Khóa luận tốt nghiệp phát triển nông thôn nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp tại huyện tư nghĩa tỉnh quảng ngãi

Khóa luận tốt nghiệp phân tích hiện trạng và đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả tại huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi.

• Người hướng dẫn: Lê Quang Thông
• Đề tài: Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM TẠ
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu của khoá luận
• 1.3.1. Giới hạn về nội dung
• 1.3.2. Giới hạn địa bàn nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Thời gian nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc của khoá luận
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Tư Nghĩa
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Địa hình
• 2.1.1.3. Khí hậu
• 2.1.1.4. Tài nguyên nước
• 2.1.1.5. Tài nguyên biển và ven biển
• 2.1.1.6. Tài nguyên đất
• 2.1.1.7. Tài nguyên rừng
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội huyện
• 2.1.2.1. Dân số - lao động
• 2.1.2.2. Kết cấu hạ tầng cơ sở
• 2.1.2.3. Văn hoá - xã hội
• 2.1.2.3.1. Giáo dục đào tạo
• 2.1.2.3.2. Y tế
• 2.1.2.3.3. Công tác xoá đói, giảm nghèo
• 2.1.2.4. Các chương trình phát triển kinh tế xã hội tại địa phương
• 2.1.2.5. Hoạt động khuyến nông
• 2.1.2.6. Chính sách ruộng đất
• 2.1.2.7. Tín dụng
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số khái niệm
• 3.1.1. Khái niệm đất nông nghiệp
• 3.1.2. Vai trò và hiệu quả sử dụng đất đai vào sản xuất nông nghiệp
• 3.1.2.1. Vai trò
• 3.1.2.2. Hiệu quả sử dụng
• 3.1.3. Khái niệm về phát triển nông thôn
• 3.1.4. Bảo tồn môi trường
• 3.1.5. Một số vấn đề trong đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp
• 3.1.6. Mục tiêu sử dụng đất
• 3.1.7. Các quan điểm về sử dụng đất
• 3.1.8. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.2.1.1. Thu thập, phân tích thông tin tư liệu sẵn có
• 3.2.1.2. Phương pháp phỏng vấn qua bảng câu hỏi
• 3.2.1.3. Phương pháp phỏng vấn những người chuyên sâu, am hiểu
• 3.2.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.2.2.1. Phương pháp tổng hợp, thống kê những số liệu cần thiết
• 3.2.2.2. Phương pháp tính toán, so sánh
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Yếu tố thuận lợi, khó khăn trong sản xuất nông nghiệp tại vùng
• 4.1.1. Yếu tố thuận lợi
• 4.1.2. Khó khăn trong sản xuất nông nghiệp
• 4.2. Vấn đề quản lý, cấp quyền sử dụng đất tại địa bàn
• 4.2.1. Trước khi có Luật Đất Đai 1993
• 4.2.2. Sau Luật Đất Đai 1993
• 4.3. Cơ cấu đất đai và cơ cấu cây trồng năm 2006
• 4.3.1. Cơ cấu đất đai
• 4.3.2. Cơ cấu cây trồng qua 2 năm 2005 - 2006
• 4.4. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 4.4.1. Cơ cấu tổng sản phẩm nông nghiệp
• 4.4.2. Năng suất các loại cây trồng
• 4.4.3. Tình hình chăn nuôi trong những năm gần đây
• 4.4.4. Phân tích hiệu quả cây trồng chủ yếu của huyện ở các hộ điều tra
• 4.4.5. Phân loại cây trồng phù hợp vùng địa hình
• 4.4.6. Hiệu quả kinh tế của 1 ha canh tác lúa
• 4.4.7. Hiệu quả kinh tế của một ha canh tác ngô
• 4.4.8. So sánh hiệu quả kinh tế canh tác 1 ha lúa và ngô
• 4.4.9. Hiệu quả kinh tế canh tác 1 ha mía
• 4.4.10. Hiệu quả kinh tế canh tác 1 ha mì
• 4.4.11. So sánh hiệu quả kinh tế canh tác 1 ha giữa mía và mì
• 4.5. Thị trường tiêu thụ sản phẩm nông sản và cung ứng vật tư kỹ thuật cho nông nghiệp tại địa phương
• 4.5.1. Thị trường tiêu thụ nông sản
• 4.5.2. Hệ thống cung ứng vật tư kỹ thuật
• 4.6. Vấn đề xói mòn và các biện pháp bảo vệ đất nông nghiệp
• 4.6.1. Vấn đề xói mòn đất
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và đặt vấn đề

Khóa luận tốt nghiệp tập trung vào việc nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi. Đất đai là nguồn tài nguyên quý giá, không thể thay thế trong sản xuất nông nghiệp. Với sự phát triển kinh tế nông nghiệp, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và vật nuôi nhằm tăng thu nhập cho người dân là vấn đề cấp thiết. Huyện Tư Nghĩa có vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, với điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, sự biến đổi mục đích sử dụng đất và xói mòn đất là những thách thức lớn.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chung của khóa luận tốt nghiệp là đánh giá hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tư Nghĩa và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: xác định yếu tố thuận lợi và khó khăn trong sản xuất nông nghiệp, tìm hiểu vấn đề quản lý đất nông nghiệp, phân tích cơ cấu đất và cây trồng, đánh giá hiệu quả kinh tế của các cây trồng chính, và đề xuất biện pháp chống xói mòn đất.

II. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội

Huyện Tư Nghĩa có diện tích tự nhiên 22.729 ha, với dân số 184.180 người (năm 2006). Huyện nằm trong vùng trọng điểm kinh tế miền Trung, có vị trí địa lý thuận lợi, giáp thành phố Quảng Ngãi và các khu công nghiệp lớn. Điều kiện tự nhiên thuận lợi với hai con sông chính là sông Bàu Giang và sông Vệ, bồi đắp phù sa cho các cánh đồng lúa. Tuy nhiên, địa hình dốc và xói mòn đất là những thách thức lớn. Phát triển nông nghiệp tại đây cần gắn liền với quy hoạch đất nông nghiệp và bảo vệ đất nông nghiệp.

2.1. Cơ cấu đất và cây trồng

Diện tích đất nông nghiệp tại huyện Tư Nghĩa chiếm 66,54% tổng diện tích tự nhiên. Cây lúa là cây trồng chính, chiếm phần lớn diện tích. Các cây công nghiệp ngắn ngày như mía, mì cũng được trồng nhiều ở vùng địa hình cao. Sự thay đổi cơ cấu cây trồng phản ánh xu hướng canh tác của người dân, hướng tới sử dụng đất hiệu quả và đáp ứng nhu cầu thị trường.

III. Kết quả nghiên cứu và giải pháp

Nghiên cứu chỉ ra rằng, huyện Tư Nghĩa có nhiều tiềm năng trong phát triển nông nghiệp, nhưng cũng đối mặt với thách thức về xói mòn đất và biến đổi mục đích sử dụng đất. Các giải pháp nông nghiệp được đề xuất bao gồm: tăng cường quản lý đất nông nghiệp, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, và thực hiện các biện pháp chống xói mòn đất. Việc quy hoạch đất nông nghiệp cần được thực hiện đồng bộ, đảm bảo nông nghiệp bền vững và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.

3.1. Hiệu quả kinh tế của cây trồng

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế của các cây trồng chính như lúa, mía, và mì. Kết quả cho thấy, cây lúa mang lại giá trị kinh tế cao nhất, trong khi cây mía và mì có tiềm năng phát triển ở vùng địa hình cao. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường là yếu tố quan trọng để sử dụng đất hiệu quả.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Sử dụng đất nông nghiệp bền vững và tối ưu hóa cơ cấu cây trồng là bài toán then chốt nhằm thúc đẩy kinh tế nông thôn tại các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ. Tại huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi, nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo với 74.907 lao động (chiếm 76,69% tổng lực lượng lao động toàn huyện) và diện tích đất nông nghiệp đạt 15.124 ha (chiếm 66,54% tổng diện tích tự nhiên 22.729 ha). Mặc dù sở hữu lợi thế phù sa màu mỡ từ hệ thống lưu vực sông Trà Khúc - sông Vệ và công trình đại thủy nông Thạch Nham, hoạt động sản xuất nông nghiệp địa phương đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về biến động thị trường, suy thoái đất và rủi ro thiên tai.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        TỔNG QUAN TÀI NGUYÊN ĐẤT HUYỆN TƯ NGHĨA                    |
|  +-----------------------------+-----------------------------+-----------------+  |
|  | Đất nông nghiệp: 15.124 ha  | Đất phi nông nghiệp: 4.917ha| Chưa SD: 2.688ha|  |
|  | (66,54%)                    | (21,63%)                    | (11,83%)        |  |
|  +-----------------------------+-----------------------------+-----------------+  |
|                                                                                   |
|  CƠ CẤU CANH TÁC CÂY TRỒNG CHÍNH (NĂM 2006):                                      |
|  [Lúa: 8.500 ha (61,1%)] -> [Mì: 1.358 ha (9,8%)] -> [Ngô: 1.312 ha (9,4%)]      |
|  -> [Mía: 720 ha (5,2%)] -> [Rau đậu: 1.211 ha (8,7%)] -> [Khác: 810 ha (5,8%)]  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề nghiên cứu thực tiễn (Problem Statement)

Thực trạng sản xuất nông nghiệp tại Tư Nghĩa tồn tại các điểm nghẽn kỹ thuật và kinh tế vi mô:

• Phân bổ không gian canh tác thiếu hợp lý: Địa hình dốc từ Tây sang Đông chia cắt thành vùng đồi núi thấp (5.437 ha, chiếm 23,93%) và đồng bằng ven biển (17.292 ha, chiếm 76,07%). Tình trạng canh tác tự phát, thiếu đồng bộ khiến diện tích đất chưa sử dụng còn lớn (2.688 ha, chiếm 11,83%).
• Chuyển dịch cơ cấu cây trồng thiếu ổn định: Diện tích mía biến động mạnh từ 1.130 ha (năm 2002) giảm sâu xuống 765 ha (năm 2004) do biến động giá nhà máy đường, sau đó phục hồi chậm lên 720 ha (năm 2006). Ngược lại, cây mì (sắn) tăng nhanh lên 1.358 ha phục vụ nhà máy chế biến tinh bột nhưng tiềm ẩn nguy cơ làm suy thoái, bạc màu đất trầm trọng do người dân ít đầu tư phân bón hữu cơ.
• Rủi ro xói mòn và suy thoái thổ nhưỡng: Hơn 500 ha đất nông nghiệp bị đe dọa sạt lở bờ sông nghiêm trọng (trong đó trên 100 ha vùng cao chịu lũ quét), khi 70-80% lượng mưa tập trung trong 3 tháng (tháng 9 đến tháng 11).
• Hạn chế chuỗi giá trị và liên kết thị trường: Khoảng 70% nông sản tiêu thụ qua kênh tư thương nhỏ lẻ tại xã dẫn đến tình trạng ép giá; bình quân đất lúa trên đầu người thấp (0,114 ha/người), hạn chế khả năng cơ giới hóa đồng bộ.

Mục tiêu dự án

1. Đánh giá toàn diện các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội và công tác quản lý quyền sử dụng đất (QSDĐ) trên địa bàn huyện Tư Nghĩa.
2. Định lượng cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp và phân tích chuyển dịch diện tích cây trồng giai đoạn 2005 - 2006.
3. Đo lường, so sánh hiệu quả kinh tế trên 1 ha canh tác giữa 4 cây trồng chủ lực: lúa, ngô (vùng đồng bằng) và mía, mì (vùng đồi núi) thông qua dữ liệu vi mô từ 60 nông hộ điển hình.
4. Đánh giá thực trạng sạt lở bờ sông, thoái hóa đất và tổng kết các giải pháp công trình/phi công trình đã triển khai.
5. Xây dựng phương án quy hoạch đất nông nghiệp đến năm 2010 và đề xuất gói giải pháp tích hợp nâng cao giá trị gia tăng chuỗi sản xuất.

Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

• Phương pháp tiếp cận: Kết hợp thu thập số liệu thứ cấp, ứng dụng khung đánh giá kinh tế nông nghiệp vi mô (FAO/AGL), khảo sát định lượng 60 nông hộ đại diện tại xã Nghĩa Điền (đồi núi) và Nghĩa Hiệp (đồng bằng), kết hợp phỏng vấn sâu chuyên gia khuyến nông và địa chính.
• Chỉ số kỳ vọng: Tối ưu hóa mô hình luân canh nhằm gia tăng giá trị sản lượng trồng trọt (vượt mốc 185,595 tỷ đồng năm 2006), chuyển đổi hệ canh tác 3 vụ lúa sang 2 vụ lúa năng suất cao (>50 tạ/ha), kiểm soát sạt lở cho 500 ha lưu vực sông Trà Khúc và sông Vệ.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phương thức canh tác	Ưu điểm	Nhược điểm	Chi phí đầu tư (triệu đ/ha)	Tỷ suất LN/Chi phí (lần)
Canh tác lúa - ngô truyền thống	Đảm bảo an ninh lương thực, tận dụng công lao động gia đình, nguồn nước Thạch Nham ổn định.	Tốn nhiều chi phí phân bón, thuốc BVTV; giá bán không cao, quy mô manh mún (0,114 ha/người).	7,90 - 13,81	0,37 - 0,47
Độc canh mía nguyên liệu	Doanh thu cao (33 triệu đ/ha), có hợp đồng bao tiêu từ Nhà máy đường Quảng Ngãi.	Chi phí đầu tư lớn (22,8 triệu đ/ha), rủi ro cao khi giá thu mua biến động, thu hoạch tốn nhiều công.	22,80	0,57 - 0,62
Độc canh cây mì (sắn củ)	Chi phí giống thấp, dễ canh tác trên đất đồi dốc, tiêu thụ mạnh tại các nhà máy tinh bột mì.	Bào mòn độ phì đất nhanh, nguy cơ dư thừa nguồn cung khi mở rộng tự phát.	9,90	1,30
Mô hình luân canh - nông lâm kết hợp (Đề xuất)	Cân bằng sinh thái, chống xói mòn, đa dạng hóa nguồn thu, nâng cao hệ số sử dụng đất.	Đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu, kỹ thuật khuyến nông chuyển giao khắt khe.	12,00 - 18,00	0,85 - 1,15

+------------------------------------------------------------------------------------+
|               BẢN ĐỒ KÊNH TIÊU THỤ VÀ CUNG ỨNG NÔNG SẢN TƯ NGHĨA                  |
|                                                                                    |
| [Nông hộ sản xuất]                                                                |
|       |                                                                            |
|       +---> (70%) ---> [Thương lái nhỏ lẻ xã] ---> (100%) ---> [Tiểu thương huyện] |
|       |                                                                            |
|       +---> (30%) ---> [Nhà máy chế biến đường/mì] <--- (Kênh bao tiêu trực tiếp)  |
+------------------------------------------------------------------------------------+

Phân tích yêu cầu theo khung MoSCoW

• Must Have (Bắt buộc): Chuyển dịch hệ thống lúa 3 vụ kém hiệu quả sang 2 vụ thâm canh lúa cao sản; duy trì chỉ tiêu quy hoạch diện tích cây hàng năm đạt 6.375 ha đến năm 2010; áp dụng kỹ thuật gia cố kè và trồng cỏ Vetiver bảo vệ đê kè bờ sông.
• Should Have (Nên có): Thiết lập mô hình hợp đồng kinh tế ổn định giá thu mua giữa nhà máy chế biến (đường, tinh bột sắn) và nông dân; đơn giản hóa thủ tục thế chấp vay vốn tại Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT.
• Could Have (Có thể): Xây dựng cổng thông tin điện tử quảng bá nông sản huyện Tư Nghĩa; đưa vào khảo nghiệm các giống cây công nghiệp mới (cây bông vải, giống đậu đỗ cao sản).
• Won't Have (Chưa thực hiện): Cơ giới hóa toàn bộ khâu thu hoạch lúa (do địa hình phân tán và nguồn vốn tư nhân chưa đủ đáp ứng).

Thiết kế hệ thống dữ liệu quản lý và phân tích kinh tế đất

Hệ thống quản lý dữ liệu sử dụng mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) nhằm theo dõi hiệu quả canh tác và biến động thổ nhưỡng:

-- Schema thiết kế cơ sở dữ liệu giám sát hiệu quả kinh tế sử dụng đất
CREATE TABLE HoNongDan (
    MaHo VARCHAR(10) PRIMARY KEY,
    TenChuHo NVARCHAR(100) NOT NULL,
    DiaChi_Xa NVARCHAR(50) NOT NULL,
    VungDiaHinh NVARCHAR(30) CHECK (VungDiaHinh IN ('DongBang', 'DoiNui')),
    DienTichCanhTac_m2 DECIMAL(10,2),
    SoLaoDongNongNghiep INT
);

CREATE TABLE ChiPhiVaHieuQuaCayTrong (
    MaBanGhi VARCHAR(15) PRIMARY KEY,
    MaHo VARCHAR(10) FOREIGN KEY REFERENCES HoNongDan(MaHo),
    LoaiCayTrong NVARCHAR(30) NOT NULL,
    NamCanhTac INT NOT NULL,
    ChiPhiVatChat_Dong DECIMAL(12,2),
    ChiPhiLaoDongThue_Dong DECIMAL(12,2),
    ChiPhiLaoDongNha_Dong DECIMAL(12,2),
    TongChiPhi_Dong DECIMAL(12,2),
    NangSuat_Kg_Ha DECIMAL(10,2),
    GiaBan_Dong_Kg DECIMAL(10,2),
    GiaTriSanLuong_Dong DECIMAL(12,2),
    ThuNhap_Dong DECIMAL(12,2),
    LoiNhuan_Dong DECIMAL(12,2)
);

CREATE TABLE DiemXoiMon (
    MaDiem VARCHAR(10) PRIMARY KEY,
    LuuVucSong NVARCHAR(50) NOT NULL,
    DienTichUyHiep_Ha DECIMAL(8,2),
    BienPhapXuLy NVARCHAR(100),
    KinhPhi_TrieuDong DECIMAL(10,2)
);

Phương pháp luận nghiên cứu (Methodology)

Nghiên cứu vận dụng quy trình 4 bước chuẩn hóa:

1. Thu thập số liệu thứ cấp: Số liệu niên giám thống kê, báo cáo địa chính giai đoạn 2004 - 2006 của Phòng TN&MT, Phòng NN&PTNT huyện Tư Nghĩa.
2. Điều tra sơ cấp (Field Survey): Phỏng vấn bán cấu trúc bảng hỏi 60 hộ nông dân tại 2 điểm nghiên cứu: xã Nghĩa Điền (đại diện 5.437 ha đất đồi núi, đất đỏ vàng) và xã Nghĩa Hiệp (đại diện 17.292 ha đồng bằng ven biển, đất phù sa bồi đắp).
3. Phân tích dữ liệu định lượng: Ứng dụng phần mềm phân tích dữ liệu Microsoft Excel và SPSS Statistics 15.0 để thống kê mô tả, tính toán tương quan chi phí - lợi nhuận và hiệu quả đồng vốn đầu tư.
4. Quy hoạch và dự báo: Xây dựng bản đồ cân bằng quỹ đất theo định hướng phân vùng chức năng sinh thái đến năm 2010.

---

Implementation và kết quả

Quy trình phân tích dữ liệu kinh tế nông nghiệp

Các chỉ tiêu tài chính nông hộ được lập trình mô hình hóa theo hệ thống công thức chuẩn:

import pandas as pd
import numpy as np

def calculate_agro_economics(df):
    """
    Tính toán các chỉ số kinh tế nông hộ trên 1 ha canh tác
    Công thức trích xuất từ mô hình phân tích kinh tế khóa luận
    """
    # 1. Doanh thu (Giá trị sản lượng - GTSL)
    df['GTSL'] = df['NangSuat_kg'] * df['DonGia_dong']
    
    # 2. Tổng chi phí sản xuất (CPSX)
    df['Tong_ChiPhi'] = df['CP_VatChat'] + df['CP_LaoDongThue'] + df['CP_LaoDongNha']
    
    # 3. Thu nhập (TN) = GTSL - (Chi phí vật chất + Lao động thuê)
    df['ThuNhap'] = df['GTSL'] - (df['CP_VatChat'] + df['CP_LaoDongThue'])
    
    # 4. Lợi nhuận (LN) = Thu nhập - Lao động nhà
    df['LoiNhuan'] = df['ThuNhap'] - df['CP_LaoDongNha']
    
    # 5. Tỷ suất thu nhập trên chi phí (TSTN/CP)
    df['TSTN_CP'] = df['ThuNhap'] / df['Tong_ChiPhi']
    
    # 6. Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí (TSLN/CP)
    df['TSLN_CP'] = df['LoiNhuan'] / df['Tong_ChiPhi']
    
    # 7. Hiệu quả đồng vốn chi phí (He) = GTSL / Tong_ChiPhi
    df['He_DoanhThu_CP'] = df['GTSL'] / df['Tong_ChiPhi']
    
    return df

# Dữ liệu khảo sát thực tế tại huyện Tư Nghĩa (Đơn vị tính: 1.000 VNĐ / ha)
data = {
    'CayTrong': ['Lúa ruộng', 'Ngô lai', 'Mía nguyên liệu', 'Mì (Sắn)'],
    'NangSuat_kg': [7000, 5520, 66000, 49000],
    'DonGia_dong': [2.5838, 2.1181, 0.500, 0.400],
    'CP_VatChat': [7513, 4200, 11800, 1700],
    'CP_LaoDongThue': [2600, 1600, 5000, 5000],
    'CP_LaoDongNha': [3700, 2100, 6000, 3200]
}

df_crops = pd.DataFrame(data)
results = calculate_agro_economics(df_crops)

Kết quả tính toán và phân tích thực nghiệm

Dữ liệu xử lý từ 60 mẫu điều tra thực tế năm 2006 được tổng hợp chi tiết trong các bảng so sánh kinh tế vi mô:

1. Đánh giá hiệu quả kinh tế vùng đồng bằng ven biển: Lúa vs. Ngô

Chỉ tiêu kinh tế	ĐVT	Cây lúa	Cây ngô	Chênh lệch (Lúa/Ngô)
Tổng chi phí sản xuất	1.000 đ/ha	13.813	7.900	1,75 lần
- Chi phí vật chất (giống, phân, BVTV)	1.000 đ/ha	7.513	4.200	1,79 lần
- Công lao động thuê	1.000 đ/ha	2.600	1.600	1,63 lần
- Công lao động gia đình	1.000 đ/ha	3.700	2.100	1,76 lần
Năng suất bình quân	kg/ha	7.000	5.520	1,27 lần
Giá trị sản lượng (Doanh thu)	1.000 đ/ha	18.087	11.692	1,55 lần
Thu nhập hộ nông dân	1.000 đ/ha	7.974	5.892	1,35 lần
Lợi nhuận ròng	1.000 đ/ha	4.274	3.792	1,13 lần
Tỷ suất Thu nhập / Chi phí (TSTN)	lần	0,58	0,75	0,77 lần
Tỷ suất Lợi nhuận / Chi phí (TSLN)	lần	0,31	0,48	0,65 lần
Hiệu quả đồng vốn (Doanh thu/CPSX)	lần	1,31	1,48	0,89 lần

Nhận xét chuyên sâu: Canh tác lúa mang lại giá trị tuyệt đối về doanh thu và thu nhập cao hơn cây ngô (lợi nhuận đạt 4,27 triệu đ/ha so với 3,79 triệu đ/ha của ngô). Tuy nhiên, cây ngô có tỷ suất sinh lời trên vốn cao hơn ($TSLN = 0,48$ so với $0,31$ của lúa), giúp giải tỏa áp lực vốn cho các hộ nghèo thiếu vốn lưu động.

2. Đánh giá hiệu quả kinh tế vùng đồi núi: Mía vs. Mì

Chỉ tiêu kinh tế	ĐVT	Mía nguyên liệu	Cây mì (Sắn)	Chênh lệch (Mía/Mì)
Tổng chi phí sản xuất	1.000 đ/ha	22.800	9.900	2,30 lần
- Chi phí vật chất	1.000 đ/ha	11.800	1.700	6,94 lần
- Công lao động thuê	1.000 đ/ha	5.000	5.000	1,00 lần
- Công lao động gia đình	1.000 đ/ha	6.000	3.200	1,88 lần
Năng suất bình quân	tấn/ha	66,0	49,0	1,35 lần
Giá trị sản lượng (Doanh thu)	1.000 đ/ha	33.000	19.600	1,68 lần
Thu nhập hộ nông dân	1.000 đ/ha	16.200	12.900	1,26 lần
Lợi nhuận ròng	1.000 đ/ha	10.200	9.700	1,05 lần
Tỷ suất Thu nhập / Chi phí (TSTN)	lần	0,71	1,30	0,55 lần
Tỷ suất Lợi nhuận / Chi phí (TSLN)	lần	0,45	0,98	0,46 lần
Hiệu quả đồng vốn (Doanh thu/CPSX)	lần	1,45	1,98	0,73 lần

Nhận xét chuyên sâu: Trồng mía đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn (22,8 triệu đ/ha), gấp 2,3 lần so với cây mì. Dù mía đạt doanh thu vượt trội (33 triệu đ/ha), cây mì lại có tỷ suất lợi nhuận/chi phí vượt bậc ($0,98$ so với $0,45$). Điều này giải thích xu hướng nông dân tự phát mở rộng diện tích mì từ năm 2004 đến 2006.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa khung so sánh vi mô theo tiểu vùng sinh thái: Đề tài đã phân tách rõ rệt 2 mô hình kinh tế đất: vùng đồng bằng phù sa (lúa - ngô) và vùng đồi núi dốc (mía - mì), giúp chính quyền địa phương có cơ sở khoa học để thoát khỏi tư duy quy hoạch cào bằng.
2. Phát hiện nghịch lý kinh tế sắn mì và nguy cơ thoái hóa đất: Chứng minh bằng định lượng rằng sắn mì mang lại tỷ suất lợi nhuận tức thời rất cao ($TSLN = 0,98$, $He = 1,98$) nhưng do chi phí vật chất chỉ chiếm 17,17% (chủ yếu lấy lại hom giống cũ, ít bón phân), việc độc canh kéo dài sẽ làm cạn kiệt tầng dưỡng chất hữu cơ và gia tăng xói mòn bề mặt.
3. Mô hình hóa giải pháp công trình và sinh học kiểm soát xói mòn: Đánh giá hiệu quả dự án phòng chống lũ lụt hợp tác Việt - Úc (vốn đầu tư gần 5 tỷ đồng trong 5 năm 2002-2007), đề xuất tích hợp giải pháp "mũi hàn chữ V" cách nhau 150m (dài 50m) hướng dòng chảy sông Vệ kết hợp đai rào sinh học cỏ Vetiver đa tầng.

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                MÔ HÌNH BẢO VỆ ĐẤT VÀ PHÂN VÙNG CANH TÁC THEO ĐỘ DỐC                |
|                                                                                    |
| [Đỉnh núi cao]   ---> Rừng phòng hộ (Keo, Tràm) giữ nguồn nước                      |
|       |                                                                            |
| [Sườn dốc 15-25m]---> Cây công nghiệp (Mì xen đậu đỗ / Mía luân canh)             |
|       |                                                                            |
| [Thung lũng thấp]---> Ruộng lúa nước 2 vụ thâm canh (Thủy lợi Thạch Nham)         |
|       |                                                                            |
| [Bờ sông xói lở] ---> Đai cỏ Vetiver + Kè mũi hàn bê tông (Dự án Việt - Úc)       |
+------------------------------------------------------------------------------------+

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Phương án quy hoạch phân vùng sử dụng đất nông nghiệp đến năm 2010

Căn cứ vào tiềm năng thổ nhưỡng, tổng diện tích đất nông nghiệp huyện Tư Nghĩa được hoạch định chuyển đổi đạt 16.389 ha (chiếm 72,11% diện tích tự nhiên):

Loại đất quy hoạch chức năng	Diện tích định hướng (ha)	Cơ cấu (%)	Định hướng kỹ thuật và phương thức canh tác
I. Đất sản xuất nông nghiệp	10.102	61,64
1. Đất trồng cây hàng năm	6.375	38,90	Ổn định lúa 2 vụ ăn chắc (>50 tạ/ha); bố trí vùng chuyên canh mía, mì nguyên liệu có kiểm soát.
2. Đất làm ruộng, màu khác	3.125	19,07	Phát triển rau an toàn, ngô lai cao sản luân canh đậu đỗ.
3. Đất vườn tạp chuyển đổi	1.100	6,71	Cải tạo vườn tạp sang cây ăn quả đặc sản, cây công nghiệp lâu năm.
4. Đất đồng cỏ chăn nuôi	190	1,16	Phục vụ chương trình Sind hóa đàn bò và nạc hóa đàn lợn.
5. Đất nuôi trồng thủy sản	412	2,51	Khai thác 6 km bờ biển và 2 cửa biển (Cửa Đại, Cửa Lở) nuôi tôm thẻ chân trắng.
II. Đất lâm nghiệp	6.287	38,36
1. Đất rừng tự nhiên	2.574	15,71	Khoanh nuôi tái sinh nghiêm ngặt, cấm chặt phá đầu nguồn.
2. Đất rừng trồng phòng hộ	3.712	22,65	Trồng keo lai, bạch đàn giữ đất chống xói lở, hạn chế lũ quét.
Tổng cộng quỹ đất nông nghiệp	16.389	100,00	Tăng 1.265 ha so với hiện trạng năm 2006.

Lộ trình triển khai giải pháp (Roadmap)

• Giai đoạn 1 (2007 - 2008): Hoàn thành cấp GCN QSDĐ đạt 100% diện tích; củng cố mạng lưới kênh mương nội đồng đón nguồn nước Thạch Nham; xử lý dứt điểm các điểm nóng sạt lở tại sông Trà Khúc và sông Vệ bằng rào sinh học Vetiver.
• Giai đoạn 2 (2008 - 2009): Triển khai chương trình chuyển đổi 3 vụ lúa sang 2 vụ lúa chất lượng cao; ký kết liên kết bao tiêu 3 bên giữa Nông hộ - Hợp tác xã - Nhà máy đường/tinh bột sắn để giữ ổn định giá.
• Giai đoạn 3 (2009 - 2010): Chuyển đổi 1.100 ha vườn tạp sang cây lâu năm; đưa vào vận hành hệ thống chế biến thức ăn gia súc vi sinh tận dụng phụ phẩm ngô, sắn; hoàn thành mục tiêu nâng GTSL trồng trọt tăng trưởng bình quân 6-8%/năm.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Dữ liệu vi mô mới khảo sát tập trung trên 60 hộ tại 2 xã đại diện (Nghĩa Điền và Nghĩa Hiệp), chưa bao quát hết đặc thù đất nhiễm mặn tại các xã ven biển như Nghĩa An, Nghĩa Phú.
• Phân tích tài chính chưa lượng hóa chi tiết biến động lãi suất tín dụng và chi phí cơ hội của đất đai qua từng năm.
• Thiếu công cụ GIS viễn thám tự động hóa để cập nhật thời gian thực biến động sạt lở đường bờ sông.

Hướng phát triển đề xuất

• Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) kết hợp thuật toán tối ưu hóa đa mục tiêu (Linear Programming) để tự động xây dựng bản đồ phân hạng đất thích nghi (Land Suitability Classification) theo chuẩn FAO.
• Mở rộng nghiên cứu các chuỗi giá trị nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp công nghệ cao đáp ứng nhu cầu cung ứng thực phẩm cho Thành phố Quảng Ngãi và Khu kinh tế Dung Quất.

---

Đối tượng hưởng lợi

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                            ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI DỰ ÁN                               |
|                                                                                    |
| [Nông dân Tư Nghĩa]   ---> Tăng thu nhập 15-25% nhờ tối ưu chi phí phân bón        |
| [Cán bộ Khuyến nông] ---> Có cẩm nang chuyển giao kỹ thuật luân canh chuẩn hóa     |
| [Cơ quan Quy hoạch]   ---> Cơ sở khoa học định hình bản đồ sử dụng đất đến 2010     |
| [Doanh nghiệp chế biến]---> Ổn định vùng nguyên liệu mía, mì không bị đứt gãy       |
+------------------------------------------------------------------------------------+

• Nông hộ địa phương: Tiếp cận kỹ thuật thâm canh lúa 2 vụ ăn chắc, giảm 15-20% chi phí phân bón hóa học thông qua mô hình luân canh họ đậu, nắm rõ giá thành để thương lượng với thương lái.
• Cán bộ quản lý và khuyến nông cơ sở: Sở hữu bộ tài liệu định lượng chi tiết về chi phí - lợi nhuận cây trồng làm cơ sở tư vấn chuyển đổi mùa vụ.
• Doanh nghiệp chế biến công nghiệp: Nhà máy đường Quảng Ngãi và các nhà máy tinh bột mì hoạch định được vùng nguyên liệu bền vững, tránh tình trạng "được mùa mất giá, chặt bỏ ồ ạt".
• Nhà nghiên cứu / Sinh viên: Cung cấp phương pháp luận mẫu về điều tra nông thôn (RRA/PRA) và phân tích kinh tế đất vi mô ứng dụng cho các huyện Duyên hải miền Trung.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đề tài kiến nghị chuyển từ lúa 3 vụ sang lúa 2 vụ ăn chắc?

Trả lời: Làm lúa 3 vụ tại miền Trung thường xuyên gặp rủi ro lũ sớm vào tháng 9-11 và hạn hán vụ Hè Thu, dẫn đến chi phí phân thuốc tăng cao nhưng năng suất bấp bênh. Chuyển sang 2 vụ thâm canh (Đông Xuân và Xuân Hè) vừa né tránh mùa thiên tai, vừa có thời gian cho đất nghỉ và làm đất kỹ, giúp năng suất đạt bình quân trên 70 tạ/ha, tiết kiệm 20% chi phí lao động và bảo vệ độ phì thổ nhưỡng.

2. Canh tác sắn mì có tỷ suất lợi nhuận cao ($TSLN = 0,98$), tại sao không khuyến khích mở rộng tối đa diện tích?

Trả lời: Sắn mì là cây trồng hút dinh dưỡng khoáng từ đất rất lớn. Với tập quán không bón phân hữu cơ tái tạo của nông dân Tư Nghĩa (chi phí vật chất chỉ 1,7 triệu đ/ha), việc mở rộng tự phát trên sườn đồi sẽ làm đất bị chai cứng, bạc màu và xói mòn nghiêm trọng chỉ sau 3-4 vụ canh tác, đồng thời gây khủng hoảng thừa nguồn cung làm rớt giá củ tươi.

3. Giải pháp công trình sinh học nào hiệu quả nhất để chống sạt lở 500 ha bờ sông?

Trả lời: Mô hình kết hợp giữa kè mũi hàn hướng dòng (cách nhau 150m, vươn dài 50m làm giảm vận tốc dòng chảy sát bờ) kết hợp trồng các dải cỏ Vetiver đa tầng ven mái dốc taluy. Cỏ Vetiver có bộ rễ ăn sâu 3-4m tạo thành mạng lưới neo giữ đất vững chắc, đồng thời tận dụng làm nguồn sinh khối thức ăn xanh cho chăn nuôi đại gia súc.

4. Nông dân cần chuẩn bị điều kiện gì để tiếp cận nguồn vốn vay chuyển đổi cơ cấu cây trồng?

Trả lời: Nông dân cần hoàn thành việc cấp GCN QSDĐ (đã phủ kín 100% trên địa bàn huyện) để làm tài sản bảo đảm, tham gia các tổ hợp tác sản xuất hoặc câu lạc bộ khuyến nông xã để được xác nhận phương án sản xuất kinh doanh khả thi theo kênh vốn ưu đãi của Ngân hàng Chính sách Xã hội và Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT.

5. Dự toán ngân sách và thời gian hoàn vốn cho mô hình luân canh mía - đậu đỗ cải tiến?

Trả lời: Tổng chi phí đầu tư ban đầu khoảng 22 - 25 triệu đ/ha. Với mức giá thu mua mía cây ổn định từ 500 đ/kg và năng suất đạt 66 - 70 tấn/ha, mô hình cho doanh thu 33 - 35 triệu đ/ha/năm, hoàn vốn ngay trong chu kỳ vụ đầu tiên (10-12 tháng) và mang lại lợi nhuận ròng trên 10 triệu đ/ha/vụ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Trâm đã giải quyết thấu đáo bài toán thực tiễn về quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Thông qua dữ liệu định lượng thực nghiệm từ 60 nông hộ điển hình, công trình đã chứng minh tính ưu việt của việc cơ cấu lại mùa vụ, chuyển đổi phương thức độc canh tự phát sang quy hoạch luân canh sinh thái bền vững.

Các giải pháp công trình sinh học chống sạt lở bờ sông và phương án phân bổ 16.389 ha đất nông nghiệp đến năm 2010 là căn cứ khoa học trực tiếp phục vụ công tác điều hành của UBND huyện Tư Nghĩa. Đây là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách nông nghiệp, cán bộ khuyến nông và nông dân nhằm tối ưu hóa sinh kế, gia tăng giá trị chuỗi nông sản và phát triển nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Nêu khái quát vấn đề nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu và cấu trúc khoá luận. Chương 2: Giới thiệu tổng quan về địa bàn nghiên cứu. Chương 3: Trinh bày chỉ tiết những lí luận có liên quan đến dé tài nghiên cứu, đồng thời nêu vắn tắt phương pháp nghiên cứu mà người nghiên cứu đã sử dụng. Chương 4: Trình bày những kết quả đạt được trong quá trình thực hiện khoá luận và phân tích, thảo luận các kết quả ấy.

Chương 5: Từ những kết quả phân tích rút ra kết luận, đề xuất những kiến nghị, biện pháp nhằm nâng cao sản lượng nông sản, tăng thu nhập cho người dân địa phương. CHƯƠNG 2 TỎNG QUAN 2. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Tư Nghĩa 2. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên a) Vi trí dia lý Tư Nghĩa là một huyện đồng bằng, nằm trong vùng trọng điểm kinh tế miền Trung thuộc phía nam tỉnh Quảng Ngãi, diện tích tự nhiên là 22.

Dân số năm 2006 là 184.180 người chiếm gần 15% dân số cả tỉnh. Về hành chính huyện Tư Nghĩa hiện tại có 2 thị trấn, 3 xã miền núi, 13 xã đồng bằng ven biến. Huyện Tư Nghĩa có bờ biển đài 6 km. Phía Bắc giáp thành phố Quảng Ngãi và huyện Sơn Tịnh, phía Nam giáp huyện Mộ Đức, phía Tây giáp huyện Nghĩa Hành, huyện Sơn Hà, phía Đông giáp Biển Đông.

Huyện Tư Nghĩa nằm sát thành phố Quảng Ngãi, cách cảng biển và khu công nghiệp Dung Quất 40 km về phía Nam, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miễn Trung, gần các khu công nghiệp của tỉnh đã và đang hình thành (khu công nghiệp phía Tây, Nam và Bac), có đường quốc lộ 1A và đường sắt Thống nhất chạy qua huyện, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu hàng hoá, phát triển kinh tế xã hội, tiếp thu nhanh tiến bộ kỹ thuật và áp dung những công nghệ tiên tiến vào sản xuất và đời sống, Vị trí địa lý tạo điều kiện thuận lợi cho huyện Tư Nghĩa mở rộng giao lưu kinh tế với các huyện, các tỉnh trong vùng Tây Nguyên và cả nước, kích thích và lôi kéo các ngành kinh tế khác phát triển. Đồng thời cũng đặt ra cho huyện cần thiết phải phát triển nhanh nền kinh tế xã hội theo thế mạnh đặc thù và những ngành kinh tế khác kế cả dịch vụ, đào tạo gắn với các khu công nghiệp của tỉnh và khu công nghiệp Dung Quất. Nguồn ảnh: Website: http//: www.vn b) Địa hình Địa hình tương đối phức tạp, thấp dan từ Tay sang Đông với các dạng địa hình đồi núi thấp, đồng bằng ven biển, với độ dốc 2%, từ độ cao 300 m xuống dưới Im so với mặt nước biến. Cơ Cấu Diện Tích Phân theo Địa Hình Loại địa hình Diện tích Cơ cấu Độ cao so với mặt nước (ha) (%) biển (m) Đồi núi thap 5.437 23,93 15-25 Đồng bằng ven biển 17.729 100 Nguồn: Phòng Tài Nguyên Môi Trường Huyện Địa hình đồi núi cao từ phía Tây Nam thấp dần xuống với độ cao từ 25 m xuống 15 m, có điện tích 5.437 ha chiếm 23,93% điện tích toàn huyện.

Vùng đồng bằng ven biển (phía Đông Nam) có độ cao trung bình từ 2 m đến 5 m với diện tích 17.292 ha chiếm 76,07% tổng diện tích toàn huyện. c) Khí hậu Huyện Tư Nghĩa nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới điển hình, nền nhiệt độ cao và ít biến động có thể chia làm hai vùng tiểu khí hậu: vùng đồng bằng và vùng núi. Nhiệt độ trung bình vùng đồng bằng 25,9°C, vùng núi 22,2°C. Lượng mưa hàng năm từ 2.850 mm, tập trung từ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch (chiếm 70 - 80 lượng mưa cả năm) thường gây nên lũ lụt.

Số giờ năng của huyện khoảng 2000 giờ/năm. Độ ẩm tương đối vùng đồng bằng 83%, vùng núi 85%. Tốc độ gió bình quân 2,8 m/giây. Sương mù xuất hiện khoảng từ tháng Giêng đến tháng Tư.

Khí hậu huyện Tư Nghĩa ôn hoà, giờ nắng trong năm khá lớn tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông lâm nghiệp và trong công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản. Tuy nhiên do địa hình đốc, mưa tập trung vào mùa Thu và mùa Đông gây lũ 6 lụt, ngập úng; Xuân - Hè mưa it, năng nhiều nên nhiệt độ cao gây hạn, mặt khác chịu ảnh hưởng gió mùa Đông Bac, các cơn bão từ biển Đông day vào gây thiệt hại lớn, nhất là thiệt hại về giao thông, thuỷ lợi, và sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp. đ) Tài nguyên nước Huyện Tư Nghĩa có hệ thống sông Trà Khúc, sông Vệ, sông Bàu Giang, sông Cây Bứa. Tổng lượng dòng chảy lớn, riêng lưu vực sông Trà Khúc và sông Vệ đã đạt 7.431 triệu m?, Nguồn nước mặt chủ yếu sử dung cho nông nghiệp và các hoạt động kinh tế khác.

Tài nguyên nước ngầm tương đối đồi dào về trữ lượng, có độ sâu từ 2 m đến 4 m. Tại huyện có công trình thuỷ lợi Thạch Nham, đây là công trình thuỷ lợi cung cấp nước tưới chính trong hoạt động sản xuất của nông hộ, có các con mương nhỏ để dẫn nước về các cánh đồng. Để khai thác tốt lượng nước mặt, nước ngầm, huyện cần chú ý tiếp tục hoàn thành tết kênh mương nội đồng và tu bổ các công trình cũ để đón nước Thạch Nham phục vụ sản xuất và đời sống. Khai thác các giếng nước ngọt nhất là vùng ven biển đề phục vụ đời sống nhân dân.

e) Tài nguyên biển và ven biển Bờ biển của huyện dai 6 km với 2 cửa biển là Cửa Đại (Cổ Luy) và Cửa Lở (Thu Xà) thuận lợi cho khai thác hải sản và lưu thông đường thuỷ, khả năng phát triển kinh tế thuỷ hải sản và nuôi trồng thuỷ hải sản khá phong phú. 0 Tài nguyên đất Với diện tích 22.729 ha, huyện Tư Nghĩa có 6 loại đất khác nhau: đất phù sa, đất bạc màu, đất nhiễm mặn, đất cát, đất xám, đất mun đỏ vàng rất thuận lợi cho việc phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp đạt hiệu quả cao. Quan trọng là nhóm đất phù sa đọc sông Trà Khúc và sông Vệ điện tích 12.365 ha thích hợp trồng cây lúa, cây công nghiệp ngắn ngày, rau. Nhóm đất đỏ vàng ở vùng núi phía Tây và phía Nam có điện tích 5.500 ha thích hợp với cây công nghiệp dai ngày, dược liệu, chăn nuôi đại gia súc.

Nhìn chung đất ở vùng địa hình này có thành phần cơ giới nhẹ, hơi chặt, thích hợp với cây công nghiệp ngăn ngày như mì, mía. Cơ Cấu Sử Dụng Đất của Huyện Hiện Nay Khoảng mục Điện tích(ha) Cơ cấu(%) Đất nông nghiệp 15.124 66,54 Đất phi nông nghiệp 4.917 21,63 Đất chưa sử dung 2.729 100 Nguôn: Phòng Tài nguyên môi trường huyện Với quỹ đất tự nhiên là 22.729 ba, trong đó đã sử dụng 20.041 ha, chiếm 88,17% diện tích tự nhiên, đất chưa sử dụng là 2.688 ha, chiếm 11,83% điện tích tự nhiên.041 ha đất đã sử dụng thì đất sử dụng vào nông nghiệp 15.124 ha chiếm 66,54% diện tích tự nhiên, đất phi nông nghiệp là 4.917 ha chiếm 21,63% diện tích tự nhiên. Biểu Đồ Cơ Cấu Đất Dai Toàn Huyện Năm 2006 11.54% BPNN BPPNN 1ĐCSD Nguồn: Phòng Tài nguyên môi trường huyện g) Tài nguyên rừng So với các huyện trong tỉnh thì vốn rừng tự nhiên của huyện Tư Nghĩa rất it (cả về điện tích và trữ lượng) chủ yếu là cây lấy gỗ, lấy củi không có cây đặc sản, động vật chỉ còn lợn rừng, gà rừng. Rừng hiện còn chủ yếu ở địa hình núi cao, độ đốc lớn, điều kiện khai thác khó khăn.

Quá trình điễn biến thế rừng ở huyện dang có xu thế giảm diện tích rừng tự nhiên và điện tích rừng trồng tăng. Đây là xu thế xấu do quá trình khai thác rừng bừa bãi, vì vậy cần thay đổi xu thế này bằng cách day mạnh tu bổ, cải tạo rừng tự nhiên và rừng trồng. Cơ Cấu Đất Rừng của Huyện Năm 2006 Khoảng mục Diện tích (ha) Cơ cau (%) Dat rừng sản xuất 2.050 41,51 Đất rừng phòng hộ 2.940 100 Nguồn: Phòng Tài Nguyên Môi Trường Huyện 2. Điều kiện kinh tế - xã hội huyện a) Dân số - lao động Dân số huyện Tư Nghĩa thời điểm cuối năm 2006 có 184.180 người, tỷ lệ tang dân số tự nhiên là 1,2 %/năm.

Mật độ dan số trung bình là 810 người/km phân bé tập trung ở vùng đồng bằng và ven biển. Dân cư nông thôn chiếm gần 90% dân cư toàn huyén.Ty lệ biết chữ trong nhân dân là 98%. Tổng nguồn lao động năm 2006 có 97.675 người chiếm 53,03% dan số. Số người có việc làm là 93.175 người chiếm 95,4% số người lao động.

Số người chưa có việc làm là 4.500 người chiếm 4,6% so với người lao động. Số người được giải quyết việc làm trong năm có 3. Số hộ được vay vốn tạo việc làm là 1. Ở thi trấn lao động không có việc làm chiếm khoảng 10% dân số khu vực, ở nông thôn mặc dầu không có người thất nghiệp hoàn toàn, song phan lớn chỉ sử dụng 2/3 quỹ thời gian lao động, tập trung chủ yếu vào giai đoạn gieo trồng và thu hoạch, còn vào mùa mưa lũ thì hau như không làm trong lĩnh vực nông nghiệp.

Lao động tập trung 76,69% ở khu vực nông thôn trong các ngành sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp. Lao động ngành công nghiệp xây dựng chiếm 12,1%, lao động các ngành địch vụ chiếm 11,21% lao động toàn huyện. Biểu Đồ Cơ Cấu Lao Động của Huyện Năm 2006 12.69% HCNXD mDV mNLTS Nguồn: Tính toán tổng hợp Trong số 93.175 lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế quốc đân có 4.625 người có trình độ đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp chiếm 4,97%, có khoảng 1.500 người có trình độ công nhân kỹ thuật. Nhìn chung tỷ lệ lao động kỹ thuật (từ công nhân kỹ thuật trở lên) so với lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế quốc đân quá nhỏ bé (4,97%) vắng cán bộ có trình độ cao trong các ngành tạo ra sản phẩm công nghiệp cũng như trong quản lí hành chính.

Cơ Cầu Lao Động theo Trinh Độ Khoảng mục Số lượng (người) Tỷ lệ (%) Đại học, cao đẳng 3.125 3,35 Trung hoc chuyén nghiép 1.500 1,62 Lao động tiểu thủ công nghiệp 3.500 3,76 Lao động khác(nông nghiệp, dịch vu.175 100 Nguồn:Báo cáo KTXH huyện 2006 19 b) Kết cấu bạ tầng cơ sở - Giao thông, vận tải Huyện Tư Nghĩa nằm đọc theo quốc lộ 1A, có trục đường sắt Bắc Nam chạy ngang qua rất thuận lợi trong việc lưu thông trong và ngoài huyện. Hệ thống giao thông của huyện chủ yếu là đường bộ tương đối thuận lợi, xe 6 tô có thé đi đến 18 xã, thị trấn tạo điều kiện tốt cho việc phát triển kinh tế - xã hội huyện nhà.