LÝ THUYẾT BÓNG BÀN KỸ THUẬT BÓNG BÀN TẦM QUAN TRỌNG CỦA KỸ THUẬT BÓNG BÀN. Trong môn bóng bàn, vận động viên muốn thi đấu tốt, tâm lý vững vàng và đặc biệt là phải có trình độ kỹ thuật tương đối tốt, ổn định về lâu dài. Bởi vì hiện nay, bóng bàn phát triển rất nhanh, nhiều kỹ thuật mới không ngừng ra đời. Từ những kỹ thuật cơ bản, các nước có nền bóng bàn phát triển mạnh như Nhật Bản, Trung Quốc đã nghiên cứu, phát triển và sáng tạo ra những kỹ thuật, lối đánh mới, làm cho chiến thuật trở nên đa dạng và phong phú, góp phần đưa môn bóng bàn lên một tầm cao mới.
Từ đó, có thể suy luận rằng, thi đấu bóng bàn cũng gần như là thi đấu về kỹ thuật, vận động viên nào có trình độ kỹ thuật trội hơn và kết hợp tốt chiến thuật thì sẽ là người chiến thắng. Cho nên kỹ thuật là khâu đầu tiên mà vận động viên cần phải chú ý khi mới bước vào tập luyện. Có kỹ thuật tốt thì việc huấn luyện chiến thuật, huấn luyện về phong cách thi đấu, các yếu tố khác như kỹ- chiến thuật, tâm lý thi đấu,… mới đạt được hiệu quả mong muốn. Chính vì lẽ đó, kỹ thuật là cơ sở cho mỗi vận động viên, là tiền đề cho việc áp dụng chiến thuật.
Năng lực thi đấu của vận động viên mạnh hay yếu căn cứ vào trình độ nắm vững kỹ thuật. Khi vận động viên nắm vững kỹ thuật thì việc phát triển, nâng cao tính chuẩn xác, tốc độ, sức mạnh, sức xoáy khi đánh bóng, phát triển năng lực khống chế và biến hóa điểm rơi sẽ tốt hơn. Kỹ thuật càng chính xác, thành thạo thì chiến thuật càng phong phú, linh hoạt. Vận động viên có trình độ kỹ thuật tốt không những giúp ích cho chiến thuật mà còn ảnh hưởng tới trạng thái, tư tưởng thi đấu, thể lực của vận động viên.
Do đó, người tập phải tập luyện kỹ thuật cho thành thạo, đặc biệt là kỹ thuật cơ bản của bóng bàn. Có kỹ thuật cơ bản, người tập nghiên cứu, phát triển và có thể sáng tạo ra những kỹ thuật, lối đánh mới. Có như vậy thì việc tập luyện, vận dụng những chiến thuật sẽ mau chóng đạt tới một trình độ điêu luyện. Kỹ thuật bóng bàn là tập hợp tất cả các cử động, động tác hợp lý nhằm đánh bóng sang bàn đối phương đạt hiệu quả cao nhất, tốn ít sức nhất.
Cấu trúc động tác dựa trên các đặc tính không gian, thời gian, quỹ đạo chuyển động, tần số và nhịp điệu động tác,. Để tiện cho việc nghiên cứu, học tập người ta chia kỹ thuật đánh bóng cơ bản theo các giai đoạn như sau: Giai đoạn chuẩn bị: nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc thực hiện giai đoạn cơ bản như tư thế đứng, trọng tâm, góc độ của cơ thể với bàn, các góc độ của các bộ phận cơ thể. Giai đoạn cơ bản: nhằm giải quyết nhiệm vụ chính: lực tác động vào bóng, góc độ mặt vợt tiếp xúc bóng, điểm tiếp xúc. Giai đoạn kết thúc: các động tác ở giai đoạn này có thể chậm dần nhằm đưa cơ thể về tư thế thăng bằng để chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo của một động tác khác.
PHÂN LOẠI KỸ THUẬT BÓNG BÀN Căn cứ vào phân loại các nhóm kỹ thuật trong hoạt động thể thao, căn cứ vào tính chất xoáy của bóng khi chuyển động và lực tác động vào bóng trong khi đánh bóng, kỹ thuật cơ bản môn bóng bàn được chia làm 3 nhóm: kỹ thuật giao bóng và đỡ giao bóng, kỹ thuật tấn công, kỹ thuật phòng thủ. PHÂN TÍCH MỘT SỐ KỸ THUẬT BÓNG BÀN Kỹ thuật giao bóng và đỡ giao bóng Kỹ thuật giao bóng * Tầm quan trọng, tính chất và mục đích của giao bóng Giao bóng là một kỹ thuật cơ bản của môn bóng bàn và là kỹ thuật đầu tiên bắt đầu đưa bóng vào cuộc. Ngày nay mọi người đều công nhận giao bóng là quả tấn công đầu tiên và nguy hiểm nhất. VĐV nắm giao bóng sẽ hoàn toàn chủ động chiến thuật theo ý muốn của mình.
Mục đích cao nhất của giao bóng là thắng điểm trực tiếp; giao bóng tốt giúp VĐV hoàn toàn chủ động, chiếm ưu thế tạo cơ hội nhanh chóng dứt điểm; giao bóng tốt có thể phá vỡ chiến thuật của đối phương, thuận lợi cho việc áp đặt chiến thuật của mình. Phân loại kỹ thuật giao bóng Kỹ thuật giao bóng rất đa dạng và phong phú, căn cứ vào đặc điểm, tính chất xoáy của bóng và đường vòng cung bóng bay mà người ta chia kỹ thuật giao bóng thành giao bóng tốc độ, giao bóng xoáy một chiều, giao bóng xoáy hỗn hợp và giao bóng điểm rơi. Giao bóng tốc độ: người giao bóng sử dụng động tác nhanh, mạnh, lực tác dụng gần như đi qua tâm bóng, bóng bay nhanh đường vòng cung thấp nhưng gần như không xoáy hoặc giao bóng xoáy lên mạnh làm xunh lực tiến về phía trước lớn. Cách giao bóng này thường kết hợp với giao nhẹ, biến đổi điểm rơi, tạo cơ hội thuận lợi cho việc tấn công nhanh.
Giao bóng xoáy một chiều: bóng đánh sang chỉ có một chiều xoáy như xoáy lên, xoáy xuống hoặc xoáy ngang, trong thực tế bóng xoáy ngang đơn thuần chiếm tỷ lệ rất thấp trong tập luyện và thi đấu. Giao bóng xoáy hỗn hợp: loại giao bóng kết hợp giữa hai tính chất xoáy như xoáy ngang lên hoặc xoáy ngang xuống. Loại giao bóng này được sử hầu hết trong tập luyện và thi đấu, do nó dễ biến hóa, thay đổi tính chất xoáy, độ xoáy và kết hợp với điểm rơi gây khó khăn cho người đỡ. Giao bóng điểm rơi: loại giao bóng tổng hợp các loại giao bóng trên như: bóng bay xa hay gần, mạnh hay nhẹ, xoáy hay không xoáy.
lấy biến hóa điểm rơi của bóng làm chính để buộc người đỡ vào thế bị động tạo cơ hội tấn công dứt điểm. Phân tích một số động tác giao bóng cơ bản: Lưu ý: Để thuận tiện khi phân tích các kỹ thuật giao bóng cơ bản, chúng tôi chỉ phân tích cho người đánh bóng cầm vợt là tay phải, đối với những người cầm vợt tay trái thì vẫn đánh các kỹ thuật giống người cầm vợt tay phải nhưng sẽ thay đổi từ trái thành phải và ngược lại để áp dụng cho bản thân mình. Giai đoạn chuẩn bị Người giao bóng đứng cách bàn từ 30 – 40 cm, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, gối hơi chùng; chân trái trước, chân phải sau, hai chân cách nhau khoảng 1 bàn chân, trọng tâm dồn vào chân phải; thân người hơi nghiêng sang phải. Cánh tay để tự nhiên, cẳng tay thẳng, góc độ giữa cánh tay và cẳng tay là 120O, cổ tay và cẳng tay thẳng, vợt để thẳng tự nhiên ngang thắt lưng Giai đoạn đánh bóng Khi đánh bóng vợt đưa từ sau ra trước lên trên sang phải hoặc trái.
Nếu Giao bóng trái tay chủ yếu là động tác duỗi cẳng tay, kết hợp với miết cổ tay. Nếu giao bóng thuận tay chủ yếu là động tác gập cẳng tay kết hợp với cổ tay. Điểm tiếp xúc với bóng là phần giữa trên của bóng, kết hợp với chuyển thân người sang trái. Khi đánh bóng sau cho bóng chạm mặt bàn bên mình 1 lần rồi nảy qua lưới rơi trên mặt bàn đối phương.
Giai đoạn sau đánh bóng Nhanh chóng chuyển tay, chân và thân người về tư thế chuẩn bị đánh bóng. Khi giao bóng xoáy lên cần chú ý điểm bóng nảy trên bàn đối phương. Do bóng có sức xoáy lớn, nhanh cho nên điểm rơi của bóng càng cuối bàn hiệu quả càng cao. Vì vậy, phải căn cứ vào lực tác dụng và điểm bóng nảy trên bàn của mình để điều chỉnh (thường khoảng 20 – 30 cm là thích hợp) Kỹ thuật giao bóng xoáy lên Giai đoạn chuẩn bị: tương tự như giai đoạn chuẩn bị của kỹ thuật giao bóng xoáy lên, nhưng mặt vợt ngửa và để cao hơn một chút.
Giai đoạn đánh bóng: khi đánh bóng vợt đưa từ sau ra trước xuống dưới và sang phải hoặc trái. Động tác chủ yếu duỗi cẳng tay kết hợp với cổ tay. Điểm tiếp xúc với bóng là phần giữa dưới của bóng. Giai đoạn sau đánh bóng: nhanh chóng rút tay về tư thế chuẩn bị để đánh những quả bóng tiếp theo.
Giao bóng xoáy xuống động tác cần cổ tay linh hoạt và nhanh, biên độ động tác nhỏ, gọn. Kỹ thuật giao bóng xoáy xuống Giao bóng xoáy ngang thuận tay và trái tay Giai đoạn chuẩn bị: tương tự như giai đoạn chuẩn bị của kỹ thuật giao bóng xoáy lên, nhưng tùy theo tích chất xoáy phối hợp với xoáy ngang mà điều chỉnh mặt vợt cho thích hợp. Giai đoạn đánh bóng: khi đánh bóng vợt đưa từ sau ra trước lên trên (ngang lên) hoặc xuống dưới (ngang xuống) và sang phải (ngang sang phải) hoặc sang trái (ngang sang trái). Động tác chủ yếu duỗi cẳng tay kết hợp với cổ tay.
Điểm tiếp xúc với bóng là phần giữa bóng, hơi ngang sang phải hoặc sang trái. Giai đoạn sau đánh bóng: nhanh chóng rút tay về tư thế chuẩn bị để đánh những quả bóng tiếp theo. Giao bóng xoáy ngang động tác cần nhanh, gọn, cổ tay linh hoạt. Đỡ giao bóng * Tầm quan trọng của đỡ giao bóng trong bóng bàn Trong bóng bàn hiện đại đỡ giao bóng đóng vai trò rất quan trọng trong thi đấu.
Đỡ giao bóng không tốt, sẽ mất điểm trực tiếp hoặc tạo cơ hội cho đối phương tấn công dứt điểm. Đỡ giao bóng không tốt sẽ bị động, không thực hiện được ý đồ chiến thuật của mình, nó ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý thi đấu và không tự tin ở những thời điểm căng thẳng. Ngược lại, nếu đỡ giao bóng tốt, có thể thắng điểm trực tiếp hoặc hạn chế khả năng tấn công của đối phương. Đỡ giao bóng tốt còn khống chế và phá vỡ ý đồ chiến thuật của đối phương, giành thế chủ động tạo cho mình cơ hội tấn công dứt điểm.
Trong thực tế có bao nhiêu loại giao bóng thì có bấy nhiêu cách đỡ giao bóng. Khi đỡ giao bóng cần lưu ý các vấn đề sau: - Phải phán đoán được độ xoáy, tính chất xoáy, lực và phương bóng đến, điểm rơi của bóng để đưa ra phương pháp đỡ giao bóng thích hợp. - Cân bằng sức xoáy của của bóng đối phương đánh sang bằng cách trả ngược chiều xoáy. - Dùng sức xoáy với mức độ lớn hơn để đưa bóng sang bàn đối phương.