Chương 1 : Đặt vấn dé Chương 2 : Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu Chương 3 : Tình hình cơ bản Chương 4 : Kết quả nghiên cứu và thảo luận Chương 5 : Kết luận và kiến nghị Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Đặc điểm của cây sao su 2.1 Đặc điểm sinh học Cây cao su có nguồn gốc từ vùng sông Amazôn của Brazin, được du nhập và trồng ở Việt Nam từ năm 1897 cho đến nay. Cây cao su là loại cây thích hợp với vùng xích đạo hay vùng nhiệt đới (từ 13° vĩ tuyến Bắc đến 13° vĩ tuyến Nam). Tuy nhiên cũng có thể trồng những vùng có vĩ tuyến cao hơn (từ 18-24” vĩ tuyến Bắc ). Ở Việt Nam cây cao su được trồng thích hợp nhất là vùng Đông Nam Bộ Nhiệt độ thích hợp cho cây cao su khoảng 25°C-28°C, cây cũng có thể chịu lạnh được nhưng không dưới 10°C trong thời gian không quá nửa tháng Lượng mưa trung bình hàng năm đối với cây cao su phải từ 1.
Do không phải tưới tiêu nên lượng mưa ảnh hone lớn đến sự sinh trưởng và cho san lượng mủ của cây Cây cao su là loại cây ưa nắng, giờ nắng thích hợp nhất là khoảng 1. Gổ cao su tương đối mém và dễ gãy, rễ bám yếu vì vậy tốc độ gió phải nhỏ hơn 3m/s mới thích hợp cho cây cao su đứng vững Đất trồng cao su bằng phẳng (độ dốc<8%, tức 5°) là thích hợp nhất, tuy nhiên độ dốc lớn hơn vẫn trồng được nhưng phải trồng theo đường đồng mức, kết hợp chống xói mòn trồng cây phủ đất. Đất càng cao cây càng chậm phát triển, năng suất thấp. Đất sâu rất thích hợp cho việc trồng cây cao su nhưng phải có khả năng thoát nước tốt, không nên trồng cao quá 500m (so với mặt nước biển ) đối với vùng xích đạo, 400m đối vùng nhiệt đới ee — a — Đất phải giữ ẩm và có độ màu mỡ, tránh được những vùng có đá ong cạn hơn 1m.
Chất hữu cơ đạt khoảng 36% trọng lượng, đất khô là tốt nhất. Đất đỏ rất thích hợp với cao su, đối với đất xám do nghèo đinh dưỡng hơn nên phải kéo dài thời gian kiến thiết cơ bản. Đất phải có thành phần sét ở mặt từ 20-25% là thích hợp. Độ pH khoảng từ 4,5-5,0 là lý tưởng cho cây sinh trưởng và phát triển ®Tóm lại : hội tụ những điều kiện khí hậu, thời tiết như trên là thích hợp để trồng cây cao su 2.2 Đặc điểm kỹ thuật Cây cao su là loại cây trồng lâu năm (từ 35-40 năm) nên ngay từ lúc mới trồng, chăm sóc, cho đến lúc khai thác phải tuân thủ một chế độ nghiêm ngặt về kỹ thuật.
Đặc biệt cây cao su rất mẫn cảm với các loại sâu, nấm gây bệnh nên việc chăm sóc cây cao su phải thường xuyên và kịp thời Giai đoạn kiến thiết cơ bản của cây cao su là khá dài (6 năm cho đất đồ và 7 năm cho đất xám ). Thời gian hoàn vốn chặm khoảng (12-14 năm ). Đầu tư vốn cao so với các loại cây công nghiệp dài ngày khác. Thời gian sản xuất kéo dài, rải điều hơn 10 tháng trong năm (vào tháng 1-2 cây thay lá nên cây không khai thác ).
Ham lượng mủ cao su khô không đều giữa các tháng trong năm, diéu đó được thể hiện trong bảng sau: Bảng 1 : Hàm Lượng Cao Su Khô Biến Động Trong năm Quý Tỷ trọng sản lượng (%) _Hàm Lượng BQ cao su khô (%) J 9-11 35-41 i 13-20 30-35 II 28-31 27-28 IV 38-42 25-26 Nguồn : Phòng kỹ thuật Trong quý IV cây cao su cho sản lượng cao nhất (vì đây là mùa mưa), nhưng ngược lại hàm lượng cao su khô thấp nhất. Còn trong quý I sản lượng thấp nhất nhưng hàm lượng cao su khô lại cao nhất (vì đây là mùa khô) Cây cao su là loại cây tương đối dễ tính, ít mất mùa, ở miền Đông Nam Bộ nhất là các tỉnh như Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh,.thường có mưa dầm vào giữa tháng 9 nên phải ngừng cạo 5-7 ngày, việc khai thác mủ cây cao su theo quy trình kỹ thuật được tiến hành vào sáng sớm (5-10 giờ sáng ) là thời gian thích hợp cho mủ chảy nhiều, mủ cao su dé bị động lại sau khi khai thác từ 4- 6 giờ nên phải dùng thuốc chống đông Năng suất cây cao su nếu được chăm sóc và khai thác đúng định mức, thường tang dần và cao nhất vào những năm 16-17 và sau đó giảm dần. Theo các nhà kỹ thuật thì chu kỳ kinh doanh cây cao su kéo đài từ 20-25 năm thì chất lượng mủ dat hiệu quả nhất Vậy từ những đặc điểm sinh học, kỹ thuật của cây cao su. Cho phép các nhà kỹ thuật đưa ra được khoảng thời gian kinh doanh hiệu quả nhất là 20-25 năm.
Nhưng đối với một nhà kinh tế thì chu kỳ kinh doanh hiệu quả nhất của cây cao su là ở thời điểm nào ? Để giải đáp điều này tôi tiến hành nghiên cứu với những chỉ tiêu kinh tế để xác định hiệu quả sản xuất kinh doanh của cây cao su 2.2 Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cây cao su Để cho việc nghiên cứu có khoa học tôi đã sử dụng các chỉ tiêu sau để phục vụ cho nghiên cứu : Gọi B; là dòng thu tiền tệ suốt cả chu kỳ kinh doanh vườn cây bao gồm: Gia trị thu được từ bán sản phẩm mủ khai thác, giá trị thu hổi sau khi thanh lý vườn cây còn lại Gọi C; là dòng chỉ tiền tệ của một chu kỳ kinh doanh vườn cây bao gồm: Chi phí cho năm trồng mới, chi phi cho những năm kiến thiết cơ bản, chi phí cho giai đoạn sản xuất kinh doanh vườn cây, chi phí bảo hiểm (y tế, xã hội, cộng đồng ).1 Chỉ tiêu lợi ích ròng hiện tại —Net Present Value (NPV) Hiện giá thuần hay hiện giá ròng NPV được xác định bằng cách hiệu số giữa giá trị hiện tại được tính theo một suất chiết khấu nào nó của dòng ngân lưu thu nhập mà dự án sẽ mang lại trong tương lai so với hiện giá của các khoản đầu tư phải bỏ ra cho dự án Công thức tính: wpy - È Œi~G) io (l+r) Trong đó: NPV : Thể hiện giá trị thuần hay hiện giá ròng (B;-C;) trong tương lai B; : Là dòng thu tién tệ năm thứ¡ C; : Là dòng chí tiền tệ năm thứ ¡ i : Thời gian(năm) r : suất chiết khấu NPV <0: Không có hiệu quả về mặt kinh tế NPV >0: Có hiệu quả về mặt kinh tế 2.2 Chỉ tiêu tỷ suất nội hoàn-Internal Rate of Return (IRR) Là tỷ suất chiết khấu mà tại đó hiện giá thuần bằng không (NPV=0). Nghĩa là khi NPV=0 thì dự án cũng đã tạo ra được một tỷ lệ lợi nhuận it nhất là bằng IRR Công thức tính : NPV, IRR = n + (r; — n) NPV ,+| NPV, | + IRR > Suất chiết khấu : Dự án có hiệu quả về mặt kinh tế ¢ IRR < Suất chiết khấu : Dự án không có hiệu quả về mặt kinh tế 2.3 Chỉ tiêu thời gian hoàn vốn (PP) Thời gian hoàn vốn PP của cây cao su là khoảng thời gian mà toàn bộ vốn đầu tư bỏ ra được thu hồi lại nhờ thu nhập nhập thuần hàng năm do khai thác cao su mang lại (thu nhập thuần được hiểu là lợi nhuận + khấu hao ). Ở đây khấu hao vườn cây cao su trong trường hợp này không cần có giá trị khấu hao vì những năm kiến thiết cơ ban cũng coi như dòng chỉ tién tệ Công thức tính : PP =t+(p;*12)P; Ta sử dung chi tiêu p; =K;- P; Trong đó : t : Thời gian hoàn vốn tương ứng với lãi thu được hàng tháng có thể ứng hoàn ứng một phần của vốn đầu tư ban đầu K; : Vốn đầu tư ban đầu quy về năm i (năm thứ 7) Pi : Lợi nhuận tích lõy qua các năm khai thác 0; : Vốn đầu tư còn tư còn lại sau khi thu hồi ở năm thứ¡ 10 Chương 3 TÌNH HÌNH CƠ BẢN 3.1 Giới thiệu khái quát về nông trường 3.1 Sơ lược về lịch sử thành lập và phát triển của nông trường Nông trường cao su được thành lập năm 1983 trực thuộc Công Ty Bắc Tây Ninh. Trước đây có tên là nông trường 5, sau đó đổi tên lại là nông trường cao su Suối Dây trực thuộc sở Nông Nghiệp 1987 Năm 1993 giao cho liên hiệp xí nghiệp cao su Tây Ninh quản lý Năm 1995 đổi tên là Công Ty cao su 1 tháng 5 Tây Ninh cho đến nay Trong những năm đầu thành lập nông trường gặp không ít khó khăn về mặt cơ sở vật chất, trang thiết bị hạ tầng còn thiếu thốn, đường xá vận chuyển còn nhiều khó khăn, đội ngũ cán bộ kỹ thuật còn thấp.
Mặt khác đất Tây Ninh là đất xám bạc màu nên việc cải tạo phải mất một thời gian dài và việc ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế nên cây cao su phát triển kém. Qua nhiều thời gian tổn tại và phát triển nông trường từng bước khắc phục những khó khăn và phát huy tốt những mặt thuận lợi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào các khâu trồng trọt, chăm sóc, cũng như khai thác đúng quy trình kỹ thuật của Tổng Công Ty cao su Việt Nam đã giúp nông trường ngày càng đứng vững và phát triển mạnh khẳng định vị trí của mình trong xã hội 3.2 Chức năng và nhiệm vụ 3.1 Chức năng của nông trường Nông trường chấp hành thực hiện quyết định của Công Ty cao su 1-5 dưới sự lãnh đạo ban giám đốc Công Ty, căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ sản xuất, diện tích, lao động và qui mô địa hình nên nông trường Suối Dây đã hình thành với chức năng và nhiệm vụ của một đơn vị kinh tế cơ sở trực thuộc Công Ty có tư cách pháp nhân hoạt động theo luật doanh nghiêp, có con dấu riêng, thực hiện hoạch toán báo số Giám đốc nông trường do Công Ty bổ nhiệm, khen thưởng, kỷ luật theo để nghị của giám đốc Công Ty. Giám đốc nông trường chịu trách nhiệm trước giám đốc Công Ty, trước pháp luật về mọi điểu hành hoạt động của nông trường 3.