Chuyên đề tốt nghiệp a study on difficulties in translating vietnamese english business letters and suggested solutions senior business english major intake 58 national economics university

Nghiên cứu khó khăn khi dịch thư tín kinh doanh Việt - Anh và giải pháp đề xuất dành cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh thương mại ĐH Kinh tế Quốc dân.

• Tác giả: Nguyen Thi Hai Linh
• Người hướng dẫn: Ms. Le Thuy Linh
• Trường học: National Economics University
• Chuyên ngành: Business English
• Đề tài: A Study On Difficulties In Translating Vietnamese-English Business Letters And Suggested Solutions
• Loại tài liệu: graduation project
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• LIST OF TABLES AND FIGURES
• LIST OF ABBREVIATIONS
• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Aims Of the Study
• 1.2. Research questions
• 1.3. Scope of the research
• 1.4. Methodology
• 1.5. Design of the study
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. An overview of translation
• 2.2. Definition of translation
• 2.3. Features of translation
• 2.3.1. Simplification
• 2.3.2. Explicitation
• 2.3.3. Normalization
• 2.3.4. Convergence
• 3. CHƯƠNG 3: FINDINGS AND DISCUSSION
• 3.1. Students' perception about business letters in general and translation of business letters
• 3.2. Difficulties in translating business letters from Vietnamese into English
• 3.2.1. Difficulty in using terminology in business letters
• 3.2.2. Difficulties in conveying the original writing style
• 3.2.3. Difficulty in using the power of word
• 3.2.4. Difficulty in using Correct Grammar
• 4. CHƯƠNG 4: RECOMMENDATIONS
• 4.1. Recommendation to deal with difficulty in using terminology
• 4.2. Recommendation to deal with difficulty in conveying the original writing style
• 4.3. Recommendation to deal with difficulty in using the power of word
• 4.4. Recommendation to deal with difficulty in using correct grammar
• 4.5. Summary of findings
• 4.6. The limitations of the research
• 4.7. Suggestions for further Studies
• REFERENCE
• APPENDIX 1
• APPENDIX 2

Tóm tắt

I. Khái quát về dịch thư tín kinh doanh

Dịch thư tín kinh doanh là một lĩnh vực chuyên ngành đòi hỏi sự chính xác và hiểu biết sâu về ngôn ngữ kinh tế. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các khó khăn dịch thuật mà sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh Thương mại tại Đại học Kinh tế Quốc dân gặp phải khi dịch thư tín từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Thư tín thương mại không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là phương tiện quan trọng để duy trì mối quan hệ kinh doanh quốc tế. Việc dịch chính xác các văn bản kinh doanh đòi hỏi kỹ năng dịch thuật chuyên nghiệp và hiểu biết về ngôn ngữ thương mại.

1.1. Định nghĩa và vai trò của dịch thư tín kinh doanh

Dịch thư tín kinh doanh là quá trình chuyển đổi thông tin từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với văn hóa kinh doanh. Thư tín thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc trao đổi thông tin giữa các doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc dịch chính xác các văn bản kinh doanh giúp tăng cường hiệu quả giao tiếp và xây dựng lòng tin giữa các đối tác quốc tế.

1.2. Tầm quan trọng của dịch thuật chuyên ngành

Dịch thuật chuyên ngành đòi hỏi sự hiểu biết sâu về ngôn ngữ kinh tế và các thuật ngữ chuyên ngành. Việc dịch sai hoặc thiếu chính xác có thể dẫn đến hiểu lầm nghiêm trọng trong giao dịch kinh doanh. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao kỹ năng dịch thuật cho sinh viên, đặc biệt trong lĩnh vực dịch Việt-Anh, để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

II. Khó khăn trong dịch thư tín kinh doanh Việt Anh

Nghiên cứu chỉ ra rằng, sinh viên gặp nhiều khó khăn dịch thuật khi dịch thư tín từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Các thách thức dịch thuật bao gồm việc sử dụng đúng ngữ pháp, lựa chọn từ ngữ phù hợp, và truyền tải phong cách viết gốc. Dịch thuật chính xác đòi hỏi không chỉ kiến thức ngôn ngữ mà còn hiểu biết về văn hóa kinh doanh của cả hai quốc gia.

2.1. Khó khăn trong sử dụng thuật ngữ kinh doanh

Một trong những khó khăn dịch thuật lớn nhất là việc sử dụng đúng các thuật ngữ kinh doanh. Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm từ ngữ tương đương giữa tiếng Việt và tiếng Anh, dẫn đến dịch sai hoặc thiếu chính xác. Nghiên cứu đề xuất việc sử dụng các tài liệu kinh doanh tham khảo để cải thiện kỹ năng này.

2.2. Khó khăn trong truyền tải phong cách viết

Việc truyền tải phong cách viết gốc từ tiếng Việt sang tiếng Anh là một thách thức dịch thuật đáng kể. Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc duy trì tính chuyên nghiệp và trang trọng của thư tín thương mại. Nghiên cứu khuyến nghị việc luyện tập thường xuyên và tham khảo các mẫu thư tín chuẩn để nâng cao kỹ năng này.

III. Giải pháp nâng cao kỹ năng dịch thư tín kinh doanh

Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp dịch thuật để giúp sinh viên vượt qua các khó khăn dịch thuật và nâng cao chất lượng dịch thuật. Các giải pháp bao gồm việc sử dụng phương pháp dịch thuật hiệu quả, tham khảo các tài liệu kinh doanh chuẩn, và luyện tập thường xuyên. Dịch thuật hiệu quả không chỉ giúp sinh viên hoàn thành tốt các bài tập mà còn chuẩn bị cho họ hành trang nghề nghiệp trong tương lai.

3.1. Sử dụng phương pháp dịch thuật hiệu quả

Việc áp dụng các phương pháp dịch thuật hiệu quả như dịch thuật chuyên ngành và dịch thuật chính xác giúp sinh viên cải thiện kỹ năng dịch thuật. Nghiên cứu khuyến nghị việc sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật và tham khảo các nguồn tài liệu uy tín để đảm bảo tính chính xác.

3.2. Tham khảo tài liệu kinh doanh chuẩn

Việc tham khảo các tài liệu kinh doanh chuẩn giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngôn ngữ kinh tế và các thuật ngữ chuyên ngành. Nghiên cứu đề xuất việc sử dụng các sách giáo khoa, bài báo, và mẫu thư tín thương mại để nâng cao kiến thức và kỹ năng dịch thuật.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, hoạt động giao tiếp và trao đổi thương mại giữa các doanh nghiệp trong nước với đối tác nước ngoài ngày càng gia tăng. Để duy trì và thiết lập các mối quan hệ hợp tác kinh doanh, thư tín thương mại (business letter) đóng vai trò là phương tiện trao đổi thông tin chính thức, giúp kết nối doanh nghiệp với các đối tác, khách hàng, nhà cung cấp ở các khu vực địa lý khác nhau. Tuy nhiên, việc chuyển ngữ thư tín kinh doanh từ tiếng Việt sang tiếng Anh đòi hỏi sự chuẩn xác cao về thuật ngữ, ngữ pháp và văn phong chuyên ngành, đặt ra nhiều trở ngại đối với sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh thương mại.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hải Linh thực hiện tại Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn trên. Nghiên cứu tập trung vào hai mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Những khó khăn mà sinh viên năm cuối chuyên ngành Tiếng Anh thương mại gặp phải khi dịch thư tín kinh doanh từ tiếng Việt sang tiếng Anh là gì? (What are difficulties in translating business letters from Vietnamese into English?)
2. Những giải pháp nào được đề xuất để giúp sinh viên cải thiện và nâng cao kỹ năng dịch thư tín kinh doanh Việt - Anh? (What are solutions for students to improve translating Vietnamese-English business letters?)

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung khảo sát sinh viên năm thứ tư chuyên ngành Tiếng Anh thương mại thuộc Khóa 58 (Intake 58) tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Đây là nhóm sinh viên đã hoàn thành ba học phần biên dịch và tham gia học phần Giao tiếp kinh doanh (Business Communication). Phạm vi khảo sát hướng tới mục tiêu khoảng 70 sinh viên, với dữ liệu thực tế thu thập thành công từ 60 sinh viên tham gia trả lời bảng hỏi và 10 sinh viên tham gia phỏng vấn sâu. Nghiên cứu được hoàn thành vào tháng 5 năm 2020 trong bối cảnh đại dịch Covid-19.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống lý thuyết về biên dịch học và lý thuyết thư tín thương mại quốc tế:

• Khung lý thuyết dịch thuật: Tác giả tổng hợp các định nghĩa về dịch thuật từ Oxford Advanced Dictionary (1998), Nida & Taber (1974 - nhấn mạnh việc tái tạo tương đương tự nhiên gần nhất về nghĩa và phong cách), và Bell (1991). Đề tài dẫn chiếu 4 đặc trưng dịch thuật phổ quát theo Baker (1993, 1996) và Vinay & Darbelnet (1995) gồm: đơn giản hóa (simplification), tường minh hóa (explicitation), chuẩn hóa (normalization), và hội tụ (convergence). Về phương pháp dịch, tác giả phân tích quan điểm tương đương hình thức (formal equivalence) và tương đương động (dynamic equivalence) của Nida (1994), cùng 8 phương pháp dịch của Peter Newmark (1988) bao gồm: dịch từ đối từ (word-for-word), dịch nguyên văn (literal), dịch trung thành (faithful), dịch ngữ nghĩa (semantic), phỏng dịch (adaptation), dịch tự do (free), dịch đặc ngữ (idiomatic), và dịch giao tiếp (communicative translation).
• Khung lý thuyết thư tín thương mại: Khóa luận sử dụng các định nghĩa của Jayne Thompson (2018), Trần Đức (2017), Hanson (1998), Omar Ali (1993) và Weston; phân tích tầm quan trọng và mục đích giao tiếp thương mại theo Mill (1993) và Rick Suttle (2013). Về mặt cấu trúc, đề tài dẫn chiếu mô hình định dạng chuẩn của Norris (2012) và Pollard (2014) gồm 9 thành phần: địa chỉ người gửi, ngày tháng, địa chỉ người nhận, tiêu đề thư (subject line), lời chào đầu thư (salutation), phần thân (body), lời kết thúc lịch sự (complimentary closing), chữ ký và khối chữ ký (signature block), cùng tài liệu đính kèm (enclosure). Về phân loại, tác giả tổng hợp 10 loại thư tín phổ biến theo Hannah Wickford (2018) và 15 loại theo Hitesh Bhasin (2019). Đồng thời, khóa luận phân tích các khác biệt văn hóa Anh - Việt trong phong cách viết thư theo Huy Minh (2019), đặc biệt là quy tắc xưng hô và trật tự họ tên.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định lượng và định tính:

• Khảo sát bảng hỏi (Questionnaire): Thiết kế gồm 12 câu hỏi, triển khai qua Google Forms tới sinh viên năm cuối Khóa 58 ngành Tiếng Anh thương mại. Bảng hỏi thu về 60 phản hồi hợp lệ. Dữ liệu được xử lý thống kê mô tả tính tỷ lệ phần trăm và đo lường mức độ khó khăn theo thang đo Likert 5 mức điểm của Rensis Likert thông qua công thức tính điểm trung bình gia quyền (weighted arithmetic mean):

$$\bar{X} = \frac{ax_1 + bx_2 + cx_3 + dx_4 + ex_5}{n}$$

Trong đó: $\bar{X}$ là mức độ khó trung bình; $x_1 \dots x_5$ là giá trị thang điểm từ 1 đến 5; $a, b, c, d, e$ là số lượng sinh viên lựa chọn mức điểm tương ứng; $n$ là tổng số sinh viên tham gia khảo sát ($n = 60$).

Tiêu chuẩn đánh giá thang điểm Likert được áp dụng như sau:

Khoảng điểm	Tiêu chí đánh giá mức độ
1,00 - 1,79	Rất thấp (Very low level)
1,80 - 2,59	Thấp (Low level)
2,60 - 3,39	Trung bình (Medium level)
3,40 - 4,19	Cao (High level)
4,20 - 5,00	Rất cao (Very high level)

• Phỏng vấn bán cấu trúc (Interview): Thực hiện với 10 sinh viên ngành Tiếng Anh thương mại, gồm 6 câu hỏi nhằm đào sâu nhận thức, nguyên nhân khó khăn và đề xuất giải pháp. Mỗi cuộc phỏng vấn kéo dài khoảng 15 phút, được ghi âm/ghi hình, phiên âm văn bản (transcript) và phân tích nội dung dựa trên thái độ và ý kiến phản hồi của người tham gia.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu đề tài (Introduction)

Chương này thiết lập tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ quá trình hội nhập kinh tế và vai trò của dịch thuật thư tín thương mại. Tác giả xác định rõ mục tiêu, 2 câu hỏi nghiên cứu cốt lõi, phạm vi đối tượng khảo sát (sinh viên năm cuối K58 chuyên ngành Tiếng Anh thương mại tại NEU), cấu trúc luận văn gồm 5 chương cùng phương pháp luận kết hợp bảng hỏi khảo sát định lượng ($n=60$) và phỏng vấn định tính ($n=10$).

Chương 2: Tổng quan lý thuyết (Literature Review)

Chương 2 cung cấp cơ sở lý thuyết toàn diện về dịch thuật và thư tín thương mại. Tác giả phân tích các khái niệm dịch thuật, 4 đặc trưng văn bản dịch theo Baker, 2 khuynh hướng tương đương của Nida và 8 phương pháp dịch của Newmark. Phần tổng quan thư tín thương mại làm rõ định nghĩa, vai trò, mục đích, kết cấu 9 phần chuẩn của một bức thư, phân loại 10 dạng thư tín thương mại chính (thư chào hàng, đặt hàng, khiếu nại, từ chối, điều chỉnh, hỏi hàng, theo dõi, thư giới thiệu, xác nhận, xin việc và thôi việc). Chương này cũng đi sâu vào các khác biệt văn hóa Anh - Việt trong quy ước viết thư tín, nhấn mạnh sự đối lập về thứ tự họ tên và quy tắc xưng hô trang trọng (Title + Last name) so với cách xưng hô thân mật (Title + First name).

Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận (Findings and Discussion)

Chương 3 trình bày các phát hiện rút ra từ phân tích dữ liệu bảng hỏi và phỏng vấn:

• Nhận thức và mức độ tiếp cận: 95% sinh viên (57/60) hiểu đúng định nghĩa thư tín kinh doanh là phương tiện trao đổi văn bản chính thức giữa các doanh nghiệp; 5% (3/60) hiểu sai khi cho rằng đây là giao dịch không hợp pháp. Về mức độ tiếp xúc, trên 75% sinh viên thỉnh thoảng nghe/biết về thư tín thương mại qua các học phần chuyên ngành, 18,3% tiếp xúc thường xuyên, và 6,6% (4 sinh viên) chưa từng tiếp xúc. Về tần suất dịch thư, 90% (54/60) thỉnh thoảng thực hiện, 6,7% (4/60) thường xuyên dịch do có kỳ thực tập ngắn hạn, và 3,3% (2 sinh viên) chưa bao giờ dịch. Trên 85% người tham gia khẳng định dịch thư tín thương mại có tầm quan trọng sống còn (54% đánh giá cực kỳ quan trọng, 31% đánh giá quan trọng, 0% đánh giá không quan trọng).
• Kết quả bài tập dịch thực tế: Trong 3 câu dịch thử nghiệm từ tiếng Việt sang tiếng Anh, tỷ lệ dịch đúng giảm dần theo độ phức tạp; câu 3 gây nhiều khó khăn nhất khi chỉ có hơn 1/3 số sinh viên dịch chính xác.
• Tần suất và đánh giá mức độ khó: 47,5% sinh viên thỉnh thoảng gặp khó khăn khi dịch; 39% thường xuyên gặp trở ngại; 9% luôn luôn gặp khó khăn; không có sinh viên nào chưa từng gặp khó khăn. Hơn 50% đánh giá việc dịch thư tín Việt - Anh là khó, 10% (6/60) đánh giá rất khó, 23 sinh viên đánh giá bình thường, và không có sinh viên nào đánh giá là dễ hay rất dễ. Về tự đánh giá năng lực, trên 50% sinh viên nhận định kỹ năng của mình chưa tốt (not so good), hơn 40% ở mức hài lòng, 1,6% đánh giá kém, và 3,3% (2/60) tự đánh giá xuất sắc.
• Phân loại và xếp hạng các khó khăn cụ thể:

Thứ hạng	Nhóm khó khăn	Điểm trung bình ($\bar{X}$)	Mức độ khó khăn
1	Sử dụng thuật ngữ chuyên ngành (Terminology)	4,22	Rất cao (Very high)
2	Ngôn từ rườm rà, cổ (Inflated language)	3,74	Cao (High)
3	Chuyển tải ý niệm tiêu cực (Negative ideas)	3,63	Cao (High)
4	Thể hiện quan điểm hướng về người đọc (You-attitude)	3,52	Cao (High)
5	Giọng văn thư tín (Tone)	3,44	Cao (High)
6	Sức nặng của từ ngữ / Độ cô đọng (The power of word)	3,12	Trung bình (Medium)
7	Sử dụng đúng ngữ pháp (Correct grammar)	2,59	Thấp (Low)

• Phân tích bản chất các trở ngại:
  • Thuật ngữ chuyên ngành ($\bar{X} = 4,22$): Chiếm hơn 50% số phiếu phản ánh là rào cản lớn nhất. Sinh viên gặp lúng túng khi xử lý các thuật ngữ tài chính, thương mại cố định (như Cash Discount, Cheque, Current Account) và các từ viết tắt thương mại quốc tế giữ nguyên dạng (như H.P - Hire Purchase, F.O.R - Free On Rail, C.I.F).
  • Chuyển tải văn phong gốc: Sinh viên gặp khó khăn do sự khác biệt giữa phong cách viết tiếng Việt (vòng vo, giải thích trước khi vào ý chính) và tiếng Anh (trực diện, ngắn gọn). Trong đó, việc lạm dụng ngôn từ cổ/rườm rà (inflated language - $\bar{X} = 3,74$) chiếm 43% phản hồi; sử dụng từ ngữ mang sắc thái tiêu cực gây khó chịu cho người đọc (negative ideas - $\bar{X} = 3,63$); chưa áp dụng tốt thái độ hướng về khách hàng (you-attitude - $\bar{X} = 3,52$); và giọng điệu chưa phù hợp (tone - $\bar{X} = 3,44$).
  • Sức nặng của từ ngữ ($\bar{X} = 3,12$): Xuất phát từ việc viết dài dòng, lặp từ không cần thiết, hoặc dùng sai sắc thái nghĩa (ví dụ dịch từ "yêu cầu" thành "beseech" thay vì "require", gây cảm giác quá nghiêm trọng và căng thẳng cho đối tác).
  • Ngữ pháp ($\bar{X} = 2,59$): Dù ở mức độ khó thấp nhất, sinh viên vẫn mắc lỗi ở cấu trúc song hành (parallel structure) và việc chia sai cấu trúc thì hoàn thành đặc thù theo ngữ cảnh.

Chương 4: Đề xuất giải pháp và khuyến nghị (Recommendations)

Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp tương ứng với các khó khăn đã xác định:

• Giải pháp về thuật ngữ: Sử dụng kết hợp từ điển đơn ngữ và song ngữ để hiểu đúng ngữ cảnh; học hỏi từ những người có kinh nghiệm dịch thuật; tích cực đọc sách, tài liệu chuyên khảo về kinh tế, thương mại và dịch thuật để tích lũy thuật ngữ học thuật.
• Giải pháp về chuyển tải văn phong gốc: Học thuộc các cấu trúc diễn đạt chuẩn mực (set expressions) trong thư tín tiếng Anh; chuyển đổi linh hoạt câu văn tiếng Việt sang văn phong tiếng Anh mang tính lịch sự, súc tích và trực tiếp; lược bỏ các cách diễn đạt rườm rà mang tính chất cổ ngữ.
• Giải pháp nâng cao sức nặng của từ ngữ: Tiếp cận thường xuyên với các tài liệu thực tế để cập nhật từ ngữ mới; học tập chuyên sâu theo từng lĩnh vực chuyên ngành trước khi mở rộng sang lĩnh vực khác; rèn luyện thói quen diễn đạt cô đọng, tránh lặp từ và lựa chọn từ vựng đúng sắc thái biểu cảm.
• Giải pháp cải thiện ngữ pháp: Tăng cường luyện tập các bài tập ngữ pháp qua các tài liệu uy tín như giáo trình của Mai Lan Hương, Longman Grammar Practice, Lifeline Files; nắm vững trật tự từ và bản chất logic của cấu trúc câu thay vì học vẹt công thức; áp dụng phương pháp kiểm tra và chữa lỗi chéo giữa các sinh viên.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị (Conclusion)

Chương cuối tóm tắt lại các phát hiện nghiên cứu chính, khẳng định nhận thức cao của sinh viên về thư tín thương mại nhưng kỹ năng thực hành dịch còn hạn chế do 4 nhóm trở ngại chính. Tác giả trình bày các hạn chế của đề tài do ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 và giãn cách xã hội, đồng thời đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo nhằm mở rộng quy mô khảo sát.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa dữ liệu thực nghiệm: Nghiên cứu đã lượng hóa chi tiết nhận thức, mức độ tiếp cận và năng lực dịch thư tín thương mại Việt - Anh của sinh viên Khóa 58 chuyên ngành Tiếng Anh thương mại tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.
• Xác lập thứ bậc khó khăn: Thông qua thang đo Likert và điểm trung bình gia quyền, nghiên cứu đã chỉ ra thứ tự mức độ khó khăn mà sinh viên gặp phải: đứng đầu là Thuật ngữ chuyên ngành ($\bar{X} = 4,22$ - Rất cao), tiếp theo là các yếu tố thuộc Văn phong gốc (Ngôn từ rườm rà $\bar{X} = 3,74$, Ý niệm tiêu cực $\bar{X} = 3,63$, Quan điểm hướng về người đọc $\bar{X} = 3,52$, Giọng văn $\bar{X} = 3,44$), Sức nặng từ ngữ ($\bar{X} = 3,12$ - Trung bình), và Ngữ pháp ($\bar{X} = 2,59$ - Thấp).
• Đề xuất giải pháp thực tiễn: Khóa luận cung cấp hệ thống 4 nhóm giải pháp can thiệp cụ thể về phương pháp tra cứu từ điển, tiếp cận tài liệu chuyên ngành, rèn luyện cấu trúc diễn đạt chuẩn và quy trình sửa lỗi chéo, hỗ trợ trực tiếp cho sinh viên trong quá trình tự học và rèn luyện kỹ năng biên dịch thương mại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Khóa luận nêu rõ các hạn chế trong quá trình triển khai:

• Hạn chế về bối cảnh và quy mô mẫu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn bùng phát đại dịch Covid-19 và thực hiện lệnh giãn cách xã hội, gây khó khăn cho việc thu thập dữ liệu trực tiếp. Quy mô mẫu dừng lại ở 60 phiếu khảo sát và 10 sinh viên phỏng vấn, chưa bao quát được toàn bộ sinh viên năm cuối của chuyên ngành.
• Hạn chế về nguồn tài liệu phân tích: Đề tài chưa thu thập và phân tích sâu được các bài dịch văn bản hoàn chỉnh do sinh viên thực hiện trên thực tế mà chủ yếu dựa trên tự đánh giá và bài tập trắc nghiệm/dịch câu ngắn.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả kiến nghị mở rộng quy mô nghiên cứu trên số lượng mẫu lớn hơn, khảo sát đa dạng các khóa sinh viên và các trường đại học khối kinh tế khác; đồng thời triển khai phân tích chi tiết các lỗi sai trên văn bản dịch thực tế để xây dựng các chương trình can thiệp sư phạm sâu hơn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh thương mại và Ngôn ngữ Anh: Tham khảo hệ thống thuật ngữ, các lỗi diễn đạt thường gặp trong thư tín kinh doanh (lỗi từ ngữ tiêu cực, lỗi rườm rà, lỗi thiếu tính hướng về người đọc) và phương pháp tự rèn luyện kỹ năng dịch Việt - Anh.
• Người thực hiện đề tài nghiên cứu về Biên phiên dịch: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh về phương pháp dịch của Newmark, đặc trưng dịch thuật của Baker, mô hình thư tín thương mại và phương pháp luận khảo sát kết hợp định lượng - định tính sử dụng thang đo Likert.
• Giảng viên giảng dạy học phần Biên dịch và Giao tiếp kinh doanh: Nắm bắt các rào cản nhận thức và điểm yếu thực tế của người học để điều chỉnh tài liệu giảng dạy và thiết kế bài tập thực hành phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Trở ngại lớn nhất mà sinh viên gặp phải khi dịch thư tín kinh doanh Việt - Anh trong nghiên cứu này là gì?
Trở ngại lớn nhất là sử dụng thuật ngữ chuyên ngành (Terminology), chiếm hơn 50% ý kiến phản hồi trong bảng hỏi và đạt mức điểm khó khăn cao nhất trên thang đo Likert với 4,22 điểm (mức Rất cao - Very high level).

2. Công thức thống kê nào được tác giả sử dụng để đo lường mức độ khó khăn của từng tiêu chí?
Tác giả sử dụng công thức tính điểm trung bình số học gia quyền (weighted arithmetic mean): $\bar{X} = (ax_1 + bx_2 + cx_3 + dx_4 + ex_5) / n$ kết hợp với tiêu chuẩn đánh giá thang đo Likert 5 mức độ từ 1,00 đến 5,00 để xếp hạng các khó khăn.

3. Yếu tố "Inflated language" trong văn bản được hiểu như thế nào và tại sao gây khó khăn cho sinh viên?
"Inflated language" là phong cách ngôn từ cổ, sáo rỗng và rườm rà (ví dụ: dùng "I regret to inform you that..." thay vì "I am sorry but..."). Đây là yếu tố khó khăn thứ hai ($\bar{X} = 3,74$) vì sinh viên ít có cơ hội tiếp xúc với ngôn ngữ thư tín hiện đại, dẫn đến việc chuyển dịch câu văn nặng nề, thiếu tính tự nhiên và không phù hợp với xu hướng viết thư tín thương mại ngày nay.

4. Khóa luận đề xuất những tài liệu cụ thể nào để sinh viên khắc phục khó khăn về mặt ngữ pháp?
Tác giả khuyến nghị sinh viên luyện tập qua các đầu sách thực hành ngữ pháp uy tín gồm: sách Grammar Practice của tác giả Mai Lan Hương, cùng hai tài liệu quốc tế là Longman Grammar Practice và Lifeline Files.

5. Bối cảnh triển khai nghiên cứu có điểm gì đặc thù ảnh hưởng đến dung lượng mẫu khảo sát?
Nghiên cứu được tiến hành vào tháng 5/2020 trong giai đoạn bùng phát dịch bệnh Covid-19 và áp dụng quy định giãn cách xã hội, khiến việc thu thập dữ liệu trực tiếp bị hạn chế, quy mô mẫu dừng lại ở 60 bảng hỏi Google Forms và 10 cuộc phỏng vấn cá nhân ngắn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hải Linh đã làm rõ thực trạng, nhận thức và các rào cản chủ yếu của sinh viên năm cuối chuyên ngành Tiếng Anh thương mại Khóa 58 tại Đại học Kinh tế Quốc dân khi dịch thư tín kinh doanh từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Dựa trên dữ liệu định lượng và định tính thu được, nghiên cứu đã xác định và xếp hạng 4 nhóm khó khăn cốt lõi gồm thuật ngữ chuyên ngành, chuyển tải văn phong gốc, sức nặng từ ngữ và cấu trúc ngữ pháp. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính ứng dụng cao, đóng góp tài liệu tham khảo thiết thực cho hoạt động học tập, giảng dạy biên dịch chuyên ngành và định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực ngôn ngữ thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES ENGLISH FOR BUSINESS DEPARTMENT NGUYEN THI HAI LINH A STUDY ON DIFFICULTIES IN TRANSLATING VIETNAMESE - ENGLISH BUSINESS LETTERS AND SUGGESTED SOLUTIONS, SENIOR BUSINESS ENGLISH MAJOR, INTAKE 58, NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES ENGLISH FOR BUSINESS DEPARTMENT ` 9 a ⁄ = NGUYEN THI HAI LINH A STUDY ON DIFFICULTIES IN TRANSLATING VIETNAMESE - ENGLISH BUSINESS LETTERS AND SUGGESTED SOLUTIONS, SENIOR BUSINESS ENGLISH MAJOR, INTAKE 58, NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY Hanoi, May 2020 ACKNOWLEDGEMENT I have got numerous difficulties when carrying out the research in the outbreak of pandemic Covid-19. Thanks to the encouragement from my supervisor, lecturers in Business English department, surveyed students and family and friends, I have accomplished the study successfully. Firstly, I would like to express my sincere gratitude to my respectful supervisor, Ms. Le Thuy Linh for her orientation and profession support from the beginning stage to the final stage of conducting this research.

Not only did she give me meticulous instructions but also constantly and enthusiastically encouraged during the process of completing the research. Secondly, I would like to offer my grateful thanks to all the lecturers at the Faculty of Foreign Languages in particular and also in National Economics University in general. They are the ones who provide helpful lessons and knowledge during four years that play an important role in my achievement of the research as well as my future career. Thirdly, I am particularly grateful for the assistance given by all surveyed students.

Thanks to their co-operations, the study was implemented smoothly and successfully. Last but not least, I wish to acknowledge the help provided by my close friends and family. Without their help, I could not have completed the thesis successfully. They always show their dedicated support for me and their trust during the time of implementing the research as well as four years of studying in National Economics University.

Once again, my special thanks are extended to for all support and encouragement that contribute the success of the research. ABSTRACT Business letters are considered as the important role in businesses. Business letter is a tool to exchange business information with customers, suppliers and partners. In addition, business letter is a useful means to help companies reach organizations, clients and other suppliers who are located in remote geographical areas.

Being aware of the importance of business letter, the researcher conducted a study to explore the main obstacles that the fourth-year B.E students encounter when translating business letters from Vietnamese into English and provide some possible solutions to overcome such challenges. To specify, a set of 12 questions was designed and successfully sent to 60 students in Business English Department. At the same time, the interview was conducted to have a deep investigation into this topic. The data was collected and analyzed in the format of diagram.

The findings indicated that students are aware of business letters in general and translating Vietnamese business letters in particular. However, they face some remarkable difficulties when translating them which are using correct grammar, the power of word, terminology in business letters and conveying the original writing style. Regarding their challenges, some possible suggestions are proposed to deal with such difficulties and improve the quality of the future translation skill. These suggestions can be helpful for not only the fourth-year students in Business English Department but also students who have future orientation about translation ability.

LIST OF TABLES AND FIGURES Table 1.1: Evaluation Criteria for Likert Scale Questions .1: Evaluation the level of difficulty. << 555 < se sessessse 29 Figure 3.1: The percentage of students who understand the definition of DuSiness Ï€ẨÍŒTFS.2: Students’ level of exposure to business letter .3: Students’ frequency of business letters translafion.4: The importance of translating Vietnamese business letters.5: The result of translating Vietnamese business leffers.6: Students’ frequency facing difficulties when translating Vietnamese business letter .7: Students’ evaluation on level of difficulty when translating Vietnamese business letter .8: Students’ self-assessment on their Vietnamese-English business letters translation .9: Students’ difficulties when translating Vietnamese-English DuSiness Ï€ẤÍTFS.10: Students’ problems encountering when conveying the original WIitiNG SẤYVÌC.0 09 6004080000800 29 li LIST OF ABBREVIATIONS B.E: Business English SL: Source language TL: Target language 11 TABLE OF CONTENTS ABSTTA CT.0040 00 080 i LIST OF TABLES AND FIGUR ESS. o5 5= <5 In 0 g0 ii LIST OF ABBREYVIA TIHON.86 iii CHAPTER 1: INTRODUCTION. Aims Of the Study.-- <1 TH HH HH ket 2 1.-- ---c + s tS v1 vn 1H ng ng kg 3 1.

Design of the Study .- SG 1 SH HH HH HH ket 4 CHAPTER 2: LITERATURE REV HE ÚYN. An overview of frafISÏAfÏOTI. Definition of translation CPẠiO. Features of fra'nSÏAfIOII.- dc 1v ng nh ng 6 2.

An overview Of business ÏGfẨCTS.- óc k3 SH SH Hiện 11 2. Definitions of business letters. The importance of business letters. The purpose of business letters.

The format of business letter. Types of business letters. Cultural differences between Vietnamese and British style in writing business Otters 4. 19 CHAPTER 3: FINDINGS AND DISCUSSION.

Students' perception about business letters in general and translation of business ro. Difficulties in translating business letters from Vietnamese into English 25 3. Difficulty in using terminology in business letters. Difficulties in conveying the original writing style.

Difficulty in using the power Of WOTC. Difficulty in using Correct ØTAITITTT.- s5 555 2<S* + ++seeseeerss 34 CHAPTER 4: RECOMMENDA TIONS. Recommendation to deal with difficulty in using terminology. Recommendation to deal with difficulty in conveying the original WIILING SCY]O 011777.

Recommendation to deal with difficulty in using the power of word. Recommendation to deal with difficulty in using correct grammat. Summary of findings 0. The limitations of the research.

Suggestions for further Studies. - G3 SE HH ng niên 39 REFERENCE APPENDIX 1 APPENDIX 2 CHAPTER 1: INTRODUCTION 1. Rationales In recent years, globalization and international integration has been an indispensable and increasingly expanding trend. Indeed, this trend has strong impact on the world economy.

Vietnam, in particular, has gained remarkable achievements on the path of internal integration and globalization. It is undeniable that the role of communication strengthens long-term relationships between nations around the world. Due to communication, these barriers about distance have been limited. Throughout the globalization and integration, interpreters as well as translators have appeared to be more focused than ever.

Translation is used as a means of communication in politics, economics and education, especially in business. Due to the trend of economic integration, many companies not only trade in the domestic market but also expand their market into other countries in the world. In order to keep in touch with foreign partners, enterprises usually serve commercial activities. There are different ways to do such as making a phone call, sending through fax and writing a business letter.

Business letter is very helpful for staff to communicate with foreign partners. However, translating a business letter from Vietnamese into English is not easy. Especially, staff have got difficulties in translating a Vietnamese business letter. At National Economics University, BE students also encounter obstacles in translating business letters from Vietnamese into English.

For these reasons, being one of business students, the researcher decides to choose the theme: “A study on difficulties in translating Vietnamese-English business letters and suggested solutions, senior Business English major, intake 58, National Economics University” as the topic of the study. Aims of the study The research is aimed at finding out difficulties in translating business letters from Vietnamese into English, senior BE major, intake 58, National Economics University. In addition, some solutions are proposed for students to improve translating Vietnamese-English business letters. Research questions In other words, the objectives of the study are to focus on the following questions: e What are difficulties in translating business letters from Vietnamese into English? e What are solutions for students to improve translating Vietnamese-English business letters? 1.

Scope of the research By studying difficulties in translating business letters from Vietnamese into English senior BE major, intake 58, National Economics University, the researcher expects to reach the target within the range of 70 students. These students have completed three translation courses. For those who have orientation for translation work, they have to face many challenges in more complicated documents like business letters. In addition, senior BE major may have more opportunities to overcome these difficulties in translating business letters and improve translating Vietnamese-English business letters skill in the subject of business communication.

Methodology A combination of various methods was used in order to gain my aims and objectives. Questionnaire (see Appendix 1) A survey questionnaire is conducted to explore the roots of difficulties in translating English business letter among senior business major, intake 58, National Economics University. The aim of this survey is to investigate the difficulties of BE students in translating English business letters. Participants are filled in the survey through Google form and 60 students are responded.

It comprises of 12 questions basing on real situation as well as typical features of target students. The first four questions are designed to discover students’ awareness about business letters in general and translation of business letters in particular. In detail, the first two questions investigate the definition of business letters and students’ level of exposure to business letters. Question three covers their frequency of business letters translation.

The fourth one is used for finding out the importance of translating Vietnamese business letters. Question 5 is designed to examine students’ capacity of translating Vietnamese business letters. The next five questions are made to explore students’ frequency facing difficulties, their evaluation on level of difficulty, their self-assessment on translation and main difficulties in translating Vietnamese-English business letters. Question eleven is created to measure the level of difficulty in each problem.

The mean of data calculation used in this question was weighted arithmetic mean formulation. This method is the typical formulation in the works of ancient Indian mathematicians. +bz,+ccz, +cdlrz +ez_ | 2 3 1 5 X: level of difficulty x1, x2, x3, x4, x5: the value of points (from 1 to 5 respectively) that a student gives for a difficulty a: the number of students choosing 1 b: the number of students choosing 2 c: the number of students choosing 3 d: the number of students choosing 4 e: the number of students choosing 5 n: The total number of respondents The Likert scale was invented by a psychologist named Rensis Likert. This is the most widely used method in measuring attitudes or opinions in social science research.

The scale is described in the following table: Score Interval Evaluation Criteria 1,00 - 1,79 Very low level 1,80 - 2,59 Low level 2,60 - 3,39 Medium level 3,40 - 4,19 High level 4,20 - 5,00 Very high level Table 1.1: Evaluation Criteria for Likert Scale Questions The last one provides some recommendations and suggestions to improve translating Vietnamese business letters. The result from the questionnaire is analyzed based on calculating the percentage to reach the best conclusion. Interview (see Appendix 2) The researcher carries out the informal interviews with the participation of 10 business students at National Economics University. Each individual interview focuses on the topic and difficulties of translating business letters from Vietnamese into English and solutions to overcome this problem.

The interview is self- designed with six questions and conducted in parallel with the survey questionnaire and lasts approximately 15 minutes each. The answers are recorded by audio and video with the interviewee's agreement. The first question is made to explore students’ knowledge about business letters. The second one aims to the role of translating business letters.

The third one is to test the frequency of difficulty in translation. The next question is to investigate obstacles they face in translating business letters. The last one is asked to give some suggestions to deal with these difficulties. After that, the researcher transcribes audio and reads through the notes and underlines the highlights and interesting points from the transcript.