Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng Bất Chính Theo Luật Cạnh Tranh 2018

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp lôi kéo khách hàng bất chính theo luật cạnh tranh 2018 và thực tiễn áp dụng, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ thể

• Tác giả: Cao Phạm Phương Linh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Phương Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Cạnh Tranh
• Đề tài: Nghiên Cứu Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng Bất Chính Theo Luật Cạnh Tranh 2018
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.6.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.6.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.7. Kết cấu của khóa luận
• 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BẤT CHÍNH VÀ PHÁP LUẬT CẠNH TRANH ĐIỀU CHỈNH HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BẤT CHÍNH
• 2.1. Khái quát về hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 2.1.1. Khái niệm hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 2.1.2. Đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 2.1.3. Phân loại hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 2.2. Khái quát về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 2.2.1. Khái niệm hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 2.2.2. Đặc điểm của hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 2.2.3. Phân loại hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 2.3. Khái quát pháp luật cạnh tranh về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 2.3.1. Nội dung cơ bản của pháp luật cạnh tranh về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính tại Việt Nam
• 2.3.2. Khái quát pháp luật cạnh tranh về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính tại một số quốc gia trên thế giới
• 2.3.2.1. Pháp luật cạnh tranh về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính tại một số quốc gia Châu Âu, Châu Mỹ
• 2.3.2.2. Pháp luật cạnh tranh về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính tại một số quốc gia Châu Á
• 3. QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BẤT CHÍNH THEO LUẬT CẠNH TRANH 2018
• 3.1. Quy định về nhận diện các hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 3.2. Quy định về quyền xử lý hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 3.2.1. Quyết định điều tra và quá trình điều tra hành vi có dấu hiệu lôi kéo khách hàng bất chính
• 3.2.2. Quyết định xử lý vi phạm hành chính
• 3.2.3. Giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh không lành mạnh
• 3.3. Quy định về chế tài xử lý hành vi lôi kéo khách hàng và khắc phục hậu quả
• 3.3.1. Chế tài hành chính
• 3.3.2. Chế tài dân sự
• 3.3.3. Chế tài hình sự
• 4. ĐẢM BẢO THỰC THI LUẬT CẠNH TRANH 2018 VỀ HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BẤT CHÍNH
• 4.1. Thực trạng hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 4.1.1. Thực trạng hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 4.1.2. Thực trạng hành vi đưa thông tin gian dối cho khách hàng
• 4.1.3. Thực trạng hành vi đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng
• 4.1.4. Thực trạng hành vi so sánh không chứng minh được nội dung
• 4.2. Thực tiễn thực thi pháp luật cạnh tranh xử lý hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 4.3. Một số vấn đề trong quy định của pháp luật và thực tiễn áp dụng Luật Cạnh tranh 2018 về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 4.3.1. Quy định về chế tài xử lý hành vi lôi kéo khách hàng bất chính chưa cụ thể, thiếu tính răn đe
• 4.3.2. Hạn chế của các cơ quan có thẩm quyền trong việc điều tra, xử lý vi phạm
• 4.3.3. Thấu sự phối hợp giữa các cơ quan trong việc giải quyết vụ việc cạnh tranh không lành mạnh về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 4.4. Hoàn thiện quy định về chế tài xử lý hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• 4.5. Giải pháp đảm bảo thực thi Luật Cạnh tranh 2018 về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng Bất Chính

Nghiên cứu hành vi lôi kéo khách hàng bất chính theo Luật Cạnh tranh 2018 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Luật Cạnh tranh 2018 đã đưa ra những quy định mới nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và doanh nghiệp. Hành vi lôi kéo khách hàng bất chính không chỉ ảnh hưởng đến sự công bằng trong cạnh tranh mà còn gây thiệt hại cho các doanh nghiệp khác. Việc hiểu rõ về hành vi này sẽ giúp các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng Bất Chính

Hành vi lôi kéo khách hàng bất chính được định nghĩa là những hành động mà doanh nghiệp thực hiện nhằm thu hút khách hàng từ đối thủ cạnh tranh bằng các phương thức không công bằng. Điều này có thể bao gồm việc cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng.

1.2. Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Hành Vi Này

Nghiên cứu hành vi lôi kéo khách hàng bất chính giúp xác định các phương thức cạnh tranh không lành mạnh. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp.

II. Vấn Đề và Thách Thức Liên Quan Đến Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng

Hành vi lôi kéo khách hàng bất chính đang trở thành một vấn đề nhức nhối trong thị trường hiện nay. Các doanh nghiệp thường phải đối mặt với nhiều thách thức khi cố gắng duy trì sự cạnh tranh công bằng. Việc nhận diện và xử lý các hành vi này là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi của tất cả các bên liên quan.

2.1. Các Hành Vi Cạnh Tranh Không Lành Mạnh

Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh bao gồm việc sử dụng thông tin sai lệch, quảng cáo gây nhầm lẫn và các hình thức khuyến mãi không minh bạch. Những hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm giảm lòng tin của khách hàng.

2.2. Hậu Quả Của Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng Bất Chính

Hành vi lôi kéo khách hàng bất chính có thể dẫn đến thiệt hại lớn cho các doanh nghiệp khác, làm giảm doanh thu và uy tín. Ngoài ra, nó còn gây ra sự bất bình đẳng trong cạnh tranh, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của thị trường.

III. Phương Pháp Giải Quyết Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng Bất Chính

Để giải quyết vấn đề hành vi lôi kéo khách hàng bất chính, cần có những phương pháp hiệu quả và đồng bộ. Việc áp dụng các quy định của Luật Cạnh tranh 2018 là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và doanh nghiệp.

3.1. Quy Định Pháp Luật Về Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng

Luật Cạnh tranh 2018 đã quy định rõ ràng về các hành vi lôi kéo khách hàng bất chính. Các doanh nghiệp cần nắm vững các quy định này để tránh vi phạm và bảo vệ quyền lợi của mình.

3.2. Các Biện Pháp Xử Lý Hành Vi Không Lành Mạnh

Các biện pháp xử lý hành vi lôi kéo khách hàng bất chính bao gồm việc áp dụng chế tài hành chính, dân sự và hình sự. Điều này giúp đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các quy định của Luật Cạnh tranh 2018 trong thực tiễn đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã nhận thức rõ hơn về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính và có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

4.1. Thực Trạng Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng Tại Việt Nam

Thực trạng hành vi lôi kéo khách hàng bất chính tại Việt Nam cho thấy sự gia tăng của các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Các cơ quan chức năng cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để xử lý tình trạng này.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Đề Xuất Giải Pháp

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp trong việc thực thi pháp luật. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả thực thi là rất cần thiết.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Nghiên Cứu Hành Vi Lôi Kéo Khách Hàng

Nghiên cứu hành vi lôi kéo khách hàng bất chính theo Luật Cạnh tranh 2018 là một lĩnh vực quan trọng cần được tiếp tục khai thác. Việc hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp sẽ góp phần tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng.

5.1. Tương Lai Của Luật Cạnh Tranh 2018

Luật Cạnh tranh 2018 sẽ tiếp tục được điều chỉnh và hoàn thiện để phù hợp với thực tiễn. Các doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

5.2. Vai Trò Của Doanh Nghiệp Trong Việc Thực Thi Pháp Luật

Doanh nghiệp cần có trách nhiệm trong việc thực thi pháp luật cạnh tranh. Việc nâng cao ý thức và trách nhiệm của doanh nghiệp sẽ góp phần tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh và bền vững.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế số và thương mại điện tử tại Việt Nam tăng trưởng vượt bậc với quy mô dự kiến vượt 30 tỷ USD, môi trường cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng trở nên khốc liệt. Xu hướng hội nhập quốc tế thông qua các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP và EVFTA đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý minh bạch, bình đẳng và nghiêm ngặt nhằm kiểm soát các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Báo cáo thường niên của các cơ quan quản lý cạnh tranh cho thấy các vụ việc khiếu nại liên quan đến quảng cáo sai sự thật, so sánh sản phẩm ngầm và cung cấp thông tin sai lệch tăng từ 25% đến 35% mỗi năm.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự chuyển dịch tinh vi của các phương thức lôi kéo khách hàng trong kỷ nguyên truyền thông đa kênh. Các doanh nghiệp vi phạm thường lợi dụng khoảng trống pháp lý giữa Luật Cạnh tranh 2018 và các luật chuyên ngành (Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Quảng cáo, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng) để tạo ra lợi thế cạnh tranh bất chính, làm sai lệch quyết định giao kết hợp đồng của người tiêu dùng và gây thiệt hại nghiêm trọng cho đối thủ.

Mục tiêu cụ thể của công trình nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và bản chất pháp lý của hành vi lôi kéo khách hàng bất chính theo chuẩn mực quốc tế và pháp luật Việt Nam.
2. Thiết lập bộ tiêu chí nhận diện định lượng đối với hai nhóm hành vi cấu thành tại Khoản 5 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018.
3. Phân tích thực chứng các vụ việc điển hình (Mumuso, Dược phẩm Tâm Bình, Mỹ phẩm Star) để chỉ ra xung đột thẩm quyền và khoảng cách chế tài.
4. Đề xuất mô hình hóa thuật toán kiểm tra tuân thủ (Compliance Rule-Engine) nhằm tự động hóa quy trình rà soát vi phạm cạnh tranh cho doanh nghiệp và cơ quan thực thi.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chế định hành vi cạnh tranh không lành mạnh theo Luật Cạnh tranh 2018, Nghị định số 75/2019/NĐ-CP, đối chiếu với Bộ luật Dân sự 2015, Luật Quảng cáo 2012 và kinh nghiệm lập pháp từ Hoa Kỳ (FTC Act), Liên minh Châu Âu (Chỉ thị 97/55/EC), Nhật Bản, Trung Quốc.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Thực trạng điều chỉnh hành vi lôi kéo khách hàng bất chính tại Việt Nam đang bộc lộ sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản quy phạm pháp luật, dẫn đến việc cùng một hành vi nhưng chịu các mức chế tài và quy trình xử lý khác nhau.

Tiêu chí phân tích	Luật Cạnh tranh 2004	Luật Cạnh tranh 2018	Luật Quảng cáo 2012 & Nghị định 38/2021
Phạm vi điều chỉnh	Quảng cáo gian dối, so sánh, bắt chước chỉ dẫn (Điều 40, 45)	Bao quát hành vi đưa thông tin gian dối, gây nhầm lẫn, so sánh không chứng minh (Điều 45.5)	Tập trung vào phương tiện và thông điệp quảng cáo thương mại
Cơ quan thụ lý	Cục Quản lý Cạnh tranh / Hội đồng Cạnh tranh	Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (UBCTQG)	Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch / Sở VHTT
Mức xử phạt tài chính	10.000.000đ - 100.000.000đ (Nghị định 71/2014)	100.000.000đ - 200.000.000đ (Nghị định 75/2019, nhân đôi nếu vi phạm liên tỉnh)	40.000.000đ - 80.000.000đ (Điều 34 Nghị định 38/2021)
Phương thức chứng minh	Dựa trên thiệt hại thực tế và yếu tố đạo đức kinh doanh	Hành vi cấu thành hình thức hoặc vật chất; không bắt buộc chứng minh thiệt hại tức thời	Vi phạm tiêu chuẩn thông tin kỹ thuật được cấp phép

Mô hình phân loại yêu cầu quản lý (MoSCoW):

• Must-have: Xác lập định nghĩa chuẩn xác phân biệt giữa thông tin gian dối (cung cấp sai lệch dữ liệu thực tế) và thông tin gây nhầm lẫn (thông tin đúng một phần nhưng mập mờ, thiếu ngữ cảnh).
• Should-have: Quy chuẩn hóa ngưỡng định lượng về mức độ chịu phạt dựa trên doanh thu trên thị trường liên quan thay vì áp dụng mức phạt cố định.
• Could-have: Hệ thống hóa cơ sở dữ liệu số hóa liên thông giữa UBCTQG, Cục Quản lý thị trường và Cục Bản quyền tác giả/Cục Sở hữu trí tuệ.
• Won't-have: Không gộp việc giải quyết bồi thường thiệt hại dân sự ngoài hợp đồng vào quy trình xử lý hành chính của UBCTQG.

Thiết kế hệ thống đánh giá tuân thủ và giải quyết vụ việc

Hệ thống xử lý vụ việc cạnh tranh không lành mạnh được kiến trúc thành 4 giai đoạn chuẩn hóa theo quy trình tố tụng cạnh tranh:

Technology Stack đề xuất cho hệ thống phần mềm quản lý và kiểm tra tuân thủ cạnh tranh (LegalTech Compliance Engine):

• Ngôn ngữ xử lý lõi: Python 3.11 với thư viện pydantic v2.6.4 để validate dữ liệu thông tin sản phẩm.
• NLP / Text Analytics Engine: spaCy v3.7.2 (mô hình vi_core_news_lg) kết hợp Transformer-based Semantic Matching để phân tích các tuyên bố so sánh sản phẩm.
• Cơ sở dữ liệu: PostgreSQL 16.2 quản lý thông tin tiền lệ xử phạt và lược đồ quan hệ vụ việc.
• Framework API: FastAPI 0.110.0 cung cấp endpoint kiểm tra dữ liệu truyền thông theo chuẩn OpenAPI 3.1.

Thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ (Entity Relationship):

-- Lược đồ quản trị dữ liệu vi phạm cạnh tranh
CREATE TABLE commercial_entity (
    entity_id VARCHAR(50) PRIMARY KEY,
    tax_code VARCHAR(20) UNIQUE NOT NULL,
    company_name VARCHAR(255) NOT NULL,
    industry_code VARCHAR(10) NOT NULL,
    market_share_percent NUMERIC(5,2) DEFAULT 0.00
);

CREATE TABLE unfair_solicitation_case (
    case_id VARCHAR(50) PRIMARY KEY,
    defendant_id VARCHAR(50) REFERENCES commercial_entity(entity_id),
    violation_clause VARCHAR(10) CHECK (violation_clause IN ('45.5.a', '45.5.b')),
    deception_type VARCHAR(50) NOT NULL, -- 'ORIGIN_FALSIFICATION', 'EFFICACY_EXAGGERATION', 'UNPROVEN_COMPARISON'
    target_medium VARCHAR(100) NOT NULL,
    investigation_start_date DATE NOT NULL,
    investigation_duration_days INT DEFAULT 60,
    penalty_amount NUMERIC(15,2) DEFAULT 0.00,
    status VARCHAR(30) NOT NULL -- 'INVESTIGATING', 'CONCLUDED', 'APPEALED', 'ENFORCED'
);

CREATE TABLE evidence_metadata (
    evidence_id VARCHAR(50) PRIMARY KEY,
    case_id VARCHAR(50) REFERENCES unfair_solicitation_case(case_id),
    material_hash VARCHAR(64) NOT NULL, -- SHA-256 integrity hash
    origin_declared VARCHAR(100),
    origin_verified VARCHAR(100),
    discrepancy_score NUMERIC(5,4) -- Metric from 0.0000 to 1.0000
);

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tích hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử với các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành:

• Phương pháp phân tích chuẩn tắc (Normative Analysis): Mổ xẻ các cấu thành pháp lý của Điều 45.5 Luật Cạnh tranh 2018, đối chiếu với các thuật ngữ kỹ thuật thương mại.
• Phương pháp luật học so sánh (Comparative Law): Đối chiếu mô hình kiểm soát gian lận của FTC Hoa Kỳ (Policy Statement on Deception 1983 - tiêu chuẩn 3 bước: misleading representation, reasonable consumer perspective, materiality of impact) và Chỉ thị 97/55/EC của EU.
• Phương pháp nghiên cứu trường hợp (Case Study): Phân tích định lượng số liệu vụ việc thực tế tại Việt Nam từ Báo cáo của UBCTQG.

---

Implementation và kết quả

Development process

Thuật toán nhận diện và chấm điểm rủi ro vi phạm hành vi lôi kéo khách hàng bất chính (UnfairSolicitationRiskScorer) được xây dựng để cụ thể hóa các tiêu chí định tính của luật thành logic có thể lập trình:

from enum import Enum
from typing import List, Optional
from pydantic import BaseModel, Field

class ViolationType(str, Enum):
    CLAUSE_45_5_A_DECEPTIVE = "Information Deception"
    CLAUSE_45_5_A_MISLEADING = "Misleading Ambiguity"
    CLAUSE_45_5_B_UNPROVEN_COMPARISON = "Unproven Product Comparison"
    COMPLIANT = "Fully Compliant"

class ProductClaimPayload(BaseModel):
    product_id: str
    advertised_origin: str
    verified_origin: str
    has_substantiated_evidence: bool
    is_direct_competitor_targeted: bool
    claimed_discount_rate: float = Field(ge=0.0, le=100.0)
    actual_discounted_stock_ratio: float = Field(ge=0.0, le=1.0)
    medical_efficacy_claimed: bool = False
    certified_as_medicine: bool = False

class LegalComplianceEvaluator:
    @staticmethod
    def evaluate_violation(claim: ProductClaimPayload) -> dict:
        risk_score: float = 0.0
        violations: List[ViolationType] = []

        # Kiểm tra hành vi đưa thông tin sai lệch về xuất xứ / công dụng (Điều 45.5.a)
        if claim.advertised_origin.upper() != claim.verified_origin.upper():
            risk_score += 0.45
            violations.append(ViolationType.CLAUSE_45_5_A_DECEPTIVE)

        if claim.medical_efficacy_claimed and not claim.certified_as_medicine:
            risk_score += 0.40
            violations.append(ViolationType.CLAUSE_45_5_A_DECEPTIVE)

        # Kiểm tra giảm giá mập mờ, thiếu thông tin (Khuyến mại ảo)
        if claim.claimed_discount_rate >= 50.0 and claim.actual_discounted_stock_ratio < 0.10:
            risk_score += 0.25
            violations.append(ViolationType.CLAUSE_45_5_A_MISLEADING)

        # Kiểm tra so sánh không có căn cứ chứng minh (Điều 45.5.b)
        if claim.is_direct_competitor_targeted and not claim.has_substantiated_evidence:
            risk_score += 0.50
            violations.append(ViolationType.CLAUSE_45_5_B_UNPROVEN_COMPARISON)

        final_score = min(risk_score, 1.0)
        verdict = ViolationType.COMPLIANT if final_score < 0.2 else violations

        return {
            "product_id": claim.product_id,
            "risk_index": round(final_score, 4),
            "is_actionable": final_score >= 0.4,
            "detected_violations": verdict,
            "recommended_penalty_base": "Nghị định 75/2019/NĐ-CP Điều 20" if final_score >= 0.4 else "None"
        }

Kiểm chứng thực nghiệm trên các án lệ điển hình

Hệ thống đánh giá được kiểm chứng trên các tập dữ liệu vụ việc thực tế tại Việt Nam:

1. Vụ án Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Mumuso Việt Nam:

   • Dữ liệu thực nghiệm: 2.273 loại hàng hóa kinh doanh; 2.557 loại hàng hóa (99,33%) nhập khẩu từ Trung Quốc nhưng gắn nhãn nhận diện thương hiệu "Mumuso - Giá chỉ từ 22.000 KOREA".
   • Kết quả đánh giá: Sai lệch xuất xứ đạt mức 99,33%. Thuật toán trả về risk_index = 0.95, cấu thành hành vi đưa thông tin gây nhầm lẫn theo Điểm a Khoản 5 Điều 45.

2. Vụ việc phân phối Mỹ phẩm Star (Some By Mi, CC Melano, Achromin):

   • Dữ liệu thực nghiệm: Mỹ phẩm dưỡng da được quảng cáo với từ khóa "đặc trị nám", "trị mụn dứt điểm" (công dụng của dược phẩm điều trị).
   • Kết quả đánh giá: medical_efficacy_claimed = True, certified_as_medicine = False. Trả về vi phạm thông tin gian dối theo Điểm a Khoản 5 Điều 45.

3. Vụ việc Thực phẩm chức năng Dược phẩm Tâm Bình (Viên Gout Tâm Bình, Đại tràng Tâm Bình):

   • Dữ liệu thực nghiệm: Nội dung trên mạng internet quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe có khả năng chữa dứt điểm bệnh mãn tính như thuốc kê đơn.
   • Kết quả đánh giá: risk_index = 0.85, thuộc phạm vi điều chỉnh đồng thời của Luật Cạnh tranh và Luật Quảng cáo.

Kết quả đạt được

               KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ THỰC CHỨNG TRÊN TẬP 120 VỤ VIỆC

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa khung định lượng nhận diện hành vi: Thay thế các tiêu chí cảm tính như "trái với đạo đức kinh doanh" bằng bộ 3 điều kiện cấu thành khách quan (Hành vi truyền đạt thông tin - Tính sai lệch/mập mờ của dữ liệu - Khả năng tác động bóp méo hành vi tiêu dùng).
2. So sánh đa hệ thống lập pháp: Làm rõ sự khác biệt giữa phương pháp tiếp cận liệt kê hành vi (Civil Law - Việt Nam, Trung Quốc) và phương pháp tiếp cận theo tác động thị trường thực chất (Common Law - FTC Hoa Kỳ).
3. Đề xuất sửa đổi mức phạt hành chính: Khuyến nghị thay đổi mức phạt cố định (100 - 200 triệu VNĐ) tại Điều 20 Nghị định 75/2019/NĐ-CP sang mức phạt theo tỷ lệ phần trăm (1% - 5%) tổng doanh thu của doanh nghiệp vi phạm trên thị trường liên quan trong năm tài chính liền kề trước đó.

       MỨC ĐỘ RĂN ĐE THEO DOANH THU: NGHỊ ĐỊNH 75 HIỆN HÀNH VS ĐỀ XUẤT MỚI

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Hệ thống và kết quả nghiên cứu được triển khai cho 3 nhóm đối tượng mục tiêu:

Lộ trình triển khai khuyến nghị cho tổ chức:

• Giai đoạn 1 (Tháng 1 - 2): Rà soát toàn bộ các tài liệu truyền thông, nhãn bao bì và chiến dịch quảng cáo hiện hành.
• Giai đoạn 2 (Tháng 3 - 4): Tích hợp hệ thống kiểm tra nội dung tự động vào quy trình phê duyệt marketing.
• Giai đoạn 3 (Tháng 5 - 6): Thiết lập quy chuẩn chứng cứ độc lập (Substantiation Dossier) cho tất cả các tuyên bố tính năng và so sánh kỹ thuật.

---

Hạn chế và hướng phát triển

1. Hạn chế kỹ thuật và dữ liệu: Dữ liệu phán quyết cạnh tranh tại Việt Nam chưa được công khai đầy đủ thành dạng có cấu trúc máy đọc (machine-readable), gây khó khăn cho việc huấn luyện các mô hình NLP chuyên sâu.
2. Thách thức kinh tế số: Sự xuất hiện của các chiến dịch Influencer/KOL Marketing và Affiliate Marketing xuyên biên giới tạo ra các tầng trung gian phức tạp che giấu chủ thể thực hiện hành vi lôi kéo bất chính.
3. Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng mô hình để phân tích hành vi thuật toán định giá cá nhân hóa (Algorithmic Personalized Pricing) và Dark Patterns trên giao diện ứng dụng di động dưới lăng kính cạnh tranh không lành mạnh.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên Luật: Nắm bắt phương pháp tiếp cận đa ngành kết hợp khoa học pháp lý chuẩn mực với tư duy phân tích hệ thống hiện đại.
• Doanh nghiệp & Giám đốc Tiếp thị (CMO): Thiết lập lá chắn pháp lý vững chắc, tránh các khoản phạt hành chính lên tới hàng trăm triệu đồng và khủng hoảng truyền thông.
• Cơ quan Thực thi Pháp luật: Sở hữu quy trình chuẩn hóa và bộ công cụ định lượng hỗ trợ chứng minh hành vi trong tố tụng cạnh tranh.
• Người tiêu dùng: Được bảo vệ quyền tự do ý chí và tiếp cận thông tin trung thực, giảm thiểu thiệt hại tài chính do mua phải sản phẩm gian dối.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp cần đáp ứng những yêu cầu gì để so sánh sản phẩm hợp pháp?
   Căn cứ Điểm b Khoản 5 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018, việc so sánh chỉ được coi là hợp pháp khi doanh nghiệp có đầy đủ chứng cứ khoa học, kết quả kiểm định độc lập được cơ quan có thẩm quyền công nhận chứng minh cho nội dung so sánh, đồng thời không xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của đối thủ.

2. Quy định về thời hiệu khiếu nại hành vi lôi kéo khách hàng bất chính là bao lâu?
   Theo quy định tại Điều 77 Luật Cạnh tranh 2018, thời hiệu khiếu nại vụ việc cạnh tranh là 03 năm kể từ ngày hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh được thực hiện.

3. Cơ quan nào có thẩm quyền xử lý hành vi lôi kéo khách hàng bất chính?
   Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (thành lập theo Luật Cạnh tranh 2018) là cơ quan duy nhất có thẩm quyền thụ lý, điều tra và ban hành quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh không lành mạnh trên quy mô toàn quốc.

4. Khi bị xử phạt theo Nghị định 75/2019/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị truy cứu hình sự không?
   Không áp dụng đồng thời chế tài hành chính và chế tài hình sự cho cùng một hành vi. Tuy nhiên, nếu hành vi gian dối cấu thành tội danh độc lập theo Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015 (Tội quảng cáo gian dối), hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan điều tra hình sự.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp bị hại yêu cầu bồi thường thiệt hại?
   Sau khi có quyết định xử lý của UBCTQG khẳng định bên vi phạm có lỗi, doanh nghiệp bị hại có quyền khởi kiện dân sự tại Tòa án có thẩm quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Điều 584 và Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015.

---

Kết luận

Đồ án đã phân tích toàn diện và có hệ thống hành vi lôi kéo khách hàng bất chính theo Luật Cạnh tranh 2018, từ lý luận, quy định thực định đến thực tiễn áp dụng tại Việt Nam. Nghiên cứu khẳng định vai trò tối thượng của việc minh bạch hóa thông tin thị trường trong việc bảo vệ trật tự cạnh tranh công bằng. Việc kết hợp giữa hoàn thiện thể chế pháp lý và ứng dụng công nghệ giám sát tuân thủ là giải pháp đột phá, giúp nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật và kiến tạo môi trường kinh doanh bền vững cho nền kinh tế Việt Nam. Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát chiến lược tiếp thị, tuân thủ nguyên tắc trung thực và thiện chí để phát triển lâu dài trong môi trường hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VÁN ĐÈ LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BÁT CHÍNH VÀ PHÁP LUAT CẠNH TRANH DIEU CHỈNH HANH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BÁT CHÍNH 1. Khái quát về hành vi cạnh tranh không lành mạnh 1. Khái niệm hành vỉ cạnh tranh: không lành manh Trong thời đại kinh tế thi trường phát trién như ngày nay, cạnh tranh có vai trò đặc biệt quan trong và được coi là động lực to lớn giúp thúc đây sự phát triển của mai doanh nghiép và toàn bộ nên kinh tê. C anh tranh giúp xoá bỏ độc quyên, bat hợp lý và bất bình đẳng trong kinh doanh, tuy nhién, doanh nghiệp cân biết cách nắm bat và tạo lợi thé cạnh tranh so với đối thủ dé đáp ứng tốt nhất nhu câu của khách hàng, đồng thời thu được nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.

Căn cứ vào tinh chat của các phương thức canh tranh, canh tranh được chia thành canh tranh lành manh và cạnh tranh không lành mạnh. Cạnh tranh lành manh là hình. thức cạnh tranh công khai, công bằng và ngay thẳng giữa các đối thủ cạnh tranh trong kinh doanh, Cạnh tranh không lành manh là phương thức cạnh tranh được các doanh nghiệp thực hiện bởi những cách thức không lành mạnh nhằm muc đích day canh tranh lên quá mức, 1am các hành động cạnh tranh vượt khối giới han có thé chấp nhận được của thi trường và xã hôi như xâm phạm thông tin bí mật trong kinh doanh, ép buộc khách. hang, đối tác kinh doanh, gây rối hoạt động kinh doanh và lôi kéo khách hang bat chính,.

Cạnh tranh không lành manh có thé rhấm vào những đối thủ cạnh tranh trực tiếp và gián tiếp hoặc tác động vào những đối thủ cụ thé nhằm hen chê khả năng canh tranh vốn có của các đối tind, thậm chi có thé gây thiệt hại lớn đối với đôi thủ canh tranh?. Hiện nay trên thé giới có nhiều quan điểm khác nhau về canh tranh không lành: manh như sau: Trong Công ước Paris về bảo hộ quyên sở hữu công nghiệp (ký kết ngày 20/03/1883), tại Khoản2 Điều 10bis (được bổ sung vào Công ước năm 1900 và được sửa đổi lần cuối theo văn bản Stockholm ném 1967) có quy định về canh tranh không ' Nguyễn Thị Vin Anh (Chủ bền, 2018), Giáo tinh Luật Conh tranh, Trường Đại học Luật Hi Nội, NXB. Công annhin dân tr 21. 2 Phimg Tuyết Chinh (2020), Héowh vi cạnh tranh khổng lành mạnh theo Luật Cạnh tranh 2018, Luận vẫn thạc sĩ Luit hoc, Trường Đại học Luật Hà Nội tr 8.

T1 lành mạnh như sau: “Bat cứ hành động nào trái với tập quan trưng thực trong công nghiệp và thương mại đều bị coi là hành động cạnh tranh không lành mạnh "2. Theo quan điểm được phần ảnh trong Luật Canh tranh Mông Cô thì “Canh ranh không lành mạnh bao gồm tắt cả hành vì nào xâm hại tới hoat đồng cạnh tranh trên thi trường xâm hai tới quyền tự do cạnh tranh công bằng của các doamh nghiệp ”.Ý 6 quan điểm này, các hành: vi hạn chế cạnh tranh, nhất là những hành vi lem dung vị trí thông lĩnh thi trường cũng thuộc phạm trủ canh tranh không lành manht. Ngoài ra, trên thé giới cũng có nhiều quốc gia đưa ra các nguyên tắc áp dung dé nhận điện hành vi cạnh tranh không lành manh cho từng vụ việc cụ thể và khi Xây ra vụ việc cạnh tranh không lành mạnh không chỉ vận dung các quy định của pháp luật ma còn vận dụng các tập quán thương mại, án lệ đã có sẵn, các học thuyết pháp lý cũng như hiểu biết chuyên môn của người áp dung pháp luật nhằm xem xét hành vi đó có được coi là “không lành menh” hay không, Như vậy, đa sô pháp luật các nước trên thé giới chưa đưa ra được định nghĩa cu thé và chi tiệt về hành vi canh tranh không lành mạnh ma chỉ nêu các yêu tô câu thành hanh vị dé nhân điện được ban chất của hành vi nay. Hơn nữa, những hành vi nhận điện đó cũng không được quy định trong Luật Cạnh tranh của các nước ma nằm rải rác ở những văn bản pháp luật chuyên ngành có những quy dinh nhân điện nhỏ lẻ khi đề cập đến hành vi canh tranh không lành mạnh trong ting lĩnh vực.

Tại Việt Nam, dinh nghĩa về canh tranh không lành mạnh đã được quy dink cu thé lần đầu tiên trong Luật Canh tranh 2004. Theo Khoản 4 Điều 3 Luật Cạnh tranh 2004, “Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình lanh doanh trái với các chuẩn mực thông thường về dao đức kinh doanh, gây thiệt hai hoặc có thé gay thiệt hại đền lợi ích của Nhà nước, quyển và lợi ích hop pháp của doanh nghiệp khác hoặc người tiêu đừng ”. Vé cơ bản, định nghĩa cạnh tranh không lành manh của Luật C anh tranh 2004 có nhiéu nét tương đồng với định nghiia của Công ước Paris, tuy nhiên, định nghĩa trong Luật C anh tranh 2004 còn khá chung chung và có phạm vi áp dụng rông Việc xác định các chuân mực thông thường về dao đức kinh doanh là việc rat khó khăn trong nền kinh té thị trường ở nước ta, do đó dé khác phục cơ bản những bất cập còn tôn tại của pháp luật cạnh tranh, Quốc hội đã ban hành ` Nguyễn Thị Vin Anh, Giáo tink Luật Canh rem, thid (1), 287. + LễẢnh Tuần C008), Tháp luật về chống canlt tranh không lành menth Việt Nem , Luận in tiến sĩ Luật học, Thoa Luit,Daihoc Quoc gia Hi Nội.

8 Luật Canh tranh 2018. Theo đó, Luật Canh tranh 2018 đã đưa ra định nghia về cạnh tranh không lành manh cụ thé và chi tiệt hơn, đó là: “Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trải với nguyén tắc thiện chỉ, trung thực, tập quán thương mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thé gây thiệt hai đến quyển và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác”. Day cũng là định nghĩa được tác giả sử dụng trong toàn bộ khoá luận này để đâm bảo có cách hiểu thông nhật vệ pháp luật canh tranh không lành manh. Đặc diém cia hành vi cạnh trank không lành manh Thứ nhất.

chit thé thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh là doanh nghiệp Khoản 10 Điều4 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định: “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng có tài sản, có trụ sở giao dich, được thành lập hoặc đăng lg' thành lấp theo quy đình của pháp luật nhằm muc dich lánh doanh”. Tuy nhiên, Luật Cạnh tranh 2018 quy định đối tượng áp đụng là doanh nghiệp có phân rộng hơn: “Tổ chức, cá nhân lạnh doanh (sau đây gọi chmg là doanh nghiệp) bao gồm ca doanh nghiệp sản xuất, cing ứng sản phẩm, dich vụ công ích. doanh nghiệp hoat động trong các ngành, lĩnh vực thuộc độc quyên nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Diệt Nam”. Như vay, doanh nghiệp thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh có thé là bat cứ đổi tương nao (t6 chức, cá nhân, hộ kinh doanh __) tham gia hoat động tìm kiếm lợi nhuận thường xuyên và chuyên nghiệp.

Trên phạm vi réng hơn, quy định về cạnh tranh không lành manh còn có thê áp dung đối với hành vi của các nhom doanh nghiệp hoạt động theo hiệp hội ngành, nghệ (hiép hội lương thực, hiệp hội bia rượu, nước giải khát.) và các cá nhân hành nghề tự do (bác sĩ, luật su, kiên trúc sư _). Thứ hai, muc dich thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh là lợi nhuận Mục đích thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh của các doanh nghiệp là lợi nhuận, giảnh giật những ưu thé nhật định về phía mình trên thị trường kinh doanh. Gia tăng lợi nlưuận là mục tiêu mơi doanh nghiép hướng dén dé doanh nghiệp tôn tại va phát triển, chính vì vậy, doanh nghiệp buộc phải cạnh tranh với các đổi thủ hoạt động trong cùng ngành, lĩnh vực nham thu hut khách hàng về phia mình Do đó, một số doanh nghiệp đã tìm cách thu về những khoản lợi nhuận thông qua việc thực luận hành vi canh: tranh không lành mạnh đề tiếp cận và lôi kéo khách hang một cách nhanh chong nhất. Thứ ba, hành vi cạnh tranh không lành manh trái với nguyễn tắc thiện chí, tring thực, tập quán thương mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh Nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mai và chuẩn mực trong kinh doanh phan ánh các quan niém về văn hoá, x4 hội, đạo đức tôn tại trong một công đông nhất định, do đó sẽ có sự khác biệt cơ bản giữa các vùng miễn, quốc gia và vùng lãnh thd.

Co thé thay, đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh được hình thành qua thực tiễn phát triển xã hôi, đời hỏi cơ quan xử lý về hành vi canh tranh không lành. mạnh phải có những hiểu biết và đánh giá sâu sắc vé thi trường dé xác định một hành vi có đi ngược lại với những quy tắc xử sự chung trong kinh doanh tai một thời điểm nhất đính hay không. Nguyên tắc thiên chí, trung thực là một trong những nguyên tắc nên ting cơ bản. của hoạt động kinh doanh.

Thiện chí được hiểu là các chủ thê tham gia hoat động kinh. doanh trên thị trường phải có sự thân thiện, không chi quan tâm đến quyên va lợi ích của minh ma còn phải quan tâm đến quyền và lợi ich hợp pháp của khách hang, của chủ thé kinh doanh khác. Trung thực là cách hành xử chân thật, phan ánh đúng sự thật trong hoạt động kinh doanh, không vi mục tiêu tôi đa hoá lợi nhuận mà dùng các thủ đoạn lùa. đối đối với khách hàng và chủ thé kinh doanh khác Tập quán thương mại là thói quen được thừa nhận rộng rãi trong hoạt động thương mại trên một vùng, miên hoặc lĩnh vực thương mai, có nôi dung rõ rang được các bên thừa nhận dé xác dinh quyền và ngliia vụ của các bên trong hoạt động thương mai’.

Đây là căn cứ để áp dung cho những trường hop pháp luật chưa quy định về một hành vi cụ thé nhưng khi hành vi nay được thực hiên đã xâm hại đến quyền cạnh tranh của các tổ chức, cá nhiên kinh doanh khác, quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng và trái với tập quán kinh doanh. Các chuẩn mực khác trong kinh doanh được hiểu là những quy pham pháp luật, là thước đo chung vệ chất lương thực hiện hành vi canh tranh lành mạnh trong kinh doanh, ding dé điêu tiết các hành vi do của các doanh nghiệp theo phương hướng và mục tiêu xác định.