UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH KỸ NĂNG GIAO TIẾP NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định Số:185/QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày 22 tháng 8 năm 2017của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giao tiếp trƣớc hết là nhu cầu quan trọng của con ngƣời. Nó là khái niệm dùng để chỉ những hành vi và quá trình đƣợc con ngƣời tiến hành với mục đích trao đổi thông tin với nhau, nhận thức, đánh giá và tác động qua lại lẫn nhau.
Con ngƣời có thể giao tiếp, trong đó có giao tiếp trong bán hàng, dƣới các hình thức sau: Ngôn ngữ: giao tiếp dƣới dạng lời nói, chữ viết. Phi ngôn ngữ: giao tiếp bằng các cử chỉ ngôn ngữ nhƣ nét mặt, cử chỉ, trang phục, ngôn ngữ cơ thể … Nhìn chung, giao tiếp trong bán hàng là sử dụng các hình thức ngôn ngữ và phi ngôn ngữ nhằm tạo dựng các mối liên hệ, tƣơng tác trong các hoạt động kinh doanh và quản trị. Trong công việc, một nhân viên bán hàng giỏi là ngƣời nắm trong tay kỹ năng giao tiếp điêu luyện. Khi muốn tìm việc làm nhân viên bán hàng thành công bạn hãy thể hiện ngay kỹ năng này trong vòng phỏng vấn để nhà tuyển dụng thấy đƣợc những tố chất mà bạn có.
Nội dung giáo trình gồm 3 chƣơng, cuối mỗi chƣơng có câu hỏi ôn tập và phần bài tập ngắn để ngƣời học thực hành và áp dụng những kiến thức đã học. - Chƣơng 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAO TIẾP - Chƣơng 2: MỘT SỐ KỸ NĂNG GIAO TIẾP - Chƣơng 3: VẬN DỤNG KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG TÌM KIẾM VIỆC LÀM VÀ TẠI NƠI LÀM VIỆC Giáo trình kỹ năng giao tiếp là sản phẩm quá trình làm việc nghiêm túc và kết hợp sự kế thừa, tiếp thu, tham khảo nhiều tài liệu khác nhau, cùng với kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm, cũng nhƣ những kinh nghiệm thực tế của thân. Tôi xin cảm ơn những tác giả đi trƣớc, đặc biệt là các tác giả có ghi tên trong danh mục tài liệu tham khảo. Trong quá trình biên soạn giáo trình không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp quý báu của các độc giả, các bạn sinh viên để bài giảng này ngày càng hoàn thiện hơn trong những lần tái bản sau.
2 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU. 3 CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC. 6 Chƣơng 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAO TIẾP 1. Khái quát chung về giao tiếp và giao tiếp trong kinh doanh.
Tầm quan trọng của giao tiếp. Chức năng giao tiếp. Nhóm chức năng xã hội. Nhóm chức năng tâm lý.
Các hình thức và phƣơng tiện giao tiếp .1 Các hình thức giao tiếp .2 Các phƣơng tiện giao tiếp. CÁC NGUYÊN TẮC GIAO TIẾP .1 Đảm bảo sự hài hòa về mặt lợi ích giữa các bên tham gia giao tiếp .2 Đảm bảo nguyên tắc bình đẳng trong giao tiếp .3 Nguyên tắc hƣớng tới giải pháp tối ƣu .4 Nguyên tắc tôn trọng giá trị văn hóa. 29 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 1. 30 Chƣơng 2: MỘT SỐ KỸ NĂNG GIAO TIẾP A.
KỸ NĂNG LÀM QUEN 1. Ấn tƣợng ban đầu .1 Khái niệm ấn tƣợng ban đầu .2 Cấu trúc của ấn tƣợng ban đầu .3 Vai trò của ấn tƣợng ban đầu .4 Quá trình hình thành ấn tƣợng ban đầu. Các nghi thức ứng xử. KỸ NĂNG LẮNG NGHE 1.
Khái niệm, lợi ích và nguyên tắc lắng nghe .2 Lợi ích khi lắng nghe .3 Một số nguyên tắc lắng nghe hiệu quả. Các mức độ lắng nghe và kỹ năng lắng nghe hiệu quả .1 Các mức độ lắng nghe .2 Kỹ năng lắng nghe hiệu quả. KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH 1. Khái niệm thuyết trình.
Kỹ năng thuyết trình.1 Tự đánh giá kỹ năng thuyết trình .2 Chuẩn bị cho buổi thuyết trình .3 Cấu trúc bài thuyết trình .4 Sử dụng giao tiếp phi ngôn từ trong thuyết trình. KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT 1. Khái niệm xung đột .1 Phân biệt xung đột theo đối tƣợng .2 Phân biệt xung đột theo tính chất lợi hạ. Nguyên nhân xung đột .1 Nhóm các yếu tố về tổ chức và tổ chức lao động .2 Nhóm các yếu tố về cá nhân và liên cá nhân .3 Nhóm các yếu tố liên quan đến bản thân và ngƣời quản lý.
Kỹ năng giải quyết xung đột .1 Tìm ra nguồn gốc của sự xung đột .2 Biết lắng nghe .3 Đƣa ra nhiều lựa chọn.4 Gác cái tôi cá nhân sang một bên .5 Động viên, gắn kết tập thể. 64 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 2. 65 Chƣơng 3: VẬN DỤNG KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG TÌM KIẾM VIỆC LÀM 1. Đánh giá năng lực và mục tiêu nghề nghiệp .1 Thế nào là một việc làm tốt .2 Năng lực cá nhân .3 Xác định mục tiêu và kỳ vọng nghề nghiệp.
Tìm kiếm cơ hội việc làm .1 Xác định cơ hội việc làm .2 Nên làm gì khi không tìm đƣợc thông tin tuyển dụng phù hợp. Chuẩn bị hồ sơ xin việc .1 Bộ hồ sơ dự tuyển việc làm .2 Chuẩn bị và gửi bộ hồ sơ xin việc .3 Nghệ thuật viết thƣ xin việc .4 Nghệ thuật viết lý lịch cá nhân. Phỏng vấn tuyển dụng .1 Tìm kiếm thông tin online .2 Các nguồn thông tin về ngành nghề .3 Chuẩn bị những thứ cần thiết .4 Chuẩn bị ngoại hình ứng viên.5 Lƣu ý trƣớc khi phỏng vấn .6 Vật dụng mang theo .7 Quy trình phỏng vấn .8 Thái độ khi phỏng vấn .9 Những điều không nên làm .10 Câu hỏi phỏng vấn .11 Kinh nghiệm trả lời phỏng vấn thông minh lấy điểm nhà tuyển dụng .77 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 3.80 TÀI LIỆU THAM KHẢO .81 5 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: KỸ NĂNG GIAO TIẾP Mã môn học: CCB006 Thời gian thực hiện môn học: 30 giờ; (Lý thuyết: 28 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 00 giờ; Kiểm tra 2 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Kỹ năng giao tiếp là học phần tự chọn thuộc khối học phần chung trong chƣơng trình đào tạo Trung cấp nghiệp vụ bán hàng.
- Tính chất: Kỹ năng giao tiếp là một trong những nội dung quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao kỹ năng giao tiếp cho học sinh sinh viên. Mục tiêu môn học: Sau khi học xong học phần kỹ năng giao tiếp, ngƣời học có khả năng: - nt c + Định nghĩa đƣợc khái niệm giao tiếp; xác định đƣợc vai trò của giao tiếp, các hình thức và phƣơng tiện giao tiếp; nêu đƣợc các nguyên tắc giao tiếp và ý nghĩa của các nguyên tắc đó trong giao tiếp. + Định nghĩa đƣợc khái niệm kỹ năng giao tiếp và phân loại đƣợc các kỹ năng giao tiếp. + Trình bày đƣợc một số kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống, cách thức giải quyết các xung đột khi gặp phải và khắc phục những trở ngại trong giao tiếp.
+ Xác định đƣợc các kỹ năng giao tiếp cơ bản trong tìm kiếm việc làm và tại nơi làm việc. - n n + Thực hiện đƣợc một số kỹ năng giao tiếp: kỹ năng làm quen, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng nói trƣớc đám đông, kỹ năng giải quyết xung đột và kỹ năng khắc phục khó khăn trong giao tiếp. + Vận dụng đƣợc các kỹ năng giao tiếp trong gia đình, nhà trƣờng, xã hội, trong tìm kiếm việc làm và tại nơi làm việc. - n n lực tự c ủ và trác n ệm + Ngƣời học có thái độ giao tiếp đúng mực, luôn chủ động và tích cực rèn luyện kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống.
6 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAO TIẾP Mục tiêu chƣơng: Giúp ngƣời đọc: - Hiểu đƣợc thế nào là giao tiếp và giao tiếp bán hàng - Xác định đƣợc một hiện tƣợng có phải là giao tiếp hay không. - Thấy đƣợc tầm quan trọng của việc trở thành ngƣời giao tiếp giỏi. - Chỉ ra và giải thích đƣợc các mục tiêu của giao tiếp - Miêu tả đƣợc các kiểu giao tiếp Nội dung: 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ GIAO TIẾP VÀ GIAO TIẾP TRONG KINH DOANH Giao tiếp là một hiện tƣợng tâm lý rất phức tạp biểu hiện ở nhiều mặt, nhiều cấp độ khác nhau.
Có nhiều định nghĩa khác nhau về giao tiếp nhƣ: - Giao tiếp là một hiện tƣợng đặc thù của con ngƣời (nghĩa là chỉ riêng con ngƣời mới có sự giao tiếp thật sự khi họ biết sử dụng phƣơng tiện ngôn ngữ nói, viết, hình ảnh nghệ thuật.) và chỉ đƣợc thực hiện trong xã hội loài ngƣời. - Giao tiếp là sự trao đổi thông tin, sự rung cảm và ảnh hƣởng lẫn nhau. - Giao tiếp là sự hiểu biết lẫn nhau giữa con ngƣời với con ngƣời. - Giao tiếp là việc truyền đạt hƣớng dẫn giữa ngƣời này với ngƣời khác có dẫn tới hành động - Giao tiếp là giao lƣu tình cảm, tƣ tƣởng để phát triển nhân cách con ngƣời hoàn chỉnh hơn… Nhu cầu tiếp xúc với những ngƣời khác trở thành tâm thế của mỗi ngƣời để cùng hợp tác với nhau, cùng kết bạn với nhau, hƣớng tới mục đích trong lao động, học tập, vui chơi.
Đây là chỗ thể hiện rõ nhất nội dung và tác dụng của giao tiếp; nó tạo ra cơ sở cho sự tồn tại của con ngƣời, gia đình, cộng đồng và xã hội. Và trong hoạt động giao tiếp, trong quan hệ ngƣời - ngƣời bao giờ cũng có sự tiếp xúc tâm lý. Tiếp xúc tâm lý giữa con ngƣời với con ngƣời mang lại sự thông cảm lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau, thậm chí cứu vớt lẫn nhau để từng con ngƣời cũng nhƣ nhóm ngƣời, tập thể ngƣời, cộng đồng ngƣời, xã hội loài ngƣời tồn tại và phát triển. Sự tiếp xúc tâm lý đó nảy sinh, phát triển và hội tụ ở đỉnh cao của nó là sự đồng cảm.
Đồng cảm đƣợc xác định là khả năng nhạy cảm đối với trải nghiệm của bản thân, là sự đồng nhất của nhân cách này đối với nhân cách khác, là sự thâm nhập của 7 ngƣời này vào tình cảm của ngƣời khác và là trạng thái tâm lý mà ngƣời này có thể đặt mình vào vị trí của ngƣời khác. Vậy: Giao tiếp là quá trình tiếp xúc tâm lý giữa con người với con người trong XH nhằm trao đổi thông tin, tình cảm, hiểu biết, vốn sống.
