CHƯƠNG 1: MOT SỐ VẤN DE LÝ LUẬN VE KIỂM SOÁT QUYEN LỰC NHÀ NƯỚC THỜI KỲ PHONG KIEN Ở VIỆT NAM 11. Khái quát về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước thời ky phong kiến ở Việt Nam Trong thời kỳ phong kiến ở Viết Nam, quyển lực nhà nước tập trung vào triểu đình va tang lớp quý tộc. Hệ thống quản lý chính trì trong thời kỳ nay thường được xây dựng đưa trên mô hình phong kiến, trong đỏ Vua là người có quyền lực tối cao và quyền lực được truyền đạt qua hệ thống quan lại tại các cấp bậc khác nhau. Trong đó: Đua là người có quyền lực tôi cao trong triểu đính phong kiến, là người thống trị đất nước, quyết định chính trị, quản lý lãnh thổ và thường được coi là nguồn gốc của quyền lực.
Vua cũng có vai trò thân thánh trong vvan hóa và tôn giáo, được xem là người đại diên của nguyên tắc thiên mệnh. I 1 dinh và quan lại: Triều đính bao gồm các thành viên cia gia định. hoảng gia va các quan lại tại cấp bậc khác nhau. Quan lại là người thực hiện quyển lực của Vua trong các lĩnh vực khác nhau như chính trị, quân sự, pháp.
uất, tài chính va 2 hội Tầng lớp qu} tôc- Quyền lực của tầng lớp quý tộc (dai thân, phủ thân) cũng rất quan trọng trong hệ thống phong kiến Họ thường có quyền kiểm soát lãnh thổ, thu thuế và thực hiện các chức vụ quan trọng tại địa phương. Tầng lớp quý tộc thường được xem la phan của địa chủ va được tôn vinh trong sã hội Đối với hệ thống quản If và chức vụ: Hệ thông chức vụ và quan ly chính trị trong triều đình phong kiến được tổ chức theo cấp bậc và mỗi quan. hệ hình thi. Các vị trí chức vụ được xác định dựa trên tinh hình sã hội, vi thé gia đình vả khả năng công hiển cho triều đính Do điều kiện kinh tế xã hội khác nhau, hoàn cảnh lịch sử cụ thể khác nhau nên sự xuất hiện của nhả nước phong, không giống nhau.
Xã hội phong kiến có kết cầu phức tap, trong đó có hai giai cấp cơ ban là địa chủ phong kiến vả nông dân, ngoài ra còn có các tang lớp khác như thơ thủ công, thị dan. Giai cấp địa chủ phong kiến được phân chia thanh nhiều đẳng cấp khác nhau phụ thuộc vào chức tước, phẩm ham, đất đai, tải sản. Nông dân la ‘v6 phân đông đảo nhất trong xã hội phong kiến nhưng đồng thời cũng lả đổi tương bi áp bức, bóc lôt năng né, do vay, đầu tranh giai cấp trong xã hồi thường xuyên say ra. Cho nên tùy vào từng giai đoạn cụ thể sẽ có những sự thay đôi phủ hợp với tinh hình thực tiễn.
Khái niệm và ý nghĩa của kiểm soát quyền lực nhà nước thời ky phong kiến ở Việt Nam 1. Khái niệm của kiểm soát quyền Inc nhà nước thời kỳ phong kiến. Trong thời ky phong kiến, “quyén lực” va “nhả med" đã luôn song thành cùng nhau. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn “guyén iực nhà nước thời ie phong kién” cân phải lâm rõ nhiêu góc độ.
Dau tiên theo Từ didn Tiếng Việt vé luật học ta có các định nghĩa Quyền là "điểu mà pháp luật hoặc xã hội công nhận cho được lưỡng được lầm, được đôi lỗi. Những điễu do địa vi hay chức vụ được làm“ Có thể hiểu rằng đây chính 1a sự thừa nhận những việc được làm trong phạm vi cho phép Lực là “sức, sức mạnh”. thé hiện khả năng của chủ thể Tổng hop lai quyên lực là sức mạnh được thừa nhận của chủ thể nảy đối với chủ thể khác, khiến chủ thể khác phải thực hiện ý chí của minh. Quyển lực đã hiện hữu từ khi con người được sinh ra, từ lúc chưa hình thảnh nhà 021) T.
độn Tag Me NEB Hing Đức Tin NgônngiÖợc, 815 ‘Boing Phd 2021) Từ din Ming Milt NOD Hing Đức, Tiên Ngsn gt lọc tr 197 nước thì khí đó quyển lực hòa nhập cùng cộng đồng cho đến khi mã tất cả mọi người trong xã hội đều có quyền ngang nhau. Về Nha nước được hiểu 1a tổ chức chính trị của xã hội, công cụ cơ bản của quyển lực chính t trong xã hôi có giai cấp. Nha nước là một bô phan quan trong của kiến trúc thương ting, khi mả nhả nước không chỉ phan ánh ma con phục vụ những quan hệ sản xuất nhất định, những lợi ích của giai cấp chiếm địa vị thông trị vé kinh tế trong xã hội nhất định. Ở đây đổi với Chế đô phong kiến thi đây là công cu để thực hiện bao vé lợi ích cơ bản, lâu dài của nhà vua, giai cấp thống trị Ket th giai cắp của nhà nước phong kiến nói clang.
quyền lực của nhà nước phong kiến tập trung chủ yếu vào việc dan áp và bóc lột người dân lao động. Các quyển lợi của nông dân vẫn chưa được dé cao khi ho bi bóc lột sức lao động Xét về tính xã hội, nhà nước phong kién nói chung: Sứ mệnh của nha nước phong kiên la tổ chức và quản lý các mat của đời sống xã hồi. Nhà nước đại diện thực hiên hoạt đông quân lý zã hồi. Nha nước phong kiến đã quan têm nhiều đến việc giải quyết những vẫn dé chung cho toàn zã hội.
Đã lắng nghe để xác định một số quyền cơ bản cho người dân. Do vậy, các hoạt động, kinh tế xã hội của nha nước cũng thiết thực hơn. 'Về kiểm soát được hiểu là sự kiểm tra, xem xét nhằm ngăn ngừa những, sai pham về một vấn để trong phạm vi nhất định nào đó. Đổi tương chiu sự kiểm soát sẽ là tất cả các chủ thể liên quan tới van dé thực hiện kiểm soát.
“X⁄ết theo ngiĩa rồng, kiểm soát quyển lực nha nước chính là việc thiết kế tổ chức và thực thi quyên lực nha nước đúng mục đích, hiệu quả nhất. Để đạt được mục tiêu nay, việc tổ chức và thực hiện quyển lực nhà nước phải tuên theo các nguyên tắc nhất đính và kiểm soát quyển lực nba nước cũng phải thống nhất trên cơ sỡ các nguyên tắc đó, chẳng hạn như các nguyên tắc: Quyên lực thuộc vẻ nhân dân, nguyên tắc pháp quyển, nguyên tắc công khai minh bach, “Xét theo ngiãa hẹp kiểm soát quyển lực nha nước lả toàn bộ những cách thức, quy trinh, quy định ma dựa vào đó nhà nước và xã hội có thể ngăn. chăn và loại bé những hành đông sai trai của nha nước, phát hiên và điều chỉnh việc thực thi quyển lực dim bão mục đích và hiệu quả của quyển lực nhà nước, Tw các phân tích trên, có thể nhận thay rằng “Kiểm soát quyền lực nhà. xước thời ib phong kiến" là những bién pháp được sử dung để ngăn chăn và loại bô các rũi ro, hành vi sai trải của các đối tương thực hiền quyển lực nha nước thời kỳ phong kiến, nhắm đảm bảo rằng quyển lực nhả nước được sử dụng đúng mục dich va mang lai hiện quả cao từ đó én định zã hội 1.
Ý nghĩa của kiểm soát quyền lực nhà nước thời ky phong kiến Sự kiểm soát quyền lực trong thời ky phong kiến là một yếu tổ cực ky cần thiết để đảm bão công bang, én định va phát triển xã hội. Bởi rằng trong giai đoạn lịch sử này, quyển lực thường tập trung vào một số các quý tộc, hoảng tộc, đặc biệt là nhà vua. Quyền lực lớn vậy sẽ dem theo nhiễu rũ ro và vấn dé đổi với xã hội. Với quyền lực lớn trong tay các vấn dé lạm quyền, thiếu công khai mình bạch, chí công vô tư trong quản lý luôn là vấn để thường trực.
Khi quyên lực không được kiểm soát, người nắm giữ quyên lực. sử dung để đạt được mục tiêu cá nhân ma không xem xét lợi ích của người dân, công đông. Điều này dẫn đến những xung đột va bắt Gn trong xã hội, đặc biệt là một xã hội phân hóa giai cấp như xã hội phong kiến. Chính vi thé một cơ chế kiểm soát quyên lực hợp lý sẽ là thứ cần thiết để trói quyên lực trong phạm vi kiểm soát.
Từ đó kiểm soát quyên lực giúp đảm bảo sự dn định x4 hội, ngăn ngửa các cuộc xung đốt, lạm quyển gây ra những tiêu cực trong sã hội 10 Tiếp đến việc kiểm soát quyền lực sẽ không chỉ giúp sã hôi dn định ma ngay cả nội bô bộ máy nhà nước én định Béi trong thời kỳ này việc độc quyền quyển lực là một van để diễn ra trong thời ky Phong kiến. Việc cân một cơ chế giám sát để quyền lực được thực hiện đúng với chức năng các cơ quan déra Cuối cùng, việc kiểm soát quyền lực giúp dim bao phát triển xã hội va kinh tế bên vững, Khi quyền lực không được kiểm soát, xã hội thường bi han. chế, kim kẹp. Chính vì vậy, việc thiết lập các hệ thống kiểm soát quyển lực như hệ thông phân chia quyển lực, phát triển luật pháp va phan nào đó khuyến.
khích gia tri dân chủ là không thể thiếu trong việc đổi phó với những thách thức zẽ hội va chính tr trong thời kỳ phong kiên. Đối trong, chủ thể, nội dung, phương thức kiểm soát quyền lực nhà nước thời ky phong kiến ở Việt Nam. Đối trong kiểm soát. Doi tượng của kiểm soát quyền lực nhà nước là tat cả các tổ chức, cả nhân nắm giữ va thực hiện quyền lực nhà nước.
Đổi với thời kỳ phong kiến ở Việt Nam, thì Nha vua va hệ thông quan lại chỉnh là những cá nhân, tổ chức nắm giữ toàn quyển lực nha nước phong kiến. Chính vì vay đây chính là đổi tượng kiểm soát quyên lực nha nước thời kỷ phong kiển. Nhà vua được xem lả "thiên mệnh” và đặc biết lả thuyết "tôn quân quyên" theo đó nha vua là biểu tương tối cao của quyển lực Cùng đó các mô hình nha nước phong kiến đều tập trung quyển lực vao tay nhà vua, cho nên trong nha nước phong kiến quyển lực của nha vua vô cùng lớn, ngoài ra quyển lực nha vua là sự chuyển giao “cha truyén con nối” một hình thức độc quyền quyền lực, chính vì vay ma nguy cơ chuyên quyên, lộng quyền cũng rat cao. Cho nên đây là đối tượng dau tiên cẩn phải kiểm soát quyên lực trong nhả nước phong kiến " Tiếp đến trong triéu đính, đưới Nha vua chính là các quan thần - những người ở gan với nhà vua, chiu trách nhiệm trực tiếp trong việc thực thi va duy.
trì quyển lực của triéu đình.