Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Sư Phạm Của Sinh Viên Trường Cao Đẳng Sư Phạm Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cao đẳng sư phạm bắc ninh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Hạnh Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hồi Loan
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tâm Lý Học
• Đề tài: Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Sư Phạm Của Sinh Viên Cao Đẳng Sư Phạm Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Mục đích nghiên cứu
• 0.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Vấn đề nghiên cứu kỹ năng ở nước ngoài
• 1.3. Vấn đề nghiên cứu kỹ năng ở Việt Nam
• 1.4. Vấn đề chung về kỹ năng
• 1.5. Khái niệm kỹ năng
• 1.6. Các mức độ của kỹ năng
• 1.7. Mối quan hệ giữa kỹ năng và kỹ xảo
• 1.8. Mối quan hệ giữa kỹ năng và năng lực
• 1.9. Cấu trúc tâm lý của kỹ năng
• 1.10. Quá trình hình thành kỹ năng
• 1.11. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển kỹ năng
• 1.12. Hoạt động sư phạm và kỹ năng sư phạm
• 1.13. Đặc điểm của hoạt động sư phạm
• 1.14. Khái niệm kỹ năng sư phạm
• 1.15. Tình huống sư phạm
• 1.16. Tình huống có vấn đề
• 1.17. Khái niệm tình huống sư phạm
• 1.18. Đặc điểm của tình huống sư phạm
• 1.19. Cấu trúc tâm lý của tình huống sư phạm
• 1.20. Phân loại tình huống sư phạm
• 1.21. Quá trình giải quyết tình huống sư phạm
• 1.22. Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm
• 1.23. Khái niệm kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm
• 1.24. Các mức độ của kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm
• 1.25. Quá trình hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm
• 1.26. Một số đặc điểm tâm lý của sinh viên Cao đẳng Sư phạm và học sinh trung học cơ sở
• 1.26.1. Một số đặc điểm tâm lý của sinh viên Cao đẳng Sư phạm
• 1.26.2. Một số đặc điểm tâm lý của học sinh trung học cơ sở
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vài nét về khách thể nghiên cứu
• 2.2. Xây dựng bộ công cụ khảo sát kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh
• 2.2.1. Những nguyên tắc xây dựng bài tập tình huống sư phạm
• 2.2.2. Xây dựng hệ thống tình huống sư phạm để khảo sát kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN
• 2.2.3. Xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến
• 2.3. Tổ chức nghiên cứu
• 2.3.1. Các bước tổ chức nghiên cứu
• 2.3.2. Xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cao đẳng sư phạm bắc ninh
• 3.2. Nhận thức của sinh viên trường CĐSPBN về tình huống sư phạm và tính cần thiết của việc hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm cho sinh viên Cao đẳng Sư phạm
• 3.2.1. Nhận thức của sinh viên trường CĐSPBN về tình huống sư phạm
• 3.2.2. Nhận thức của sinh viên trường CĐSPBN về tính cần thiết của việc hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm cho sinh viên Cao đẳng Sư phạm
• 3.3. Kết quả giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh
• 3.4. Một số yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh
• 3.5. Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN trong mối quan hệ với nhận thức của sinh viên về quy trình giải quyết tình huống sư phạm
• 3.6. Ảnh hưởng của biện pháp giảng dạy tới kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN
• 3.7. Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN trong mối quan hệ với kết quả học tập
• 3.8. Tổ chức thực nghiệm hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cđspbn
• 3.8.1. Mục đích của thực nghiệm
• 3.8.2. Khách thể thực nghiệm và đối chứng
• 3.8.3. Nội dung thực nghiệm
• 3.9. Kết quả giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cđspbn sau thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên cao đẳng sư phạm Bắc Ninh

Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm là một trong những yếu tố quan trọng giúp sinh viên cao đẳng sư phạm Bắc Ninh phát triển năng lực nghề nghiệp. Kỹ năng này không chỉ giúp sinh viên ứng phó với các tình huống trong lớp học mà còn nâng cao khả năng giao tiếp và quản lý lớp học. Việc rèn luyện kỹ năng này cần được chú trọng ngay từ khi còn học tại trường.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của kỹ năng sư phạm

Kỹ năng sư phạm bao gồm khả năng giải quyết tình huống, giao tiếp và quản lý lớp học. Những kỹ năng này giúp sinh viên tự tin hơn khi đứng lớp và tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

1.2. Đặc điểm của sinh viên cao đẳng sư phạm Bắc Ninh

Sinh viên cao đẳng sư phạm Bắc Ninh thường có những đặc điểm tâm lý riêng, như tính nhạy cảm và khả năng thích ứng nhanh. Những đặc điểm này ảnh hưởng đến cách họ giải quyết tình huống sư phạm trong thực tế.

II. Những thách thức trong việc giải quyết tình huống sư phạm

Sinh viên cao đẳng sư phạm Bắc Ninh thường gặp nhiều thách thức khi giải quyết tình huống sư phạm. Những thách thức này có thể đến từ áp lực học tập, sự thiếu kinh nghiệm thực tiễn, và sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa lý thuyết và thực hành.

2.1. Áp lực từ chương trình đào tạo

Chương trình đào tạo tại trường cao đẳng sư phạm Bắc Ninh yêu cầu sinh viên phải nắm vững lý thuyết và thực hành. Áp lực này có thể khiến sinh viên cảm thấy khó khăn trong việc áp dụng kiến thức vào thực tế.

2.2. Thiếu kinh nghiệm thực tiễn

Nhiều sinh viên chưa có cơ hội thực hành nhiều trong môi trường lớp học, dẫn đến việc họ thiếu tự tin khi phải đối mặt với các tình huống sư phạm thực tế.

III. Phương pháp rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm

Để nâng cao kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc tham gia các buổi thực hành, thảo luận nhóm và học hỏi từ các giảng viên có kinh nghiệm.

3.1. Thực hành qua tình huống mô phỏng

Thực hành qua tình huống mô phỏng giúp sinh viên trải nghiệm thực tế và rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống một cách hiệu quả. Đây là phương pháp học tập tích cực, giúp sinh viên tự tin hơn.

3.2. Học hỏi từ giảng viên và đồng nghiệp

Việc học hỏi từ giảng viên và đồng nghiệp có thể giúp sinh viên có thêm nhiều góc nhìn và cách tiếp cận khác nhau trong việc giải quyết tình huống sư phạm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm

Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm không chỉ có giá trị trong môi trường học tập mà còn trong thực tiễn giảng dạy. Sinh viên có thể áp dụng những kỹ năng này để tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả cho học sinh.

4.1. Tạo môi trường học tập tích cực

Khi sinh viên áp dụng kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm, họ có thể tạo ra môi trường học tập tích cực, giúp học sinh cảm thấy thoải mái và hứng thú hơn trong việc học.

4.2. Nâng cao chất lượng giảng dạy

Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm giúp sinh viên nâng cao chất lượng giảng dạy, từ đó cải thiện kết quả học tập của học sinh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm

Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm là một yếu tố quan trọng trong quá trình đào tạo giáo viên. Việc rèn luyện kỹ năng này không chỉ giúp sinh viên tự tin hơn mà còn nâng cao chất lượng giáo dục. Trong tương lai, cần có nhiều chương trình đào tạo và hỗ trợ hơn nữa để phát triển kỹ năng này cho sinh viên.

5.1. Tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng

Việc rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm cần được coi trọng trong chương trình đào tạo, nhằm đảm bảo sinh viên có đủ năng lực khi ra trường.

5.2. Định hướng phát triển kỹ năng trong tương lai

Cần có các chương trình hỗ trợ và thực hành thường xuyên để sinh viên có thể phát triển kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm một cách hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KHOA TÂM LÝ HỌC NGUYỄN THỊ HẠNH NGỌC KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SỸ TÂM LÝ HỌC CHUYÊN NGÀNH : TÂM LÝ HỌC MÃ SỐ: 60.80 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN HỒI LOAN HÀ NỘI - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Phần mở đầu . Lý do chọn đề tài . Đối tƣợng, khách thể và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Khách thể nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu . Mục đích nghiên cứu . Nhiệm vụ nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu. 4 Phần nội dung . 7 Chƣơng 1: Cơ sở lý luận . Lịch sử nghiên cứu vấn đề . Vấn đề nghiên cứu kỹ năng ở nước ngoài . Vấn đề nghiên cứu kỹ năng ở Việt Nam . Vấn đề chung về kỹ năng . Khái niệm kỹ năng . Các mức độ của kỹ năng . Mối quan hệ giữa kỹ năng và kỹ xảo . Mối quan hệ giữa kỹ năng và năng lực . Cấu trúc tâm lý của kỹ năng . Quá trình hình thành kỹ năng .Các yếu tố ảnh hưởng dến sự hình thành và phát triển kỹ năng . Hoạt động sư phạm và kỹ năng sư phạm . Đặc điểm của hoạt động sư phạm . 32 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm kỹ năng sư phạm . Tình huống sư phạm. Tình huống có vấn đề . Khái niệm tình huống sư phạm . Đặc điểm của tình huống sư phạm . Cấu trúc tâm lý của tình huống sư phạm. Phân loại tình huống sư phạm . Quá trình giải quyết tình huống sư phạm . Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm . Khái niệm kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm . Các mức độ của kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm . Quá trình hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm . Một số đặc điểm tâm lý của sinh viên Cao đẳng Sư phạm và học sinh trung học cơ sở . Một số đặc điểm tâm lý của sinh viên Cao đẳng Sư phạm . Một số đặc điểm tâm lý của học sinh trung học cơ sở . 57 Chƣơng 2: Tổ chức nghiên cứu . Vài nét về khách thể nghiên cứu . Xây dựng bộ công cụ khảo sát kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh . Những nguyên tắc xây dựng bài tập tình huống sư phạm .Xây dựng hệ thống tình huống sư phạm để khảo sát kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN . Xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến . Tổ chức nghiên cứu .Các bước tổ chức nghiên cứu .Xử lý số liệu . 65 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 3: kết quả nghiên cứu . Thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cao đẳng sư phạm bắc ninh . Nhận thức của sinh viên trường CĐSPBN về tình huống sư phạm và tính cần thiết của việc hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm cho sinh viên Cao đẳng Sư phạm .Nhận thức của sinh viên trường CĐSPBN về tình huống sư phạm.Nhận thức của sinh viên trường CĐSPBN về tính cần thiết của việc hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm cho sinh viên Cao đẳng Sư phạm .Kết quả giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh . Một số yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh . Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN trong mối quan hệ với nhận thức của sinh viên về quy trình giải quyết tình huống sư phạm . Ảnh hưởng của biện pháp giảng dạy tới kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN . Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường CĐSPBN trong mối quan hệ với kết quả học tập . Tổ chức thực nghiệm hình thành kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cđspbn. Mục đích của thực nghiệm . Khách thể thực nghiệm và đối chứng. Nội dung thực nghiệm . 104 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cđspbn sau thực nghiệm . 112 Kết luận và kiến nghị . 118 Tài liệu tham khảo Phụ lục 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BẢNG DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT TỪ VIẾT TẮT NGHĨA 1 CĐSPBN Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh 2 GV Giảng viên 3 GDCD Giáo dục công dân 4 K Khoá học 5 KTCN Kỹ thuật công nghiệp 6 SL Số lượng 7 STT Số thứ tự 8 SV Sinh viên 9 TH Tình huống 10 THSP Tình huống sư phạm 11 THCS Trung học cơ sở 12 TN Thực nghiệm 13 ĐC Đối chứng 14 VD Ví dụ 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nguyên thủ tướng Phạm Văn Đồng trong bài “Hãy tiến mạnh trên mặt trận khoa học và kỹ thuật” đã nhấn mạnh: “Trong nhà trường, điều chủ yếu không phải là nhồi nhét cho học trò một mớ kiến thức hỗn độn, tuy rằng kiến thức là cần thiết. Điều chủ yếu là giáo dục cho học trò phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận, phương pháp diễn tả rồi đến phương pháp học tập, phương pháp giải quyết vấn đề.” [16] Trong trường sư phạm, nếu các sinh viên không được rèn luyện những kỹ năng sư phạm thì khi trực tiếp làm giáo viên họ sẽ lúng túng, khó phát triển được năng lực nghề nghiệp, không nâng cao được chất lượng đào tạo thế hệ trẻ, vì thế người giáo viên tương lai muốn thực hiện tốt chức năng dạy học và giáo dục con người thì ngay từ lúc ở trường sư phạm phải được rèn luyện những kỹ năng sư phạm cần thiết. Chức năng giáo dục của người giáo viên được thể hiện rõ trong việc giải quyết tình huống sư phạm. Đó chính là thời điểm của người giáo viên rất cần thiết phải tác động tới nhận thức, tình cảm, ý chí của học sinh cũng như điều chỉnh những yếu tố khác trong quá trình giáo dục nhằm thay đổi hay phát triển chúng, đáp ứng được yêu cầu hay nhiệm vụ giáo dục Trong thực tế giáo dục, bên cạnh những cách giải quyết tình huống sư phạm hay, thấu tình đạt lý, vẫn tồn tại những cách giải quyết chưa thoả đáng thậm chí sai lầm: Báo Giáo dục và Thời đại số 63, ngày 27 tháng 5 năm 2003, trên trang 5 đã đăng bài “Một hành vi làm nhục học sinh”. Tóm tắt như sau: Một giáo viên phát hiện ở mặt ghế ngồi của mình có mấy dòng viết bằng phấn không rõ chữ nghĩa. Giáo viên đó cho rằng các em đã viết xấu về mình và bắt học sinh trong lớp phải liếm ghế cho sạch. Hay trên báo Hoa học trò số 549 ngày 15 tháng 6 năm 2004 cũng đã có bài viết như sau: Một cô giáo phạt học sinh 19 cái tát vì điểm 6, thầy Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bù 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đốp (Bình Phước) Phạm Quang Ái trong lúc tức giận đã “dạy dỗ” bằng tay chân với em Tâm (lớp 8A, THCS Thanh Hoà) đến mức em Tâm phải đi viện. Ở Thành phố Hồ Chí Minh, thầy giáo Hà Minh Tú đã lôi 5 em học sinh lớp 8A trường bán công Bạch Đằng ra “quất” 90 roi do các em làm thiếu bài tập toán…Trên báo Tiền Phong thứ năm, ngày 06 tháng 11 năm 2005 cũng đưa tin: Học sinh lớp 6D trường THCS Nghĩa Thành huyện Tân Kỳ- Nghệ An bị cô giáo Hoàng Thị Ngân Hà (giáo viên Văn) xử phạt bằng cách cho lớp trưởng dùng roi đánh vào mông một số em học sinh phạm lỗi. Có 5 học sinh bị đánh, trong đó 2 học sinh phải đến điều trị tại trạm y tế xã với những vết tím bầm trên thân thể…Tất cả những việc làm đó của một số giáo viên đã làm ảnh hưởng tiêu cực nghiêm trọng đến học sinh. Trước những tồn đọng của thực tế như vậy, việc tìm hiểu và bồi dưỡng kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm là con đường để phát triển tư duy nghề nghiệp, nâng cao sự sáng tạo nghề nghiệp, bảo đảm chất lượng giáo dục toàn diện Hình thành kỹ năng này sẽ góp phần tạo nên năng lực sư phạm thực tiễn cho sinh viên. Việc giải quyết các tình huống sư phạm còn giúp cho người học hình thành, phát triển tính tích cực, năng động, khả năng độc lập tự chủ và sáng tạo trong học tập, công tác, là cơ sở cho công việc tự học suốt đời Chính vì vậy, việc nghiên cứu kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm là một đòi hỏi thực tiễn cần được tiến hành một cách kịp thời và nghiêm túc. Đó chính là lý do mà tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cao đẳng sư phạm Bắc Ninh” 2. Đối tƣợng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 2. Đối tượng nghiên cứu Kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cao đẳng sư phạm Bắc Ninh 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khách thể nghiên cứu 2. Khách thể điều tra 254 sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh của 2 khoa Tự nhiên và Xã hội, trong đó có: - 95 sinh viên năm thứ nhất (K26) của các lớp Toán- Tin, Lý- Tin, Văn- Địa, Sử- Giáo dục công dân - 83 sinh viên năm thứ hai (K25) của các lớp Toán- Tin, Hóa- Sinh, Lý- Kỹ thuật công nghiệp, Văn- Địa - 76 sinh viên năm thứ ba (K24) của các lớp Toán- Tin, Lý- Kỹ thuật công nghiệp, Văn- Sử, Văn- Địa 2. Khách thể thực nghiệm tác động hình thành 31 sinh viên lớp Toán- Tin K25 khoa Tự nhiên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc ninh 2. Phạm vi nghiên cứu + Về nội dung: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trong quá trình dạy học và giáo dục diễn ra trong phạm vi lớp học + Về địa bàn nghiên cứu: Đề tài tiến hành nghiên cứu tại trường Cao đẳng sư phạm Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh + Về thời gian: Đề tài tiến hành trong vòng 2 năm kể từ khi xây dựng đề cương của đề tài 3. Mục đích nghiên cứu Khảo sát thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm của sinh viên trường cao đẳng sư phạm Bắc Ninh, các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hình thành kỹ năng đó ở sinh viên.