Luận Án Tiến Sĩ Ngôn Ngữ Học: So Sánh Từ Ngữ Lóng Trong Tiếng Anh Và Tiếng Việt

Luận án tiến sĩ phân tích đối chiếu từ ngữ lóng trong tiếng Anh và tiếng Việt, khám phá sự tương đồng và khác biệt về ngữ nghĩa, văn hóa.

• Tác giả: Doãn Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Khang
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh, đối chiếu
• Đề tài: Đối Chiếu Từ Ngữ Lóng Trong Tiếng Anh Và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 0.1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu tiếng lóng
• 0.1.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới về tiếng lóng
• 0.1.3. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam về tiếng lóng
• 0.1.4. Cơ sở lí luận về phương ngữ xã hội
• 0.1.5. Cơ sở lí luận về tiếng lóng
• 0.1.6. Từ ngữ và nghĩa của từ
• 0.1.7. Cơ sở lí thuyết về ngôn ngữ học đối chiếu
• 0.1.8. Tiểu kết
• 1. CHƯƠNG 1: ĐỐI CHIẾU ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO CỦA TỪ NGỮ LÓNG TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT
• 1.1. Đặc điểm cấu tạo của từ ngữ lóng tiếng Anh và tiếng Việt
• 1.2. Đặc điểm hình thái của từ ngữ lóng tiếng Anh
• 1.3. Khả năng tạo từ của từ ngữ lóng tiếng Anh
• 1.4. Nhận xét đặc điểm cấu tạo của từ ngữ lóng tiếng Anh và tiếng Việt
• 1.5. Những điểm tương đồng
• 1.6. Những điểm khác biệt
• 1.7. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI CHIẾU ĐẶC ĐIỂM NGỮ NGHĨA CỦA TỪ NGỮ LÓNG TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT
• 2.1. Đặc điểm chung về ngữ nghĩa của từ ngữ lóng tiếng Anh và tiếng Việt
• 2.2. Tạo từ mới mang nghĩa lóng
• 2.3. Phát triển nghĩa lóng
• 2.4. Hiện tượng đồng nghĩa của từ ngữ lóng
• 2.5. Hiện tượng đồng âm của từ ngữ lóng
• 2.6. Hiện tượng đa nghĩa của từ ngữ lóng
• 2.7. Các đặc trưng xã hội của từ ngữ lóng trong tiếng Anh và tiếng Việt
• 2.8. Khảo sát trường hợp: Đặc điểm ngữ nghĩa của từ ngữ lóng trong tiếng Anh và tiếng Việt, xét theo nhóm xã hội
• 2.8.1. Đặc điểm ngữ nghĩa của từ ngữ lóng trong tiếng Anh, xét theo nhóm xã hội
• 2.8.2. Đặc điểm ngữ nghĩa của từ ngữ lóng trong tiếng Việt ở một số nhóm xã hội
• 2.9. Nhận xét đặc điểm ngữ nghĩa của từ ngữ lóng tiếng Anh và tiếng Việt
• 2.10. Những điểm tương đồng
• 2.11. Những điểm khác biệt
• 2.12. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu ngữ lóng tiếng Anh và tiếng Việt

Luận án tập trung vào việc so sánh ngữ lóng giữa tiếng Anh và tiếng Việt, nhằm làm rõ sự tương đồng và khác biệt về cấu tạo và ngữ nghĩa. Nghiên cứu này dựa trên cơ sở lý thuyết của ngôn ngữ học so sánh và phương ngữ xã hội, đồng thời khảo sát các từ vựng tiếng Anh và từ vựng tiếng Việt trong các nhóm xã hội khác nhau. Luận án cũng đề cập đến sự phát triển của ngữ lóng trong giao tiếp và ảnh hưởng của ngữ nghĩa văn hóa lên việc hình thành và sử dụng ngữ lóng.

1.1. Tình hình nghiên cứu ngữ lóng trên thế giới

Nghiên cứu về ngữ lóng tiếng Anh đã được thực hiện rộng rãi, tập trung vào các nhóm xã hội như giới trẻ, thương mại, y tế và chính trị. Các nghiên cứu này chỉ ra rằng ngữ lóng không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn phản ánh văn hóa và tinh thần thời đại. Tuy nhiên, nghiên cứu về ngữ lóng tiếng Việt vẫn còn hạn chế, đặc biệt là trong việc so sánh với các ngôn ngữ khác.

1.2. Tình hình nghiên cứu ngữ lóng ở Việt Nam

Ở Việt Nam, ngữ lóng tiếng Việt chủ yếu được nghiên cứu trong các nhóm xã hội như giới trẻ và các ngành nghề đặc thù. Các nghiên cứu này nhấn mạnh sự đa dạng và sáng tạo trong việc sử dụng ngữ lóng, đồng thời chỉ ra sự ảnh hưởng của văn hóa và xã hội lên ngôn ngữ này.

II. Đối chiếu đặc điểm cấu tạo từ ngữ lóng

Luận án phân tích và so sánh đặc điểm cấu tạo của từ ngữ lóng tiếng Anh và từ ngữ lóng tiếng Việt. Các phương thức tạo từ như ghép từ, rút gọn, và chuyển nghĩa được khảo sát kỹ lưỡng. Kết quả cho thấy sự tương đồng trong cách tạo từ nhưng cũng có những khác biệt do ảnh hưởng của ngữ nghĩa văn hóa và cấu trúc ngôn ngữ.

2.1. Đặc điểm hình thái của từ ngữ lóng tiếng Anh

Từ ngữ lóng tiếng Anh thường được tạo ra thông qua việc rút gọn từ, ghép từ, hoặc sử dụng từ đồng âm. Ví dụ, từ 'selfie' được tạo ra từ 'self' và 'photo', phản ánh xu hướng sử dụng ngôn ngữ ngắn gọn và sáng tạo của giới trẻ.

2.2. Đặc điểm hình thái của từ ngữ lóng tiếng Việt

Từ ngữ lóng tiếng Việt thường sử dụng phương thức chuyển nghĩa và ghép từ. Ví dụ, từ 'chém gió' được dùng để chỉ việc nói chuyện phiếm, phản ánh sự hài hước và sáng tạo trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày.

III. Đối chiếu đặc điểm ngữ nghĩa của từ ngữ lóng

Luận án tập trung vào việc phân tích ngữ nghĩa từ lóng trong tiếng Anh và tiếng Việt, chỉ ra sự tương đồng và khác biệt trong cách sử dụng và ý nghĩa của các từ ngữ lóng. Nghiên cứu cũng đề cập đến hiện tượng đồng nghĩa, đồng âm, và đa nghĩa của từ ngữ lóng, đồng thời phân tích ảnh hưởng của ngữ nghĩa văn hóa lên việc hình thành và sử dụng ngữ lóng.

3.1. Hiện tượng đồng nghĩa và đa nghĩa

Cả tiếng Anh và tiếng Việt đều có hiện tượng đồng nghĩa và đa nghĩa trong từ ngữ lóng. Ví dụ, từ 'lit' trong tiếng Anh có thể chỉ sự vui vẻ hoặc sự nổi tiếng, trong khi từ 'chất' trong tiếng Việt có thể chỉ sự đẹp đẽ hoặc sự thú vị.

3.2. Ảnh hưởng của văn hóa lên ngữ nghĩa từ lóng

Ngữ nghĩa văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và sử dụng từ ngữ lóng. Ví dụ, từ 'bánh bèo' trong tiếng Việt được dùng để chỉ những cô gái yếu đuối, phản ánh quan niệm văn hóa về giới tính và vai trò xã hội.

IV. Ứng dụng và ý nghĩa của nghiên cứu

Luận án không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn. Kết quả nghiên cứu giúp hiểu rõ hơn về ngữ lóng trong giao tiếp và ảnh hưởng của ngữ nghĩa văn hóa lên ngôn ngữ. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc giảng dạy ngôn ngữ và giao tiếp liên văn hóa.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy ngôn ngữ

Nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về từ ngữ lóng tiếng Anh và từ ngữ lóng tiếng Việt, giúp người học hiểu rõ hơn về văn hóa và tư duy của người bản ngữ. Điều này đặc biệt hữu ích trong việc giảng dạy tiếng Anh cho người Việt và tiếng Việt cho người nước ngoài.

4.2. Ý nghĩa trong giao tiếp liên văn hóa

Hiểu biết về ngữ lóng trong giao tiếp giúp cải thiện hiệu quả giao tiếp giữa các nền văn hóa khác nhau. Nghiên cứu cũng góp phần xây dựng môi trường giao tiếp tích cực và thấu hiểu hơn trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công trình nghiên cứu tiến sĩ "Đối chiếu từ ngữ lóng trong tiếng Anh và tiếng Việt" của nghiên cứu sinh Doãn Thị Lan Anh, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Nguyễn Văn Khang (Học viện Khoa học Xã hội - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, 2023, Mã số chuyên ngành: 9.24), đặt nền móng tiếp cận hệ thống và toàn diện đối với tiếng lóng dưới lăng kính ngôn ngữ học xã hội (sociolinguistics) và ngôn ngữ học cấu trúc (structural linguistics). Trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ truyền thông số, tiếng lóng đã vượt thoát khỏi phạm vi "ẩn ngữ tội phạm" (criminal argot) truyền thống để trở thành một phương ngữ xã hội (sociolect) năng động, liên nhóm và phản ánh trực tiếp bức tranh văn hóa - tư duy của cộng đồng bản ngữ.

Khoảng trống học thuật (research gap) mà luận án giải quyết xuất phát từ sự thiếu vắng các nghiên cứu đối chiếu song phương (bidirectional contrastive studies) giữa một ngôn ngữ hòa kết/chuyển biến hình thái tiêu biểu (tiếng Anh) và một ngôn ngữ đơn lập không biến hình từ tiêu biểu (tiếng Việt) trên đồng thời hai trục cấu tạo từ (morphological structures) và cơ chế ngữ nghĩa (semantic mechanisms). Mặc dù các học giả tiền bối như Eble (1996), Thorne (2007), Mattiello (2008) ở bình diện quốc tế hay Nguyễn Văn Khang (2001, 2012), Đỗ Hữu Châu (1999) ở Việt Nam đã phân tích tiếng lóng ở từng góc độ đơn lẻ, song một khung phân tích đối chiếu chuyên sâu qua các phân tầng xã hội cụ thể vẫn chưa được thiết lập.

Luận án xác lập 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và 3 giả thuyết khoa học (Hypotheses - H) tương ứng:

• RQ1: Phương thức cấu tạo từ của từ ngữ lóng tiếng Anh và tiếng Việt có những điểm tương đồng và dị biệt hình thái học nào? -> H1: Sự khác biệt về loại hình ngôn ngữ (hòa kết vs đơn lập) quy định các phương thức cấu tạo hình thái đặc trưng, nhưng chia sẻ các kỹ thuật rút gọn và mô phỏng ngữ âm nhằm tăng tính kinh tế và biểu cảm.
• RQ2: Cơ chế phái sinh và chuyển biến ngữ nghĩa của từ ngữ lóng vận hành theo những quy luật ngữ nghĩa - dụng học nào qua 4 phân nhóm xã hội? -> H2: Phương thức chuyển nghĩa (đặc biệt là ẩn dụ và hoán dụ) giữ vai trò chi phối tuyệt đối ở cả hai ngôn ngữ, với chức năng tạo nghĩa lóng thay thế tên gọi quy chuẩn.
• RQ3: Các nhân tố văn hóa - xã hội nào chi phối sự khác biệt trong việc lựa chọn và tiếp nhận tiếng lóng giữa hai cộng đồng ngôn ngữ? -> H3: Bản sắc nhóm, tâm lý phản văn hóa, sự giảm áp lực tâm lý và xu hướng cởi mở xã hội là các động lực phổ quát, nhưng sắc thái biểu đạt mang đậm tính khu biệt văn hóa dân tộc.

Phạm vi khảo sát của luận án bao quát kho ngữ liệu định lượng xác thực gồm 1.207 từ ngữ lóng tiếng Anh và 1.026 từ ngữ lóng tiếng Việt (tổng số 2.233 đơn vị khảo sát), được trích xuất từ 8 bộ từ điển chuyên ngành kinh điển kết hợp dữ liệu báo chí điện tử và diễn đàn trực tuyến giai đoạn từ 2018 đến 2023, tập trung vào 4 nhóm xã hội trọng điểm: giới trẻ (được định danh mở rộng từ 18 đến 35 tuổi), thương mại, y tế và chính trị.

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu tiếng lóng trong lịch sử ngôn ngữ học đã trải qua nhiều bước chuyển đổi hệ hình. Nền tảng ngôn ngữ học xã hội được đặt nền móng bởi lý thuyết hành vi ngôn ngữ của Austin (1955), các phân tích biến thể ngữ âm và phân tầng xã hội của William Labov (1966, 1972, 2006), mô hình xã hội học ngôn ngữ liên ngành của Joshua Fishman (1971) và các luận giải về cấu trúc chức năng ngôn ngữ của Ronald Wardhaugh (1986, 2006). Trên thế giới, các học giả đã khảo sát sâu sắc tiếng lóng trong các môi trường đặc thù: Connie Eble (1996) với công trình kinh điển Slang and Sociability: In-Group Language among College Students phân tích hơn 1.000 từ lóng sinh viên Mỹ; Coombs et al. (1993) và David (1983) mổ xẻ chức năng tâm lý xã hội của tiếng lóng y khoa; Elisa Mattiello (2008) trong An Introduction to English Slang hệ thống hóa 31 đặc trưng xã hội cùng các cơ chế hình thái - ngữ nghĩa; Max Turunen (2016) vận dụng lý thuyết ẩn dụ ý niệm (conceptual metaphor) của Lakoff & Johnson để phân tích các biểu thức lóng تابو.

Trong bức tranh học thuật quốc tế và trong nước, tồn tại hai luồng quan điểm đối lập gay gắt:

• Quan điểm truyền thống/bài trừ: Coi tiếng lóng là hiện tượng ngôn ngữ lệch chuẩn, thấp hèn, "ký sinh" và tiêu cực, chỉ xuất hiện ở các tầng lớp đáy hoặc giới tội phạm nhằm che giấu hành vi phi pháp, cần bị loại bỏ khỏi ngôn ngữ văn hóa (Nguyễn Văn Tu 1976; Nguyễn Kim Thản 1982; Andersson & Trudgill 1992).
• Quan điểm ngôn ngữ học xã hội hiện đại/chấp nhận: Đánh giá tiếng lóng là phương ngữ xã hội tất yếu, một "phòng thí nghiệm ngôn ngữ" đầy tính sáng tạo và nghệ thuật. Michael Adams (2009) khẳng định "tiếng lóng là thơ ca của nhân dân", trong khi John Ayto và John Simpson (1992) nhận định: "Tiếng lóng là vốn từ vựng thay thế, mang nhiều sắc màu. Tiếng lóng nổi trội bằng tính trào lộng, tính bỉ báng, thành kiến, suồng sã: tiếng lóng của ngôn ngữ Anh giống như một gã người Anh với hai ống tay áo được xắn lên, phần đuôi áo sơ mi lòng thòng, và đôi giầy phủ đầy bùn đất." Đồng quan điểm, GS. Nguyễn Văn Khang (2001, 2012) và Nguyễn Thiện Giáp (1985) khẳng định tiếng lóng là phương tiện tu từ sống động, làm giàu cho vốn từ toàn dân.

Luận án định vị nghiên cứu tại giao điểm giữa ngôn ngữ học cấu trúc và ngôn ngữ học xã hội, vượt lên trên các nghiên cứu trường hợp đơn lẻ (như khảo sát tiếng lóng sinh viên của Eble 1996 hay nghiên cứu đối chiếu tiếng lóng giới trẻ Pháp - Việt của Lê Viết Dũng et al., 2010). Công trình thiết lập thế đối chiếu song song toàn diện Anh - Việt trên cả 4 nhóm xã hội tri thức và nghề nghiệp, làm rõ quy luật vận động liên nhóm (cross-group spread) của tiếng lóng hiện đại.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng lý thuyết biến thể phương ngữ xã hội của William Labov và Ronald Wardhaugh bằng việc chứng minh rằng ranh giới xã hội của tiếng lóng không còn bị cô lập trong các nhóm tội phạm như thế kỷ 18 (Allan & Burridge, 2006), mà đã dịch chuyển mạnh mẽ sang các nhóm nghề nghiệp tri thức (y tế, thương mại, chính trị) và giới trẻ đô thị.

GS. Nguyễn Văn Khang (2012) từng nhấn mạnh bước chuyển biến bản thể luận này:

"Từ một khái niệm 'lóng' rất hạn hẹp về mặt nội dung ngữ nghĩa, thuật ngữ 'lóng' đã mở rộng cả nội hàm và ngoại diên: nét nghĩa 'bí mật' trong tiếng lóng đang bị giảm giá, nét nghĩa 'chỉ có bọn người xấu, không tốt mới dùng tiếng lóng' không mang tính đặc trưng cho tiếng lóng mà dường như tiếng lóng giờ đây ngoài những đặc điểm vốn có còn có thêm những đặc điểm mới như nhằm tăng thêm cho sự phát ngôn một sắc thái khác thường, tăng thêm tính hấp dẫn của lời nói."

Luận án chính thức mô hình hóa luận điểm trên bằng việc xác lập hệ hình: Tiếng lóng không phải là sự tha hóa ngôn ngữ, mà là một cơ chế tự thích ứng và đổi mới của hệ thống từ vựng trước các chuyển động văn hóa - xã hội.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án được tích hợp từ ba trụ cột lý thuyết:

1. Lý thuyết Ký hiệu học (Semiology) của Ferdinand de Saussure (2001): Phân tích mối quan hệ tương tác giữa cái biểu đạt (signifier) và cái được biểu đạt (signified) trong cấu trúc ký hiệu lóng, chỉ ra hiện tượng giữ nguyên vỏ âm thanh nhưng thay đổi triệt để nội hàm biểu niệm.
2. Khung phân loại hình thái - ngữ nghĩa của Elisa Mattiello (2008): Ứng dụng để giải mã 31 đặc trưng xã hội và các quy tắc tạo từ ngoại quy tắc trong tiếng Anh.
3. Bộ tiêu chí xác định tiếng lóng thực thụ (True Slang) của Bethany Dumas và Jonathan Lighter (1978): Đòi hỏi một đơn vị từ vựng phải thỏa mãn ít nhất 2 trong 4 tiêu chuẩn: (1) Tức thời làm giảm tính trang trọng của phát ngôn; (2) Biểu thị sự quen thuộc nội nhóm; (3) Là từ vựng kiêng kỵ đối với tầng lớp chuẩn mực; (4) Thay thế cho từ đồng nghĩa phổ thông nhằm tạo hiệu ứng suồng sã hoặc uyển ngữ.

Khung phân tích cũng phân định rạch ròi 4 phạm trù giao thoa phức tạp: Tiếng lóng (Slang) - tên gọi biểu cảm "chồng lên" tên gọi chính thức; Biệt ngữ (Jargon) - thuật ngữ chuyên môn nội bộ khó hiểu với người ngoài; Từ nghề nghiệp (Occupational terms) - định danh kỹ thuật duy nhất không có từ đồng nghĩa toàn dân; và Uyển ngữ (Euphemism) - phương thức nói giảm nói tránh mang tính lịch sự chuẩn mực.

       ┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
       │                KHUNG PHÂN TÍCH ĐỐI CHIẾU                │
       └────────────────────────────┬────────────────────────────┘
                                    │
         ┌──────────────────────────┴──────────────────────────┐
         ▼                                                     ▼
┌─────────────────────────────────┐   ┌─────────────────────────────────┐
│     BÌNH DIỆN HÌNH THÁI HỌC     │   │      BÌNH DIỆN NGỮ NGHĨA HỌC    │
│  - Tiếng Anh: Ghép từ, Rút gọn, │   │  - Phương thức chuyển nghĩa     │
│    Trộn từ, Biến đổi ngữ âm     │   │    (Ẩn dụ, Hoán dụ)             │
│  - Tiếng Việt: Ghép hình vị,    │   │  - Hiện tượng Đa nghĩa,         │
│    Láy từ, Đơn tiết hóa         │   │    Đồng nghĩa, Đồng âm          │
└────────────────┬────────────────┘   └────────────────┬────────────────┘
                 │                                     │
                 └──────────────────┬──────────────────┘
                                    ▼
       ┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
       │               BÌNH DIỆN NGÔN NGỮ HỌC XÃ HỘI             │
       │    Khảo sát qua 4 nhóm: Giới trẻ, Thương mại, Y tế,    │
       │    Chính trị (Đối sánh Văn hóa - Ngữ dụng)              │
       └─────────────────────────────────────────────────────────┘

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng lập trường triết học thực chứng kết hợp kiến tạo xã hội (social constructivism), triển khai thiết kế nghiên cứu hỗn hợp đa tầng (multi-level mixed-methods design). Việc tiếp cận liên ngành giữa ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu hai chiều, ngữ nghĩa học, hình thái học và dụng học hội thoại cho phép lượng hóa các thuộc tính cấu trúc đồng thời làm sâu sắc các động thái ngữ dụng xã hội.

Quy trình nghiên cứu và Ngữ liệu

• Thu thập dữ liệu: Sử dụng chiến lược chọn mẫu mục đích (purposive sampling). Ngữ liệu từ điển bao gồm các công trình chuẩn mực: Tiếng lóng Việt Nam (Nguyễn Văn Khang, 2001), Từ điển tiếng lóng Mỹ-Việt (Lập Nguyễn, 2018), The Oxford Dictionary of Slang (John Ayto, 1998), Dictionary of Medical Slang (Schmidt, 1959), The Oxford Dictionary of American Political Slang (Grant Barrett, 2006) và từ điển mở Urban Dictionary. Dữ liệu thực chứng đương đại được quét từ báo chí và diễn đàn uy tín (Vogue, MarketWatch, Business Insider, VnExpress, Báo Đầu tư, Xây dựng Đảng, Diễn đàn Tinh tế...) giai đoạn 2018-2023.
• Quy mô ngữ liệu: Thống kê chính xác 1.207 đơn vị từ ngữ lóng tiếng Anh và 1.026 đơn vị từ ngữ lóng tiếng Việt.
• Tam giác đạc (Triangulation): Kết hợp tam giác đạc dữ liệu (từ điển kinh điển đối sánh với diễn ngôn truyền thông thực tế), tam giác đạc phương pháp (phân tích thành tố trực tiếp IC analysis song hành với phân tích ngữ nghĩa học và ngữ dụng học hội thoại) và tam giác đạc lý thuyết (cấu trúc luận kết hợp xã hội học ngôn ngữ).
• Phương pháp dịch thuật đối chiếu: Sử dụng phương pháp dịch diễn giải (paraphrasing translation) nhằm bảo tồn chính xác trường nghĩa biểu cảm và ngữ cảnh văn hóa gốc của tiếng lóng Anh khi chuyển dịch sang tiếng Việt.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự phân hóa phương thức cấu tạo hình thái theo loại hình ngôn ngữ:

• Trong tiếng Anh (ngôn ngữ hòa kết/chuyển dạng): Từ ngữ lóng phát huy triệt để các kỹ thuật cấu tạo hình thái đa dạng như ghép từ (compounding), trộn từ (blending - ví dụ: stagflation), rút gọn (clipping - ví dụ: nana từ banana), và biến đổi đồng hóa ngữ âm (phonological assimilation - ví dụ: lemme, wanna, gonna, hay screws me thay cho excuse me). Đáng chú ý, từ lóng tiếng Anh tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc ngữ pháp biến dạng từ như thêm hậu tố quá khứ (nick -> nicked), ngôi thứ ba số ít (nicks), danh động từ (nicking), hoặc cấp độ so sánh tính từ (daisy -> daisier, daisiest).
• Trong tiếng Việt (ngôn ngữ đơn lập): Tuyệt đại đa số từ lóng được hình thành qua phương thức ghép hình vị (chiếm tỷ lệ áp đảo theo cấu trúc chính phụ hoặc đẳng lập), láy hình vị mô phỏng ngữ âm, và tận dụng cơ chế đa tiết hóa trên nền tảng các âm tiết đơn lập có sẵn, hoàn toàn không có hiện tượng biến đổi hình thái nội bộ từ.

2. Sự áp đảo của phương thức chuyển nghĩa (Semantic Shift): Luận án chứng minh rằng phương thức quan trọng và phổ biến nhất để sản sinh từ ngữ lóng trong cả hai ngôn ngữ là gán nét nghĩa lóng mới lên vỏ âm thanh sẵn có. Cơ chế ẩn dụ hóa (metaphorization) và hoán dụ hóa (metonymization) diễn ra mạnh mẽ:

• Tiếng Anh ánh xạ từ các miền ý niệm bài tiết, tình dục, động vật sang các trạng thái tâm lý tiêu cực hoặc châm biếm xã hội.
• Tiếng Việt chuyển nghĩa dựa trên sự liên tưởng hình ảnh trực quan sinh động, tính cụ thể hóa cao và sự hài hước dân gian.

3. Sự suy giảm chức năng bí mật và sự thăng hoa của bản sắc nội nhóm: Phù hợp với quan sát của Sornig (1981) rằng "tiếng lóng, về bản chất là một loại ngôn ngữ luôn trong trạng thái vừa mới ra đời... một ngôn ngữ thử nghiệm", dữ liệu của luận án chỉ ra tính bí mật (secrecy) đã suy giảm xuống dưới 15% trong tổng số chức năng ngữ dụng. Thay vào đó, chức năng thiết lập tình đoàn kết nhóm (in-group solidarity), tạo khoảng cách với thế hệ trước, giải tỏa căng thẳng và biểu đạt cảm xúc chiếm vị trí thống soái.

4. Đặc trưng ngữ nghĩa phân hóa sâu sắc qua 4 nhóm xã hội:

• Nhóm giới trẻ (18-35 tuổi): Đóng vai trò là động cơ sáng tạo từ vựng mạnh mẽ nhất, thể hiện tính thời trang ngôn ngữ, phá cách, phản ánh lối sống số và sự giao thoa văn hóa quốc tế.
• Nhóm y tế: Tiếng lóng y khoa tiếng Anh và tiếng Việt vận hành như một cơ chế phòng vệ tâm lý (coping mechanism) giúp y bác sĩ giải tỏa áp lực công việc, đối diện với cái chết, sự đau đớn lâm sàng và duy trì khoảng cách chuyên môn cần thiết (tương đồng với phát hiện của Coombs et al., 1993; David, 1983).
• Nhóm thương mại và chính trị: Tiếng lóng được sử dụng như công cụ tu từ sắc bén, uyển ngữ hóa các rủi ro tài chính hoặc châm biếm sâu cay các hiện tượng quyền lực và thể chế.

Nhóm xã hội	Đặc trưng cấu tạo & ngữ nghĩa tiêu biểu (Tiếng Anh)	Đặc trưng cấu tạo & ngữ nghĩa tiêu biểu (Tiếng Việt)	Chức năng tâm lý - xã hội chủ đạo
Giới trẻ (18-35)	Rút gọn, Trộn từ, Vay mượn, Tiếng lóng số/viết tắt	Ghép hình vị, Chơi chữ đồng âm, Láy âm, Mô phỏng nét nghĩa mới	Thể hiện bản sắc nhóm, phá cách, cập nhật mốt
Y tế	Viết tắt thuật ngữ, Ẩn dụ lâm sàng, Hóa danh	Chuyển nghĩa hình ảnh, Nói tránh, Tiếng lóng buồng bệnh	Giải tỏa áp lực tâm lý, đối diện cái chết/bệnh tật
Thương mại	Trộn từ kinh tế, Ẩn dụ thị trường tài chính	Ghép từ biểu cảm, Ẩn dụ động vật hóa hiện tượng kinh tế	Giảm nhẹ rủi ro, tăng tính bảo mật thương trường
Chính trị	Cụm từ cố định, Mỉa mai chính sách, Uyển ngữ hóa	Châm biếm thể chế, Chuyển nghĩa hình ảnh quyền lực	Phê phán tế nhị, giải tỏa căng thẳng ý thức hệ

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Cung cấp mô hình phân tích đối chiếu liên ngôn ngữ hoàn chỉnh cho các hiện tượng ngôn ngữ phi chuẩn mực, bổ sung tư liệu quý giá cho phương ngữ học xã hội Việt Nam.
• Về mặt phương pháp luận: Thiết lập quy trình thu thập và xử lý ngữ liệu tiếng lóng kết hợp từ điển kinh điển với dữ liệu truyền thông số, ứng dụng tiêu chí Dumas & Lighter vào phân loại thực nghiệm.
• Về mặt thực tiễn giảng dạy & biên phiên dịch: Giúp giảng viên ngoại ngữ giải mã chính xác các biến thể khẩu ngữ trong văn hóa Anh - Mỹ; cung cấp chiến lược dịch thuật diễn giải tương đương cho dịch giả văn học, phim ảnh và báo chí.
• Về mặt chính sách ngôn ngữ: Cung cấp luận cứ khoa học để các nhà hoạch định chính sách giáo dục có cái nhìn khách quan, cởi mở đối với ngôn ngữ giới trẻ trên không gian mạng, tránh các biện pháp cấm đoán hành chính cực đoan.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn nhìn nhận các giới hạn học thuật:

1. Giới hạn phương thức thu thập: Việc thu thập và phân loại thủ công ma trận dữ liệu trên Microsoft Excel tuy đảm bảo độ chính xác ngữ cảnh nhưng khó bao quát toàn bộ dữ liệu khổng lồ của thời kỳ Big Data.
2. Giới hạn miền khảo sát: Nghiên cứu khu biệt trong 4 nhóm xã hội (giới trẻ, thương mại, y tế, chính trị), chưa mở rộng sang các tiểu văn hóa đặc thù khác như quân đội, nghệ thuật ngầm hay thể thao điện tử.
3. Giới hạn biến số phương ngữ địa phương: Chưa đi sâu bóc tách sự tương tác giữa tiếng lóng xã hội và tiếng lóng mang tính phương ngữ vùng miền (Bắc - Trung - Nam tại Việt Nam hay Anh - Mỹ - Úc trong tiếng Anh).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Hướng 1: Ứng dụng công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) và khai phá dữ liệu lớn (Corpus Mining / Sentiment Analysis) trên mạng xã hội (TikTok, Threads, Reddit) để theo dõi vòng đời phát sinh - biến mất theo thời gian thực của từ lóng.
• Hướng 2: Nghiên cứu tiếng lóng đa phương thức (multimodal slang), kết hợp giữa văn bản, âm thanh, hình ảnh chế (meme) và ký hiệu biểu cảm (emoji).
• Hướng 3: Mở rộng đối chiếu tam phương (tri-directional contrastive analysis) giữa Tiếng Việt - Tiếng Anh - Tiếng Hán nhằm làm rõ ảnh hưởng của loại hình ngôn ngữ khu vực.

Tác động và ảnh hưởng

• Ảnh hưởng học thuật: Công trình là tài liệu tham khảo nền tảng cho các nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Ngôn ngữ học so sánh đối chiếu, Ngôn ngữ học xã hội và Việt ngữ học. Ước tính công trình tạo ra đóng góp trích dẫn quan trọng cho các công trình nghiên cứu biến thể ngôn ngữ tại Đông Nam Á.
• Chuyển đổi ứng dụng công nghiệp EdTech & AI: Kết quả thống kê ngữ liệu và ma trận phân loại ngữ nghĩa hỗ trợ đắc lực cho việc phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs), nâng cao năng lực hiểu tiếng lóng bản địa và dịch máy tự động cho các công cụ AI hội thoại.
• Tác động xã hội và văn hóa: Giúp thu hẹp khoảng cách giao tiếp liên thế hệ (intergenerational communication gap), hỗ trợ xã hội thấu hiểu tâm lý và tư duy của thế hệ trẻ thông qua ngôn ngữ biểu đạt.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh & Nhà nghiên cứu trẻ: Tiếp cận một khung phương pháp luận đối chiếu hai chiều mẫu mực và hệ thống tiêu chí nhận diện ngôn ngữ phi chuẩn xác thực.
• Giảng viên đại học & Chuyên gia biên phiên dịch: Nâng cao chất lượng giảng dạy văn hóa - ngôn ngữ Anh/Việt, cải thiện độ chính xác và tính tự nhiên khi chuyển ngữ các tác phẩm nghệ thuật, phim ảnh và văn chương hiện đại.
• Cơ quan biên soạn từ điển & Viện ngôn ngữ học: Cung cấp nguồn ngữ liệu 2.233 mục từ được khảo sát chuyên sâu, phục vụ công tác biên soạn các bộ từ điển tiếng lóng, từ điển tiếng Việt và từ điển đối chiếu song ngữ thế hệ mới.
• Nhà hoạch định chính sách giáo dục & truyền thông: Có cơ sở khoa học để xây dựng chuẩn mực giáo dục ngôn ngữ linh hoạt, định hướng giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên nền tảng tôn trọng quy luật phát triển tự nhiên của ngôn ngữ.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng lý thuyết biến thể phương ngữ xã hội (William Labov, Ronald Wardhaugh) và lý thuyết tiếng lóng hiện đại (Elisa Mattiello, Nguyễn Văn Khang) bằng cách chứng minh sự chuyển dịch bản thể của tiếng lóng: từ chức năng "bí mật, khép kín" của các nhóm thiểu số tiêu cực sang chức năng "liên nhóm, biểu cảm và củng cố bản sắc" của các nhóm nghề nghiệp và trí thức năng động trong kỷ nguyên số.

2. Đột phá phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây thể hiện ở đâu?

So với nghiên cứu đơn ngữ của Connie Eble (1996) hay khảo sát đối chiếu hạn hẹp của Lê Viết Dũng et al. (2010), luận án là công trình đầu tiên thiết lập ma trận đối chiếu hai chiều toàn diện giữa hai ngôn ngữ đối lập loại hình (tiếng Anh hòa kết vs tiếng Việt đơn lập) trên quy mô 2.233 đơn vị từ vựng, tích hợp đồng thời 3 bình diện: hình thái học cấu trúc, ngữ nghĩa học và ngữ dụng học xã hội qua 4 nhóm đối tượng cụ thể.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực chứng là gì?

Trong nhóm y tế của cả hai ngôn ngữ, tỷ lệ từ lóng chỉ cái chết, sự hấp hối và các trạng thái bệnh lý nan y chiếm tỷ lệ cao vượt trội. Đây không phải là sự vô cảm nghề nghiệp mà là một cơ chế phòng vệ tâm lý học ngôn ngữ (linguistic psychological coping mechanism) tất yếu, giúp đội ngũ lâm sàng hóa giải áp lực căng thẳng cực độ trong môi trường bệnh viện.

4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức tái lập (replication protocol) không?

Có. Luận án cung cấp bộ tiêu chí sàng lọc 4 bước dựa trên khung Dumas & Lighter (1978), bảng phân loại ma trận hình thái - ngữ nghĩa chi tiết trên Excel và danh mục 8 nguồn từ điển đối chứng kết hợp cổng thông tin điện tử chuẩn tắc, cho phép tái lập quy trình trên các tập ngữ liệu ngôn ngữ khác.

5. Lộ trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình như thế nào?

Mở rộng nghiên cứu sang ngôn ngữ học máy tính (Computational Sociolinguistics), tập trung xây dựng tập ngữ liệu tiếng lóng số đa phương thức (Multimodal Digital Slang Corpus) và phát triển các thuật toán AI nhận diện sắc thái ngữ nghĩa lóng tự động theo ngữ cảnh văn hóa.

Kết luận

Luận án "Đối chiếu từ ngữ lóng trong tiếng Anh và tiếng Việt" của TS. Doãn Thị Lan Anh là một công trình khoa học công phu, nghiêm cẩn và có giá trị học thuật xuất sắc. Nghiên cứu đã hoàn thành trọn vẹn các đóng góp cốt lõi:

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tiếng lóng với tư cách là một phương ngữ xã hội đặc thù và một biến thể ngôn ngữ năng động.
2. Nhận diện và đối chiếu sâu sắc sự tương đồng và dị biệt trong phương thức cấu tạo từ giữa tiếng Anh và tiếng Việt dưới tác động của đặc trưng loại hình ngôn ngữ.
3. Giải mã quy luật chuyển nghĩa, đồng nghĩa, đồng âm, đa nghĩa và vai trò của ẩn dụ ý niệm trong cấu trúc ngữ nghĩa tiếng lóng.
4. Làm sáng tỏ các nhân tố văn hóa - xã hội chi phối hành vi sử dụng tiếng lóng qua 4 phân tầng: giới trẻ, y tế, thương mại và chính trị.
5. Xác lập kho ngữ liệu thực chứng chuẩn mực gồm 1.207 từ lóng tiếng Anh và 1.026 từ lóng tiếng Việt, đóng góp trực tiếp cho công tác nghiên cứu, giảng dạy và biên soạn từ điển đối chiếu.
6. Thúc đẩy bước chuyển đổi hệ hình trong tiếp cận ngôn ngữ học xã hội tại Việt Nam, khẳng định tiếng lóng là thành tố hữu cơ phản ánh sức sống, sự thích ứng và chiều sâu văn hóa của ngôn ngữ trong thời đại mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Để có một cái nhìn tổng quát về tình hình nghiên cứu tiếng lóng và từ ngữ lóng, chúng tôi tổng hợp và hệ thống hoá các giáo trình, chuyên khảo, luận án, luận văn, bài báo khoa học và các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài nghiên cứu. Chúng tôi phân tích các nghiên cứu này từ khái quát đến cụ thể, từ cái chung đến cái riêng, bắt đầu từ việc tổng quan các công trình nghiên cứu về ngôn ngữ học xã hội, biến thể ngôn ngữ của phương ngữ xã hội đặc thù, từ đó khai thác các nghiên cứu về từ ngữ lóng ở nước ngoài và trong nước. Từ đây, chúng tôi tìm ra các khoảng trống nghiên cứu mà các nghiên cứu trước đây chưa đề cập đến, thông qua đó thiết lập cơ sở lý luận và thực tiễn cho luận án. Tổng quan về tình hình nghiên cứu tiếng lóng 1.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới về tiếng lóng Từ thế kỉ 20, ở giai đoạn hậu cấu trúc luận, ngôn ngữ học xã hội ra đời một mặt tiếp thu những thành quả của ngôn ngữ học cấu trúc, mặt khác đã đóng góp đích thực để giải thích các hiện tượng cũng như diễn biến của ngôn ngữ dưới tác động của các nhân tố xã hội, bù đắp, bổ sung những gì còn thiếu hụt, những bất lực của ngôn ngữ học truyền thống trong việc giải quyết các vấn đề ngôn ngữ do cuộc sống đặt ra. Nếu không dựa vào các nhân tố xã hội - ngôn ngữ mà chỉ dựa vào hệ thống - cấu trúc của ngôn ngữ thì không thể suy xét và giải thích thấu đáo các hiện tượng ngôn ngữ. Vì vậy, lấy đối tượng nghiên cứu là ngôn ngữ giao tiếp trong đời sống hằng ngày, cụ thể là các biến thể ngôn ngữ đa dạng, nảy sinh và phát triển trong xã hội, ngôn ngữ học xã hội đã liên kết được các nhân tố xã hội để nghiên cứu ngôn ngữ, nhằm giúp cho việc xử lí hàng loạt các vấn đề của đời sống ngôn ngữ, góp phần vào việc định hướng sử dụng ngôn ngữ và chuẩn hóa ngôn ngữ. Nền tảng cho sự hình thành và phát triển của ngôn ngữ học xã hội là các nhà nghiên cứu tiền bối thời kỳ những năm 50 của thế kỉ 20.

Với lí thuyết hành vi nói năng, nhà triết học J. Austin (1955, [68]), trong cuốn “How to do things with words” (Hành động như thế nào bằng lời nói) đã cho rằng, tác dụng chủ yếu của ngôn ngữ là hoàn thành các hành vi ngôn ngữ. Theo Austin, khi con người giao tiếp với nhau không thể không xem xét đến bối cảnh giao tiếp cụ thể. Điều này có nghĩa là, nghiên cứu ngôn ngữ phải nghiên cứu mối quan hệ giữa hành vi ngôn ngữ với bối cảnh 9 hiện thực.

Việc xác lập hành vi ngôn ngữ đã mở ra một hướng nghiên cứu mới trong nghiên cứu ngôn ngữ học. Điển hình cho cách tiếp cận này là O. Jesperson (1922; [101]) trong tác phẩm “Language: Its nature, Development and Origin” (Ngôn ngữ: Tính tự nhiên, Sự phát triển và Nguồn gốc) đã nêu ra sự khác biệt về giới tính trong ngôn ngữ, sự phân hóa giai cấp trong ngôn ngữ, sự ảnh hưởng lẫn nhau giữa các ngôn ngữ và các nhân tố tác động đến sự phát triển của ngôn ngữ. Đây cũng chính là tác phẩm đầu tiên về ngôn ngữ học xã hội.

Có thể nói rằng, xuất phát điểm cơ bản của ngôn ngữ học xã hội chính là coi hành động nói là một quá trình hoạt động xã hội. Trong tác phẩm “The sociology of language: An interdisciplinary social science approach to language in society” (Ngôn ngữ học xã hội: Một cách tiếp cận khoa học xã hội liên ngành về ngôn ngữ trong xã hội) của Fishman (1971) đã xác định nhiệm vụ nghiên cứu của ngôn ngữ học xã hội: “Ngôn ngữ học xã hội nhằm xác định ai nói? Bằng ngôn ngữ nào? Khi nào? Về vấn đề gì? Và nói với ai? Vì thế ngôn ngữ học xã hội nghiên cứu đặc điểm của những hình thái khác nhau của ngôn ngữ, đặc điểm của chức năng của chúng và đặc điểm của người sử dụng chúng, vì cho rằng ba yếu tố này không ngừng tác động qua lại với nhau và biến đổi ngay trong cộng đồng ngôn ngữ. Tác phẩm “An Introduction to Sociolinguistics” (Dẫn luận ngôn ngữ học xã hội) của Wardhaugh (1986, 2006; [131]) đã phát biểu rằng ngôn ngữ xã hội học nghiên cứu mối quan hệ giữa ngôn ngữ và xã hội nhằm hiểu rõ hơn về cấu trúc của chức năng ngôn ngữ. Điều đó có nghĩa là thông qua ngôn ngữ học xã hội, người ta sẽ hiểu được cách thức cấu trúc xã hội có ảnh hưởng như thế nào đến cách con người nói chuyện, cách ngôn ngữ biến đổi và cách sử dụng tương ứng với các thuộc tính xã hội như giai cấp, giới tính và tuổi tác.

Xuất phát từ quan niệm “hoạt động ngôn ngữ là biểu hiện nhạy cảm của các quá trình xã hội”, W. Labov (2006; [106]) trong tác phẩm “The social stratification of English in New York City” (Sự phân tầng xã hội của tiếng Anh tại thành phố New York) đã tiến hành nghiên cứu những biến thể âm vị trong phương ngữ của dân cư ở New York, từ đó tìm ra mối liên hệ của hoạt động ngôn ngữ với sự khác biệt xã hội (nghề nghiệp, trình độ văn hóa, thu nhập, .), trong đó có sự khác biệt giữa các giai cấp xã hội thể hiện trong phong cách nói, có sự phân hóa ngữ âm ở các tầng lớp xã hội tại New York. Điều này cho thấy có sự phân biệt khá rõ về mức độ chuẩn và không chuẩn trong giao tiếp giữa các tầng lớp xã hội. “Phương hướng nghiên cứu này mang 10 đậm nét xã hội học và ta có thể gọi nó là ngôn ngữ học xã hội” (Todorov, 1972: 85).

Quan điểm này được thể hiện rõ trong các công trình nghiên cứu về lịch sử từ vựng, theo đó, từ ngữ được quy định bởi những khám phá khoa học, kỹ thuật và những biến đổi xã hội. Biến đổi ngôn ngữ học xã hội là chủ đề xuyên suốt mà W. Labov đã đề cập đến trong các công trình nghiên cứu của ông, đặc biệt là trong tác phẩm “Ngôn ngữ học xã hội” (1972) và “Ngôn ngữ đời thường” (1972). Theo ông, không thể nào hình dung nổi “một lý thuyết hay một hoạt động ngôn ngữ phong phú nào mà lại không mang tính chất xã hội” (1976: 37).

Ngôn ngữ học xã hội đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ và sự chi phối của các nhân tố xã hội đến sự lựa chọn và sử dụng ngôn ngữ, như giai cấp, độ tuổi, giới tính, nguồn gốc, trình độ học vấn, v.v… với việc lựa chọn và sử dụng ngôn ngữ. Có thể kể đến những công trình tiêu biểu như “The Study of Language in Its Social Context” (Nghiên cứu về Ngôn ngữ trong Bối cảnh xã hội) của Labov (1970), “Language in Social groups” (Ngôn ngữ trong các nhóm xã hội” của Gumperz (1971), “Language and Women‟s place” (Ngôn ngữ và vị trí của người phụ nữ) của Lakoff (1975), “Age as a Sociolinguistic variable” (Tuổi tác như là một biến ngôn ngữ học xã hội) của Eckert (1998), v.v… Các công trình ngôn ngữ học xã hội trên là nền tảng cho việc nghiên cứu tiếng lóng - một biến thể đặc thù trong sử dụng của phương ngữ xã hội. Đây là hiện tượng ngôn ngữ được khá nhiều học giả trên thế giới quan tâm nghiên cứu, đồng thời cũng tồn tại nhiều quan điểm khác nhau. Các hướng nghiên cứu tiêu biểu về tiếng lóng chủ yếu là nghiên cứu về mối quan hệ giữa các nhân tố xã hội tác động lên tiếng lóng, việc sử dụng tiếng lóng giữa các nhóm xã hội khác nhau như sinh viên đại học (David, 1994; Eble, 1996) [82] [87], y tế (David, 1983; Coombs và cộng sự, 1993; Fox và cộng sự, 2003) [83] [79] [93], giới tính và tiếng lóng (Forsskåhl, 2001; Redkozubova E.

Hiện tượng tiếng lóng của thanh niên hay tiếng lóng sinh viên là một vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu ngôn ngữ từ xưa đến nay, khẳng định vai trò của giới trẻ trong xu hướng mới của ngôn ngữ, bởi “trong số tất cả các nhóm xã hội, giới trẻ là những người dễ nhất để sử dụng và cập nhật tiếng lóng một cách độc đáo. Họ thể hiện tính năng động xã hội rất lớn và có thể tiếp nhận những thay đổi trong thời trang, phong cách, cũng như trong ngôn ngữ. Giới trẻ tuy rất ít quyền lực 11 chính trị nhưng họ có thể sử dụng tiếng lóng như một công cụ phản văn hóa, như một cánh tay chống lại chính quyền và công ước”. Rodriguez (1994; [120]) trong bài viết “Youth and Student Slang in British and American English” đã nhận định như vậy.

Trên thực tế, mỗi thế hệ thanh niên sử dụng một loại tiếng lóng khác nhau - tiếng lóng thay đổi theo từng thế hệ (Dalzell, 2010). Ví dụ, tiếng lóng của các trường đại học Mỹ vào những năm 1850 bao gồm từ vựng và cụm từ khác với tiếng lóng của các trường đại học Mỹ vào những năm 1900 (Dalzell, 2010). Do đó, tiếng lóng là thứ phù du, giống như tuổi trẻ của những người thường sử dụng nó. Vì vậy, một trong những mục đích của việc sử dụng tiếng lóng là để loại trừ người ngoài cuộc và không để họ hiểu những gì người trong cuộc đang thảo luận hoặc lên kế hoạch (Burridge, 2004; [73]).

Theo nghĩa này, tiếng lóng là một ngôn ngữ được mã hóa mà người ngoài không thể hiểu được, và điều này được cho là “động cơ ban đầu của tiếng lóng”. Một số công trình tiêu biểu về tiếng lóng giới trẻ như “Kansas University Slang: A new generation” (Tiếng lóng trong trường đại học Kansas: Một thế hệ mới) của Dundes (1963; [85]), nghiên cứu về tiếng lóng của sinh viên trường đại học Kansas, tác giả đã xem xét tiếng lóng của sinh viên ở trường đại học như là một thế hệ mới trong ngôn ngữ. Đây cũng được coi là tác phẩm đánh dấu mốc quan trọng, đặt nền tảng cho việc nghiên cứu tiếng lóng trong các trường đại học. C (1996; [87]) trong cuốn sách “Slang and Sociability: In-Group Language among College Students” (Tiếng lóng và Tính Xã hội: Ngôn ngữ nội nhóm trong Sinh viên Đại học) đã bác bỏ quan điểm cho rằng tiếng lóng thường được coi là một dạng ngôn ngữ thấp hèn, một dạng ngôn ngữ đơn giản là không có ý nghĩa hoặc không quan trọng bằng ngôn ngữ thông thường.

Lí giải cho sự bác bỏ quan điểm này, tác giả đã phân tích nguồn gốc, chất thơ, tính biểu tượng và sự tinh tế của các cách diễn đạt bằng tiếng lóng.