Khóa luận tốt nghiệp địa lý tìm hiểu quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện củ chi tphcm từ 1985 2000

Khóa luận phân tích quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi, TP.HCM giai đoạn 1985-2000, nêu rõ những biến đổi và tác động.

• Tác giả: Nguyen Thi Hong Hanh
• Người hướng dẫn: TS. Pham Xuan Hau
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa Lý
• Đề tài: Tìm Hiểu Quá Trình Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Huyện Củ Chi - TPHCM Từ 1985 - 2000
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ, GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.3. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ
• 1.1. Một số khái niệm về cơ cấu kinh tế
• 1.2. Các khía cạnh biểu hiện của cơ cấu kinh tế
• 1.2.1. Cơ cấu ngành và lĩnh vực kinh tế
• 1.2.2. Cơ cấu thành phần kinh tế
• 3. CHƯƠNG II: KHÁI QUÁT NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN CỦ CHI
• 2.1. Vị trí lãnh thổ
• 2.2. Địa chất - Địa hình, Thổ nhưỡng - Sinh vật
• 2.3. Khí hậu - Thủy văn - Khoáng sản
• 2.4. Nguồn lực kinh tế - xã hội
• 2.4.1. Dân cư và nguồn lao động
• 2.4.2. Đường lối chính sách phát triển kinh tế
• 2.4.3. Nguồn vốn đầu tư
• 2.4.4. Cơ sở hạ tầng vật chất kỹ thuật
• 2.4.5. Hệ thống giao thông và thông tin liên lạc
• 2.4.6. Các cơ sở sản xuất kinh doanh
• 4. CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG VÀ QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ HUYỆN CỦ CHI
• 3.1. Khái quát quá trình phát triển kinh tế huyện Củ Chi từ 1975 - 1995
• 3.2. Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp
• 3.3. Thực trạng và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi
• 3.3.1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành
• 3.3.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế
• 3.3.3. Chuyển dịch cơ cấu theo lãnh thổ
• 3.3.4. Đánh giá quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi
• 3.4. Dự báo quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi
• 3.4.1. Khó khăn
• 3.4.2. Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội đến năm 2010
• 3.4.2.1. Mục tiêu chung
• 3.4.2.2. Định hướng và mục tiêu chủ yếu phát triển kinh tế xã hội huyện Củ Chi đến năm 2010
• 3.4.3. Dự kiến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi đến năm 2010
• 3.4.4. Hệ thống giải pháp chủ yếu trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi từ nay đến 2010
• 5. PHẦN III: KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi từ 1985 đến 2000

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi từ năm 1985 đến 2000 là một giai đoạn quan trọng trong sự phát triển kinh tế của địa phương. Huyện Củ Chi, nằm ở ngoại thành TP.HCM, đã trải qua nhiều biến đổi lớn trong cơ cấu kinh tế, từ nền kinh tế nông nghiệp sang phát triển công nghiệp và dịch vụ. Sự chuyển dịch này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong chính sách phát triển kinh tế mà còn là kết quả của những nỗ lực cải cách và đổi mới trong bối cảnh toàn quốc.

1.1. Đặc điểm kinh tế huyện Củ Chi trước năm 1985

Trước năm 1985, huyện Củ Chi chủ yếu dựa vào nông nghiệp với các hoạt động sản xuất chính là trồng trọt và chăn nuôi. Đời sống của người dân còn nhiều khó khăn, cơ sở hạ tầng chưa phát triển, và các hoạt động kinh tế chủ yếu mang tính tự cung tự cấp.

1.2. Những thay đổi lớn trong cơ cấu kinh tế từ 1986 đến 2000

Từ năm 1986, huyện Củ Chi bắt đầu thực hiện chính sách đổi mới, dẫn đến sự chuyển dịch mạnh mẽ trong cơ cấu kinh tế. Các ngành công nghiệp và dịch vụ bắt đầu phát triển, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao đời sống người dân.

II. Vấn đề và thách thức trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi

Mặc dù có nhiều thành tựu trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, huyện Củ Chi vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như sự chênh lệch giữa các ngành kinh tế, tình trạng ô nhiễm môi trường và áp lực từ đô thị hóa đã ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của huyện.

2.1. Sự chênh lệch giữa các ngành kinh tế

Sự phát triển không đồng đều giữa các ngành kinh tế đã tạo ra khoảng cách lớn trong thu nhập và cơ hội việc làm giữa các khu vực trong huyện. Ngành nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi công nghiệp và dịch vụ chưa phát triển tương xứng.

2.2. Tác động của đô thị hóa đến môi trường

Đô thị hóa nhanh chóng đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng cuộc sống. Việc quản lý môi trường trong bối cảnh phát triển kinh tế là một thách thức lớn cho huyện Củ Chi.

III. Phương pháp nghiên cứu quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi

Để nghiên cứu quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm phân tích số liệu thống kê, khảo sát thực địa và phỏng vấn các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế.

3.1. Phân tích số liệu thống kê kinh tế

Sử dụng số liệu thống kê từ các cơ quan nhà nước để đánh giá sự thay đổi trong cơ cấu kinh tế. Các chỉ tiêu như GDP, tỷ lệ thất nghiệp và thu nhập bình quân đầu người được xem xét kỹ lưỡng.

3.2. Khảo sát thực địa và phỏng vấn

Khảo sát thực địa giúp thu thập thông tin trực tiếp từ người dân và doanh nghiệp. Phỏng vấn các chuyên gia cũng cung cấp cái nhìn sâu sắc về các vấn đề và thách thức trong quá trình chuyển dịch.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi

Kết quả nghiên cứu cho thấy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi đã mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Tuy nhiên, cần có các giải pháp cụ thể để đảm bảo sự phát triển bền vững trong tương lai.

4.1. Lợi ích từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Quá trình chuyển dịch đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Các ngành công nghiệp và dịch vụ phát triển đã góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế của huyện.

4.2. Giải pháp cho phát triển bền vững

Để đảm bảo sự phát triển bền vững, huyện Củ Chi cần tập trung vào việc cải thiện hạ tầng, bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhân lực. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và khuyến khích đầu tư cũng cần được thực hiện.

V. Kết luận và tương lai của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi từ 1985 đến 2000 đã tạo ra những thay đổi tích cực. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển, huyện cần có những chiến lược dài hạn và bền vững.

5.1. Tóm tắt những thành tựu đạt được

Huyện Củ Chi đã đạt được nhiều thành tựu trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Điều này đã góp phần nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, huyện Củ Chi cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững, chú trọng đến bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhân lực. Các chính sách phát triển cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện trong bối cảnh công cuộc Đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986) và tiếp tục được khẳng định qua các kỳ Đại hội VII và VIII. Quá trình này xác định việc xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý nhằm phát huy thế mạnh của từng địa phương, từng vùng là giải pháp cấp bách và nhiệm vụ chiến lược lâu dài để thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Huyện Củ Chi là huyện nông nghiệp ngoại thành nằm ở cửa ngõ phía Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh. Sau năm 1975, nền kinh tế của huyện chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, xuất phát điểm thấp, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn. Sau 15 năm đổi mới (1986 - 2000), kinh tế - xã hội Củ Chi đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng tốc độ và quy mô phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Xuất phát từ thực tiễn địa phương và yêu cầu xác định cơ cấu kinh tế phù hợp với kinh tế thị trường, tác giả Nguyễn Thị Hồng Hạnh đã thực hiện đề tài nhằm tìm hiểu thực trạng và đóng góp giải pháp cho tiến trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện.

Mục đích nghiên cứu của đề tài được tác giả xác định gồm 2 nội dung:

1. Tìm hiểu, đánh giá hiện trạng các nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội của huyện Củ Chi.
2. Nghiên cứu một cách tổng quát sự phát triển kinh tế huyện để tìm hiểu thực trạng và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi từ năm 1985 đến năm 2000.

Nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản cụ thể hóa thành 5 nhiệm vụ:

1. Thu thập các số liệu thống kê, các thông tin tài liệu có liên quan đến kinh tế huyện Củ Chi.
2. Tìm hiểu một số khái niệm về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
3. Xem xét, phân tích những ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tới quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi.
4. Dự báo quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đến năm 2010.
5. Đề xuất một số giải pháp phù hợp để hoàn thiện cơ cấu kinh tế của huyện.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ cấu kinh tế và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên các phương diện ngành, thành phần kinh tế và lãnh thổ.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn hành chính huyện Củ Chi thuộc Thành phố Hồ Chí Minh (gồm 20 xã và 1 thị trấn với tổng diện tích tự nhiên 42.856 ha).
• Phạm vi thời gian: Tập trung nghiên cứu giai đoạn 1985 - 2000, có liên hệ đối chiếu với giai đoạn phục hồi kinh tế 1975 - 1985 và định hướng dự báo đến năm 2010.
• Góc độ tiếp cận: Đề tài tiếp cận dưới góc độ khoa học Địa lí kinh tế - xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về mặt lý luận, khóa luận hệ thống hóa các quan niệm học thuật về cơ cấu kinh tế từ nhiều nguồn tài liệu chuyên ngành:

• Khái niệm cơ cấu kinh tế theo Giáo sư Nguyễn Đình Nam: Cơ cấu kinh tế phản ánh tổng thể mối quan hệ giữa quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất, bao gồm các yếu tố nguồn lực (tài nguyên, vốn, lao động, kỹ thuật), các lĩnh vực (sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng), các ngành (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ), các vùng lãnh thổ và các thành phần kinh tế.
• Khái niệm của Tiến sĩ Đinh Xuân Hùng và Giáo sư Tiến sĩ Phan Thanh Phố: Cơ cấu kinh tế là tổng thể các mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành nền kinh tế quốc dân gắn với vị trí, quy mô, trình độ kỹ thuật và tỷ trọng tương ứng trong từng giai đoạn.
• Định nghĩa thuật ngữ chuyển dịch cơ cấu kinh tế trích từ Sổ tay thuật ngữ Địa lí của tác giả Nguyễn Dược: Quá trình thay đổi dần dần cấu trúc nền kinh tế trong phạm vi ngành và lãnh thổ để thích nghi với hoàn cảnh phát triển, biểu hiện cốt lõi qua sự biến đổi tỷ trọng các ngành trong tổng sản phẩm nội địa (GDP).

Khóa luận phân tích ba khía cạnh biểu hiện chủ yếu của cơ cấu kinh tế:

1. Cơ cấu ngành và lĩnh vực kinh tế: Gồm 3 nhóm hoạt động chính: nông - lâm - ngư nghiệp, công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ.
2. Cơ cấu thành phần kinh tế: Khảo sát quá trình chuyển biến đường lối từ Đại hội VI (1986), Đại hội VII (1991), Đại hội VIII (1996) đến Đại hội IX (2001), phân định các hình thức sở hữu và thành phần kinh tế: kinh tế quốc doanh (giữ vai trò chủ đạo), kinh tế tập thể, kinh tế cá thể - tiểu chủ, kinh tế tư bản tư nhân và kinh tế tư bản nhà nước.
3. Cơ cấu lãnh thổ: Phân công lao động theo lãnh thổ gắn kết chặt chẽ với phân công lao động theo ngành nhằm tối ưu hóa tổ chức không gian sản xuất.

Về phương pháp luận, tác giả quán triệt 3 quan điểm nền tảng của khoa học Địa lí:

• Quan điểm hệ thống: Xem xét huyện Củ Chi như một hệ sinh thái kinh tế - xã hội thống nhất, vận động theo quy luật nội tại và gắn bó hữu cơ trong mối liên hệ với Thành phố Hồ Chí Minh.
• Quan điểm tổng hợp lãnh thổ: Nghiên cứu không gian kinh tế - xã hội Củ Chi trong mối tương quan đa chiều giữa các tiềm năng tài nguyên và các yếu tố nhân văn.
• Quan điểm lịch sử - viễn cảnh: Phân tích sự kiện kinh tế diễn ra trong quá khứ và hiện tại để xác lập căn cứ dự báo xu thế đến năm 2010.

Hệ thống phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:

• Phương pháp thu thập, nghiên cứu và xử lý tài liệu, số liệu thống kê.
• Phương pháp toán học và thống kê kinh tế.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp.
• Phương pháp bản đồ và biểu đồ.
• Phương pháp so sánh địa lí.
• Phương pháp khảo sát thực địa.

Nguồn dữ liệu thực tế được tác giả khai thác trực tiếp từ: Cục Thống kê TP. Hồ Chí Minh, Chi cục Thống kê huyện Củ Chi, Phòng Kinh tế, Phòng Nông nghiệp, Phòng Tài chính - Kế hoạch - Đầu tư, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Củ Chi; Niên giám thống kê TP. Hồ Chí Minh các năm 1991, 1995; Báo cáo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội huyện Củ Chi 5 năm 1996 - 2000; ấn phẩm Củ Chi 20 năm xây dựng và phát triển (NXB Trẻ, 1995).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Chương này tập trung làm rõ bản chất lý luận của cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tác giả khẳng định cơ cấu kinh tế là một hệ thống động, không bất biến mà luôn vận động, biến đổi phụ thuộc vào trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mang tính tất yếu khách quan nhằm thiết lập các mối quan hệ cân đối mới tối ưu hơn.

Tác giả luận giải đặc điểm chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Quá trình này có tính chất "chồng đúp": vừa chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp, vừa từng bước chuyển từ mô hình nông - công nghiệp sang dịch vụ hiện đại. Nội dung chương khái quát hệ thống quan điểm chỉ đạo của Đảng từ Đại hội VIII về công nghiệp hóa nông nghiệp - nông thôn, phát triển kinh tế nhiều thành phần, đến Đại hội IX về chiến lược phát triển kinh tế nhanh, hiệu quả và bền vững giai đoạn 2001 - 2010.

Đồng thời, chương I phân tích hai nhóm nhân tố chi phối quá trình hình thành cơ cấu kinh tế:

• Nhóm nhân tố tự nhiên: Vị trí địa lý, địa hình, khí hậu, thủy văn, thổ nhưỡng, khoáng sản đóng vai trò là tiền đề vật chất tự nhiên.
• Nhóm nhân tố kinh tế - xã hội: Dân số, nguồn lao động, trình độ khoa học kỹ thuật, kết cấu hạ tầng, thị trường và đường lối chính sách của Nhà nước đóng vai trò quyết định chiều hướng và tốc độ chuyển dịch.

Chương II: Khái quát nguồn lực phát triển kinh tế xã hội huyện Củ Chi

Chương II kiểm kê toàn diện các tiềm năng tự nhiên và nguồn lực xã hội của địa phương.

Về điều kiện tự nhiên: Huyện Củ Chi có tọa độ 106°22' - 106°40' kinh độ Đông, nằm ở cửa ngõ Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, cách trung tâm thành phố 35 km theo Quốc lộ 22 (đường Xuyên Á đi Phnom Penh), tiếp giáp tỉnh Tây Ninh, Bình Dương, Long An và huyện Hóc Môn. Địa hình phân thành 3 dạng chính: vùng đồi gò cao trên 15m (Phú Mỹ Hưng, An Nhơn Tây, An Phú, Phạm Văn Cội), vùng triền cao từ 5 - 10m và vùng bưng trũng cao 1 - 2m ven sông Sài Gòn và khu vực Thái Mỹ - Tam Tân. Nền địa chất hình thành trên hai tướng trầm tích phù sa cổ (Pleixtoxen) và phù sa trẻ (Holoxen). Thổ nhưỡng có 6 nhóm đất chính với 69 đơn vị, diện tích đất phèn chiếm tỷ trọng lớn nhất:

Nhóm đất	Diện tích (ha)
Đất phèn	15.011
Đất xám	13.784
Đất đọng mùn trên phù sa cổ	1.839
Đất nhiễm phèn, dốc tụ trên nền phèn	1.460
Đất vàng đỏ, vàng xám	1.258
Đất phù sa trên nền phèn	192
Đất khác	9.312
Tổng diện tích tự nhiên	42.856

Khí hậu mang tính chất nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình năm đạt 27°C, lượng mưa trung bình năm 1.945 mm, tập trung 85 - 90% vào mùa mưa (tháng 5 - 11). Hệ thống thủy văn có mật độ 0,81 km/km² với sông Sài Gòn (đoạn qua huyện dài 45 km, rộng 200m, sâu 16m), Rạch Tra (dài 11 km), Kênh Thầy Cai (dài 24 km) và công trình đại thủy nông Kênh Đông (dẫn nước hồ Dầu Tiếng, cấp nước tưới cho hơn 10.000 ha vùng gò, hỗ trợ thau chua rửa phèn). Tài nguyên khoáng sản nổi bật gồm đất sét cao lanh (rạch Sơn, Gót Chang, Bàu Trắng), mỏ sét trương nở Bentonite (trữ lượng 10 triệu tấn/km²) và than bùn bưng Tam Tân.

Về nguồn lực kinh tế - xã hội:

• Dân số và lao động: Dân số tăng từ 207.000 người (1985) lên 256.212 người (1995) và 257.805 người (2001), mật độ bình quân 601,56 người/km² (đứng thứ 21/22 quận huyện về mật độ, thứ 5/22 về quy mô dân số của TP.HCM). Cơ cấu dân số trẻ (nhóm 0 - 14 tuổi chiếm 38,4%), nữ chiếm 51,93% tổng dân số năm 2001. Dân tộc Kinh chiếm 99,36%, người Hoa chiếm 0,58%. Năm 1994, lao động trong độ tuổi có 115.554 người (nữ chiếm 53,76%), tỷ lệ có việc làm ổn định đạt 95,34%. Lao động tập trung lớn nhất trong ngành nông - lâm nghiệp (63,92%), công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp chiếm 16,86%. Hạn chế lớn là chất lượng chuyên môn thấp: năm 1989 chỉ có 6,74% lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật.
• Đời sống dân cư: Thu nhập bình quân đầu người tăng đều qua các năm:

Năm	1991	1995	1996	1997	1998	1999	2000
Thu nhập bình quân đầu người/năm (USD)	221	325	291	336	402	402	584

Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 22% (1996) xuống 4,9% (2000). Năm 2000 có 79,86% nhà ở kiên cố và bán kiên cố, 99% số hộ được sử dụng lưới điện quốc gia (so với mức 83% ở khu vực nông thôn năm 1995). Mạng lưới viễn thông đạt 3.000 máy điện thoại (bình quân 1 máy/100 dân).

• Vốn đầu tư hạ tầng: Giai đoạn 1996 - 2000 đạt 826,399 tỷ đồng, tăng gấp 5,62 lần so với giai đoạn 1991 - 1995 (146,950 tỷ đồng). Huyện quy hoạch 3 khu công nghiệp tập trung: Tây Bắc Củ Chi (200 ha), Tân Quy (150 ha) và Tân Phú Trung (500 ha). Đến năm 2000, huyện thu hút 68 doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong đó có 25 dự án FDI với tổng vốn đăng ký trên 120 triệu USD, chủ yếu từ Hàn Quốc và Đài Loan.

Chương III: Thực trạng và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi

Chương III phân tích diễn biến chuyển dịch cơ cấu kinh tế qua hai chặng đường:

1. Giai đoạn 1975 - 1985: Cơ cấu kinh tế huyện mang tính chất thuần nông, nông nghiệp chiếm trên 90% giá trị sản xuất toàn huyện. Trồng trọt giữ vai trò chi phối tuyệt đối, chăn nuôi chưa vượt quá 20% giá trị ngành. Về tổ chức sản xuất, huyện áp dụng mô hình tập thể hóa cưỡng bức, đến năm 1985 thành lập được 5 nông trường quốc doanh và 92 hợp tác xã nông nghiệp. Tuy nhiên, mô hình HTX làm ăn kém hiệu quả so với kinh tế cá thể nên dần rơi vào khủng hoảng và tan rã vào cuối năm 1990.

• Sản xuất trồng trọt: Diện tích gieo trồng năm 1976 đạt 31.849 ha. Cơ cấu cây trồng chủ yếu là lúa lương thực (chiếm 78,69% diện tích) và cây công nghiệp ngắn ngày (chiếm 10% diện tích, riêng đậu phộng chiếm 81,7%). Sản lượng cây công nghiệp ngắn ngày tăng từ gần 27.000 tấn (1979) lên 39.000 tấn (1983) nhưng năng suất bị sụt giảm từ 47,29 tạ/ha xuống 28,74 tạ/ha.
• Sản xuất chăn nuôi: Quy mô đàn heo phát triển nhanh từ 5.152 con (1976) lên 18.200 con (1984), sản lượng thịt tăng từ 395 tấn lên 1.350 tấn. Đàn trâu bò phục vụ sức kéo giảm do người dân gặp khó khăn, phải bán gia súc chuyển sang làm nghề dịch vụ vận tải khách.
• Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp thời kỳ đầu sau giải phóng chủ yếu là các tổ hợp tác: năm 1978 có 4 tổ hợp bánh tráng xuất khẩu (259 lò, 518 lao động), 2 tổ hợp mành trúc (115 lao động), 1 tổ hợp rổ rá (300 lao động), 2 tổ hợp sơn mài (36 lao động), 2 cơ sở xay xát mì và 1 cơ sở nước chấm.

2. Giai đoạn 1985 - 2000 và định hướng đến 2010:

• Chuyển dịch cơ cấu ngành: Nền kinh tế từng bước thoát khỏi tình trạng thuần nông. Tỷ trọng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ tăng trưởng rõ rệt nhờ việc đầu tư hạ tầng và hình thành các KCN tập trung. Tỷ trọng nông nghiệp giảm dần trong cơ cấu GDP. Trong nội bộ nông nghiệp, diện tích đất phèn được cải tạo nhờ Kênh Đông để trồng thơm, điều; mở rộng chăn nuôi bò sữa và trồng rau chuyên canh dọc Quốc lộ 22.
• Chuyển dịch cơ cấu thành phần: Sự xóa bỏ thế độc tôn của kinh tế tập thể kém hiệu quả, mở rộng kinh tế cá thể tiểu chủ và kinh tế tư nhân. Đặc biệt, sự xuất hiện của kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (25 doanh nghiệp FDI, vốn trên 120 triệu USD) tạo động lực gia tăng năng lực sản xuất công nghiệp và giải quyết việc làm.
• Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ: Phân vùng kinh tế hình thành rõ nét: khu vực phát triển công nghiệp - dịch vụ tập trung ở thị trấn Củ Chi, dọc Quốc lộ 22 và Tỉnh lộ 8; khu vực chuyên canh nông nghiệp sinh thái và cây lâu năm phân bố ở các xã phía Bắc và vùng gò đồi; khu vực cây ăn trái và du lịch nghỉ ngơi sinh thái ven sông Sài Gòn (dài 54 km).

Văn bản nêu bật những thành tựu đạt được về tốc độ tăng trưởng kinh tế, hạ tầng giao thông - điện lực, xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, huyện vẫn đối mặt các khó khăn: hạ tầng chưa đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực thấp, thủ tục hành chính đất đai phức tạp, sản xuất kinh doanh dịch vụ còn mang tính tự phát. Về phương hướng đến năm 2010, huyện xác định mục tiêu chung là đẩy mạnh CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn, phấn đấu đạt thu nhập bình quân đầu người 800 - 1.000 USD vào năm 2005; phát triển hạ tầng kỹ thuật các KCN Tây Bắc Củ Chi, Tân Phú Trung, Tân Quy, Bàu Đưng và tăng cường đào tạo nghề thông qua Trường Trung học nghề Củ Chi.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh các kết quả thực tiễn phát triển của huyện Củ Chi giai đoạn 1985 - 2000 thông qua hệ thống số liệu cụ thể:

• Mức sống dân cư: Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 221 USD (1991) lên 325 USD (1995) và đạt 584 USD (2000). Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 22% (1996) xuống còn 4,9% (2000).
• Hạ tầng kỹ thuật: Hoàn thành mục tiêu điện khí hóa nông thôn năm 2000 với 99% hộ dân có điện; mạng lưới thông tin liên lạc phát triển với 14 bưu cục và 3.000 máy điện thoại cố định; tổng chiều dài đường bộ đạt 250,625 km; vốn đầu tư xây dựng cơ bản giai đoạn 1996 - 2000 đạt 826,399 tỷ đồng.
• Thu hút đầu tư sản xuất: Thu hút 68 doanh nghiệp, bao gồm 25 doanh nghiệp FDI với tổng vốn đầu tư trên 120 triệu USD; hình thành 3 KCN tập trung quy mô lớn (Tây Bắc 200 ha, Tân Quy 150 ha, Tân Phú Trung 500 ha).

Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất:

• Tiếp tục hoàn thiện kết cấu hạ tầng mạng lưới điện, giao thông và chính sách giá thuê đất hợp lý nhằm thu hút các doanh nghiệp nội thành di dời và các nhà đầu tư nước ngoài.
• Tái cơ cấu nông nghiệp: Chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi; mở rộng chăn nuôi bò sữa, nuôi trồng thủy sản nước ngọt; đẩy mạnh cơ giới hóa và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
• Phát triển công nghiệp - TTCN: Khôi phục và mở rộng các làng nghề truyền thống có lợi thế về kinh nghiệm và nguyên liệu địa phương như sơn mài Hòa Phú, mây tre lá, tráng bánh tráng.
• Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đẩy mạnh đào tạo nghề tại Trường Trung học nghề Củ Chi để đáp ứng tiêu chuẩn tuyển dụng của các KCN.

Đóng góp khoa học của đề tài: Theo khảo cứu lịch sử nghiên cứu của tác giả, các tài liệu trước đây như cuốn sách Củ Chi 20 năm xây dựng và phát triển (1995) chỉ dừng ở mức mô tả, liệt kê hoạt động sản xuất theo từng chương; khóa luận tốt nghiệp năm 1985 của sinh viên Nguyễn Thanh Đạm mới phản ánh sơ lược tình hình giai đoạn 1981 - 1985. Khóa luận của Nguyễn Thị Hồng Hạnh là công trình chuyên khảo đầu tiên tiếp cận toàn diện quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế Củ Chi dưới góc độ Địa lí kinh tế - xã hội, đặt sự vận động của địa phương trong chỉnh thể vùng kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và Tứ giác tăng trưởng Đông Nam Bộ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận:

• Do bước đầu làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học và nguồn tư liệu thu thập giữa các ngành, các thời kỳ chưa thật đồng bộ, một số chỉ tiêu kinh tế giai đoạn 1996 - 2000 chưa có chuỗi số liệu phân rã chi tiết mà chủ yếu dựa trên số liệu báo cáo tổng hợp.
• Cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu lao động ở các năm cuối giai đoạn nghiên cứu chưa được cập nhật đồng đều theo từng ngành nghề chuyên sâu.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Tiếp tục theo dõi, kiểm chứng tiến trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi theo các mốc mục tiêu dự báo năm 2005 và năm 2010.
• Nghiên cứu sâu hơn về tác động xã hội và môi trường của quá trình thu hồi đất nông nghiệp phục vụ xây dựng các khu công nghiệp tập trung và đô thị hóa vệ tinh.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Địa lí học, Địa lí Kinh tế - Xã hội, Kinh tế phát triển và Quy hoạch đô thị - nông thôn trong việc tìm hiểu phương pháp phân tích chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ cấp huyện.
• Cán bộ quản lý kinh tế, chuyên viên quy hoạch tại huyện Củ Chi và Thành phố Hồ Chí Minh khi nghiên cứu lịch sử phát triển chính sách đất đai, công nghiệp hóa nông thôn và mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngoại thành.
• Các phần có giá trị tư liệu cao: Chương II (phần dữ liệu điều kiện tự nhiên, phân loại thổ nhưỡng, thủy văn Kênh Đông và phân bố dân cư) cùng Chương III (bức tranh đối chiếu sản xuất nông nghiệp thời kỳ bao cấp 1975 - 1985 với thời kỳ đầu mở cửa thu hút FDI 1985 - 2000).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân tích cơ cấu kinh tế huyện Củ Chi qua những khía cạnh biểu hiện nào?
Khóa luận xem xét cơ cấu kinh tế trên 3 khía cạnh chủ yếu: cơ cấu ngành kinh tế (nông - lâm - ngư nghiệp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ); cơ cấu thành phần kinh tế (kinh tế quốc doanh, tập thể, cá thể - tiểu chủ, tư bản tư nhân, tư bản nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài); cơ cấu lãnh thổ kinh tế (sự phân bố không gian sản xuất, các cụm điểm dân cư và các khu công nghiệp tập trung).

2. Điểm đặc thù của địa hình và thổ nhưỡng Củ Chi ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất nông nghiệp?
Địa hình Củ Chi chia làm 3 dạng: đồi gò (>15m), triền (5 - 10m) và bưng trũng (1 - 2m). Vùng gò đồi đất xám thoát nước tốt thích hợp trồng cây công nghiệp lâu năm (cao su, điều); vùng triền thích hợp cho rau màu, cây công nghiệp ngắn ngày; vùng trũng ven sông Sài Gòn và vùng Tam Tân - Thái Mỹ có tầng đất phèn lớn (15.011 ha), trước đây khó canh tác nhưng nhờ có nước ngọt từ công trình Kênh Đông dẫn từ hồ Dầu Tiếng nên đã thau chua rửa phèn thành công để trồng khóm, điều và lúa 2 vụ.

3. Tình hình tổ chức sản xuất nông nghiệp Củ Chi giai đoạn 1975 - 1985 diễn ra như thế nào?
Huyện thực hiện phong trào hợp tác hóa nông nghiệp, đạt đỉnh cao vào năm 1985 với việc thành lập 5 nông trường quốc doanh và 92 hợp tác xã nông nghiệp. Tuy nhiên, phương thức quản lý tập thể mang tính hành chính, ép buộc nông dân vào HTX đã làm giảm động lực sản xuất. Năng suất cây trồng giảm (năng suất cây công nghiệp ngắn ngày giảm từ 47,29 tạ/ha năm 1979 xuống 28,74 tạ/ha năm 1983), dẫn đến việc các tập đoàn sản xuất và HTX nông nghiệp lần lượt tan rã vào cuối năm 1990.

4. Quy mô đầu tư xây dựng cơ bản của huyện Củ Chi giai đoạn 1996 - 2000 thay đổi ra sao so với giai đoạn 1991 - 1995?
Tổng mức vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn huyện giai đoạn 1996 - 2000 đạt 826,399 tỷ đồng, tăng gấp 5,62 lần so với giai đoạn 1991 - 1995 (chỉ đạt 146,950 tỷ đồng), bình quân mỗi năm đầu tư 165 tỷ đồng. Nếu giai đoạn 1991 - 1995 vốn tập trung cho giao thông, văn hóa - xã hội và nông nghiệp thì giai đoạn 1996 - 2000 huyện chuyển trọng tâm đầu tư vào công nghiệp, văn hóa - xã hội, mạng lưới điện và hạ tầng các KCN tập trung.

5. Lực lượng lao động của huyện Củ Chi trong giai đoạn nghiên cứu có những thuận lợi và khó khăn gì?
Thuận lợi là nguồn lao động trẻ, dồi dào (năm 1994 có 115.554 người trong độ tuổi lao động, nữ chiếm 53,76%), tỷ lệ có việc làm ổn định cao (95,34%), lực lượng lao động nữ khéo tay thích hợp với các ngành dệt may, da giày, gốm sứ và nghề thủ công truyền thống. Khó khăn căn bản là mặt bằng dân trí và trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp (năm 1989 chỉ có 6,74% lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật, trong đó đại học và cao đẳng chỉ chiếm 1,11%), phần lớn chuyển đổi trực tiếp từ lao động nông nghiệp nên thiếu tác phong công nghiệp.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hồng Hạnh đã tái hiện bức tranh kinh tế huyện Củ Chi trong giai đoạn 1985 - 2000 từ góc độ Địa lí kinh tế - xã hội. Tác phẩm làm rõ bước chuyển đổi mang tính quy luật từ một nền kinh tế thuần nông chịu ảnh hưởng nặng nề của chiến tranh sang mô hình kinh tế nhiều thành phần gắn với quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Bằng việc phân tích các nguồn lực tự nhiên, nhân văn và đánh giá thực trạng 3 khu công nghiệp tập trung, công trình đã đề xuất hệ thống giải pháp tổ chức lãnh thổ và chuyển đổi ngành nghề có giá trị thực tiễn cho địa phương định hướng đến năm 2010.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ Ở nước ta lý luận về sư chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn tương đối mới mẻ, hiện nay khái niệm về chuyển dịch cơ cấu kinh tế thì có rất nhiều quan điểm khác nhau. Nó tùy thuộc theo cách tiếp cận vấn để và quan điểm của mỗi nhà nghiên cứu trong từng giai đoạn cụ thể mà họ đưa ra từng khái nhiệm về cơ cấu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. CƠ CẤU KINH TẾ : I. Một số khái niệm về cơ cấu kinh tế : - “Co cấu kinh tế là tình trạng phối hợp giữa các ngành kinh tế trong một vùng, một quốc gia hoặc trên toàn thế giới tạo thành một tổng thể kinh tế, trong đó hoạt động của toàn bộ nền kinh tế đòi hỏi giữa các ngành phải có những mối quan hệ gắn bó và phụ thuộc lin nhau”.

(1) - Giáo sư Nguyễn Dinh Nam đã đưa ra khái niệm về cơ cấu kinh tế là: "Cơ cấu kinh tế thể hiện những mối quan hệ về quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất của nền kinh tế. Mối quan hệ đó không phải chỉ là những quan hệ riêng rẽ từng bộ phận kinh tế mà phải là những mối quan hệ tổng thể của các bộ phận cấu thành của nền kinh tế bao gém các yếu tố: tài nguyên, cơ sở vật chất kỹ thuật, vốn, lao động. các lĩnh vực kinh tế : sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng —; các ngành kinh tế : nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ ; các vùng kinh tế: nông thôn, thành thị; các thành phan kinh tế : quốc doanh, tập thể, gia đình, cá thể”. Còn theo Tiến sĩ Dinh Xuân Hùng thì: “ Cơ cấu kinh tế là tổng thể các mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành nền kinh tế quốc dân.

Do vậy, cơ cấu kinh tế cẩn được nghiên cứu dưới nhiều góc độ trong mối quan hệ tương tác với nhau : cơ cấu ngành, cơ cấu lãnh thổ, cơ cấu thành phan kinh tế, cơ cấu kinh tế trong nước và nước ngoài, cơ cấu kinh tế và các khía canh phi kinh tế”, (1):Nguyén Dược - Sổ tay thuật ngữ Địa Li. =\⁄7/: /Nguyễn Thi tang Flank a Khia lian tat nghidp GVHID: TS. Pham Xuan tau - “Co cấu kinh tế của một nước là tổng thể các quan hệ kinh tế hay các bộ phân hợp thành nền kinh tế gấn với vị trí, trình độ kỹ thuật công nghệ, quy mô, tỷ trọng tương ứng với từng bộ phân và mối quan hệ tương tác giữa các bô phận, gắn với diéu kiện kinh tế — xã hội trong từng giai đoạn nhất định nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế đã được hoạch định ”( 2) Từ các khái niệm trên, ta có thể hiểu khái quát : cơ cấu kinh tế là tổng thể các mối quan hệ chủ yếu vẻ chất lượng và số lượng tương đối ổn định của các yếu tố kinh tế, các bộ phận của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong một hệ thống tái sản xuất xã hội với những điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội nhất định trong một khoảng thời gian cụ thể, thích hợp với điểu kiện của mỗi nước, mỗi vùng và mỗi địa phương. Cơ cấu kinh tế của một vùng được thể hiện bằng tỷ trọng giá trị của từng ngành kinh tế trong nền kinh tế.

Như vậy cơ cấu kinh tế là một hệ thống động, nghĩa là nó luôn ở trạng thái vận động và biến đổi không ngừng cùng với sự phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Trong đó các yếu tố cấu thành cơ cấu kinh tế luôn gắn bó hữu cơ với nhau, phụ thuộc nhau và làm điều kiện phát triển cho nhau trong mối quan hệ nhân quả. Về cơ bản, cơ cấu kinh tế càng phức tạp thì trình độ phát triển phân công lao động càng cao và nó được xem là một bộ phận hợp thành chiến lược phát triển kinh tế ; do đó chuyển dịch cơ cấu kinh tế là tất yếu khách quan cùng với sự biến động của điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội. Các khía cạnh biểu hiện của cơ cấu kinh tế : Biểu hiện một cơ cấu kinh tế có ba khía cạnh quan trọng như sau : LI.Cơ cấu ngành và lĩnh vực kinh tế : Trong cơ cấu kinh tế cơ cấu ngành là bộ phận cơ bản nhất, là cốt lõi của chiến lược ổn định va phát triển kinh tế xã hội, tạo điều kiện để thực hiện những mục tiêu của chiến lược để ra.

Cơ cấu ngành và lĩnh vực kinh tế được nhìn nhận là sự tổng hòa của ba loại hoạt động sản xuất : - Sdn xuất nông nghiệp (Nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp). (2):Gido sư tiến sĩ Phan Thanh Phố S\⁄7/J, Neuydn Thi th ing ¢ la wh Khoa kuận 13? nahiep CVHID: TS. Pham Nudn tau -Sản xuất công nghiệp (Công nghiệp khai khoáng, chế biến và xây dung). -Hoat động dich vụ( Thương mại, du lịch, ngân hàng.

giao thông vận tai, văn hóa, y tế.Cơ cấu thành phần kinh tế : Xét về mặt quan hệ kinh tế - xã hội trên cơ sở quan hệ sở hữu, có các thành phan kinh tế khác nhau với nhiều hình thức sở hữu khác nhau dựa trên ba loại hình sở hữu cơ bản : toàn dân, tập thể và sở hữu tư nhân. Ở nước ta trước những ndm 1986 do nhận thức chưa đây đủ về cơ cấu các thành phần kinh tế trong nền kính tế quốc dan, nên vấn dé này bị xem nhẹ. Nhưng kể từ đại hôi VI (12/1986) Đảng đã dé ra đường lối cải cách kinh tế, trong đó nhấn mạnh : thực hiện nhất quán chính sách phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước nhằm giải phóng mọi năng lực sản xuất và huy động các tiểm năng để phát triển kinh tế. Tại đại hội nay nêu rõ cơ cấu thành phần kinh tế ở nước ta gồm : kinh tếnhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư bản tư nhân và kinh tế tư nhân.

Đến đại hội lần VII của Đảng (1991) đã nêu rõ chính sách kinh tế nhiều thành phần có ý nghĩa chiến lược lâu dài, có tính quy luật từ sản xuất nhỏ đi lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa và thể hiện tinh than dân chủ về kinh tế. Ở đại hội này, Đảng đã nêu rõ cơ cấu thành phẩn kinh tế của nước ta gốm : kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể, kinh tế cá thể và kinh tế tư bản tư nhân. Sang đại hôi lần VIII (1996) Dang đã nhấn mạnh sư tổn tại của các thành phần kinh tế đồng thời để ra những chính sách và biện phấp khuyến khích và mở rộng các hình thức kinh tế hợp tác nhằm khai thác. sử dụng tối ưu tiểm nang to lớn về : vốn, công nghệ, nhân lực, khả năng tổ chức quản lý.

của các thành phần kính tế. Cơ cấu thành phần kinh tế được biểu hiện cụ thể qua các hình thức sau: - Kinh tế quốc doanh : Có vai trò chủ dao trong nên kính tế quốc dân. Giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế, đảm bảo những khâu then chốt và các lĩnh vực trọng yếu SVTH >: Nouyén Thị Hang Hanh Kiba kuận 134 nahidp CIVEID: TS. Pham Xudn tau như : an ninh quốc phòng, tài chính, tín dụng, cơ sở ha ting, giao thông vận tai, thông tin liên lạc.

- Kinh tế tập thé: Hình thức phổ biến là các hợp tác xã, được hình thành trên cơ sở tự nguyện góp vốn, góp sức kinh doanh và được quản lí theo nguyên tắc dân chủ, phát triển rộng rãi và đa dang trong các ngành nghé với qui mô và mức tập thể hóa khác nhau vé tư liệu sản xuất và tổ chức lao đông tùy thuộc đặc điểm, trình độ quản lý và tính tự nguyện của mỗi xã viên. Kinh tế cá thể, tiểu chủ : Được khuyến khích phát triển trong tất cả các ngành nghề, cả ở thành thị và nông thôn, không bị hạn chế việc mở rộng sản xuất, kinh doanh, có thể tổn tại độc lập hoặc tham gia các loại hình kinh tế khác bằng nhiều hình thức. Kinh tế tư bản tư nhân : Phát triển không hạn chế vé qui mô cũng như địa bàn hoạt động và chỉ kinh doanh trong các ngành do luật pháp quy định. Kinh tế tư bản nhà nước : Là các hình thức liên doanh giữa kinh tế nhà nước với tư bản, tư nhân trong nước hay với tư bản nước ngoài.

Đây là thành phần kinh tế đang phát triển mạnh mẽ và khá phổ biến ở nước ta hiện nay, góp phần quan trọng vào sư tăng trưởng kinh tế xã hội ở nước ta.Cơ cấu lãnh thé : Phân công lao động theo ngành và phân công lao động theo lãnh thổ gấn bó hữu cơ với nhau, đan quyện vào nhau. Phân công lao động theo lãnh thổ gắn liền và thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế, phân công lao động theo ngành. Mở rộng phân công theo lãnh thổ chính là tăng cường chuyên món hóa và phát triển tổng hợp theo vùng. Sự hố trí các ngành nghề, các cơ sở sản xuất kinh doanh trên lãnh thổ hợp lý sẽ tạo điểu kiện sử dụng tốt nhất các nguồn lực phát triển kinh tế, đó cũng chính là quá trình phân công lại lao đông xã hội.

Như vậy, cơ cấu lãnh thổ phản ánh những mối quan hệ kinh tế được phản bố trên một vùng lãnh thé. Việc xây dựng cơ cấu lãnh thổ hợp lý S\?7#/: Nauyén Thi thổ ng tlanh Khda hain 13? nghiap €?V?HĐ, TS. Pham XNudn Hau chính là tổ chức các hoạt động sản xuất kinh doanh, tổ chức đời sống dan cư hợp lý theo lãnh thổ, tạo điều kiện để phát huy tốt nhất các tiểm năng phát triển kinh tế và thiết lập các mối quan hệ kính tế hợp lý. Một số chỉ tiêu cơ bản để xem xét và đánh giá cơ cấu kinh tế : Để xem xét và đánh giá cơ cấu kính tế quốc dân.

Hiện nay người ta thường dùng các chỉ tiêu sau đây : 11. Xét theo tỷ trọng thường dùng dựa vào 3 chỉ tiêu : - Chỉ tiêu GDP: chỉ tiêu về giá trị tổng sản phẩm nội địa của toàn bộ nền kinh tế trong một năm. - Chỉ tiêu lao động : cơ cấu lao động giữa các khu vực, các ngành kinh tế. - Chỉ tiêu về trang bị kỹ thuật : Trang bị kỹ thuật thô sơ hay hiện đại.

Xét về mặt chất lượng các mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành nền kinh tế dựa vào các mức độ : Chặt chẻ hay lỏng lẻo. Cân đối hay mất cân đối.