Chương 1: NHỮNG VAN BE CHUNG VE TOI MUA BAN TRÁI PHÉP CHAT MA TÚY. 111 Khái niệm tội mua bán trái phép chất ma túy.1 Khái niệm tội Mua bán trái pháp chất na túy. ‘Téi mua bán trái phép chất ma tủy là tội được quy định tại chương các tôi phạm vẻ ma túy tại chương XX B 6 luật hình sự năm 2015, sửa dai, bé sung năm. Tuy nhiên, trong BLHS 2015 va các văn ‘ban hướng dẫn chỉ tiết thi hành BLHS 2015 thì chưa có định nghĩa cụ thể về thuật ngữ “Tôi mua bán trái phép chất ma tíy ” cần hiểu theo từng từ ngữ nghĩa của từ theo ngôn ngữ học vả theo các quan điểm của các nhả nghiên cứu.
Cụ thể như sau Theo Từ điển Hán Việt, “ma” có nghĩa là tê liệt hoặc “iảm mê mẫn” hoặc lâm cho tế liệt, “tir” có ngiĩa là say hoặc lâm cho say sưa". Do đó, thuật ngữ “ma túy ” được xác định la một danh từ dùng để chỉ chất thuốc có kha năng gây. a hiện tương thân kinh tế liệt va dùng nhiều chất nay sẽ bị nghiện. et dưới gúc độ pháp lý hay dưới gúc đô khoa học, hiện nay thuật ngữ “chất ma túy ” được định nghia theo nhiều quan điểm khác nhau.
Trên phương. diện quốc té, các chuyên gia nghiên cứu về ma tủy của Liên Hợp Quốc cho ring “Ma tí là các chất hóa học có nguồn gốc tự nhiên và nhân tạo kit xâm nhập vào cơ thé con người sẽ có tác dung làm thay đỗi tâm trang, ý thức và tri hiệ làm con người bi lề thuộc vào ching. gật nên những tốn thương cho từng cá nhân và công déng"?. Trong hệ thống các văn ban pháp luật nói chung quy định về chất ma túy của Việt Nam, tại khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chồng ma túy năm.
Chất ma tiy là các chất gậy nghiện. chất hưởng thẫn được quy đinh trong các danh muc do Chính phũ ban hành”. Còn theo quan điểm của một sé nba nghiên cứu khoa học pháp lý thi “Chất ma túy thuộc sự điều chinh của pháp luật Hình sự là các chất gậy nghiện, chất hướng thin ở dang tự nhiên hoặc dang tông hợp có trong lương thé tích: ham lượng nhất ãình theo quy dinh của pháp inet’? Theo Đại từ điển tiếng Việt. "Mua là ding tién bac để đổi lầy hàng hóa, vật chat, tiên của” và “Bứn 1a đem đổi hàng hóa để lấy tiền" Theo Từ điển tiếng Việt thi thuật ngữ “ima bán" được hiểu là: “hảnh vi trao đối giữa hai bên trong đồ người nma hàng hay dich vụ nhận được quợi sở hiểu hằng hóa (hey dich vu) từ người bản hay người làm dich vụ bằng cách trả một số tiền theo giá cả hat bên théa thuận, hoặc giá cả hợp pháp do nhà nước guy đinh chinh thức "Dim Vin Qué G006), Bah hận hoa học BS hit Bàn sự (Phincde 1 phan.
Tập 4) Wi Cedi Quốc gà FaNG tt R Fr Ngc Bing (987), Phing chẳng Ha nh mong nhà ming Neb gio đc và NOD Công matin dân, Bí Nei ˆ Trần Mạnh Bà (2011) a số rấn để lý hận và thực da trọng hoạt động do tái danh đối với tội mua bán. srá phệp Điểm nh, Toản vin tae sith, Dasboe Qube ổn Ha Neu 14 “gua Nar ¥ 0990), Đạtừ đa Tang Việt Ne Vanhou thing tn, 956 8 4 Trai phép được hiểu là việc ma pháp luật không cho phép thực hiện Theo tì6t/#&n ae ae Ce Bá ái NHEỹ GáCHGÿNH? được hiểu la: “Bán hay mua mua dé bán lại; vận chuyển ma túy đỗ bán cho người khác; tàng trit đỗ bán lại hoặc sản xuất ra chất ma tiy khác đỗ bán lại trái phép; hoặc đùng ma tiy dé đỗi lay hàng hóa hoặc dimg hàng hóa để at idy ‘ma tp." Củn theo quan điểm của tác giả giáo trình luật Hình sự Việt Nam (tập 2) của trường Đại hoc Luật Ha Nội thi: “enh ví mma bản trái pháp chất ma tiy là hành vi trao đỗi trái pháp chất ma túy dười bắt ki hình thức nào “5 ‘Nhu vay, để dua ra được khái niệm tôi mua ban trái phép chất ma túy, cần. khẳng định tội phạm nay có đây đủ những đặc điểm chung của tội phạm được quy định trong BLHS 2015 gém: Tính nguy hiểm cho xã hội, tính trai pháp luật hình sự, tinh có lỗi, do người có năng lực trách nhiêm hình sự thực hiện va tinh phải chiu hình phạt. Déu hiệu có tính nguy hiểm cho sã hội thể hiện qua việc phạm tôi gây ra hoặc de doa gây ra thiệt hại ding kể cho quan hệ xã hội được luật hình sự bao vệ và người thực hiện hánh vi gây thiệt hại đó phải có lỗi.
Tinh nguy hiểm cho sã hội bao hm tính gây thiệt hại về khách quan va tính có lỗi thuộc v chủ quan của tội pham. Hành vi gây thiệt hai bi coi 18 có lỗi nếu chủ thể đã lựa chon, quyết định thực hiện hanh vi dé khi có đũ diéu kiện lựa chon và quyết định xử sự khác không có hai cho zã hội. Tôi phạm mua bán trái phép chất ma tủy được thực hiện bởi cá nhân có năng lực trách nhiệm hình sự vả đạt đô tuổi luật định. Dâu hiệu nay đòi hdi người thực hiện hành vi phạm tội có kha năng nhận thức vả khả năng điều khiển hành vi đồng thời đạt độ tudi chiu trách nhiệm hình sự theo luật quy định tại điều 12 BLHS 2015 khi thực hiện tội phạm nay.
Đông thời với việc thỏa mãn dầu hiệu trên, tội mua bán trải phép chất ma túy có dầu hiệu phải chíu hình phạt, bi de doa phải chịu biến pháp cưỡng chế nhà nước nghiêm khắc nhất là hình phạt được quy định tại các khoản tương ứng ở điệu 251 BLHS năm 2015 ` Viện ngôn ngấ (1904), "Từ điện ng Pet” Nob Đã Nẵng tr 412. Giáo nh Tết Ho sự Fee Nem, Tập 3 Trường Đạthọc Lait Hà Nội Ne Công eamanhữn din, Hi NỘI, ‘204 9 Trong lịch sử lập pháp Việt Nam chưa có Bộ luất Hinh sự nảo quy đính. về khái niệm thé nao là mua bán trái phép chất ma túy. BLHS 2015 không quy định cu thể vẻ hành vi mua bán trái phép chất ma tủy mà hành vi mua bán trái phép chất ma túy được hướng dẫn trong Thông tư sé 8/VBHN - BCA ngày 31 tháng 12 năm 2015 tiểu mục 3.3 phẩn II như sau.
"Mua bản trái phép chất ma tiy” là mộttrong các lành vi sau đi a) Bán trái phép chất ma tiy cho người khác (không pin tide vào nguôn gốc chất ma típ do đâu mà có) bao gồm cả việc bán hộ chất ma tiy cho người khác để hướng tiền công hoặc các lợi ích Rhác; b) Mua chất ma tiy nhằm bán trải phép cho người khác, ©)-Xm chất ma túy nhằm bán trải phép cho người khác, 4) Ding chất ma túy nhằm trao đối thanh toán trải pháp (không piu thuộc vào nguồn gỗc ch ‘ma tiy do đu mei có) 3) Dũng tài sẵn không phải l tiền đem trao ai, thanh toản. lấy ch ma tp nhằm bản lại trải phép cho người khác, @) Tang trữ chất ma tiy nhằm bản trea pháp cho người Khác, £) Vân cinyễn chất ma tiy nhằm bán trái phép cho người khác. Người 16 chức, người nit gine, người ghip sức cho người thực hiện một trong các "Hành vi mma bán trái pháp chất ma tiy được hướng dẫn từ điễm a đồn até g tiễu mic 3 3 này đều bị truy củ! trách nhiềm hình sự về tôi mma bán phép chất ma ty. Theo hướng dẫn trên thì người thực hiện một hoặc nhiều dạng hanh vi trong 7 hành vi trên và những người ding pham đều bi truy cứu trách nhiệm hình sự vẻ tội mua ban trải phép chất ma tủy.
Từ những phân tích tr |, có thé đưa ra khái niệm tội mua ban trái phép chất ma túy như sau: “Tôi mua bán trái phép chất ma típ là hành vi mua, bám, trao đối thanh toán trái phép chất ma tíy, 16 chức, xúi gine, ghúp sức thực hiện én vi mua bám, trao đối Rhông pin timộc vào nguồn gốc ma túy do đâu mà có, do người có năng lực trách nhiêm hình sự và đi tudi chin trách nhiệm hình sự thực "hiên bằng lỗi cổ j 10 12 Khái quát lich sử lập pháp Việt Nam về tội mua bán trái phép chất ma túy.1 Quy định về tội mua bán trái phép chất ma túy trong Bộ luật Hình: sự năm 1985. Bộ luật hình sự năm 1985 được Quốc hội thông nước Cộng hòa xã hội chủ nghfa Việt Nam thông qua ngày 27/6/1985, có hiệu lực thi hảnh ngày 1/1/1986 là Bộ luật hình sự đầu tiên của nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Viet Nam. Bộ luật hình sự năm 1985 ra đời có ý ngiữa rất lớn trong công cuộc đu tranh phòng chồng các loại tội pham nói chung va tội phạm vé ma túy nói riếng Bộ luật hình sự năm 1985 không có quy định về tôi mua bán trái phép chất ma túy, ma tủy chỉ bị coi là một loại hang cắm chứ không phải mốt loại mang tính chất nguy hiểm Ở thời kì nay, các cơ quan tiễn hảnh tô tung có xử lý hành vi mua bán trải phép chất ma túy nhưng ở dưới dạng buôn lâu hoặc mua ban hàng cắm. Co hai điều luật liên quan đến tối pham ma tủy la điều 97 “Tội >uân lậu hoặc vận chuyễn trái phép hàng hỏa, tiền tô qua biên giới" và điêu 166 quy định vẻ “Tội buôn bán hoặc tầng trit hàng cắm”.
Các hành vi mua tên trải phép chất ma túy qua biến giới sẽ bị xử lý theo điều 97 BLHS năm 1985 va hành vi mua ban trái phép chất ma túy trong nước sẽ bi xử lý theo quy định tai điều 166 BLHS 1985 Trước tình hình tôi pham vé ma túy ngiy cảng gia tăng, công tác đấu. tranh phòng, chống tôi pham ma túy trở thành nhiệm vụ chung của tất cả các quốc gia trên thé giới. Trong lan sửa đổi đầu tiên của BLHS 1985 vào ngày 28 tháng 12 năm 1989 đã bỗ sung thêm một điều luật mới là Điểu 96a. “Tối sả xuất, tàng trữ: mua bán, vận chuyén trái phép các chất ma tiy ‘Hanh vi mua ban trái phép chất ma tủy vẫn được quy định trong một điều luật ghép cùng với các tội sin xuất, tang trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy mà chưa có điều luật riêng zử lý hành vi mua bán tréi phép chất ma túy.
Ngày 1/9/1997 Chủ tịch nước Công hòa sã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ra quyết định số 798/QD ~ CCT vẻ việc tham gia 3 Công tước về kiểm soát ma túy. Sau khi trở thành thành viên của các Công tước vẻ kiểm soát ma tủy, nước ta đã tiến hành. " sửa đổi BLHS năm 1985.