KIỂM TOÁN NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TNHH MTV ĐẠI DƯƠNG

Tìm hiểu về kiểm toán nội bộ tại Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Đại Dương. Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và giải pháp hoàn thiện KTNB.

• Tác giả: Trần Thị Ngọc Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Hồng Hạnh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Kiểm Toán Nội Bộ Tại Ngân Hàng Thương Mại TNHH MTV Đại Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN NỘI BỘ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát hệ thống kiểm soát nội bộ của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm Kiểm soát nội bộ
• 1.1.2. Các cấu phần hệ thống Kiểm soát nội bộ
• 1.1.2.1. Môi trường kiểm soát
• 1.1.2.2. Sự độc lập của bộ phận kiểm tra
• 1.1.2.3. Sự tham gia của Ban quản trị
• 1.1.2.4. Triết lý và phong cách điều hành của Ban Lãnh đạo
• 1.1.2.5. Cơ cấu tổ chức
• 1.1.2.6. Phân công quyền hạn và trách nhiệm
• 1.1.2.7. Các chính sách và thông lệ về nhân sự
• 1.1.3. Kiểm toán nội bộ tại Ngân hàng thương mại
• 1.1.3.1. Khái niệm Kiểm toán nội bộ trong Ngân hàng thương mại
• 1.1.3.2. Cơ cấu tổ chức
• 1.1.3.3. Quy trình kiểm toán nội bộ Trong NHTM
• 1.1.3.4. Phương pháp KTNB
• 1.1.3.5. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động KTNB NHTM
• 1.1.4. Kinh nghiệm về tổ chức và hoạt động của kiểm toán nội bộ tại các ngân hàng thương mại
• 1.1.5. Kinh nghiệm trên thế giới về hoạt động kiểm toán
• 1.1.6. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Oceanbank
• 1.2. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN ĐẠI DƯƠNG
• 2.1. Khái quát hệ thống KSNB và giới thiệu Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương
• 2.2. Môi trường kiểm soát
• 2.3. Đánh giá rủi ro
• 2.4. Hoạt động kiểm sát
• 2.5. Thông tin và trao đổi
• 2.6. Hoạt động giám sát
• 2.7. Thực trạng hoạt động KTNB của Oceanbank
• 2.8. Cơ cấu tổ chức của bộ phận KTNB
• 2.9. Quy trình kiểm toán nội bộ tại Oceanbank
• 2.10. Đánh giá thực trạng hoạt động KTNB
• 2.11. Những kết quả đạt được
• 2.12. Nguyên nhân và hạn chế
• 2.13. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM TOÁN NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TNHH MTV ĐẠI DƯƠNG
• 3.1. Định hướng về hoạt động kiểm toán nội bộ tại Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Đại Dương
• 3.2. Phương hướng phát triển của Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương (OceanBank)
• 3.3. Định hướng và mục tiêu hoàn thiện hoạt động kiểm toán nội bộ của Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện kiểm toán nội bộ tại Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương
• 3.4.1. Xây dựng chiến lược phát triển cho kiểm toán nôi bộ
• 3.4.2. Xây dựng cơ cấu tổ chức kiểm toán nội bộ hiệu quả
• 3.4.3. Hoàn thiện hệ thống chính sách của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đại Dương đối với hoạt động kiểm toán nội bộ
• 3.4.4. Xây dựng các chỉ số đánh giá kết quả hoạt động kiểm toán nội bộ
• 3.4.5. Hoàn thiện hoạt động giám sát trong HTKSNB
• 3.4.5.1. Đối với Ngân hàng nhà nước
• 3.4.5.2. Đối với chính phủ và các ban ngành
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 01: CHƯƠNG TRÌNH KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG KHO QUỸ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Toán Nội Bộ Tại Ngân Hàng 55 ký tự

Toàn cầu hóa tạo ra cơ hội và thách thức cho các nền kinh tế, đặc biệt là Việt Nam. Thị trường tài chính, với Ngân hàng thương mại (NHTM) là một thành viên chủ đạo, chịu ảnh hưởng lớn. NHTM đóng vai trò trung gian tài chính, thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Trong quá trình hoạt động, NHTM xây dựng bộ phận kiểm toán nội bộ, tuyến phòng thủ thứ ba, để kiểm tra, đánh giá, giám sát hệ thống kiểm soát nội bộ. Điều này giúp tăng hiệu quả kinh doanh từ các hoạt động như gửi tiền, cho vay, kinh doanh ngoại tệ, mua bán chứng khoán. Theo nghiên cứu của COSO, kiểm soát nội bộ là một quá trình chịu sự chi phối bởi người quản lý, hội đồng quản trị và nhân viên của đơn vị. Nó được thiết lập để cung cấp sự đảm bảo hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu: (i) Sự hữu hiệu và hiệu quả của hoạt động; (ii) Sự tin cậy của báo cáo tài chính; (iii) Sự tuân thủ pháp luật và các quy định.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của Kiểm soát nội bộ

Kiểm soát nội bộ (KSNB) là một quá trình đảm bảo rằng hoạt động của ngân hàng tuân thủ theo quy định, giảm thiểu rủi ro và bảo vệ tài sản. Nó không chỉ là một bộ quy tắc mà là một hệ thống toàn diện bao gồm các chính sách, quy trình và con người. Theo COSO, KSNB cung cấp sự đảm bảo hợp lý, không phải tuyệt đối, rằng các mục tiêu về hoạt động, báo cáo và tuân thủ được thực hiện. Tầm quan trọng của KSNB nằm ở khả năng ngăn chặn và phát hiện sai phạm, gian lận, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và trung thực trong hoạt động tài chính của ngân hàng. Việc thực hiện hiệu quả KSNB giúp nâng cao uy tín của ngân hàng đối với khách hàng, nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

1.2. Mối liên hệ giữa KTNB và Hệ Thống KSNB của NHTM

Kiểm toán nội bộ (KTNB) là một phần quan trọng của hệ thống Kiểm soát nội bộ (KSNB) trong ngân hàng. KTNB đánh giá và giám sát tính hiệu quả của KSNB, đồng thời đưa ra các khuyến nghị cải tiến. KTNB hoạt động độc lập, khách quan, báo cáo trực tiếp cho hội đồng quản trị hoặc ủy ban kiểm toán. Theo tài liệu nghiên cứu, KTNB đóng vai trò như một "tuyến phòng thủ thứ ba" trong hệ thống quản lý rủi ro của ngân hàng, sau các hoạt động tự kiểm soát và kiểm soát tuân thủ. Mối liên hệ chặt chẽ giữa KTNB và KSNB đảm bảo rằng ngân hàng hoạt động một cách an toàn, hiệu quả và tuân thủ pháp luật.

II. Cách Đánh Giá Hiệu Quả KTNB Ngân Hàng Đại Dương 58 ký tự

Đánh giá hiệu quả kiểm toán nội bộ ngân hàng Đại Dương đòi hỏi một quy trình toàn diện, xem xét nhiều khía cạnh khác nhau. Theo các chuẩn mực quốc tế, việc đánh giá phải dựa trên các tiêu chí khách quan, có thể đo lường được. Hiệu quả của KTNB không chỉ thể hiện ở việc phát hiện sai phạm mà còn ở khả năng ngăn chặn rủi ro và cải thiện quy trình. Một hệ thống KTNB hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, tăng cường tuân thủ và bảo vệ tài sản của ngân hàng. Để đánh giá chính xác, cần xem xét cả yếu tố định lượng và định tính, đảm bảo phản ánh đầy đủ giá trị mà KTNB mang lại. Quan trọng là xác định rõ mục tiêu của KTNB và đo lường mức độ đạt được các mục tiêu đó.

2.1. Các Tiêu Chí Định Lượng Đánh Giá KTNB Ngân Hàng

Các tiêu chí định lượng thường tập trung vào số liệu thống kê và hiệu suất hoạt động của kiểm toán nội bộ. Ví dụ, số lượng cuộc kiểm toán được thực hiện trong một kỳ, số lượng kiến nghị được đưa ra và tỷ lệ kiến nghị được khắc phục. Ngoài ra, thời gian hoàn thành một cuộc kiểm toán, chi phí cho hoạt động KTNB so với tổng tài sản của ngân hàng cũng là những chỉ số quan trọng. Các chỉ số này cần được so sánh với các kỳ trước hoặc với các ngân hàng tương đồng để đánh giá sự cải thiện và hiệu quả của KTNB. Việc thu thập và phân tích dữ liệu một cách chính xác là yếu tố then chốt để đảm bảo tính tin cậy của đánh giá.

2.2. Các Yếu Tố Định Tính Quan Trọng Trong Đánh Giá KTNB

Bên cạnh các chỉ số định lượng, các yếu tố định tính đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá toàn diện hiệu quả KTNB. Các yếu tố này bao gồm tính độc lập, khách quan của kiểm toán viên, chất lượng báo cáo kiểm toán, mức độ ảnh hưởng của KTNB đến quyết định quản lý và khả năng đáp ứng yêu cầu của các bên liên quan. Sự chuyên nghiệp và kinh nghiệm của đội ngũ KTNB, văn hóa kiểm toán trong ngân hàng và sự hỗ trợ từ ban lãnh đạo cũng là những yếu tố cần được xem xét. Việc thu thập thông tin định tính có thể thông qua phỏng vấn, khảo sát và đánh giá từ các bộ phận khác trong ngân hàng.

III. Phương Pháp Hoàn Thiện Kiểm Toán Nội Bộ Tại Oceanbank 60 ký tự

Hoàn thiện kiểm toán nội bộ tại Oceanbank đòi hỏi một cách tiếp cận đa chiều, tập trung vào cả cơ cấu tổ chức, quy trình hoạt động và năng lực của đội ngũ kiểm toán viên. Theo luận văn, Oceanbank cần xây dựng chiến lược phát triển KTNB rõ ràng, phù hợp với mục tiêu kinh doanh và quản lý rủi ro của ngân hàng. Việc hoàn thiện cần dựa trên đánh giá thực trạng, xác định điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi. Quan trọng là phải có sự cam kết từ ban lãnh đạo và sự tham gia của tất cả các bộ phận trong ngân hàng để đảm bảo sự thành công của quá trình hoàn thiện. Theo tài liệu, cần xây dựng các chỉ số đánh giá kết quả hoạt động kiểm toán nội bộ.

3.1. Xây dựng Cơ Cấu Tổ Chức KTNB Hiệu Quả tại Oceanbank

Cơ cấu tổ chức KTNB hiệu quả cần đảm bảo tính độc lập, khách quan và khả năng bao quát toàn bộ hoạt động của ngân hàng. Oceanbank cần xem xét lại mô hình tổ chức hiện tại, đảm bảo phân công trách nhiệm rõ ràng, tránh chồng chéo và xung đột lợi ích. Việc thành lập ủy ban kiểm toán trực thuộc hội đồng quản trị là một giải pháp tốt để tăng cường tính độc lập của KTNB. Đồng thời, cần có quy trình tuyển dụng và đào tạo kiểm toán viên chuyên nghiệp, có kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng về hoạt động ngân hàng. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống chính sách của ngân hàng đối với hoạt động kiểm toán nội bộ.

3.2. Quy Trình Kiểm Toán Nội Bộ Tối Ưu Cho Ngân Hàng Đại Dương

Quy trình kiểm toán nội bộ tối ưu cần tuân thủ các chuẩn mực quốc tế và phù hợp với đặc thù hoạt động của Oceanbank. Quy trình cần bao gồm các bước: lập kế hoạch kiểm toán, thực hiện kiểm toán, báo cáo kiểm toán và theo dõi khắc phục. Việc áp dụng phương pháp kiểm toán dựa trên rủi ro (risk-based audit) là một xu hướng hiện đại, giúp tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực có rủi ro cao. Oceanbank cần xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro toàn diện, xác định các rủi ro tiềm ẩn và thiết kế các thủ tục kiểm soát phù hợp. Đồng thời, cần có hệ thống theo dõi và đánh giá hiệu quả các thủ tục kiểm soát để đảm bảo chúng hoạt động hiệu quả.

3.3. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm toán viên

Đội ngũ kiểm toán viên là yếu tố then chốt quyết định chất lượng hoạt động KTNB. Oceanbank cần có chính sách tuyển dụng, đào tạo và phát triển đội ngũ kiểm toán viên chuyên nghiệp, có đạo đức nghề nghiệp và kiến thức chuyên môn vững vàng. Cần có chương trình đào tạo liên tục để cập nhật kiến thức mới về các chuẩn mực, quy định và phương pháp kiểm toán hiện đại. Đồng thời, cần tạo môi trường làm việc khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới và học hỏi lẫn nhau. Việc đánh giá hiệu quả làm việc của kiểm toán viên cần dựa trên các tiêu chí khách quan, công bằng và có sự phản hồi thường xuyên.

IV. Rủi Ro Và Thách Thức Trong KTNB Ngân Hàng Đại Dương 59 ký tự

Hoạt động kiểm toán nội bộ ngân hàng Đại Dương đối mặt với nhiều rủi ro và thách thức, đặc biệt trong bối cảnh ngân hàng đang tái cơ cấu. Các rủi ro có thể phát sinh từ sự thay đổi liên tục trong quy định, sự phức tạp của các sản phẩm tài chính, sự thiếu hụt nguồn lực và sự can thiệp từ bên ngoài. Thách thức lớn nhất là làm thế nào để KTNB có thể hoạt động hiệu quả, đảm bảo tính độc lập, khách quan và cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho ban lãnh đạo. Việc quản lý rủi ro và vượt qua thách thức đòi hỏi sự chủ động, sáng tạo và sự phối hợp chặt chẽ giữa KTNB với các bộ phận khác trong ngân hàng. Cần xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro toàn diện để xác định và ứng phó với các rủi ro tiềm ẩn.

4.1. Các rủi ro thường gặp trong quá trình kiểm toán

Trong quá trình kiểm toán, có nhiều rủi ro tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của công việc. Rủi ro về phạm vi kiểm toán không đầy đủ, rủi ro về mẫu kiểm toán không đại diện, rủi ro về thông tin không chính xác hoặc bị che giấu, rủi ro về áp lực thời gian và rủi ro về xung đột lợi ích. Để giảm thiểu các rủi ro này, kiểm toán viên cần có kế hoạch kiểm toán chi tiết, sử dụng các phương pháp chọn mẫu phù hợp, xác minh tính chính xác của thông tin và duy trì tính độc lập, khách quan trong suốt quá trình kiểm toán.

4.2. Thách thức về nguồn lực và công nghệ

Một trong những thách thức lớn đối với KTNB là sự thiếu hụt nguồn lực và công nghệ. Ngân hàng có thể không có đủ kiểm toán viên có trình độ chuyên môn phù hợp hoặc không có đủ ngân sách để đầu tư vào các công cụ và phần mềm kiểm toán hiện đại. Để vượt qua thách thức này, ngân hàng cần ưu tiên đầu tư vào đào tạo và phát triển đội ngũ kiểm toán viên, đồng thời tìm kiếm các giải pháp công nghệ hiệu quả, tiết kiệm chi phí. Việc áp dụng các phương pháp kiểm toán dựa trên dữ liệu (data analytics) có thể giúp tăng cường hiệu quả và giảm thiểu chi phí kiểm toán.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả KTNB Ngân Hàng 53 ký tự

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào ứng dụng thực tiễn và kết quả KTNB ngân hàng. Nó không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn đi sâu vào phân tích hoạt động KTNB tại một ngân hàng cụ thể, Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương (Oceanbank). Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn chi tiết về quy trình KTNB, các vấn đề tồn tại và các giải pháp khả thi để cải thiện. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các ngân hàng khác, các nhà quản lý và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực KTNB. Quan trọng nhất, nó nhấn mạnh vai trò quan trọng của KTNB trong việc đảm bảo sự an toàn, hiệu quả và tuân thủ của ngân hàng.

5.1. Các kết quả đạt được thông qua việc thực hiện kiểm toán

Việc thực hiện kiểm toán mang lại nhiều kết quả tích cực cho ngân hàng. Nó giúp phát hiện và khắc phục các sai sót, gian lận và vi phạm quy định. Đồng thời, nó giúp cải thiện quy trình kiểm soát nội bộ, nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro. Thông qua kiểm toán, ngân hàng có thể đánh giá được hiệu quả của các chính sách và quy trình, từ đó đưa ra các điều chỉnh phù hợp. Kết quả kiểm toán cũng là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch cải tiến và phát triển hoạt động KTNB trong tương lai.

5.2. Bài học kinh nghiệm từ Oceanbank

Nghiên cứu về KTNB tại Oceanbank mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho các ngân hàng khác. Oceanbank đã trải qua giai đoạn khó khăn và tái cơ cấu, do đó, kinh nghiệm của họ trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống KTNB là vô cùng giá trị. Các ngân hàng có thể học hỏi từ Oceanbank về cách xây dựng cơ cấu tổ chức KTNB hiệu quả, cách thiết kế quy trình KTNB phù hợp và cách quản lý rủi ro trong hoạt động KTNB. Quan trọng nhất, bài học từ Oceanbank nhấn mạnh vai trò của KTNB trong việc đảm bảo sự an toàn và phát triển bền vững của ngân hàng.

VI. Triển Vọng Tương Lai Của KTNB Ngân Hàng Đại Dương 56 ký tự

Triển vọng tương lai của KTNB ngân hàng Đại Dương phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự phát triển của công nghệ, sự thay đổi trong quy định và sự thay đổi trong môi trường kinh doanh. KTNB cần phải thích ứng với những thay đổi này để tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự an toàn và hiệu quả của ngân hàng. Việc áp dụng các công nghệ mới, như trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu, có thể giúp KTNB tăng cường khả năng phát hiện rủi ro và cải thiện quy trình. Đồng thời, KTNB cần phải tiếp tục nâng cao năng lực của đội ngũ kiểm toán viên và xây dựng mối quan hệ tốt với các bộ phận khác trong ngân hàng.

6.1. Ứng dụng công nghệ mới trong hoạt động kiểm toán

Việc ứng dụng công nghệ mới có thể mang lại nhiều lợi ích cho hoạt động kiểm toán. Các công cụ phân tích dữ liệu có thể giúp kiểm toán viên xử lý lượng lớn dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác, từ đó phát hiện các dấu hiệu bất thường và rủi ro tiềm ẩn. Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tự động hóa các tác vụ kiểm toán lặp đi lặp lại, giúp kiểm toán viên tập trung vào các công việc phức tạp và đòi hỏi sự sáng tạo. Ngoài ra, công nghệ blockchain có thể giúp tăng cường tính minh bạch và bảo mật của dữ liệu kiểm toán.

6.2. Đề xuất và Khuyến nghị cho tương lai

Để đảm bảo KTNB ngân hàng Đại Dương có thể phát triển bền vững trong tương lai, luận văn đưa ra một số đề xuất và khuyến nghị. Ngân hàng cần tiếp tục đầu tư vào đào tạo và phát triển đội ngũ kiểm toán viên, đồng thời tạo môi trường làm việc khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới. Ngân hàng cũng cần xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro toàn diện, đảm bảo KTNB có thể tập trung vào các lĩnh vực có rủi ro cao nhất. Quan trọng nhất, cần có sự cam kết từ ban lãnh đạo và sự tham gia của tất cả các bộ phận trong ngân hàng để đảm bảo sự thành công của KTNB.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kiểm toán nội bộ tại các ngân hàng thương mại đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn, hiệu quả hoạt động và quản lý rủi ro. Tại Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đại Dương (Oceanbank) là một trong những ngân hàng có lịch sử phát triển gắn liền với nhiều biến cố tài chính, đặc biệt sau khi chuyển đổi mô hình sở hữu vào năm 2015 với vốn điều lệ 4.000 tỷ đồng. Từ năm 2019 đến 2022, hoạt động kiểm toán nội bộ tại Oceanbank được chú trọng nhằm tái cơ cấu và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong bối cảnh ngân hàng đang trong giai đoạn xử lý nợ xấu và phát triển kinh doanh thận trọng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng kiểm toán nội bộ tại Oceanbank, đánh giá những hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán nội bộ, góp phần đảm bảo an toàn tài chính và phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hoạt động kiểm toán nội bộ trong giai đoạn 2019-2022, với dữ liệu thu thập từ báo cáo nội bộ, tài liệu pháp lý và khảo sát thực tế tại ngân hàng.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cái nhìn toàn diện về hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ tại một ngân hàng thương mại nhà nước, đồng thời góp phần hoàn thiện chính sách quản trị rủi ro, nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng trong bối cảnh hội nhập và biến động kinh tế toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khung lý thuyết kiểm soát nội bộ theo mô hình COSO, bao gồm năm thành phần chính: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát. Mô hình này giúp xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, đảm bảo tính trung thực, tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng lý thuyết kiểm toán nội bộ theo Hiệp hội Kiểm toán nội bộ Mỹ (IIA), nhấn mạnh vai trò độc lập, khách quan của kiểm toán nội bộ trong việc đánh giá và cải thiện hệ thống quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ. Phương pháp kiểm toán nội bộ định hướng rủi ro (Risk-based Audit Approach) được sử dụng để tập trung nguồn lực kiểm toán vào các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, đảm bảo hiệu quả và tính kịp thời của hoạt động kiểm toán.

Các khái niệm chính bao gồm: kiểm toán nội bộ, hệ thống kiểm soát nội bộ, đánh giá rủi ro, phương pháp kiểm toán định hướng rủi ro, tính độc lập trong kiểm toán nội bộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp biện chứng duy vật kết hợp với các nguyên lý khoa học kinh tế để phân tích hoạt động kiểm toán nội bộ tại Oceanbank. Phương pháp so sánh, phân tích và tổng hợp được áp dụng để đánh giá thực trạng và rút ra bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng thương mại trong và ngoài nước.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thứ cấp từ báo cáo thường niên, báo cáo kiểm toán nội bộ, tài liệu pháp luật liên quan như Thông tư 13/2018/TT-NHNN, Thông tư 41/2016/TT-NHNN, cùng các báo cáo đào tạo và khảo sát nội bộ tại Oceanbank. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ hoạt động kiểm toán nội bộ của Oceanbank trong giai đoạn 2019-2022.

Phân tích dữ liệu được thực hiện thông qua đánh giá định tính về quy trình, cơ cấu tổ chức, chính sách và định lượng các chỉ số như số lượng cuộc kiểm toán, số lớp đào tạo, biến động nhân sự, số lượng kiến nghị và mức độ khắc phục. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến năm 2023, bao gồm cả giai đoạn chuyển đổi mô hình và tái cơ cấu ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu tổ chức và môi trường kiểm soát: Oceanbank đã xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ dựa trên Thông tư 13/2018/TT-NHNN với 5 cấu phần cơ bản. Tính đến cuối năm 2022, ngân hàng có 2.202 cán bộ nhân viên, cơ cấu tổ chức gồm Hội đồng thành viên, Ban Kiểm soát, Tổng giám đốc, các khối và chi nhánh. Tuy nhiên, môi trường kiểm soát còn tồn tại hạn chế về số lượng và chất lượng đào tạo nhân sự, với số lớp đào tạo chuyên môn trong quý I và II năm 2022 chỉ đạt khoảng 2 lớp mỗi quý, tăng lên từ quý III năm 2022 do hợp tác với các đối tác bảo hiểm.

2. Thực trạng hoạt động kiểm toán nội bộ: Trong giai đoạn 2019-2022, số lượng các cuộc kiểm toán nội bộ tăng dần, tuy nhiên chất lượng và hiệu quả kiểm toán còn hạn chế do phương pháp kiểm toán truyền thống vẫn chiếm ưu thế, tập trung vào phát hiện sai phạm thay vì đánh giá rủi ro tiềm ẩn. Tỷ lệ kiến nghị được khắc phục trung bình sau mỗi cuộc kiểm toán đạt khoảng 70-80%, cho thấy sự nỗ lực cải thiện nhưng vẫn còn nhiều điểm yếu.

3. Đánh giá rủi ro và phương pháp kiểm toán: Oceanbank áp dụng phương pháp kiểm toán nội bộ định hướng rủi ro theo quy định của NHNN, phân loại rủi ro thành cao, trung bình và thấp để ưu tiên kiểm toán. Tuy nhiên, việc đánh giá rủi ro còn mang tính chủ quan, chưa có hệ thống đo lường và phân tích rủi ro toàn diện theo chuẩn Basel, ảnh hưởng đến hiệu quả lập kế hoạch kiểm toán.

4. Tính độc lập và chính sách cán bộ: Bộ phận kiểm toán nội bộ thuộc quyền quản lý của Ban Kiểm soát, đảm bảo tính độc lập tương đối. Tuy nhiên, chính sách tuyển dụng, đào tạo và đãi ngộ cán bộ kiểm toán chưa thực sự thu hút và giữ chân nhân tài, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực kiểm toán.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên phản ánh thực trạng chung của nhiều ngân hàng thương mại Việt Nam trong việc xây dựng và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ. Việc áp dụng mô hình COSO và chuẩn mực IIA giúp Oceanbank có nền tảng lý thuyết vững chắc, nhưng thực tiễn triển khai còn nhiều khó khăn do hạn chế về nguồn lực, trình độ nhân sự và phương pháp kiểm toán.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, như tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Lâm Đồng hay các ngân hàng quốc tế, việc ứng dụng phương pháp kiểm toán định hướng rủi ro và xây dựng hồ sơ rủi ro chi tiết là yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả kiểm toán. Oceanbank cần học hỏi kinh nghiệm này để cải thiện quy trình và công cụ đánh giá rủi ro.

Việc tăng cường đào tạo, xây dựng chính sách nhân sự phù hợp và đảm bảo tính độc lập của bộ phận kiểm toán nội bộ sẽ giúp nâng cao chất lượng kiểm toán, từ đó góp phần giảm thiểu rủi ro tài chính và nâng cao uy tín ngân hàng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ số lượng cuộc kiểm toán theo năm, bảng thống kê số lớp đào tạo và tỷ lệ khắc phục kiến nghị để minh họa rõ nét hơn về tiến trình cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chiến lược phát triển kiểm toán nội bộ: Thiết lập chiến lược dài hạn gắn với mục tiêu tái cơ cấu và phát triển bền vững của Oceanbank, tập trung vào nâng cao năng lực đánh giá rủi ro và áp dụng công nghệ thông tin trong kiểm toán. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do Ban Kiểm soát phối hợp với Ban điều hành chủ trì.

2. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức kiểm toán nội bộ: Tăng cường tính độc lập và quyền hạn của bộ phận kiểm toán nội bộ, đảm bảo báo cáo trực tiếp lên Hội đồng thành viên và Ban Kiểm soát. Xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả với các phòng ban khác để nâng cao phạm vi và chất lượng kiểm toán. Thực hiện trong 12 tháng, do Ban Kiểm soát và Ban nhân sự triển khai.

3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đẩy mạnh đào tạo chuyên môn, kỹ năng kiểm toán hiện đại, khuyến khích kiểm toán viên đạt chứng chỉ quốc tế như CIA. Xây dựng chính sách đãi ngộ cạnh tranh để thu hút và giữ chân nhân tài. Thời gian thực hiện liên tục, ưu tiên trong 18 tháng tới, do Phòng đào tạo và Ban nhân sự quản lý.

4. Hoàn thiện hệ thống đánh giá và quản lý rủi ro: Áp dụng hệ thống đo lường rủi ro định lượng, xây dựng hồ sơ rủi ro chi tiết cho từng hoạt động, từ đó lập kế hoạch kiểm toán hiệu quả hơn. Kết hợp công nghệ phân tích dữ liệu để phát hiện rủi ro tiềm ẩn. Thời gian triển khai 24 tháng, do Ban kiểm soát và bộ phận kiểm toán nội bộ phối hợp thực hiện.

5. Tăng cường giám sát và kiểm soát chất lượng: Thiết lập quy trình kiểm soát chất lượng kiểm toán nội bộ định kỳ, bao gồm kiểm tra độc lập và phúc tra việc thực hiện kiến nghị kiểm toán. Báo cáo kết quả giám sát lên Hội đồng quản trị hàng quý. Thực hiện liên tục, do Ban kiểm soát và Trưởng kiểm toán nội bộ chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ vai trò, tầm quan trọng của kiểm toán nội bộ trong quản trị rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

2. Bộ phận kiểm toán nội bộ và kiểm soát nội bộ: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về quy trình, phương pháp kiểm toán định hướng rủi ro, giúp cải thiện chất lượng và hiệu quả công việc.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước: Là tài liệu tham khảo để hoàn thiện khung pháp lý, quy định về kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ trong hệ thống ngân hàng.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu về kiểm toán nội bộ, quản trị rủi ro ngân hàng, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn quý giá.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm toán nội bộ tại Oceanbank được tổ chức như thế nào?
   Oceanbank tổ chức bộ phận kiểm toán nội bộ trực thuộc Ban Kiểm soát, với cơ cấu gồm các kiểm toán viên cao cấp, kiểm toán viên chính và trợ lý kiểm toán viên. Bộ phận này thực hiện kiểm toán độc lập, báo cáo trực tiếp lên Ban Kiểm soát và Hội đồng thành viên, đảm bảo tính khách quan và hiệu quả.

2. Phương pháp kiểm toán nội bộ được áp dụng tại Oceanbank là gì?
   Ngân hàng áp dụng phương pháp kiểm toán định hướng rủi ro, tập trung nguồn lực vào các hoạt động, bộ phận có mức độ rủi ro cao. Kế hoạch kiểm toán được xây dựng dựa trên đánh giá rủi ro định kỳ, kết hợp kiểm toán hệ thống và kiểm toán chi tiết.

3. Những hạn chế chính trong hoạt động kiểm toán nội bộ tại Oceanbank là gì?
   Hạn chế bao gồm nguồn nhân lực kiểm toán còn thiếu về số lượng và chuyên môn, phương pháp kiểm toán truyền thống chiếm ưu thế, đánh giá rủi ro mang tính chủ quan, và tính độc lập của bộ phận kiểm toán chưa được đảm bảo tuyệt đối.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kiểm toán nội bộ tại Oceanbank?
   Cần hoàn thiện cơ cấu tổ chức, tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, áp dụng công nghệ và phương pháp kiểm toán hiện đại, xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro định lượng, đồng thời tăng cường giám sát và kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán.

5. Vai trò của kiểm toán nội bộ trong quản trị rủi ro ngân hàng là gì?
   Kiểm toán nội bộ giúp đánh giá, giám sát và cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, phát hiện và ngăn ngừa rủi ro tài chính, hoạt động và tuân thủ pháp luật, từ đó bảo vệ tài sản ngân hàng và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Kết luận

• Kiểm toán nội bộ tại Oceanbank đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động ngân hàng, đặc biệt trong giai đoạn tái cơ cấu từ 2019 đến 2022.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ được xây dựng theo mô hình COSO và quy định của NHNN, tuy nhiên còn tồn tại hạn chế về nguồn lực, phương pháp và tính độc lập.
• Phương pháp kiểm toán định hướng rủi ro được áp dụng nhưng cần hoàn thiện hệ thống đánh giá rủi ro và nâng cao năng lực kiểm toán viên.
• Đề xuất các giải pháp chiến lược, tổ chức, nhân sự và kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán nội bộ, góp phần phát triển bền vững Oceanbank.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng công nghệ mới trong kiểm toán nội bộ là bước đi cần thiết trong 2-3 năm tới để đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro hiện đại.

Các nhà quản lý và chuyên gia kiểm toán nội bộ tại ngân hàng nên triển khai ngay các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả kiểm toán, đồng thời tiếp tục cập nhật kiến thức và công nghệ mới nhằm thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN NỘI BỘ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái quát hệ thống kiểm soát nội bộ của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Kiểm soát nội bộ Qua thời gian, được nhìn nhận qua nhiều quá trình thực hiện nghiên cứu dưới nhiều góc độ của các nhà quản lý dẫn đến xuất hiện các định nghĩa khác nhau về kiểm soát nội bộ. Cho đến nay, quan điểm được chấp nhận và áp dụng rộng rãi là định nghĩa của Committee of Sponsoring Organization. Committee Of Sponsoring Organization (COSO) là một Ủy ban thuộc Hội đồng quốc gia Hoa Kỳ về việc chống gian lận về báo cáo tài chính.

COSO được thành lập nhằm nghiên cứu về kiểm soát nội bộ, cụ thể là nhằm thống nhất định nghĩa về kiểm soát nội bộ để phục vụ cho nhu cầu của các đối tượng khác nhau và đưa ra các bộ phận cấu thành để giúp các đơn vị có thể xây dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả. Báo cáo của COSO được công bố dưới tiêu đề Kiểm soát nội bộ - Khuôn khổ hợp nhất (Internal Control – Intergrated famework) đã định nghĩa “Kiểm soát nội bộ là một quá trình bị chi phối bởi người quản lý, hội đồng quản trị và các nhân viên của đơn vị, nó được thiết lập để cung cấp một sự đảm bảo hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu: (i) Sự hữu hiệu và hiệu quả của hoạt động; (ii) Sự tin cậy của báo cáo tài chính; (iii) Sự tuân thủ pháp luật và các quy định. Các cấu phần hệ thống Kiểm soát nội bộ a) Môi trường kiểm soát: Là nền tảng ý thức, là giá trị văn hóa doanh nghiệp của ngân hàng thể hiện sự nhận thức thống nhất về tầm quan trọng trong hoạt động kiểm soát của toàn bộ cán bộ nhân viên. Môi trường kiểm soát đồng thời cũng chính là nền tảng cho bốn bộ phận cấu thành còn lại của hệ thống Kiểm soát nội bộ nhằm xây dựng những quy tắc về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, quy định nội bộ, các chế độ, phong cách điều hành….

Theo COSO cho rằng: Môi trường kiểm soát bao gồm các tiêu chuẩn, quy trình và cấu trúc của tổ chức, cung cấp nền tảng cho việc thực hiện KSNB tổ chức. Con người chính là yếu tố trung tâm, quan trọng nhất trong môi trường kiểm soát. 7 Cần xây dựng một môi trường văn hóa đạo đức cho doanh nghiệp mà trong đó ban quản lý là những người đi đầu thực hiện, thể hiện tính trung thực, giá trị đạo đức để lan tỏa xuống toàn doanh nghiệp. Việc phát triển nguồn nhân lực là vô cùng quan trọng.

Có được nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, năng động sáng tạo, thích ứng linh hoạt với vị trí công việc và có sự gắn bó lâu dài cùng sự phát triển của tổ chức sẽ tạo ra một lợi thế quan trọng trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên môi trường kiểm soát tốt chưa thể đảm bảo cho các quá trình kiểm soát và cả hệ thống KSNB là tốt. Song môi trường kiểm soát không thuận lợi sẽ ảnh hưởng lớn đến tính hiệu lực, hiệu quả của hệ thống KSNB: Thứ nhất, Yêu cầu thực thi tính chính trực và các giá trị đạo đức truyền đạt thông tin. Đây là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu quả của việc thiết kế, vận hành và giám sát các kiểm soát; Tính chính trực và hành vi đạo đức là sản phẩm của chuẩn mực về hành vi và đạo đức của đơn vị cũng như việc truyền đạt và thực thi các chuẩn mực này trong thực tế.

Việc thực thi tính chính trực và các giá trị đạo đức gồm các nội dung như: biện pháp của Ban Lãnh đạo để loại bỏ hoặc giảm thiểu các động cơ xúi giục nhân viên tham gia vào các hành động thiếu trung thực, bất hợp pháp, hoặc phi đạo đức. Việc truyền đạt các chính sách của đơn vị về tính chính trực và các giá trị đạo đức có thể bao gồm truyền đạt tới nhân viên các chuẩn mực hành vi thông qua các chính sách của đơn vị, các quy tắc đạo đức và bằng tấm gương điển hình. Thứ hai, Sự độc lập của bộ phận kiểm tra. Sự độc lập tương đối của từng cá nhân, thành viên thực hiện nhiệm vụ kiểm tra kiểm soát đảm bảo không bị các lợi ích khác chi phối để đáp ứng cho mỗi nhiệm vụ cụ thể.

Thứ ba, Sự tham gia của Ban quản trị. Ban quản trị có ảnh hưởng đáng kể đến nhận thức về kiểm soát của đơn vị. Ban quản trị có trách nhiệm quan trọng và trách nhiệm đó được đề cập trong các quy định do Ban quản trị ban hành. Ngoài ra, Ban quản trị còn có trách nhiệm giám sát việc thiết kế các thủ tục soát xét tính hiệu quả của KSNB của đơn vị.

Thứ tư, Triết lý và phong cách điều hành của Ban Lãnh đạo. Triết lý và phong cách điều hành của Ban lãnh đạo có nhiều đặc điểm: Quan điểm và hành động của Ban 8 lãnh đạo về việc lập và trình bày báo cáo tài chính (có thể được thể hiện qua việc lựa chọn các nguyên tắc kế toán một cách thận trọng hoặc ít thận trọng khi có nhiều lựa chọn khác nhau về nguyên tắc kế toán, hoặc sự kín kẽ và thận trọng khi xây dựng các ước tính kế toán); Cách tiếp cận đối với việc quản lý và chấp nhận rủi ro kinh doanh; Quan điểm đối với việc xử lý thông tin, công việc kế toán và nhân sự. Thứ năm, Cơ cấu tổ chức. Cơ cấu tổ chức trong đơn vị phản ánh việc phân chia quyền lực, trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi người trong tổ chức ấy cũng như mối quan hệ hợp tác, phối hợp, kiểm soát và chia sẻ thông tin lẫn nhau giữa những người khác nhau trong cùng một tổ chức.

Một cơ cấu tổ chức hợp lý không những giúp cho sự chỉ đạo, điều hành của nhà quản lý được thực hiện thông suốt mà còn giúp cho việc kiểm soát lẫn nhau được duy trì thường xuyên và chặt chẽ hơn. Cơ cấu tổ chức được xây dựng hợp lý trong đơn vị sẽ tạo môi trường kiểm soát tốt và đảm bảo một hệ thống hoạt động xuyên suốt từ trên xuống dưới trong việc ban hành các quyết định. Sự phù hợp của cơ cấu tổ chức phụ thuộc một phần vào quy mô và đặc điểm hoạt động của đơn vị. Thứ sáu, Phân công quyền hạn và trách nhiệm.

Cách thức phân công quyền hạn và trách nhiệm đối với các hoạt động; Cách thức thiết lập trình tự hệ thống báo cáo và sự phân chia quyền hạn và trách nhiệm giữa các cấp. Thứ bảy, Các chính sách và thông lệ về nhân sự. Các chính sách và thông lệ liên quan đến các hoạt động tuyển dụng, định hướng, đào tạo, đánh giá, hướng dẫn, thăng tiến nhân viên, lương, thưởng và các biện pháp khắc phục sai sót. Sự tồn tại của một môi trường kiểm soát thỏa đáng có thể là một yếu tố tích cực của đơn vị.

Tuy nhiên, một môi trường kiểm soát thỏa đáng có thể giúp giảm rủi ro do gian lận nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn gian lận. Ngược lại, những khiếm khuyết trong môi trường kiểm soát có thể làm giảm hiệu quả của các kiểm soát, nhất là đối với gian lận. Hiệu quả của việc thiết kế môi trường kiểm soát liên quan đến sự tham gia của Ban quản trị chịu ảnh hưởng bới các vấn đề như: (1) Sự độc lập của Ban quản trị đối với Ban lãnh đạo và khả năng đánh giá hoạt động của Ban lãnh đạo; (2) Hiểu biết của Ban quản trị về các nghiệp vụ kinh doanh của đơn vị; (3) Mức độ Ban quản trị đánh giá về tính phù hợp của báo cáo tài chính đối với khuôn khổ về lập và 9 trình bày báo cáo tài chính được áp dụng. b) Đánh giá rủi ro: là việc nhận thức và kịp thời phân tích, đánh giá mức độ tác động của biến động, thay đổi bất lợi có thể đe dọa đến việc đạt được các mục tiêu của tổ chức.

Cụ thể đối với ngân hàng là những rủi ro có thể gặp phải trong việc cân bằng tỷ lệ an toàn vốn, thanh khoản trong các kịch bản khác nhau… để xác định khả năng chịu đựng rủi ro của ngân hàng. Trong mỗi đơn vị, dù quy mô và loại hình nào thì cũng phải đối mặt với các loại rủi ro khác nhau. Do vậy, yêu cầu đối với các ngân hàng là nhận thức được rủi ro, đánh giá rủi ro và có biện pháp kiểm soát rủi ro để hạn chế các tổn thất có thể xảy ra. Đánh giá rủi ro chính là việc nhận dạng, phân tích các rủi ro có thể tác động đến các mục tiêu, đánh giá khả năng của những rủi ro xảy ra và trên cơ sở đó xác định các biện pháp nhằm xử lý rủi ro.

Theo COSO, các nguyên tắc đánh giá rủi ro gồm: Nguyên tắc số 6, đơn vị phải thiết lập mục tiêu rõ ràng và đầy đủ để nhận diện và đánh giá rủi ro phát sinh trong việc đạt được các mục tiêu của đơn vị. Các mục tiêu bao gồm: mục tiêu hoạt động, mục tiêu về sự tin cậy của báo cáo tài chính và mục tiêu tuân thủ; Nguyên tắc số 7, đơn vị phải nhận diện rủi ro trong việc đạt được mục tiêu của đơn vị, tiến hành phân tích rủi ro để xác định các loại rủi ro cần được quản trị; Nguyên tắc số 8, đơn vị cần xem xét các loại gian lận tiềm tàng khi đánh giá rủi ro không đạt được mục tiêu. Nguyên tắc số 9, đơn vị cần xác định và đánh giá những thay đổi của môi trường ảnh hưởng đến HTKSNB, bao gồm các thay đổi từ môi trường bên ngoài như tình hình kinh tế, chính trị; Các thay đổi từ môi trường bên trong của đơn vị như phương thức kinh doanh, thay đổi nhân sự quản lý…Do đó, việc nhận diện và đánh giá rủi ro là cơ sở để xây dựng các chính sách quản lý rủi ro trong ngân hàng. c) Hoạt động kiểm soát: Là tập hợp các cơ chế, chính sách, quy trình, quy định nội bộ, xây dựng cơ cấu tổ chức của ngân hàng phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành và được tổ chức thực hiện nhằm phòng ngừa, phát hiện, kiểm soát, xử lý kịp thời rủi ro và đạt được yêu cầu đề ra trong mọi cấp độ, mọi hoạt động.

Khi tiến hành kiểm soát thì các hành động kiểm soát phải đạt được những nội dung sau: (1) Phân chia trách nhiệm thích hợp: Khi phân chia không cho phép một cá nhân hay một bộ phận nào được thực hiện toàn bộ quy trình nghiệp vụ mà phải 10 phân chia cho nhiều bộ phận tham gia.