Chương 1 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa thành một chiếc ô tô hoàn thiện, sau đó cải tiến nền nông nghiệp nội địa để đủ năng lực hợp tác nhận chuyển giao công nghệ sản xuất những chi tiết từ mức độ dễ đến khó trên ô tô. Và ở nước ta cũng đang xây dựng nền công nghiệp ô tô nước nhà theo hướng phát triển như vậy. - Lắp ráp IKD (Incompletely-Knock Down) Ở hình thức này các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô sẽ nhập khẩu các linh kiện từ nước ngoài và với số lượng khá nhiều các linh kiện được nội địa hóa sản xuất trong nước. Mức độ lắp ráp IKD thường được áp dụng khi chuẩn bị cho quá trình nội địa hóa sản phẩm với các bản quyền kỹ thuật được chuyển giao từ nhà sản sản xuất ô tô chính hãng.
Xu hướng phát triển của công nghệ sản xuất ô tô tại Việt Nam: Thị trường nước ta có nhiều tiềm năng nhưng khá nhỏ, điều này là do thị trường chưa được kích cầu đúng đắn với chính sách hợp lý của Nhà nước, xây dựng cơ sở hạ tầng còn yếu. Giá xe ô tô ở Việt Nam còn cao hơn so với các nước trên thế giới, điều này là do thuế phí còn cao, đi đôi với áp lực cạnh tranh lớn của các nước trong khu vực ASEAN. Ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) vẫn chưa phát triển, hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất ô tô và tuy được Nhà nước hỗ trợ nhưng chính sách còn yếu nên hiệu quả mang lại rất thấp. Trong 5 nhóm thị trường ô tô của thế giới, Việt Nam thuộc nhóm những quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng thị trường cao phụ thuộc vào sức mua lớn và mật độ xe thấp khi GDP bính quân đã lên đến gần 3.
Tăng trưởng thị trường ô tô hằng năm gấp đôi so với tốc độ tăng trưởng GDP. Thị trường ô tô Việt Nam sẽ đi vào giai đoạn ô tô hóa vào năm 2025 - 2030 với tỷ lệ trên 40 xe/1.000 dân và dân số khoảng 120 triệu người cùng GDP gần 5000 USD. Nhu cầu thị trường ô tô sẽ đạt gấp 6 - 8 lần so với hiện nay, nhu cầu về xe con sẽ là khoảng 1,2 - 1,5 triệu xe/năm, vượt ngưỡng mong đợi của các hãng xe lớn. Thị trường ô tô Việt Nam đang và sẽ tăng trưởng ở mức 2 con số, từ 15% đến 20% trong tương lai gần.
Trang 10 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa CHƯƠNG 2: CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT Ô TÔ DU LỊCH MAZDA CX-5 TẠI VIỆT NAM 2. Giới thiệu Nhà máy Thaco Mazda: Nhà máy THACO MAZDA được xây dựng và đưa vào hoạt động từ tháng 3 năm 2018. Nhà máy được quy hoach là một trong sáu nhà máy lắp ráp ô tô chủ lực của THACO tại Khu công nghiệp THACO Chu Lai. Với tổng diện tích lên đến 30,3ha; trong đó diện tích khu nhà xưởng chiếm 17,3ha; công suất 100.
Nhà máy được đầu tư với hệ thống sản xuất, lắp ráp theo công nghệ tự động, hiện đại và quy mô lớn nhất Đông Nam Á nhằm đáp ứng được những yêu cầu về các sản phẩm thế hệ mới của Mazda.1: Nhà máy Thaco Mazda Tại nhà máy THACO Mazda, THACO đã đầu tư các dây chuyền hiện đại, áp dụng nhiều công nghệ tiên tiến như: + Dây chuyền hàn bằng robot thế hệ mới nhất của Kawasaki + Dây chuyền sơn tĩnh điện với công nghệ sơn nhúng liên tục; dây chuyền sơn màu bằng robot với công nghệ sơn “wet on wet”, giúp đáp ứng được yêu cầu khắt khe của các màu sơn cao cấp cũng như nhu cầu đa dạng của khách hàng về màu sơn. Trang 11 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa + Dây chuyền lắp ráp với hệ thống băng chuyền tự động; hệ thống kiểm soát lực siết tự động, hệ thống vận chuyển linh kiện từ kho lên các trạm lắp ráp bằng xe tự hành AGV + Dây chuyền kiểm định gồm các thiết bị chỉnh góc lái, chỉnh góc chiếu đèn, thử phanh, hệ thống kiểm tra chức năng an toàn, tốc độ, trượt ngang, độ kín nước … theo tiêu chuẩn kỹ thuật của Cục Đăng kiểm Việt Nam và Mazda toàn cầu. Quy trình công nghệ sản xuất ô tô tại nhà máy được thể hiện như sơ đồ 2.2: Sơ đồ tổng thể quy trình công nghệ sản xuất tại nhà máy Các phân xưởng chính trong nhà máy gồm có: - Xưởng hàn: Các chi tiết cấu thành khung xe sau khi được gia công bởi công nhân, được kiểm tra kỹ lưỡng bởi QC sẽ được chuyển đến dây chuyền hàn tự động. Dây chuyền hàn gồm 87 robot thế hệ mới nhất của Kawasaki thuộc dòng Series B, vận hành hoàn toàn tự động, sử dụng công nghệ hàn cùng với hệ thống định vị hiện đại nhất trong công nghiệp ô tô hiện nay, đảm bảo tính ổn định và độ cứng vững của thân xe.
Trang 12 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa Hình 2.3: Sơ đồ dây chuyền hàn Quy trình hàn thời gian ước tính khoảng 2 tiếng cho một body thân xe. Sơ đồ dây chuyền hàn gồm nhiều công đoạn khác nhau gồm hàn mảng sàn và mảng hông cho công nhân thực hiện, chuyền hàn chính là chuyền hàn robot. Sau khi các mảng sàn và mảng hông được bấm xong, các robot AVG sẽ vận chuyển các vật tư này tới chuyền hàn robot để tiến hành bấm thành body hoàn thiện. Sau khi hoàn thiện body sẽ chuyển tới chuyền MENTAL FINISH để lắp thêm cửa, cốp, …Sau khi hoàn thiện sẽ chuyển đến xưởng sơn để tiếp tục quy trình sản xuất.
Trang 13 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa Hình 2.4: Xưởng hàn tại nhà máy Thaco Mazda - Xưởng sơn: Gồm dây chuyền sơn tĩnh điện với công nghệ sơn nhúng liên tục giúp đảm bảo bề mặt sơn đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật và giúp cải thiện bề mặt sơn. Sau khi hoàn thiện khung xe sẽ lần lượt được chuyển qua các công đoạn làm sạch để đảm bảo lớp sơn có thể đồng đều trên mọi bề mặt. Tại mỗi phòng sơn, các cánh tay robot tự động sẽ di chuyển để phun sơn đều lên bề mặt khung xe.5: Xưởng sơn tại nhà máy Thaco Mazda Trang 14 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa ● Dây chuyền sơn tĩnh điện ED Dây chuyền sơn tĩnh điện ED với công nghệ nhúng liên tục (body khi di chuyển ngập lặn trong bể) đảm bảo được thời gian tiếp xúc giữa hóa chất và bề mặt body tốt hơn, làm cho chất lượng bề mặt mặt ED cao. Cùng với đó, công nghệ phốt phát và định hình bề mặt trước khi nhúng ED là công nghệ thế hệ mới nhất trên thế giới hiện nay, đảm bảo lượng muối (cặn) phát sinh rất ít, đáp ứng yêu cầu bề mặt không bụi sau khi nhúng ED.
Việc sơn tĩnh điện được thực hiện trong bể ED và có thời gian sơn tới 4 phút, cao hơn so với công nghệ hiện nay (từ 3,3 đến 3,5 phút), giúp đảm bảo bám dính đồng đều trên toàn bộ bề mặt body và chiều dày của lớp sơn ED cao hơn so với công nghệ hiện nay là 3 lần (12 đến 15 micromet). Các robot tự động sẽ lần lượt nhúng ngập hoàn toàn thân xe trong các bể chứa hóa chất, phốt phát. Thân xe sau khi trải qua công đoạn sơn nhúng tĩnh điện sẽ được chuyển vào phòng kín để các kỹ sư kiểm tra, thẩm định chất lượng của bề mặt sơn trước khi chuyển sang dây chuyền sơn màu. ● Dây chuyền sơn màu Dây chuyền sơn màu sử dụng công nghệ “Wet on Wet” (Sơn ướt 2 lớp), đảm bảo yêu cầu khắt khe của thế hệ sơn mới của Mazda và các dòng xe sử dụng tại thị trường châu Âu.
Trong các phòng sơn màu lắp đặt các robot sơn. Tốc độ của robot và lưu lượng phun sơn được kiểm soát bằng hệ thống điều khiển thông minh, đảm bảo độ che phủ bề mặt tại mọi vị trí đều như nhau cũng như độ đồng màu. Bên cạnh đó, công nghệ này cũng cho phép thời gian thay màu sơn nhanh chóng (45 giây) giúp đáp ứng theo yêu cầu của khách hàng. Sau khi sơn màu, body đã phủ sơn được đưa đến phòng sấy có thiết kế đặc biệt riêng cho thế hệ sơn mới, được chia làm 3 vùng nhiệt độ và điều khiển thông qua hệ thống kiểm soát thông minh, đảm bảo độ cứng bề mặt lớp sơn mà không làm thay đổi Trang 15 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa màu sắc.
Dây chuyền sơn màu với công nghệ wet on wet - sơn ướt hai lớp, đảm bảo yêu cầu khắt khe của thế hệ sơn mới của Mazda.6: Sơ đồ dây chuyền sơn Dây chuyền sơn tĩnh điện và sơn màu thời gian ước tính khoảng 2 tiếng. Trước khi sơn tĩnh điện ED, thân xe sẽ lần lượt được chuyển qua các bể chứa hóa chất để tẩy dầu mỡ, gỉ sét. Sau đó tiếp tục qua bể chứa phốt phát nhằm xử lý bề mặt và tăng độ bám của màng sơn sau này. Sau khi thực hiện quá trình sơn, các body thân xe được chuyển đến các trạm láp ráp để láp ráp các chi tiết vào xe.
- Xưởng láp ráp tại nhà máy THACO MAZDA Toàn bộ cụm chi tiết lớn được hỗ trợ bởi các tay máy robot (hệ thống cấp lốp, ghế được cấp tự động đến dây chuyền, vv…), đặc biệt tổng thành cụm (động cơ, hộp số, cầu trước, cầu sau…) được lắp ráp và kiểm tra đồng bộ trước khi kết nối vào body đảm bảo yêu cầu khắt khe trong quá trình lắp ráp hệ thống truyền động của xe. Trang 16 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa Hình 2.7: Xưởng lắp ráp tại nhà máy Thaco Mazda Hình 2.8: Sơ đồ dây chuyền lắp ráp Trang 17 Luận văn tốt nghiệp – Chương 2 SVTH: Nguyễn Tấn Nguyên Khoa Thời gian ước tính của quá trình láp ráp khoảng 3 tiếng bao gồm các quy trình như láp ráp nội thất, láp ráp khung gầm, các linh kiện điện tử trên xe, …Quy trình láp ráp tại Thaco Mazda chủ yếu do con người thực hiện. - Xưởng kiểm định tại nhà máy THACO MAZDA Dây chuyền kiểm định gồm đầy đủ các thiết bị chỉnh góc lái, chỉnh đèn, thử phanh, hệ thống kiểm tra chức năng, tốc độ, độ trượt ngang, …theo tiêu chuẩn kỹ thuật của Cục Đăng kiểm Việt Nam và Mazda toàn cầu, được kết nối trực tiếp với hệ thống kiểm soát chất lượng (End of Line) của Mazda Nhật Bản để đảm bảo mỗi chiếc xe Mazda trước khi đến tay khách hàng đều trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt.