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi cho con của người tặng cho tài sản? (Giả thuyết: Nên ghi nhận).
• Câu 3: Có nên bổ sung các quy định về hủy bỏ hợp đồng tặng cho tài sản (khi người được tặng cho vô ơn hoặc khi người tặng cho có con)? (Giả thuyết: Nên ghi nhận).
• Câu 4: Có cần bổ sung thêm quy định về điều kiện tặng cho, trường hợp thực hiện một phần nghĩa vụ, và xử lý tài sản đã chuyển dịch cho bên thứ ba? (Giả thuyết: Cần bổ sung quy định rõ ràng trong luật).

Đối tượng nghiên cứu là các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình xác lập, thực hiện và giải quyết tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản, cùng hệ thống quy phạm pháp luật điều chỉnh. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại Việt Nam, có nghiên cứu so sánh đối chiếu với pháp luật của Pháp, Đức, Thái Lan; phạm vi về thời gian bao quát tiến trình lịch sử pháp luật Việt Nam từ thời phong kiến, thời kỳ Pháp thuộc, giai đoạn 1945–1995, giai đoạn từ BLDS năm 1995, BLDS năm 2005 đến BLDS năm 2015.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Qua rà soát của tác giả, các công trình khoa học đã công bố trước đây chủ yếu tiếp cận theo các lát cắt chuyên biệt hoặc giới hạn trong khuôn khổ quy định của BLDS năm 1995 và BLDS năm 2005:

• Thẩm phán Chu Xuân Minh (Phó Chánh Tòa Dân sự TANDTC) với bài viết “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn giải quyết tranh chấp về hợp đồng tặng cho nhà ở - Những vướng mắc và kiến nghị”: Tập trung kiến nghị hướng dẫn thống nhất thời điểm đăng ký hợp đồng tặng cho bất động sản, cách hiểu về hợp đồng vô hiệu theo Nghị quyết số 58/1998 và Nghị quyết số 1037/2006, cũng như quyền hưởng giá trị nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo Nghị định số 90/2006/NĐ-CP.
• Tác giả Tưởng Duy Lượng (Chánh tòa Tòa Dân sự TANDTC) với bài viết “Những khó khăn, vướng mắc khi xác định đã cho hay chưa cho trong trường hợp các con ra ở riêng bố mẹ có giao một số tài sản cho con sử dụng — Một số kiến nghị về hướng giải quyết”: Đưa ra các tiêu chí xác định thời điểm hoàn thành việc tặng cho động sản và bất động sản (nhà đất) giữa bố mẹ và con cái khi xảy ra tranh chấp ly hôn.
• Tác giả Dương Anh Sơn: Đưa ra cách tiếp cận mới về bản chất của hợp đồng tặng cho, phân tích Điều 466 BLDS năm 2005 để chỉ ra rằng khái niệm “nhận tài sản” chưa rõ ràng về mặt pháp lý hay thực tế, từ đó lập luận hợp đồng tặng cho tài sản có thể là hợp đồng thực tế hoặc ưng thuận tùy từng trường hợp.
• Tác giả Đỗ Văn Đại: Đưa ra quan điểm giải thích hợp đồng tặng cho có “điều kiện ngầm định” về sự ghi nhận công lao, nhằm bảo vệ quyền lợi của người tặng cho đòi lại tài sản khi người được tặng cho có hành vi bội ơn.
• Tác giả Lương Thị Hợp với bài viết “Một số vấn đề về điều kiện trong hợp đồng tặng cho tài sản và di chúc” (Tạp chí Tòa án nhân dân, số 14/2012): Phân tích khái quát tính chất của điều kiện trong giao kết tặng cho tài sản và việc thực hiện nghĩa vụ kéo dài.

Khoảng trống nghiên cứu mà luận án lựa chọn giải quyết: Đa phần các công trình trước đây chỉ tập trung vào tặng cho quyền sử dụng đất, nhà ở và được thực hiện trước thời điểm BLDS năm 2015 có hiệu lực (trước năm 2017). Các vấn đề về lý luận chung đối với hợp đồng tặng cho tài sản, tặng cho tài sản có điều kiện, năng lực chủ thể riêng biệt, cơ chế bảo vệ cuộc sống của người lệ thuộc, thời điểm phát sinh hiệu lực có sự mâu thuẫn giữa các văn bản luật, quyền hủy bỏ hợp đồng do bội ơn, và sửa đổi khoản 2, khoản 3 Điều 462 BLDS năm 2015 vẫn đang thiếu vắng hoặc chưa được nghiên cứu toàn diện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án vận dụng các nền tảng lý thuyết và khái niệm pháp lý chuyên ngành:

• Lý thuyết về hợp đồng: Bản chất thỏa thuận, sự bày tỏ ý chí tự nguyện của các bên chủ thể.
• Lý thuyết về tính không có đền bù: Bản chất của giao dịch tặng cho là sự dịch chuyển tài sản đơn phương mà không có sự bù đắp lợi ích vật chất tương xứng từ phía người nhận.
• Khung phân tích khái niệm và đặc điểm: Đánh giá bản chất đơn vụ hay song vụ, ưng thuận hay thực tế, có đền bù hay không đền bù; phân định bản chất pháp lý giữa “điều kiện trong giao dịch dân sự có điều kiện” (sự kiện khách quan làm phát sinh/chấm dứt giao dịch) với “điều kiện trong tặng cho có điều kiện” (nghĩa vụ dân sự do người được tặng cho thực hiện).

Phương pháp nghiên cứu được thực hiện hoàn toàn theo hướng định tính chuyên ngành luật học:

• Phương pháp phân tích quy phạm và giải thích pháp luật: Mổ xẻ câu chữ, nội hàm các quy định từ Điều 457 đến Điều 462 BLDS năm 2015, đối chiếu với các điều khoản của Luật Nhà ở năm 2014, Luật Đất đai năm 2013, Luật Công chứng năm 2014.
• Phương pháp lịch sử lập pháp: Khảo cứu sự tiến hóa của chế định tặng cho qua các triều đại phong kiến (Lý, Trần, Lê, Nguyễn), thời kỳ Pháp thuộc (Dân luật Bắc Kỳ 1931, Dân luật Trung Kỳ 1936, Dân luật Nam Kỳ giản yếu 1883), giai đoạn 1945–1995 (Sắc lệnh số 85/SL năm 1952, Luật Cải cách ruộng đất năm 1953, các bản Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992), và giai đoạn từ BLDS năm 1995 đến nay.
• Phương pháp luật học so sánh: Đối chiếu quy định của BLDS Việt Nam với BLDS Pháp (gần 80 điều luật), BLDS Đức (19 điều luật), và BLDS Thái Lan về năng lực chủ thể của thai nhi, bảo vệ phần tài sản của con ruột, các căn cứ hủy bỏ tặng cho do bất hiếu, bội ơn.
• Phương pháp phân tích thực tiễn xét xử (nghiên cứu bản án và án lệ): Phân tích Án lệ số 14/2017/AL của TANDTC; Quyết định giám đốc thẩm số 143/2013/DS-GĐT của Hội đồng Thẩm phán TANDTC; Bản án sơ thẩm số 02/2017/DSST của TAND huyện Lắk và nhận định của TAND tỉnh Đắk Lắk.

Nguồn tư liệu nghiên cứu bao gồm: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ; các văn bản cổ luật; các công trình nghiên cứu trên các tạp chí chuyên ngành luật; tuyển tập án lệ và các bản án giám đốc thẩm, phúc thẩm do Tòa án nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân các địa phương ban hành.

Nội dung chính theo từng chương

Hệ thống các vấn đề thuộc nội dung nghiên cứu của luận án

Luận án làm sáng tỏ hệ thống lý luận về hợp đồng tặng cho tài sản thông qua việc giải quyết các tranh luận học thuật:

• Khái niệm và đặc điểm: Luận án chỉ ra tính chất phức tạp của hợp đồng tặng cho tài sản. Hợp đồng tặng cho có thể mang đặc tính ưng thuận hoặc thực tế; có thể là hợp đồng đơn vụ hoặc song vụ (khi có kèm điều kiện thực hiện nghĩa vụ); là hợp đồng không có đền bù trừ trường hợp điều kiện tặng cho mang lại lợi ích vật chất cụ thể.
• Phân biệt hợp đồng tặng cho tài sản với các giao dịch khác: So sánh làm rõ sự khác biệt giữa hợp đồng tặng cho tài sản với di tặng, thừa kế theo di chúc, hứa thưởng, hợp đồng tặng cho có điều kiện thực hiện công việc và hợp đồng dịch vụ.
• Tiêu chí phân loại hợp đồng tặng cho tài sản:
  • Căn cứ vào đối tượng: Động sản và bất động sản; tài sản phải đăng ký quyền sở hữu và không phải đăng ký quyền sở hữu.
  • Căn cứ vào hình thức: Xác lập bằng hành vi, bằng lời nói, hoặc bằng văn bản.
  • Căn cứ vào điều kiện: Hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện và không có điều kiện.
• Thực trạng quy định chung trong BLDS năm 2015: Chỉ rõ sự sơ sài của 6 điều luật hiện hành so với pháp luật quốc tế (BLDS Pháp gần 80 điều, BLDS Đức 19 điều). Phân tích các mâu thuẫn về thời điểm có hiệu lực và thời điểm chuyển giao quyền sở hữu nhà ở giữa BLDS năm 2015 (Điều 458, 459), Luật Công chứng năm 2014 (Điều 5 khoản 2: có hiệu lực từ thời điểm công chứng), và Luật Nhà ở năm 2014 (Điều 12: quyền sở hữu xác lập từ khi nhận bàn giao; Điều 122: hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm công chứng).
• Thực trạng pháp luật về tặng cho tài sản có điều kiện (Điều 462 BLDS năm 2015): Bộc lộ khoảng trống khi chưa dự liệu trường hợp bên được tặng cho chỉ thực hiện một phần nghĩa vụ (như nghĩa vụ nuôi dưỡng dài hạn rồi bỏ bê); chưa có cơ chế giải quyết khi bên được tặng cho đã chuyển dịch tài sản cho người thứ ba ngay tình; chưa có quy định xử lý hoa lợi, lợi tức phát sinh hoặc phần giá trị tài sản tăng thêm do đầu tư không thể tách rời khi tài sản bị đòi lại.

Tiêu chí so sánh	BLDS Việt Nam năm 2015	BLDS Pháp	Bộ Dân luật Bắc Kỳ (1931) / Trung Kỳ (1936)
Quy mô điều luật	06 điều (Điều 457 - 462)	Gần 80 điều	12 điều (Bắc Kỳ: Điều 864 - 876)
Năng lực nhận tặng cho của thai nhi	Không quy định cụ thể (áp dụng quy định chung)	Điều 906: Cho phép nếu đã thành thai tại thời điểm tặng cho	Dân luật Trung Kỳ (Điều 965): Cho phép nếu đã thành thai và sinh ra còn sống
Giới hạn bảo vệ quyền lợi của con	Không quy định giới hạn định đoạt	Điều 913: Giới hạn phần tặng cho không quá 1/2, 1/3, hoặc 1/4 tài sản tùy số lượng con	Không quy định hạn ngạch bắt buộc
Căn cứ hủy bỏ việc tặng cho	Chỉ khi vi phạm điều kiện tặng cho (Điều 462)	Điều kiện không thực hiện; Người nhận vô ơn; Người tặng cho sinh con	Người nhận bội bạc (phạm tính mạng, ngược đãi, từ chối cấp dưỡng); Hoặc sinh con

Khái quát pháp luật Việt Nam về hợp đồng tặng cho tài sản qua các thời kỳ

Luận án tái hiện tiến trình lịch sử pháp luật Việt Nam:

• Thời kỳ phong kiến: Thời Lý - Trần thừa nhận chế độ sở hữu tư nhân về ruộng đất và quyền định đoạt của người sử dụng. Thời nhà Lê, Bộ Quốc triều hình luật (1483) quy định chi tiết bảo vệ điền sản tại các Điều 342 (bán/cầm ruộng công cấp), Điều 343 (chiếm ruộng đất công), Điều 344 (nhận bậy ruộng đất), Điều 345 (giấu số ruộng đất công), dù chưa có điều luật trực tiếp về tặng cho. Thời nhà Nguyễn, Hoàng Việt luật lệ tiếp tục công nhận quyền sở hữu tư nhân và quyền định đoạt đất đai.
• Thời kỳ Pháp thuộc: Dân luật Nam Kỳ giản yếu (1883) lược dịch từ Bộ luật Napoléon nhưng thiếu vắng điều khoản tặng cho. Dân luật Bắc Kỳ (1931) dành riêng Thiên thứ hai (Điều 864 đến 876) quy định về “Sinh thời tặng dữ”, nêu rõ mục đích làm phúc, đền công, thưởng tứ; phân loại hình thức giao tài sản hoặc lập khế ước trước công chứng; quy định quyền bãi bỏ tặng dữ khi sinh con hoặc khi người thụ tặng bội bạc (Điều 872, 873). Bộ Dân luật Trung Kỳ (1936) quy định sinh thời tặng dữ tại Chương thứ nhất, Thiên thứ hai (Điều 951 đến 978), cấm tặng dữ tài sản tương lai (Điều 952), quy định điều kiện tùy thuộc ý chí bên tặng chủ là vô hiệu (Điều 953).
• Giai đoạn 1945–1995: Hiến pháp 1946 (Điều 12) bảo đảm quyền tư hữu. Sắc lệnh số 85/SL ngày 22/02/1952 quy định việc cho, đổi nhà cửa ruộng đất phải trước bạ, nộp thuế trước bạ 8%, miễn thuế nhưng phải trước bạ đối với văn tự cho nhà đất giữa vợ chồng, cha mẹ và con cháu (Điều 4). Luật Cải cách ruộng đất năm 1953 (Điều 31) công nhận quyền chia, cầm, bán, cho ruộng đất được chia. Hiến pháp 1959, 1980 và 1992 từng bước điều chỉnh chế độ sở hữu toàn dân về đất đai kết hợp bảo hộ quyền sở hữu tài sản hợp pháp và quyền chuyển dịch của cá nhân (Luật Đất đai năm 1993).
• Giai đoạn 1995 đến nay: BLDS năm 1995 (Mục 3 Chương II, Điều 461 - 467), BLDS năm 2005 và BLDS năm 2015 tiếp tục duy trì cấu trúc điều luật về định nghĩa, tặng cho động sản, bất động sản, trách nhiệm do cố ý tặng cho tài sản không thuộc sở hữu, thông báo khuyết tật và tặng cho có điều kiện.

Phân tích thực tiễn xét xử qua án lệ và các vụ án thực tế

Luận án phân tích các vướng mắc áp dụng pháp luật thông qua hệ thống án lệ và bản án điển hình:

• Án lệ số 14/2017/AL (Hội đồng Thẩm phán TANDTC thông qua ngày 14/12/2017 theo Quyết định số 299/QĐ-CA): Nguồn từ Quyết định giám đốc thẩm số 02/2011/DS-GĐT ngày 17/01/2011 về vụ án tại Điện Biên giữa nguyên đơn ông Quàng Văn P1 và bị đơn anh Quàng Văn P2. Tòa án xác định hợp đồng tặng cho 72m² đất mặt đường quốc lộ 279 dù không ghi điều kiện trong hợp đồng công chứng nhưng các văn bản liên quan thể hiện có thỏa thuận điều kiện (anh P2 phải làm nhà cho bố ở) thì Tòa án công nhận đây là hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện; khi bên nhận không thực hiện cam kết thì bên tặng cho có quyền đòi lại đất.
• Bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Đắk Lắk (sửa Bản án sơ thẩm số 02/2017/DSST của TAND huyện Lắk): Vụ án tranh chấp đòi lại 150.000.000 đồng tiền tặng cho xây nhà sinh hoạt cộng đồng giữa ông Võ Văn Đ và 3 cá nhân (bà Nông Thị L, bà Nguyễn Thị S, ông Vi Văn D đại diện 3 thôn Y 1, Y 2, Y 3). Tòa án cấp phúc thẩm áp dụng điểm c khoản 1 Điều 688 BLDS năm 2015, viện dẫn Điều 183 khoản 3, Điều 465, Điều 466 BLDS năm 2005 để xác định việc tặng cho đã hoàn thành hợp pháp, không chấp nhận yêu cầu đòi lại tiền của nguyên đơn và chỉ ra tư cách khởi kiện yêu cầu nộp tiền vào quỹ thôn thuộc về các trưởng thôn.
• Quyết định giám đốc thẩm số 143/2013/DS-GĐT ngày 13/11/2013 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC: Vụ án tranh chấp hợp đồng tặng cho nhà đất tại số 04 Lê Văn Hưu, P. Bến Nghé, Quận 1, TP.HCM giữa bà Văn Anh Muội và bà Văn Anh Kim (Việt kiều Canada). Tòa án xác định hợp đồng tặng cho vô hiệu do bên nhận tặng cho không đủ điều kiện sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo Điều 126 Luật Nhà ở năm 2005 và Nghị định số 90/2006/NĐ-CP (thời hạn tạm trú dưới 6 tháng, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của Công ty TNHH An Cát không phải là giấy chứng nhận đầu tư), lỗi làm hợp đồng vô hiệu thuộc về cả hai bên.

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận, luận án đã làm rõ:

• Bản chất pháp lý đặc thù của hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện: Tách bạch giữa điều kiện trong giao dịch dân sự nói chung (mang tính khách quan) với điều kiện tặng cho (mang bản chất là nghĩa vụ pháp lý do người được tặng cho thực hiện).
• Xác lập cơ sở khoa học để đánh giá tính chất song vụ/đơn vụ và ưng thuận/thực tế của hợp đồng tặng cho tùy thuộc vào đối tượng và thỏa thuận nghĩa vụ kèm theo.
• Hệ thống hóa toàn diện quá trình phát triển lịch sử của chế định hợp đồng tặng cho tài sản trong nền lập pháp Việt Nam từ thời kỳ phong kiến đến nay.

Về mặt thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện pháp luật:

• Đề xuất bổ sung quy định bảo vệ người sống lệ thuộc vào người tặng cho: Khi tặng cho tài sản, người tặng cho phải dành một phần tài sản cần thiết để bảo đảm cuộc sống cho người sống lệ thuộc không thể tự nuôi sống bản thân.
• Đề xuất bổ sung quy định về năng lực chủ thể nhận tặng cho của thai nhi: Ghi nhận quyền được nhận tặng cho tài sản của người đã thành thai trước thời điểm tặng cho và sinh ra còn sống (kế thừa tinh hoa Dân luật Trung Kỳ năm 1936 và kinh nghiệm BLDS Pháp).
• Đề xuất bổ sung căn cứ hủy bỏ hợp đồng tặng cho tài sản do người được tặng cho có hành vi bội ơn/bất hiếu hoặc khi người tặng cho sinh con.
• Đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 462 BLDS năm 2015: Quy định cụ thể các yêu cầu hợp pháp của điều kiện tặng cho; xử lý trường hợp bên được tặng cho mới thực hiện một phần nghĩa vụ dài hạn; quy định rõ cơ chế bảo vệ bên thứ ba ngay tình và xử lý hoa lợi, lợi tức, chi phí đầu tư gia tăng giá trị tài sản khi hợp đồng bị hủy bỏ.
• Đề xuất thống nhất thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng tặng cho bất động sản và thời điểm xác lập quyền sở hữu nhằm khắc phục sự xung đột giữa BLDS năm 2015 với Luật Công chứng năm 2014 và Luật Nhà ở năm 2014.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi tư liệu xét xử thực tế bị giới hạn trong các bản án, quyết định giám đốc thẩm và án lệ được công bố công khai đến thời điểm nghiên cứu (chủ yếu xoay quanh các tranh chấp phát sinh từ BLDS năm 2005 chuyển tiếp sang BLDS năm 2015).
• Các đối tượng tài sản đặc thù phi truyền thống chưa được phân tích sâu do thực tiễn xét xử tại thời điểm khảo sát chưa phát sinh nhiều tranh chấp điển hình.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng nghiên cứu cơ chế chuyển dịch và xác lập hiệu lực hợp đồng tặng cho đối với các loại tài sản vô hình mới như quyền đòi nợ, quyền sở hữu trí tuệ, và tài sản hình thành trong tương lai.
• Đánh giá tác động xã hội và án lệ thực tế áp dụng các điều khoản chuyển tiếp của BLDS năm 2015 trong các vụ việc tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện kéo dài qua nhiều thời kỳ.

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên ngành luật: Cung cấp tư liệu lịch sử pháp lý phong phú, các khung phân tích so sánh đối chiếu giữa pháp luật Việt Nam qua các thời kỳ và hệ thống dân luật của Pháp, Đức, Thái Lan; làm sáng tỏ các tranh luận học thuật về bản chất đền bù, tính ưng thuận và điều kiện tặng cho.
• Đối với Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư, Công chứng viên: Cung cấp các phân tích tình huống thực tiễn sâu sắc thông qua việc mổ xẻ Án lệ số 14/2017/AL, Quyết định giám đốc thẩm số 143/2013/DS-GĐT, và các vụ án dân sự về điều kiện chuyển tiếp theo Điều 688 BLDS năm 2015.
• Đối với cơ quan soạn thảo chính sách và lập pháp: Cung cấp các đề xuất sửa đổi điều luật cụ thể nhằm hoàn thiện Điều 458, 459, 462 BLDS năm 2015 và bảo đảm tính đồng bộ với Luật Nhà ở, Luật Đất đai và Luật Công chứng.

Câu hỏi thường gặp

1. Theo Án lệ số 14/2017/AL, Tòa án xử lý như thế nào khi hợp đồng tặng cho đất không ghi điều kiện nhưng có chứng cứ thể hiện hai bên đã thỏa thuận điều kiện? Hội đồng Thẩm phán TANDTC nhận định: Trường hợp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất không ghi điều kiện tặng cho nhưng tại các văn bản, tài liệu khác có liên quan thể hiện các bên đã có thỏa thuận, thống nhất về điều kiện tặng cho và điều kiện đó là hợp pháp thì Tòa án phải công nhận điều kiện của hợp đồng và xác định đó là hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện (theo quy định tại Điều 125, 126, 470 BLDS năm 2005, tương ứng Điều 120, 121, 462 BLDS năm 2015).

2. Mâu thuẫn chính về thời điểm có hiệu lực của hợp đồng tặng cho nhà ở giữa BLDS năm 2015, Luật Công chứng năm 2014 và Luật Nhà ở năm 2014 là gì?

• Theo BLDS năm 2015 (Điều 459): Hợp đồng tặng cho bất động sản phải đăng ký có hiệu lực từ thời điểm đăng ký quyền sở hữu.
• Theo Luật Công chứng năm 2014 (Điều 5 khoản 2): Hợp đồng công chứng có hiệu lực thi hành đối với các bên kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu.
• Theo Luật Nhà ở năm 2014 (Điều 122 khoản 1): Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng tặng cho nhà ở là thời điểm công chứng, chứng thực; đồng thời Điều 12 khoản 2 quy định thời điểm chuyển quyền sở hữu là từ khi bên nhận nhận bàn giao nhà ở.

3. Tại sao trong Quyết định giám đốc thẩm số 143/2013/DS-GĐT, Tòa án xác định hợp đồng tặng cho nhà đất số 04 Lê Văn Hưu là vô hiệu? Hợp đồng tặng cho giữa bà Văn Anh Muội và bà Văn Anh Kim bị xác định vô hiệu do bà Kim là người Việt Nam định cư tại Canada không đủ điều kiện sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo Điều 126 Luật Nhà ở năm 2005 và Nghị định số 90/2006/NĐ-CP (giấy miễn thị thực mỗi lần nhập cảnh dưới 90 ngày, không có giấy phép đầu tư hay dự án đầu tư theo quy định). Lỗi làm hợp đồng vô hiệu thuộc về cả hai bên.

4. Khái niệm “Sinh thời tặng dữ” trong Bộ Dân luật Bắc Kỳ năm 1931 quy định người tặng chủ được bãi bỏ việc tặng cho trong những trường hợp nào? Theo Điều 872 và Điều 873 Dân luật Bắc Kỳ năm 1931, tặng chủ được bãi bỏ tặng dữ khi: (i) Sau đó sinh con; (ii) Người thụ tặng không thi hành nghĩa vụ; (iii) Người thụ tặng có hành vi bội bạc (phạm đến tính mạng người tặng chủ, ngược đãi/thóa mạ tặng chủ, từ chối cung cấp lương thực cho tặng chủ, hoặc can phạm hành vi làm mất quyền thừa kế).

5. Vấn đề thực hiện một phần nghĩa vụ trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện đang gặp bất cập gì theo Điều 462 BLDS năm 2015? Khoản 3 Điều 462 BLDS năm 2015 chỉ quy định quyền đòi lại tài sản khi người được tặng cho “không thực hiện nghĩa vụ”, nhưng chưa dự liệu giải quyết các trường hợp người được tặng cho đã thực hiện nghĩa vụ trong một thời gian dài (như chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ hoặc người thân nhiều năm) rồi sau đó mới dừng thực hiện, dẫn đến sự lúng túng cho Tòa án khi xác định hậu quả pháp lý và nghĩa vụ hoàn trả.

Kết luận

Luận án đã hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận, lịch sử lập pháp và thực tiễn áp dụng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản tại Việt Nam. Thông qua việc chỉ ra những bất cập, mâu thuẫn giữa BLDS năm 2015 với các văn bản luật chuyên ngành và khoảng trống trong quy định về tặng cho tài sản có điều kiện, tác giả đã cung cấp các luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc. Các giải pháp và kiến nghị hoàn thiện pháp luật được đề xuất có giá trị thiết thực đối với hoạt động lập pháp, nghiên cứu học thuật và công tác xét xử tranh chấp dân sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

193 + Cần quy ịnh về việc bảo vệ ng°ời sống lệ thuộc vào ng°ời tặng cho: tr°ờng hợp ng°ời tặng cho có ng°ời sống lệ thuộc vào mình, không thê tự nuôi sống bản thân thì khi tặng cho tài sản phải dành một phần tài sản ể ảm bảo cuộc sống cho ng°ời sông lệ thuộc vào ng°ời tặng cho; + Quy ịnh về việc ng°ời tặng hco có quyên òi lại tài sản ã tặng cho tr°ờng hợp ng°ời °ợc tặng cho chết tr°ớc mà không có ng°ời thừa kế Hai là, một số kiến nghị ối với hợp ồng tặng cho tài sản có iều kiện + Cần thừa nhận “iều kiện”iều kiện của hợp ồng tặng cho theo ngh)a phù hợp với quy ịnh của BLDS nm 2005. Bên tặng cho có thé °a ra các iều kiện, gồm những iều kiện phát sinh hay cham dứt hợp ồng tặng cho hoặc ngh)a vụ dân sự mà bên °ợc tặng cho phải thực hiện. + Can có những quy ịnh cu thé h¡n về những yêu cầu hợp pháp của các iều kiện tong hợp ồng tặng cho và quy ịnh về hậu quả của những iều kiện không áp ứng các yêu cầu ó. Tr°ờng hợp nào thì chỉ những iều kiện vô hiệu còn hợp ồng tặng cho tài sản vẫn °ợc thực hiện và giải quyết hậu quả của hợp ồng tặng cho vô hiệu.

Tr°ờng hợp trên không °ợc coi là hợp ồng tặng cho có iều kiện mà chỉ là việc tặng cho thông th°ờng. Theo quan iểm này, kết hôn là quyền tự do của nam và nữ. Kết hôn không thể °ợc °a ra nh°n một iều kiện ể tnajwg cho tài sản. Việc tặng cho tài sản thực tế ã xảy ra do xuất phát từ quan hệ tình cảm giữa các bên.

Vì vậy, bên tặng cho tài sản không có quyền òi lại tài sản. - Trong bài viết: “Một số vấn ề lý luận và thực tiễn giải quyết tranh chap về hợp dong tặng cho nhà ở - Những v°ớng mắc và kiến nghị”, Thâm phán Chu Xuân Minh, phó Chánh Tòa Dân sự Tòa án nhân dân tối cao kiến nghị: (i) Theo quy ịnh của BLDS 1995 thì hợp ồng tặng cho nhà ở (hợp ồng tặng cho bat ộng sản) có hiệu lực “từ thời iểm ng kí”. Cần h°ớng dan và giải thích rõ về “thời iểm ng ký”. Thời iểm ng ký là thời iểm ng ký hợp ồng? Là thời ời iểm ng°ời nộp hồ sở xin chuyển quyền sở hữu? Là thời iểm thu thuế tr°ớc bạ? hay thời iểm ng°ời nhận tặng cho °ợc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà.

Chúng tôi ề nghị h°ớng dẫn, giải thích chính thức về “thời iểm ng ký” theo h°ớng án lệ của Tòa án nhân dân tối cao là thời iểm nộp hồ s¡ cho c¡ quan có thâm quyền sang tên quyền sở hữu nhà. (2) Quy ịnh tại iều 467 BLDS dẫn ến cách hiểu khác nhau nên cing cần có giải thích, h°ớng dẫn thống nhất. Chúng tôi ề nghị giải thích theo h°ớng hiệu lực của hợp ồng tặng cho bat ộng sản, trong ó hợp ồng tặng cho nhà ở có hiệu lực từ thời iểm ng ký nh° quy ịnh của BLDS 1995. (3) Quy ịnh về hợp ồng vô hiệu tại Nghị quyết 58/1998 và Nghị quyết 1037/2006 (cho những giao dịch về nhà ở °ợc xác lập tr°ớc ngày 01/7/1991) ang có nhận thức khác nhau.

Chúng tôi ề nghị có sự giải thích, h°ớng dẫn theo h°ớng không 194 phải chỉ có những hợp ồng vi phạm iều cầm của pháp luật hoặc vi phạm ạo ức xã hội mới vô hiệu; ngoài những tr°ờng hợp ã quy ịnh tại Nghị quyết 58/1998 và Nghị quyết 1037/2006 thì những hợp ồng có những vi phạm pháp luật khác cing có thể bị xác ịnh vô hiệu. (4) Cá nhân, tô chức n°ớc ngoài, ng°ời Việt Nam ịnh c° tại n°ớc ngoài không thuộc diện °ợc sở hữu nhà tại Việt Nam khi °ợc cho nhà ở thời iểm 08/10/2006 có °ợc h°ởng giá trị nh° quy ịnh tại Nghị ịnh 90/2006 hay không cing cần °ợc quy ịnh. Chúng tôi ề nghị có h°ớng dẫn cho phép các ối t°ợng nêu trên cing °ợc quyền h°ởng giá trị nh° quy ịnh tại Nghị ịnh 90/2006. - Trong bài viết: “Những khó khn, v°ớng mắc khi xác ịnh ã cho hay ch°a cho trong tr°ờng hợp các con ra ở riêng bố mẹ có giao một số tài sản cho con sử dụng — Một số kiến nghị về h°ớng giải quyết” của tác giả T°ởng Duy L°ợng, Chánh tòa Tòa Dân sự, Tòa án nhân dân tối cao, tác giả ã °a ra một số kiện nghị sau: (i) ối với ộng sản: một là, ối với loại tài sản không phải ng ký quyền sở hữu thì: tr°ớc hoặc sau khi giao tài sản cho con, bố mẹ ã tuyên bố rõ ràng là cho có nhiều ng°ời biết hoặc chính bố mẹ ã gián tiếp thừa nhận và thực tế vợ chồng ng°ời con ã nhận tài sản quản lý, sử dụng, khi vợ chồng ng°ời con ly hôn bố mẹ mới °a ra các lý do khác nhau và nói là ch°a cho thì phải công việc tặng cho ã hoàn thành.

Tr°ờng hợp khi giao tài sản cho vợ chồng con sử dụng bố mẹ không có tuyên bố rõ ràng là cho vợ chồng con, dù trên thực tế vợ chồng con ã nhận và sử dụng tài sản này suốt thời gian dài. Khi vợ chồng mâu thuẫn và có ¡n xin ly hôn, ng°ời chồng mới khai là bố mẹ ch°a cho, tỏng khi ó bố hoặc mẹ ã có lúc khai với Tòa là ã cho vợ chồng con hoặc có tr°ờng hợp bố, mẹ ã mất nh°ng anh, em có lời khai là bố mẹ cho vợ chong thì Tòa án cing công nhận tài sản ó là tài sản chung của vợ chồng. Hai là, ối với loại tai sản phải ng ký quyền sở hữu nh° mô tô, ô tô.Nếu vợ chồng ng°ời con ứng tên tài sản và sử dụng liên tục thì Tòa án phải công nhận là bố mẹ ã cho vợ chồng ng°ời con. Nếu cả bố mẹ và vợ chồng ng°ời con ều bỏ tiền ra mua và bố mẹ xác ịnh rõ, khoản tiền ó là bố mẹ cho vay thì vợ chồng con phải trả lại số tiền ó.

(ii) ối với việc tặng cho bat ộng sản: mới /à, ối với tài sản là nhà: Nếu bố mẹ bỏ tiền ra mua nhà, nh°ng ể cho vợ chồng con ứng tên trên giấy tờ mua bán, cho con ứng tên trên giấy tờ sở hữu và giao nhà ó cho vợ chồng ng°ời con quản ly, sử dụng, nêu không có chứng cứ gì khác chứng minh theo h°ớng ng°ợc lại thì phải coi là bố mẹ ã cho con. Việc tặng cho ã hoàn thành, nay vợ chồng con ly hôn bố mẹ òi lại thì không chấp nhận yêu cầu của bố mẹ. Nếu khi mua bố mẹ bỏ tiền ra và ứng trên trên giấy tờ mua bán. Sau ó giao nhà cho vợ chồng ng°ời con sử dụng một thời gian ài, vợ chồng con ã bán hoặc ôi nha này cho ng°ời khác, tr°ớc hoặc sau khi bán hoặc ổi nhà mới, bố mẹ biết nh°ng không có ý kiến gì.

Tr°ờng hợp này công nhận hợp ồng tặng cho ã hoàn thành. 195 Trong hau hết các công trình NCS khảo sát thì các công trình này chủ yếu °a ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật về tặng cho QSD, nhà ở. Trong khi ó, các kiến nghị hoàn thiện pháp luật về HTCTS nói chung và tặng cho tài sản có iều kiện ang thiếu vắng, ch°a °ợc chú trọng nghiên cứu nh°: kiến nghị bổ sung quy ịnh riêng về nng lực chủ thể của bên tặng cho và bên °ợc tặng cho; kiến nghị bô sung quy ịnh bảo vệ cuộc sống cho ng°ời thân thích của ng°ời tặng cho; kiến nghị sửa ổi, bổ sung quy ịnh về thời iểm phát sinh hiệu lực của HDTCTS; kiến nghị bổ sung các quy ịnh về iều kiện tặng cho; kiến nghị sửa ổi khoản 2 và khoản 3 iều 462 BLDS nm 2015 về trách nhiệm của bên tặng cho và bên °ợc tặng cho. Tại thời iểm nghiên cứu của các công trình này là từ tr°ớc nm 2017 hoặc tr°ớc nm 2006 nên tất cả các kiến nghị ều °a ra dựa trên quy ịnh của BLDS nm 2005 và BLDS nm 1995.

Bởi vậy, khi BLDS nm 2015 mới có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2017 thì những kiến nghị của NCS nhm góp phan hoàn thiện các quy ịnh của pháp luật hiện hành. Bên cạnh ó, với những giải pháp hoàn thiện luật mà vẫn t°¡ng thích với quy ịnh trong BLDS nm 2005 và thực tiễn, tác giả tiếp tục kế thừa và phân tích cụ thể h¡n trong Luận án của mình. 196 Phần 3 HE THONG CAC VAN È THUỘC NOI DUNG NGHIEN CUU CUA LUAN AN Qua việc nghiên cứu, ánh giá các công trình khoa học có liên quan ến dé tai luận án; NCS cho rằng, trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án, NCS vừa phải tiếp thu những luận iểm khoa học úng ắn, vừa phải tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện những luận iểm khoa học còn nhiều mâu thuẫn giữa các tác giả. ồng thời, Luận án sẽ tiếp tục nghiên cứu ể °a ra những luận iểm khoa học mới góp phần hoàn thiện những quy ịnh về hợp ồng tặng cho tài sản.

Cụ thể nh° sau: 3. Những nội dung c¡ bản cần giải quyết trong Luận án Thứ nhất, nghiên cứu các van dé ly luận về HTCTS: khái niệm, ặc iểm, phân biệt HTCTS với một số giao dịch khác nh° di tặng, hứa th°ởng,.; (1) Về khái niệm hop dong tặng cho tài sản Nh° ã phân tích và dẫn chứng ở trên, hiện cing có một số công trình khoa học °a ra khái niệm về hợp ồng tặng cho tài sản; tuy nhiên, các khái niệm ó ch°a thực sự nghiên cứu hợp ồng tặng cho d°ới nhiều khía cạnh, góc ộ khác nhau. Bên cạnh ó, a phần các khái niệm về hợp ồng tặng cho tài sản ều °ợc ghi nhận trên c¡ sở kế thừa quy ịnh của BLDS hoặc từ các công trình nghiên cứu khác. Do ó, việc tiếp tục nghiên cứu dé °a ra khái niệm hợp ồng tặng cho tài sản là nhiệm vụ quan trọng mà NCS ặt ra trong quá trình nghiên cứu.

Dé xây dựng khái niệm hợp ồng tặng cho tài san, NCS tiếp cận và nghiên cứu bản chất của tặng cho tài sản; ồng thời, ể có cái nhìn ầy ủ và bao quát về hợp ồng tặng cho tài sản, NCS nghiên cứu khái niệm này d°ới nhiều góc ộ khác nhau. (2) Về ặc iểm hợp dong tặng cho tài sản Hiện nay, liên quan ến ặc iểm của tặng cho tài sản thì vẫn còn ton tại nhiều quan iểm trái ng°ợc nhau, cụ thé: Một là, tặng cho là ¡n vụ hay song vụ. Quan iểm truyền thống và °ợc nhiều nhà nghiên cứu luật Việt Nam thừa nhận, hợp ồng tặng cho tai sản là hop ồng don vụ.