Chương I: Thực tiễn thi hành pháp luật tố tung hinh sự vẻ định chi điều tra trên địa bản quên Bắc Tir Liêm và các giải pháp nông cao hiệu quả đính chỉ điều tra Chương. ` MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT TO TUNG HÌNH SỰ VE DINH CHI DIEU TRA VỤ AN HÌNH SỰ. MGt số vấn đề lý luận về đình chi điều tra vụ án hình sự tụng hình sự, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có cách hiểu thông nhất vẻ khái cho phải ngừng lại trong một thời gian hoặc vinh ”, con điều tra có ngiãa là "Hm hid xem xét để biết rổ sự thật” ‘Theo tác giã Binh Văn Qué “Đinh chi điền tra là quyết đun của COBT chẩm đit một giai đoạn tố tung hình sự đối với vụ dn hoặc đối với hoặc một số bị can trong vụ án ‘Theo Binh luận khoa học Bộ luật tổ tung hình sự Việt Nam 2003 do GS.TS Nguyễn Ngoc Anh chủ biên “Quyết đinh đình chi điều tra vụ án la việc cơ quan tiễn hành tô trng hình sự quyết ãinh chim đứt việc giải quyết theo trình tự tổ tung hình sự đối với vụ án hoặc đối với bi can. bị cáo hủ có căm cử theo guy đinh của pháp iuật””.
Quan điểm trên nhằm lẫn giữa định chỉ điều tra vụ án và đính chỉ vụ án nói chung vi đỉnh chỉ điều tra vụ án chỉ do Co quan có thẩm quyên điều tra là chủ thể tiền hanh hoạt động nay, chế định đình. chi điều tra chi áp dụng với bị can chứ không áp dụng với bi cáo ‘Theo Giáo trình Luật Tổ tung hình sự Việt Nam của trường Đại học Luật Ha Nội thi “đinh chi điều tra là hoạt động chấm ditt việc điễu tra vụ án hoặc với từng bị can"? inh Văn Qué(1891), “The tidn áp dụng pháp hật rề đình cli điều ba của Cơ quan điền ba! Thợ chị TAND, (06), tr 2 Nguyễn Ngọc Anh — chủ biên (01 “Bình hận khoa bọc Bộ bật tổ tong hành se năm 2008”, Neb. Chink ti quốc gia, Hà Nội & 350 ` Thug Đại ioe Luật Ha Nột C018), “Giáo bình Luật tổ tang hind sw”, Nab. Công an ain dn, Hà Nội 385.
6 "Như vậy, chưa có nhận thức thông nhất vé khái niệm đình chỉ điều tra và mỗi khái niêm tiếp cân van dé ở mốt khía cạnh khác nhau, pham vi khác nhau. nhưng các quan điểm trên đều đưa ra được những đặc điểm chung của đỉnh chi điều tra 46 1a mét hoạt đông kết thúc qua trình điểu tra vụ án, bị can dựa trên những căn cứ pháp luật quy đính. Để có một khái niệm chính zác, toàn dign, phan ánh ding bản chất cia đỉnh chỉ điểu tra vụ án cẩn làm rõ những đặc điểm sau: ‘Thit nhất, đính chi điều tra là một hình thức kết thúc hoạt động điều tra. (Qua trình điều tra vụ án được chấm đứt khi Cơ quan có thẩm quyền điều tra ra Bản Kết luận điều tra để nghị Viện kiểm sắt truy tổ hoặc Ban kết luận điểu tra kèm theo Quyết đính định chỉ điều tra vụ án, bị can.
Như vậy, đình chi điều tra là một trong hai hình thức kết thúc điều tra. Hoat đồng đính chỉ điều tra kéo theo việc chấm đút toàn bộ một hoạt động điều tra đổi với vụ án hoặc đối với một, một số bị can cỏ căn cứ đỉnh chi trong vụ ăn. Thứ hai, đính chỉ điều tra 14 mét quyết định thuộc thẩm quyển của Cơ quan có thẩm quyên điều tra được áp dụng trong giai đoạn điều tra Chi có Co quan có thẩm quyển vụ án mới cỏ quyền định chỉ diéu tra Khi khốitổ, điểu tra vụ an thì CQĐT, Viện kiểm sát chỉ đánh giá những chứng cứ ban đâu để chứng minh tôi phạm nên không tran khối những sai sot trong việc khởi tổ vụ án, bi can hoặc cũng có thể xuất hiến những lý do khách quan khiến hoạt động điều tra vụ án phải dừng lại. Chính vì vay, pháp luật tổ tụng tình sự quy định thẩm quyển đính chỉ điểu tra cho CQĐT để khắc phục những sai lẫm trong việc khởi tí điều tra vụ án và bảo dam quyên va lợi ích.
hop pháp của bi can, người bị hại. Thứ ba, đôi tượng của định chi điều tra là vụ án hoặc bi can Một vụ án hình sự có thé có một hoặc nhiều bị can, CQĐT có thể định. chi điều tra vụ án mà không đính chỉ diéu tra bi can (Vi du: vụ án không có sự kiện phạm tội), nhưng cũng có thể đỉnh chỉ điều tra vụ an và đính chỉ điều tra đốt với một hoặc một số bị can néu việc đính chỉ đối với các bị can có căn cử đính chỉ không làm ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án của những bi can khác (Vi du: vụ án khởi tổ nhiêu bi can nhưng có bi can bị chết). Thứ ne Quyết đính đính chi điểu tra phải dựa trên những căn cứ, thẩm quyển, trình tự, thủ tục do BLTTHS quy định.
Trong qua trình giãi quyết vụ án hình sự, CQTHTT phải dựa vao những căn cứ đã được quy định trong BLTTHS chứ không thể tity nghỉ áp dung các căn cứ để ra quyết định đình chỉ vụ án Đông thời, việc dinh chỉ vụ án phải do người có thẩm quyên ra quyết định theo trình tự, thủ tục được quy định trong. BLTTHS Qua phân tích những đặc điểm trên, có thể đưa ra khái niệm đính chỉ điểu tra vụ án trong tổ tung hình sự như sau: Dinh chi điều tra la một hình: tiưức két thúc hoạt đông điều tra do Cơ quan có thẫm quyền điều tra áp dung nhằm chẩm đứt hoạt động điều tra đối với vụ đn hoặc một sé bị cam Riủ có. căn cứ do pháp luật quy dink 112. Cơ sở của việc quy định đình chỉ điều tra vụ án hình sự Co sỡ lý luân: Theo lý luận vẻ điều tra vụ án thi van dé dat giả thuyết và điểu tra, khám pha sư thất của vu án cũng dua trên cơ sở lý luận của Chủ.
nghĩa duy vat biên chứng. Nêu ngay từ khi tiếp nhân những thông tin ban đầu. về vụ việc mà CQDT đã đất ra những giả thuyết đúng din thi hoạt động, chứng minh sự thét khách quan sẽ dat được hiệu quả, ngược lại néu những giã thuyết điều tra ban đâu không đúng din sẽ làm cho quá trình nhân thức, điểu tra vụ an gặp nhiễu khó khăn, hậu quả lam bỏ lọt tội pham, oan sai. Để tao điều kiên cho CQĐT tim ra su thật khách quan của vu án, BLTTHS quy định cho CQĐT một thời hạn điều tra nhất định, trong khoảng thời gian này, CQDT được phép áp dung moi biên pháp để chứng minh những giả thuyết đã đặt ra.
Hết thời han đó, nêu chưa đủ căn cứ để nhân định sự thất khách quan thì phải chấm đứt hoạt động chứng minh goi lả hoat động đình chỉ điều tra vụ án Mất số trường hợp, CQTHTT mắc di đã chứng minh được những nhận định, giả thuyết là đúng nhưng lai có những căn cứ không thể truy cứu trách 8 nhiệm hình sự đối với người thực hiện hành vi phạm tội thì CQTHTT van phải tam đính chi hoặc đính chỉ hoạt đông tổ tụng. Với những cơ sỡ lý luận. của quá trình nhận thức khách quan như vay cho nên BL,TTHS có quy đính vé chế định đính chỉ điều tra Co sở thực tiễn: Mọi thông tin vé các vụ việc có dầu hiệu tội pham đều. phải được CQTHTT tiếp nhận day đũ, giải quyết kịp thời.
Nếu thấy đủ yêu tổ cấu thành tội phạm được quy định trong BLHS thì phải khối tô để tiến hành điểu tra vụ án nhằm thu thập chứng cứ tìm ra người phạm tôi. Tuy nhién trên thực tiễn không phải lúc nao hoạt động điều tra vụ án cũng diễn ra thuận lợi, người thực hién hành vi phạm tội thi luôn tìm cách lẫn trên, che gidu hành vi pham tôi va ngày cảng xuất hiện nhiễu loại hảnh vi phạm tội mới như tối pham công nghệ cao, xuyên quốc gia,. với những phương thức thực hiện ngày công tinh vi, são quyết, nhất lả với những quốc gia đang trên đã phát triển như nước ta. Do đó, có nhiều vụ an CQĐT khối tô vụ án nhưng không tim ra được người thực hiện hảnh vi pham tội hoặc không chứng minh được tôi phạm, người phạm tôi nên nếu tiếp tục hoạt động điều tra sé ảnh hưởng đến quyển vả lợi ich hop pháp của công dân, vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tôi.
Cũng có nhiễu trường hợp vi những lý do khác nhau như hết thời hiệu truy cửu trách nhiệm hình sự,. thì mắc di CQĐT đã chứng minh được người pham tôi nhưng lại không truy cứu trảch nhiệm với họ được. Trong những trường hợp nay cin phải chẩm dứt hoạt động điều tra để tránh tốn kém, lãng phí hoạt đông điều tra, không để xảy ra oan sai. Bên cạnh đó, trong quả trình điểu tra vụ án, một số cản bộ, Điểu tra viên không có trách nhiệm, biển chất vẻ dao đức, lương tâm nghề nghiệp, trình độ năng lực nghiệp vụ còn hạn chế,.
lam ảnh hưỡng đến qua tình tim ra sự thất khách quan. Chính vi vay, néu không quy định vẻ thủ tục đình chỉ điều tra thi có thể dẫn đến việc lam quyển, tủy tiên trong hoạt động tổ tung lam anh hưởng đến quyển va lợi ích. hợp pháp của công dén va uy tín của các CQTHTT. Ý nghĩa của việc quy định và thực hiện quy định về đình chỉ điều.
tra vụ ánhình sự ¥ ng]ữa pháp I: Đình chỉ điều tra được coi là giải pháp chủ động để phòng việc oan sai có thé xy ra, dim bão nguyên tắc của BLTTHS đó la: khí không đủ và không thể lâm sang tỏ căn cứ để buộc tôi thi cơ quan, người có. thấm quyển tién hành tổ tung phải kết luận người bi buộc tội không có tôi. Có thể trong giai đoạn khởi tổ vụ án ban đâu, CQĐT mới chỉ bước đâu thu thập được các tải liệu có dẫu hiệu vẻ tôi pham mà chua thu thập được hết các chứng cử chứng minh người thực hiên hành vi pham tôi. Do đỏ, việc nhận thức, đánh giá của CQĐT có thể chưa đây đủ, đứng bản chất vụ việc, dẫn đến.
trường hợp hết thời hạn điều tra nhưng không chứng minh được người thực hiện hành vi phạm tội hoäc hảnh vi của bị can không cầu thành tội phạm Trong trường hợp này, nêu CQĐT vẫn tiếp tục các biên pháp điều tra vụ án thì sẽ dẫn đến oan sai. Chính vi vậy, việc quy định đính chỉ điều tra vụ án còn có ý nghĩa pháp lý trong việc đảm bảo quyển va lợi ích hợp pháp cia công dân.