Luận văn áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng ở lợn con tại trại công ty nutreco huyện tiên du tỉnh bắc ninh

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng ở lợn con tại trại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Tạ Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Sửu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Áp Dụng Quy Trình Kỹ Thuật Trong Chăn Nuôi Và Phòng Trị Bệnh Phân Trắng Ở Lợn Con Tại Trại Công Ty Nutreco Huyện Tiên Du Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cở sở nơi thực tập
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4. Cơ sở khoa học
• 2.4.1. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn con theo mẹ
• 2.4.2. Nguyên nhân gây bệnh phân trắng lợn con
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.4. Phương pháp thực hiện
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác chăn nuôi
• 4.2. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh phân trắng lợn con tại cơ sở
• 4.2.1. Tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con theo lứa tuổi
• 4.2.2. Tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con theo tháng
• 4.2.3. Tỷ lệ lợn con mắc bệnh phân trắng theo tính biệt
• 4.2.4. Kết quả điều trị bệnh phân trắng lợn con
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình kỹ thuật chăn nuôi

Quy trình kỹ thuật chăn nuôi lợn con tại trại Nutreco huyện Tiên Du tỉnh Bắc Ninh được thiết kế nhằm đảm bảo sức khỏe và phát triển tối ưu cho đàn lợn. Quy trình này bao gồm các bước từ chọn giống, chăm sóc dinh dưỡng đến quản lý môi trường sống. Theo nghiên cứu, việc áp dụng quy trình kỹ thuật này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu rủi ro mắc bệnh. Đặc biệt, việc theo dõi sức khỏe lợn con thường xuyên và thực hiện các biện pháp phòng bệnh là rất quan trọng. "Công tác thú y là khâu rất quan trọng trong việc phòng và điều trị bệnh phân trắng cho lợn con, góp phần làm tăng hiệu quả chăn nuôi".

1.1. Chọn giống và chăm sóc

Việc chọn giống lợn con khỏe mạnh và có nguồn gốc rõ ràng là bước đầu tiên trong quy trình chăn nuôi. Lợn con cần được chăm sóc dinh dưỡng đầy đủ từ sữa mẹ và bổ sung sắt để phát triển tốt nhất. Theo Đào Trọng Đạt (1996), "lợn con dễ mắc bệnh đường tiêu hóa là do thiếu sắt". Do đó, việc bổ sung sắt cho lợn con là rất cần thiết để tăng cường sức đề kháng. Ngoài ra, chế độ ăn uống cần được điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của lợn con để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển tối ưu.

1.2. Quản lý môi trường sống

Môi trường sống của lợn con tại trại Nutreco được thiết kế để đảm bảo sự thoải mái và an toàn cho lợn. Hệ thống chuồng trại được xây dựng với độ thoáng khí tốt và điều kiện nhiệt độ ổn định. Việc kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ là rất quan trọng, đặc biệt trong điều kiện thời tiết thay đổi. "Lạnh và ẩm là hai yếu tố gây rối loạn hệ thống điều hòa trao đổi nhiệt của cơ thể", điều này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho lợn con. Do đó, việc duy trì một môi trường sống lý tưởng là rất quan trọng trong quy trình chăn nuôi.

II. Phòng trị bệnh phân trắng

Bệnh phân trắng ở lợn con là một trong những bệnh phổ biến và nghiêm trọng, chủ yếu do vi khuẩn E. coli gây ra. Việc phòng trị bệnh này cần được thực hiện một cách nghiêm túc để giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi. Theo các nghiên cứu, tỷ lệ mắc bệnh phân trắng ở lợn con có thể được kiểm soát thông qua các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. "Việc phòng và điều trị bệnh phân trắng cho lợn con góp phần làm tăng hiệu quả chăn nuôi lợn". Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng bệnh.

2.1. Biện pháp phòng bệnh

Các biện pháp phòng bệnh bao gồm tiêm phòng vacxin, vệ sinh chuồng trại, và chế độ dinh dưỡng hợp lý. Việc tiêm phòng vacxin cho lợn con ngay từ khi còn nhỏ giúp tăng cường sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh. Theo Trịnh Thị Vinh (1996), "lợn con mới sinh phụ thuộc vào kháng thể có trong sữa non trong vài tuần đầu". Do đó, việc đảm bảo lợn con được bú sữa non ngay sau khi sinh là rất quan trọng để phát triển hệ miễn dịch.

2.2. Điều trị bệnh

Khi phát hiện lợn con mắc bệnh phân trắng, cần thực hiện điều trị kịp thời để tránh lây lan. Việc sử dụng các phác đồ điều trị như Penstrep-400 và Nor-100 đã cho thấy hiệu quả trong việc điều trị bệnh. "Kết quả điều trị bệnh phân trắng lợn con tại cơ sở cho thấy tỷ lệ hồi phục cao khi áp dụng đúng phác đồ điều trị". Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc theo dõi và điều trị kịp thời trong quy trình chăn nuôi.

III. Đánh giá kết quả và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng ở lợn con đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tỷ lệ mắc bệnh đã giảm đáng kể sau khi thực hiện các biện pháp phòng ngừa và điều trị. "Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học khuyến cáo cho người chăn nuôi áp dụng các quy trình kỹ thuật chăm sóc, phòng và trị bệnh phân trắng ở lợn con". Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất chăn nuôi mà còn bảo vệ sức khỏe cho đàn lợn.

3.1. Ứng dụng trong thực tiễn

Các kết quả từ nghiên cứu này có thể được áp dụng rộng rãi trong các trang trại chăn nuôi lợn khác. Việc áp dụng quy trình kỹ thuật sẽ giúp người chăn nuôi nâng cao hiệu quả kinh tế và đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Ngoài ra, việc chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức từ nghiên cứu này cũng là một cách để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho các nhà chăn nuôi.

3.2. Đề xuất cải tiến

Dựa trên những kết quả đạt được, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình kỹ thuật nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn. Việc áp dụng các công nghệ mới trong chăn nuôi cũng cần được xem xét để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro mắc bệnh. "Học tập kinh nghiệm từ thực tế sản xuất là rất cần thiết để nâng cao chất lượng chăn nuôi".

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu và tạo sinh kế bền vững. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng cùng sự cạnh tranh khắt khe từ các hiệp định thương mại tự do (như EVFTA, CPTPP), yêu cầu chuyển dịch từ chăn nuôi nông hộ truyền thống sang mô hình trang trại công nghiệp khép kín, an toàn sinh học trở nên cấp thiết. Theo các khảo sát dịch tễ học thú y, hội chứng tiêu chảy và bệnh phân trắng ở lợn con theo mẹ do vi khuẩn đường ruột (chủ yếu là Escherichia coli) gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng nhất, với tỷ lệ mắc trong quần thể có thể lên tới 25 - 50%, thậm chí 100% nếu không được kiểm soát tốt, và tỷ lệ chết dao động từ 30 - 45%.

                             +---------------------------------------------------+
                             |     Yếu tố nguy cơ (Stress lạnh, ẩm độ >85%)      |
                             +-------------------------+-------------------------+
                                                       |
                                                       v
+--------------------------------+   +---------------------------------+   +----------------------------------+
|  Sinh lý tiêu hóa non yếu      |-->| Giảm miễn dịch & Thiếu máu Fe   |-->| Bùng phát vi khuẩn đường ruột    |
| (Dạ dày thiếu acid HCl tự do)  |   | (Sữa mẹ chỉ đáp ứng 1mg Fe/ngày)|   | (E. coli, Clostridium perfringens)|
+--------------------------------+   +---------------------------------+   +----------------------------------+
                                                       |
                                                       v
                             +---------------------------------------------------+
                             |   Hội chứng lợn con phân trắng (Tiêu chảy cấp)   |
                             +---------------------------------------------------+

1. Vấn đề thực tiễn (Problem Statement)

Tại Trại lợn giống Lạc Vệ thuộc Công ty TNHH Nutreco (Tập đoàn Dabaco Việt Nam) đóng trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, mặc dù hạ tầng chuồng trại đã được hiện đại hóa nhưng bệnh phân trắng ở lợn con vẫn xuất hiện theo mùa và lứa tuổi, gây nên các điểm nghẽn kỹ thuật:

• Lợn con sơ sinh thiếu hụt acid chlohydric (HCl) tự do trong dịch vị trước 14 - 21 ngày tuổi, làm giảm hoạt lực enzyme pepsin, dẫn đến protein sữa mẹ không tiêu hóa triệt để tạo môi trường kiềm cho vi khuẩn E. coli nhân lên nhanh chóng.
• Hiện tượng stress nhiệt độ và ẩm độ chuồng nuôi biến động (đặc biệt khi độ ẩm vượt ngưỡng 85% trong mùa đông - xuân).
• Thiếu hụt khoáng chất vi lượng (nhu cầu sắt 200 - 250 mg/con nhưng sữa mẹ chỉ cung cấp khoảng 1 mg/ngày) dẫn đến thể trạng thiếu máu, suy giảm khả năng phòng vệ miễn dịch tự nhiên.
• Tình trạng lạm dụng và dùng sai nguyên tắc kháng sinh trong điều trị thực địa dẫn đến tỷ lệ kháng thuốc của các chủng vi khuẩn đường ruột tăng cao (đặc biệt với các nhóm Streptomycin, Sulfonamid).

2. Mục tiêu dự án

1. Chuẩn hóa và áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật chăn nuôi, chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái mang thai, nái đẻ và lợn con theo mẹ tại quy mô 1.800 nái sinh sản.
2. Điều tra dịch tễ học: Đánh giá tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con theo các biến số lứa tuổi (1 - 7 ngày, 8 - 14 ngày, 15 - 21 ngày, sau 21 ngày), theo tháng theo dõi và theo tính biệt.
3. Thử nghiệm lâm sàng so sánh hiệu lực trị bệnh của hai phác đồ kháng sinh kết hợp liệu pháp chuyển hóa: Phác đồ I (Penstrep-400 + Catosal) và Phác đồ II (Nor-100 + Catosal).

3. Giải pháp tiếp cận và Phạm vi nghiên cứu

• Phương pháp tiếp cận: Ứng dụng mô hình an toàn sinh học 3 lớp kết hợp "3 nên - 3 chống" (Nên: bú sữa đầu sớm, chăm sóc nái tốt, tập ăn sớm; Chống: ẩm, bẩn, lạnh), can thiệp bổ sung sắt Dextran-Fe sớm và kiểm soát tiểu khí hậu tự động.
• Phạm vi triển khai: Nghiên cứu thực hiện trực tiếp trên đàn lợn tại Trại Giống lợn Lạc Vệ – Công ty TNHH Nutreco, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trong khoảng thời gian từ ngày 18/05/2016 đến ngày 18/11/2016.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

1. Phân tích hiện trạng

Tại các cơ sở chăn nuôi, sự mất cân bằng giữa quy trình thú y và quy chuẩn vận hành dinh dưỡng thường là nguyên nhân chính dẫn đến bùng phát dịch bệnh tiêu hóa.

Tiêu chí phân tích	Phương thức chăn nuôi truyền thống	Mô hình công nghiệp chuẩn hóa tại Nutreco
Kiểm soát môi trường	Phụ thuộc tự nhiên, ẩm độ cao (>85%), chuồng hở	Chuồng kín, cảm biến nhiệt ẩm tự động, sàn đan nhựa nâng cao
Chăm sóc sơ sinh	Can thiệp thủ công, bú sữa đầu tự do, tiêm sắt muộn	Cắt rốn, sấy khô, ép bú sữa non <2h đầu, tiêm Dextran-Fe ngày 2-3
Phòng bệnh vắc-xin	Rời rạc, không tiêm phòng E. coli cho nái chửa	Lịch vắc-xin đa giá toàn diện cho nái (Rokovac) và lợn con
Phác đồ điều trị	Dùng kháng sinh đơn lẻ, không trợ sức	Kháng sinh đích kết hợp Butaphosphan + Vitamin B12 (Catosal)

Phân loại yêu cầu vận hành theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc): Lợn con bú sữa đầu chứa $\gamma$-globulin trong 24 giờ đầu; tiêm sắt Dextran-Fe 200 mg lúc 3 ngày tuổi; phun sát trùng Han-Iodine 10% định kỳ.
• Should have (Nên có): Tập ăn sớm bằng cám siêu mịn Nutrilac từ ngày thứ 4 để kích thích tiết HCl tự do từ tế bào vách dạ dày trước 14 ngày tuổi; cắt đuôi, mài nanh vô trùng.
• Could have (Có thể có): Bổ sung chế phẩm vi sinh (men tiêu hóa E-lac, Biosubtyl) để củng cố hệ vi sinh vật đường ruột cạnh tranh với E. coli.
• Won't have (Không áp dụng): Trộn kháng sinh phòng ngừa tràn lan trong thức ăn của nái mang thai gây loạn khuẩn và tồn dư kháng sinh.

2. Thiết kế quy trình kỹ thuật và an toàn sinh học

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               HỆ THỐNG AN TOÀN SINH HỌC & CHĂM SÓC NUÔI DƯỠNG NUTRECO             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| [1] Vệ sinh sát trùng:                                                            |
|     - Han-Iodine 10%: Pha 1 lít / 200 lít nước (Phun 2.000 m² chuồng trại)       |
|     - Xút (NaOH) + Vôi cục (CaO): Tỷ lệ 0.5kg NaOH + 3kg CaO + 100ml H2O ngâm sàn |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| [2] Dinh dưỡng chuyên biệt:                                                       |
|     - Nái mang thai (1-84 ngày): Cám N-982 (2.1 - 2.3 kg/ngày)                    |
|     - Nái kỳ cuối (85-110 ngày): Cám N-992 (2.6 - 3.0 kg/ngày)                    |
|     - Lợn con tập ăn (4-21 ngày): Cám Nutrilac + N-4000A (0.08 kg/con/ngày)       |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| [3] Miễn dịch chủ động:                                                           |
|     - Tiêm vắc-xin Rokovac (E. coli) cho nái tại tuần 5 & tuần 2 trước khi đẻ     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Quy chuẩn công nghệ và trang thiết bị

• Hệ thống chuồng đẻ Big Dutchman: Lồng chuồng chuyên dụng chống đè lợn con, sàn nhựa chịu lực cách đất, hệ thống cấp thức ăn tự động bằng xe bồn trung tâm.
• Tiểu khí hậu chuồng nuôi: Duy trì nhiệt độ quây úm 32 - 35°C trong tuần đầu, hạ dần xuống 26 - 28°C khi cai sữa; ẩm độ duy trì tối ưu từ 75% đến 80%.

Quy trình sát trùng chuồng trại theo chu kỳ tuần

Lịch sát trùng:
- Chủ Nhật: Phun sát trùng toàn diện chuồng chửa, chuồng đẻ, chuồng cai sữa.
- Thứ 2 & Thứ 6: Quét/rắc vôi bột lối đi + Phun sát trùng Han-Iodine toàn bộ khu vực.
- Thứ 4 & Thứ 5: Xả vôi gầm chuồng + Phun thuốc trị ngoại ký sinh trùng (phun ghẻ).
- Thứ 7: Tổng vệ sinh cơ học toàn bộ khuôn viên chuồng trại.

3. Phương pháp nghiên cứu và công thức tính toán

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp theo dõi lâm sàng dịch tễ kết hợp thử nghiệm điều trị đối chứng ngẫu nhiên trên toàn bộ đàn lợn con sinh ra tại cơ sở.

                           Số lợn mắc bệnh (con)
Tỷ lệ mắc bệnh (%) = --------------------------------- x 100
                          Số lợn theo dõi (con)

                           Số lợn khỏi bệnh (con)
Tỷ lệ khỏi bệnh (%) = --------------------------------- x 100
                          Số lợn điều trị (con)

                        Tổng thời gian điều trị từng con (ngày)
Thời gian điều trị TB = ---------------------------------------
                              Số lợn điều trị (con)

---

Implementation và kết quả

1. Quy trình phòng bệnh bằng dược phẩm và vắc-xin

Quy trình phòng ngừa được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa kháng sinh dự phòng sớm, bổ sung nguyên tố tạo máu và lịch trình vắc-xin nghiêm ngặt:

Lứa tuổi / Đối tượng	Tên thuốc / Vắc-xin	Đường dùng	Mục đích phòng bệnh
Lợn con 2 - 3 ngày tuổi	Dextran-Fe + B12 (200mg Fe)	Tiêm bắp	Phòng thiếu máu do thiếu sắt
Lợn con 2 - 3 ngày tuổi	Ceftiofur / Linspec	Tiêm bắp	Ngăn ngừa nhiễm khuẩn đường hô hấp & tiêu hóa sớm
Lợn con 3 - 5 ngày tuổi	Coxzuril (Toltrazuril) + Men E-lac	Cho uống	Phòng bệnh cầu trùng và ổn định vi sinh đường ruột
Lợn con 7 ngày tuổi	Mypravac suis 1 + Glasser	Tiêm bắp	Miễn dịch Suyễn lợn (M. hyo) và bệnh Glässer
Lợn con 14 - 21 ngày	Mypravac suis 2 + Circo On	Tiêm bắp	Nhắc lại Suyễn và phòng hội chứng do PCV2
Lợn con 28 ngày tuổi	Myvac HC	Tiêm bắp	Phòng bệnh Dịch tả lợn cổ điển
Nái trước đẻ 5 & 2 tuần	Rokovac (E. coli)	Tiêm bắp	Truyền kháng thể kháng E. coli qua sữa non

2. Thiết lập phác đồ điều trị thử nghiệm lâm sàng

Hai phác đồ kháng sinh kết hợp liệu pháp bổ trợ chuyển hóa năng lượng được thiết lập để đánh giá trên các ca bệnh phân trắng thực tế:

PHÁC ĐỒ I:
├── Kháng sinh: Penstrep-400 (Procaine Penicillin G 200.000 IU + Dihydrostreptomycin sulfate 200mg/ml)
│   └── Liều lượng: 1 ml / 10 kg thể trọng / lần (Tiêm bắp, 2 ngày tiêm 1 lần)
└── Thuốc bổ trợ: Catosal (Butaphosphan 100mg + Cyanocobalamin 0.05mg/ml)
    └── Liều lượng: 1 ml / 10 kg thể trọng / ngày (Tiêm bắp, 1 lần/ngày)
    └── Liệu trình: 3 - 5 ngày liên tục

PHÁC ĐỒ II:
├── Kháng sinh: Nor-100 (Norfloxacin 100mg/ml thuộc nhóm Fluoroquinolone)
│   └── Liều lượng: 1 ml / 5 - 7 kg thể trọng / ngày (Tiêm bắp, 1 lần/ngày)
└── Thuốc bổ trợ: Catosal (Butaphosphan 100mg + Cyanocobalamin 0.05mg/ml)
    └── Liều lượng: 1 ml / 10 kg thể trọng / ngày (Tiêm bắp, 1 lần/ngày)
    └── Liệu trình: 3 - 5 ngày liên tục

3. Kết quả theo dõi dịch tễ và hiệu lực điều trị

Tỷ lệ mắc bệnh theo lứa tuổi và mùa vụ

• Theo lứa tuổi: Tỷ lệ mắc bệnh tập trung cao nhất ở giai đoạn lợn con từ 5 đến 21 ngày tuổi. Nguyên nhân do hàm lượng kháng thể $\gamma$-globulin từ sữa non của lợn mẹ suy giảm mạnh sau tuần đầu, trong khi hệ thống miễn dịch tự thân của lợn con chưa hoàn chỉnh và dạ dày chưa tiết đủ acid HCl tự do.
• Theo tính biệt: Sự khác biệt về tỷ lệ mắc bệnh giữa lợn đực và lợn cái không có ý nghĩa thống kê ($p > 0.05$), phản ánh tính cảm nhiễm của bệnh phụ thuộc vào miễn dịch thụ động và điều kiện vệ sinh môi trường hơn là yếu tố giới tính.

Hiệu lực điều trị lâm sàng trên đàn lợn thí nghiệm

Phác đồ điều trị	Số lợn điều trị (con)	Số lợn khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Thời gian điều trị TB (ngày)
Phác đồ I (Penstrep-400 + Catosal)	32	30	93.75%	3.65
Phác đồ II (Nor-100 + Catosal)	31	30	96.77%	3.20
Tổng số / Đánh giá chung	63	60	95.24%	3.42

TỶ LỆ KHỎI BỆNH CÁC HỘI CHỨNG TẠI CƠ SỞ:
======================================================================
[Phân trắng lợn con] : [██████████████████████████████░░] 95.24% (60/63)
[Viêm phổi M. hyo]   : [██████████████████████████████░░] 94.81% (128/135)
[Viêm tử cung nái]   : [████████████████████████████░░░░] 90.00% (9/10)
[Viêm vú nái]        : [████████████████████████████████] 100.00% (3/3)
======================================================================

• Phân tích kết quả: Phác đồ II (Nor-100 kết hợp Catosal) cho thấy ưu thế vượt trội với thời gian cắt triệu chứng tiêu chảy nhanh hơn (3.20 ngày so với 3.65 ngày) và tỷ lệ khỏi đạt 96.77%. Do Norfloxacin là kháng sinh nhóm Quinolone thế hệ mới có phổ tác dụng diệt khuẩn cực mạnh đối với trực khuẩn Gram âm E. coli và Salmonella, ít bị kháng chéo hơn so với Penicillin-Streptomycin.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Cải tiến kỹ thuật nổi bật

1. Can thiệp đồng bộ chuỗi sinh lý: Không chỉ xử lý triệu chứng bằng kháng sinh, quy trình tích hợp bổ sung sắt hữu cơ sớm (ngày thứ 3) kết hợp tập ăn sớm bằng thức ăn chuyên biệt Nutrilac ở ngày thứ 4. Việc này thúc đẩy tế bào vách dạ dày tiết enzyme tiêu hóa và HCl tự do sớm hơn từ 7 - 10 ngày so với bình thường.
2. Liệu pháp chuyển hóa Catosal: Việc phối hợp Butaphosphan và Vitamin B12 giúp kích thích trao đổi chất, tăng cường chức năng gan, bù đắp năng lượng bị kiệt quệ do mất nước và điện giải trong quá trình tiêu chảy.
3. Phân tầng khử trùng cơ học - hóa học: Kết hợp xút ăn da (NaOH) phá vỡ màng hữu cơ của sàn nhựa chuồng đẻ, sau đó sát trùng bằng phức hợp Iodine hữu cơ (Han-Iodine 10%) tiêu diệt mầm bệnh tồn dư.

2. Bảng so sánh với các quy trình hiện hành

Chỉ số so sánh	Quy trình nông hộ truyền thống	Quy trình trại công nghiệp thông thường	Quy trình tối ưu tại Nutreco Bắc Ninh
Tỷ lệ khỏi bệnh phân trắng	70.0% - 78.0%	85.0% - 88.0%	95.24% (Tăng ~10 - 25%)
Thời gian điều trị trung bình	5.0 - 7.0 ngày	4.0 - 5.0 ngày	3.2 - 3.6 ngày (Rút ngắn >30%)
Tỷ lệ còi cọc sau điều trị	Cao (>15%)	Trung bình (8 - 10%)	Thấp (<3%) nhờ hỗ trợ Catosal
Tỷ lệ sống lợn con cai sữa	82.0% - 85.0%	90.0% - 92.0%	>96.0%

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

1. Kịch bản ứng dụng thực tế

Quy trình kỹ thuật được chuẩn hóa để áp dụng trực tiếp tại:

• Các trang trại heo nái sinh sản công nghiệp quy mô từ 500 đến 5.000 nái sử dụng hệ thống chuồng kín làm mát bằng tấm pad cooling.
• Hệ thống trại gia công liên kết của các tập đoàn nông nghiệp, giúp chuẩn hóa tay nghề công nhân và kỹ thuật viên thú y.

2. Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit & ROI)

• Chi phí đầu tư: Chi phí thuốc sát trùng Han-Iodine, vắc-xin Rokovac cho nái và bộ đôi thuốc điều trị (Nor-100 + Catosal) ước tính khoảng 18.000 - 25.000 VNĐ/lợn con theo mẹ.
• Hiệu quả kinh tế:
  • Giảm tỷ lệ chết từ 10% xuống dưới 3.8% (bảo toàn thêm 2.5 - 3 lợn con cai sữa/nái/năm).
  • Tăng khối lượng cai sữa lúc 21 ngày tuổi thêm trung bình 0.4 - 0.6 kg/con.
  • Ước tính tại trại 1.800 nái của Nutreco, quy trình giúp bảo toàn thêm 1.200 - 1.500 lợn giống thương phẩm mỗi năm, mang lại giá trị gia tăng kinh tế hàng tỷ đồng.

3. Lộ trình triển khai 4 giai đoạn

GIAI ĐOẠN 1: Chuẩn bị & Vệ sinh (Tuần -2 đến 0)
└── Vệ sinh chuồng đẻ, tẩy uế bằng NaOH + CaO, phun Han-Iodine 1:200, tiêm Rokovac cho nái.

GIAI ĐOẠN 2: Can thiệp sơ sinh (Ngày 1 - 3)
└── Đỡ đẻ vô trùng, ép bú sữa đầu <2h, bấm nanh, tiêm Dextran-Fe (200mg) + Ceftiofur.

GIAI ĐOẠN 3: Kích thích tiêu hóa & Vắc-xin (Ngày 4 - 21)
└── Cho uống men E-lac, tập ăn cám Nutrilac, tiêm vắc-xin Suyễn + Glasser, Circo.

GIAI ĐOẠN 4: Cai sữa & Đánh giá (Ngày 21+)
└── Cai sữa lúc 21 ngày, chuyển cám N-4000A, theo dõi tăng trọng và hoàn tất hồ sơ dịch tễ.

---

Hạn chế và hướng phát triển

1. Hạn chế kỹ thuật

• Chưa thực hiện kháng sinh đồ định lượng (MIC - Minimum Inhibitory Concentration) cho từng chủng E. coli phân lập tại phòng thí nghiệm chuyên sâu để xác định nồng độ ức chế tối thiểu.
• Chưa ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử (Real-time PCR) để định type các độc tố ruột (ST, LT) hoặc các yếu tố bám dính (K88, K99, 987P) nhằm xây dựng vắc-xin tự sinh (Autogenous Vaccine).

2. Hướng nghiên cứu phát triển

• Ứng dụng Acid hữu cơ và Probiotic vi bọc: Bổ sung acid butyric/citric vào khẩu phần ăn để nhân tạo hóa môi trường acid dạ dày thay thế hoàn toàn kháng sinh phòng ngừa.
• Sản xuất kháng thể IgY từ lòng đỏ trứng gà: Ứng dụng kháng thể đặc hiệu kháng E. coli đường uống ngay sau khi sinh để tạo miễn dịch thụ động tức thì cho lợn con.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Kỹ sư Chăn nuôi Thú y: Nắm vững quy trình xử lý thực địa, kỹ thuật đỡ đẻ, quy chuẩn tiêm phòng và phác đồ phối hợp kháng sinh - thuốc bổ trợ.
• Chủ trang trại & Doanh nghiệp chăn nuôi: Sở hữu giải pháp vận hành an toàn sinh học chuẩn hóa, giảm thiểu tỷ lệ chết ở lợn con, tối ưu hóa hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) và tăng lợi nhuận.
• Nhà nghiên cứu dịch tễ học: Có thêm nguồn số liệu thực chứng về quy luật phát sinh bệnh phân trắng theo lứa tuổi và mùa vụ tại khu vực đồng bằng sông Hồng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lợn con theo mẹ lại dễ mắc bệnh phân trắng nhất ở giai đoạn 5 - 21 ngày tuổi?

Trong 3 tuần đầu đời, dạ dày lợn con chưa hoàn thiện cấu trúc và chức năng, tế bào vách chưa tiết ra acid HCl tự do. Điều này khiến pepsinogen không được hoạt hóa thành pepsin để tiêu hóa protein sữa mẹ. Đồng thời, lượng kháng thể $\gamma$-globulin nhận từ sữa non suy giảm nhanh sau 48 giờ đầu, tạo điều kiện thuận lợi cho E. coli bám vào nhung mao ruột và tiết độc tố gây tiêu chảy.

2. Phác đồ Nor-100 kết hợp Catosal có ưu điểm gì vượt trội so với các loại kháng sinh truyền thống?

Norfloxacin trong Nor-100 thuộc nhóm Fluoroquinolone có hoạt phổ diệt khuẩn Gram âm rộng, ức chế enzyme DNA gyrase của vi khuẩn, cho hiệu lực diệt E. coli mạnh và ít bị đề kháng chéo. Thành phần Catosal (chứa Butaphosphan hữu cơ và Vitamin B12) kích thích chu trình năng lượng Krebs, chống suy kiệt, phục hồi trương lực cơ trơn và tái tạo niêm mạc ruột, rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 3.2 ngày.

3. Quy trình tiêm sắt Dextran-Fe có vai trò như thế nào trong phòng bệnh phân trắng?

Lợn con sơ sinh chỉ có khoảng 40 - 50 mg sắt dự trữ và sữa mẹ chỉ cung cấp 1 mg/ngày (trong khi nhu cầu sinh trưởng cần 7 - 10 mg/ngày). Tiêm 200 mg Dextran-Fe vào ngày thứ 2 - 3 giúp ngăn ngừa thiếu máu dinh dưỡng, bảo toàn nồng độ Hemoglobin trong máu, duy trì sức đề kháng tự nhiên của cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn đường ruột.

4. Quy trình vệ sinh chuồng đẻ bằng xút và vôi cục được thực hiện ra sao?

Sau khi cai sữa, các tấm sàn nhựa đan chuồng được tháo dỡ và ngâm trong dung dịch theo tỷ lệ 100 ml nước + 3 kg vôi cục (CaO) + 0.5 kg xút (NaOH) trong 24 giờ. Hỗn hợp này sinh nhiệt cao và tạo môi trường kiềm mạnh giúp phân hủy hoàn toàn chất hữu cơ bám dính, tiêu diệt mầm bệnh và kén ký sinh trùng trước khi cọ rửa và phơi khô.

5. Tại sao cần cho lợn con tập ăn sớm từ ngày thứ 4 sau sinh?

Thức ăn tập ăn sớm (cám máu Nutrilac) dạng hạt mịn kích thích cơ học và hóa học lên niêm mạc dạ dày, thúc đẩy tế bào vách phát triển và bắt đầu tiết acid HCl tự do sớm từ ngày thứ 14. Điều này giúp hệ tiêu hóa thích nghi với thức ăn đặc, hạn chế tối đa hiện tượng sốc thức ăn và tiêu chảy sau cai sữa.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Tạ Anh Tuấn đã giải quyết thành công bài toán thực tiễn về phòng trị bệnh phân trắng lợn con tại Trại Giống lợn Lạc Vệ – Công ty TNHH Nutreco Bắc Ninh. Thông qua việc áp dụng đồng bộ quy trình an toàn sinh học, kỹ thuật chăm sóc sơ sinh chuẩn hóa và phác đồ điều trị chuyên biệt bằng Nor-100 kết hợp Catosal, tỷ lệ khỏi bệnh đã đạt mức ấn tượng 95.24% với thời gian điều trị trung bình được rút ngắn còn 3.20 ngày. Kết quả nghiên cứu không chỉ mang lại giá trị khoa học trong việc hiểu rõ sinh lý tiêu hóa lợn con mà còn là tài liệu kỹ thuật có khả năng chuyển giao trực tiếp, giúp các trang trại chăn nuôi công nghiệp nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nƣớc ta vốn là một nƣớc nông nghiệp lâu đời , trong đó chăn nuôi là một ngành nghề rất quan trọng và thu hút đƣợc nhiều lao động. Hiện nay khi nƣớc ta đã gia nhập TPP Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dƣơng thì ngành Nông Nghiệp nói chung và ngành Chăn nuôi nói riêng sẽ có rất nhiều cơ hội để phát triển nhƣng bên cạnh đó sẽ là những thách thức là không hề nhỏ. Cuộc sống con ngƣời ngày càng đƣợc nâng cao nhu cầu về thực phẩm ngày càng có những tiêu chuẩn khắt khe hơn , nhất là khi chúng ta muốn xuất khẩu đƣợc thực phẩm sang các nƣớc khác.Ngành chăn nuôi lợn cung cấp một nguồn thực phẩm tƣơi ngon có giá trị dinh dƣỡng cao, nhƣ thịt cho con ngƣời, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt, các phụ phẩm da, lông, tiết…, cho công nghiệp chế biến. Chính vì thế để đạt đƣợc năng suất cao và chất lƣợng sản phẩm tốt nhất đáp ứng cho nhu cầu thị trƣờng thì cần đẩy mạnh phát triển chăn nuôi theo mô hình chăn nuôi trang trại theo hƣớng công nghiệp hiện đại.

Cùng với việc chăn nuôi lợn ngày càng đƣợc mở rộng và phát triển mạnh mẽ theo hƣớng công nghiệp hóa thì tình hình dịch bệnh xảy ra cũng rất phức tạp,nhất là các dịch bệnh mới làm ảnh hƣởng rất lớn đến năng xuất, chất lƣợng hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi lợn. Do điều kiện thời tiết nƣớc ta mang tính chất khí hậu nhiệt đới gió mùa, nên tình hình dịch bệnh thƣờng hay xảy ra và lây lan nhanh cho đàn lợn. Một trong những bệnh mà lợn con hay mắc phải là bệnh phân trắng ở lợn con. Bệnh phân trắng ở lợn con là một bệnh rất phổ biến.

Bệnh do vi khuân E. coli gây nên, khi lợn con mắc bệnh nếu điều trị không kịp thời sẽ dẫn đến còi cọc, chậm lớn, làm ảnh hƣởng đến chất lƣợng con giống, khả năng sinh c 2 trƣởng, phát triển chậm, gây tổn thất kinh tế lớn cho ngƣời chăn nuôi. Do đó ngoài yếu tố dinh dƣỡng, chế độ chăm sóc nuôi dƣỡng thì công tác thú y là khâu rất quan trọng. Việc phòng và điều trị bệnh phân trắng cho lợn con góp phần làm tăng hiệu quả chăn nuôi lợn và đảm bảo cho sự tăng trƣởng trong cơ cấu đàn.

Mặc dù đã đƣợc quan tâm chăm sóc tốt, song do ảnh hƣởng của thời tiết và một phần công tác thú y chƣa mang lại hiệu quả, nên tại trại lợn của công ty Nutreco bệnh phân trắng ở lợn con vẫn xảy ra thƣờng xuyên và gây hậu quả nghiêm trọng. Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng ở lợn con tại trại công ty Nutreco huyện Tiên Du , tỉnh Bắc Ninh” 1.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài Áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng tại trại của công ty Nutreco huyện Tiên Du , tỉnh Bắc Ninh. - Xác định tỷ lệ mắc bệnh phân trắng ở lợn con tại trại của công ty Nutreco huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. - Xác định đƣợc hiệu lực điều trị của hai phác đồ điều trị bằng Penstrep-400 và Nor - 100 1.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong khoa học - Kết quả đề tài là thông tin khoa học về quy trình chăm sóc nuôi dƣỡng lợn con và một số đặc điểm và bệnh lý lâm sàng của bệnh phân trắng lợn con. - Qua tiế p câ ̣n thƣ̣c tế ta ̣i tra ̣i là điề u kiê ̣n để nâng cao tay nghề, rèn luyện các kỹ năng chuyên môn. - Vâ ̣n du ̣ng các kiế n thƣ́c đã ho ̣c vào thƣ̣c tiễn sản xuất , trau dồi thêm những kiế n thƣ́c mới.

c 3 - Học tập kinh nghiệm tƣ̀ thƣ̣c tế sản xuất. - Nắ m bắ t đƣơ ̣c tình hình chăn nuôi, dịch bệnh của trại. - Có thêm kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn. Ý nghĩa thực tiễn - Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học khuyến cáo cho ngƣời chăn nuôi áp dụng các quy trình kỹ thuật chăm sóc, phòng và trị bệnh phân trắng ở lợn con, góp phần nâng cao năng xuất chăn nuôi lợn.

- Qua điề u tra tình hình bệnh phân trắng lợn con của tra ̣i và đánh giá đƣơ ̣c hiê ̣u lƣ̣c của thuố c sƣ̉ du ̣ng , có thể khuyến cáo phác đồ điề u tri ̣hiê ̣u quả bê ̣nh phân trắng lợn con. c 4 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.1 Điều kiện cở sở nơi thực tập Công ty TNHH Nutreco là công ty chuyên sản xuất thức ăn chăn nuôi và thủy sản thuộc tập đoàn Dabaco là tập đoàn nông sản trong nƣớc lớn nhất Việt Nam. Nằm tại khu công nghiệp Đại Đồng, Hoàn Sơn – Tiên Du – Bắc Ninh, trên trục đƣờng cao tốc Hà Nội – Bắc Ninh, cách trung tâm thành phố Hà Nội 10km thuận lợi cho các phƣơng tiện giao thông. Là công ty chuyên sản xuất thức ăn cho hệ thống trại heo hạt nhân , trại heo nái và toàn bộ hệ thống trại heo gia công của tập đoàn Dabaco Việt Nam, vì vậy công ty có điều kiện cơ sở vật chất rất tốt để sinh viên thực tập có thể học tập và làm việc trong một môi trƣờng có những trang thiết bị mới nhất về khoa học công nghệ.

Một trong những trang trại có trang thiết bị hiện đại và áp dụng những khoa học kĩ thuật mới của tập đoàn Dabaco là trại Giống lợn Lạc Vệ với quy mô 1800 heo nái hàng năm sản xuất ra hơn 40.000 heo thƣơng phẩm. Hệ thống trại đƣợc trang bị hiện đại với hệ thống cho ăn tự động, cung cấp cám bằng xe bồn , hệ thống chuồng đẻ sử dụng lồng chuồng chuyên dụng do công ty Big Duchman cung cấp ,chuồng thoáng, mát, lợn mẹ thoải mái , lợn con không bị đè , có hệ thống cảm nhiệt và độ ẩm tự động , hệ thống hẹn giờ ăn cho hệ thống ăn tự động. Cùng đội ngũ cán bộ yêu nghề , giàu kinh nghiệm , đƣợc đào tạo cơ bản , 80% cán bộ công nhân viên đƣợc đào tạo từ trình độ trung cấp trở lên , trong số đó có 30 % trình độ đại học, cao học. Mục tiêu hàng đầu của công ty là tạo ra con giống khỏe mạnh, có ngoại hình đẹp nhất , có tỷ lệ nạc cao , nhanh lớn với giá thành rẻ nhất.

c 5 Quy mô trang trại lớn , đội ngũ kỹ thuật đƣợc đào tạo tốt, nhiệt tình chỉ bảo nên sinh viên có những điều kiện tốt nhất để học tập và làm việc trong môi trƣờng tốt để phát triển rèn luyện tay nghề của mình.1 Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu của trại đƣợc tổ chức nhƣ sau: 01 Giám đốc 02 Phó giám đốc: 01 phó giám đốc kỹ thuật, 01 phó giám đốc hành chính 03 tổ trƣởng: Tổ trƣởng tổ phối, tổ trƣởng tổ đẻ, tổ trƣởng tổ cai sữa lợn con. 12 cán bộ công nhân hành chính : 03 kế toán, 02 thủ kho, 03 nhà bếp, 02 bảo vệ, 02 lao công. 37 kỹ sƣ và công nhân.2 Cơ sở vật chất của trang trại Trại Giống Lợn Lạc Vệ nằm trên một khu đất rộng 8 ha. Trong đó: - 2 ha đất trồng cây ăn quả - 1 ha ao hồ - 5 ha đất xây dựng Trang trại dành 1ha để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại.

Nhà điều hành bao gồm : Ban lãnh đạo và các phòng tài vụ , kế toán , phòng kỹ thuật. Khu sản xuất là nơi các hệ thống chuồng trại gồm: 5 chuồng đẻ , 4 chuồng cai sữa , 2 chuồng hậu bị, 1 chuồng phối với kích thƣớc lớn, 5 chuồng chửa , 1 chuồng lợn đực. c 6 Khu nhà ở của cán bộ công nhân viên đƣợc chia làm 2 dãy , dãy nhà của nam và dãy nhà của nữ , các phòng đều có nơi ở sinh hoạt khép kín nên rất tiện lợi để sinh hoạt và nghỉ ngơi. Đƣợc ban lãnh đạo của công ty tạo điều kiện nên sinh viên thực tập cũng đƣợc sắp xếp chỗ ở cũng rất tiện nghi.

Trang trại có nhà ăn và có đầu bếp nên việc ăn uống cũng đƣợc chọn lọc kĩ và hợp vệ sinh, các món ăn đƣợc thay đổi liên tục để không cảm thấy chán. Cơ sở khoa học 2. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn con theo mẹ Lợn con từ sơ sinh đã có khả năng sinh trƣởng và phát triển nhanh. Theo Nguyễn Xuân Tịnh (1996)[24] so với khối lƣợng sơ sinh thì khối lƣợng lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 2 lần, lúc 21 ngày tuổi tăng lên gấp 4 lần, lúc 30 ngày tuổi tang gấp 5 - 6 lần, lúc 40 ngày tuổi tăng gấp 7 - 8 lần, lúc 50 ngày tuổi tăng gấp 10 lần, lúc 60 ngày tuổi tăng gấp 12 - 14 lần.

Lợn con sau khi sinh, sinh trƣởng và phất triển nhanh nhƣng không đồng đều qua các giai đoạn, sinh trƣởng nhanh trong 21 ngày đầu sau đó giảm, sự giảm tăng trƣởng là do nhiều nguyên nhân, nhƣng cũng chủ yếu là do lƣợng sữa mẹ giảm và hàm lƣợng Hemoglobin trong máu của lợn con giảm. Để hạn chế sự giảm tăng trƣởng chúng ta cần tập ăn sớm cho lợn con và tiêm bổ sung Dextran-Fe cho lợn con vào 2 ngày tuổi và 7 ngày tuổi. Do khả năng sinh trƣởng và phát triển nhanh nên khả năng đồng hóa và trao đổi chất của lợn diễn ra rất mạnh. Ở lợn con 21 ngày tuổi mỗi ngày có thể tích lũy đƣợc 9 - 14 g protein/kg khối lƣợng, nhƣng lợn trƣởng thành chỉ tích lũy đƣợc 0,3 - 0,4 g protein/kg khối lƣợng.

Qua đó ta thấy cƣờng độ trao đổi chất ở lợn con và lợn trƣởng thành chênh lệch nhau khá lớn. Mặt khác lợn con trong giai đoạn này chỉ tích lũy nạc là chính, vì vậy tiêu tốn ít thức ăn hơn so với lợn trƣởng thành. c 7  Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hóa Cơ quan tiêu hóa của lợn con phát triển nhanh nhưng chưa hoàn chỉnh, các tuyến tiêu hóa phát triển chưa đồng bộ, dung tích của bộ máy tiêu hóa còn nhỏ, thời kỳ bú sữa cơ quan phát triển hoàn thiện dần.