ĐẶT VẤN ĐỀ Thỏ nhà là gia súc được biết đến như là loài ăn cỏ, chuyển hoá có hiệu quả từ rau cỏ sang thực phẩm cho con người. Thỏ có thể chuyển hoá 20% protein chúng ăn thành thịt so với 16-18% ở heo và 8-12% ở bò thịt. Đặc biệt chúng tận dụng tốt nguồn protein và năng lượng từ thực vật để tạo ra thực phẩm, mà các thức ăn này không cạnh tranh với con người, heo, gà. so với ngũ cốc.
Như vậy, ở những nước hay vùng không có ngủ cốc dư thừa thì chăn nuôi thỏ là một trong những phương án tốt nhất để sản xuất ra protein động vật cần thiết cho dinh dưỡng con người một cách kinh tế. Trên thế giới, ngành chăn nuôi thỏ khá phát triển, trong những thập niên 80 theo ước tính từ sự sản xuất thịt thỏ, mỗi năm một người tiêu thụ khoảng 200g thịt thỏ. Sản xuất thịt thỏ cao ở các nước Nga, Pháp, Ý, Trung Quốc, Anh, Mỹ, v.v…Nói chung, nghề nuôi thỏ phát triển mạnh ở Châu Âu và Châu Mỹ, nhưng kém phát triển ở Châu Á và Châu Phi Ở Việt Nam, mặc dù nghề chăn nuôi thỏ hiện nay, nhìn chung còn rất mới và chưa phát triển so với các gia súc khác. Tuy nhiên, người dân cũng phát triển chúng từ thành thị đến nông thôn, trên cả nước để cung cấp thịt cho cộng đồng, cho các nhà hàng, quán ăn, cho các phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu, trường học phục vụ công tác nghiên cứu và giảng dạy, v.
Trong tương lai, với dân số ngày càng gia tăng, nhu cầu thực phẩm cho người dân ngày càng lớn, nhu cầu nghiên cứu khoa học và giảng dạy cũng tăng lên, nuôi thỏ sẽ phát triển thành một ngành chăn nuôi quan trọng. Để thỏa mãn nhu cầu này của xả hội, đặt một nền tảng khoa học kỹ thuật nhằm phát triển đàn thỏ ở Việt Nam là vấn đề nên quan tâm. Thực hiện chỉ thị của Nhà nước về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Hồ Chí Minh đã đề ra chủ trương cân bằng và phát triển ngành chăn nuôi và nghề nuôi thỏ đang được nhiều nông dân lựa chọn vì: - Ngành chăn nuôi gà gặp nhiều khó khăn do dịch cúm gà đang lan rộng, điều kiện vệ sinh, thú y phải đảm bảo, mặt khác, thức ăn nuôi gà đang cạnh tranh với thức ăn của người. Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Gà và thỏ đều sinh sản nhanh, thỏ sau 3 tháng nuôi có khối lượng xuất chuồng 2,5 - 3kg.
Một năm, thỏ mẹ có thể sinh khoảng 40 con, cung cấp khoảng 80- 95kg thịt hơi, vốn đầu tư ban đầu thấp, và như thế vốn quay vòng nhanh, khả năng sinh lợi cao. - Nuôi thỏ ít tốn diện tích nên có thể nuôi ở cả thành thị lẫn ở nông thôn, nuôi theo hộ gia đình hoặc theo quy mô công nghiệp đều thực hiện được. - Thỏ có khả năng sử dụng nhiều loại thức ăn thô xanh, những phụ phẩm thức ăn của người như lá cải hoặc lá rau lang già, các loại cỏ. Cỏ và rau được trồng phổ biến ở các hộ nông dân, và đang được sử dụng để làm thức ăn cung cấp chất xơ cho thỏ.
- Nuôi thỏ không cần lao động nặng, có thể tận dụng mọi lao động nhàn rổi trong gia đình như phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi. Đặc biệt, nghề nuôi thỏ khá phù hợp cho người lớn tuổi vì lao động nhẹ nhàng, cần sự chăm chỉ, tỉ mỉ và chu đáo. - Thịt thỏ ngon, chất lượng tốt (ít mỡ, nhiều đạm), dễ tiêu hóa, thích hợp với người gìà, trẻ em và ngườì bệnh. - Thỏ còn được nuôi làm cảnh vì tính hiền và dáng vẻ đẹp.
Xuất phát từ các vấn đề trên, được sự đồng ý của ban lãnh đạo trường Đại Học Tôn Đức Thắng, sự phân công của Bộ Môn Công Nghệ Sinh, với sự hướng dẫn của TS. Huỳnh Thị Bạch Yến và sự giúp đỡ của Trạm Khuyến Nông Huyện Hóc Môn, chúng tôi tiến hành đề tài “ Khảo sát sự tăng trọng của thỏ nuôi trên các loại thức ăn khác nhau”. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU 1. Mục đích Khảo sát sự tăng trọng của thỏ thịt nuôi theo các công thức thức ăn khác nhau.
Yêu cầu Nuôi thỏ trên các loại thức ăn đã chọn. Khảo sát sự phát triển của thỏ trên các loại thức ăn. Khảo sát hiệu quả kinh tế. Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chương 2.
ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ GIỐNG THỎ ĐƯỢC NUÔI TẠI VIỆT NAM 2. Thỏ New Zealand White (Thỏ Tân Tây Lan Trắng) Hình 2. Thỏ Newzealand Có nguồn gốc từ Newzealand, nuôi phổ biến từ Châu Âu, Châu Mỹ, được nhập vào Việt Nam từ Hungari năm 1978 và 2000, thuộc giống thỏ tầm trung mắn đẻ, thành thục sớm, nhiều thịt lông dày, trắng tuyền, mắt hồng, khối lượng trưởng thành từ 5 – 5,5 kg/con. Tuổi động dục lần đầu 4 – 4,5 tháng.
Tuổi phối giống lần đầu 5 – 6 tháng. Khối lượng phối giống lần đầu 3 – 3,2 kg/con. Đẻ 5 – 6 lứa/năm, 6 – 7 con/lứa. Khối lượng con sơ sinh 50 – 60g.
Khối lượng con cai sữa 650 – 700g. Tỉ lệ thịt sẽ từ 52 – 55%. Giống thỏ này thích ứng tốt với điều kiện chăn nuôi gia đình Việt Nam. Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 2.
Thỏ California Hình 2. Thỏ California Nguồn gốc từ Mỹ, được tạo thành do lai giữa thỏ Chinchila của Nga và thỏ Newzealand, được nhập vào Việt Nam từ Hungari năm 1978 và 2000. Là giống thỏ cho thịt, khối lượng trung bình 4,5 – 5 kg, tỷ lệ thịt xẻ 55 – 60%, thân ngắn hơn thỏ Newzealand, lông trắng nhưng tai, mũi và 4 chân có điểm màu đen, vào mùa đông lông đen sậm hơn và nhạt dần vào mùa hè. Khả năng sinh sản tương tự thỏ Newzealand, giống này cũng được nuôi nhiều ở Việt Nam.
Thỏ British Giant (thỏ Xám Anh) Hình 2. Thỏ British Giant Nguồn gốc từ Anh, lông màu xám tro, có bộ khung xương chắc chắn, lưng thẳng. Khối lượng trưởng thành 4,5 – 4,9 kg. Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 2.
Thỏ Sable (thỏ Đen Ấn Độ) Hình 2. Thỏ Sable Nguồn gốc Ấn Độ, có bộ lông dày, mịn, màu lông đen như thỏ đen Việt Nam, đầu to, tai thẳng. Khối lượng trưởng thành: 2,7 – 3,2 kg. Thỏ Checkered (thỏ Mắt Kiếng) Hình 2.
Thỏ Checkered Nguồn gốc Châu Âu, màu lông trắng có một vài đốm đen trên lưng, quần mắt và tai cũng màu đen. Khối lượng trưởng thành: 4 – 5,5 kg 2. Thỏ Lop (thỏ tai cụp) Gồm bốn giống chính: French Lop, Holland Lop, Dwarf Lop và American. Fuzzy Lop nhưng phổ biến nhất là giống English Lop.
Màu lông vàng nâu, đôi tai rất dài và cụp xuống. Khối lượng trưởng thành 4 – 4,5 kg. Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Hình 2. Thỏ Flemish Giant – Flandre (thỏ khổng lồ Pháp) Hình 2.
Thỏ Flemish Giant – Flandre Nguồn gốc Flandre là vùng miền bắc nước Pháp, giáp ranh với Bỉ. Màu lông trắng, vàng, xám tro. Thân dài, đầu to, tai thẳng khung xương rắn chắc. Khối lượng trưởng thành 6,5 – 6,8 kg.
Thỏ đen Việt Nam Màu lông và màu mắt đen tuyền, đầu nhỏ, mõm nhỏ, thịt chắc ngon. Khối lượng trưởng thành 3,2 – 3,5 kg. Thỏ mắn đẻ, mỗi năm cho 7 lứa, mỗi lứa 6 – 7 con. Sức chống đỡ bệnh tật tốt, thích nghi với điều kiện khí hậu cả nước, dễ nuôi.
Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Hình 2. Thỏ đen Việt Nam 2. Thỏ xám Việt Nam Màu lông xám tro hoặc xám ghi, phần dưới ngực bụng và đuôi màu trắng mờ, mắt đen, đầu to vừa phải, lưng hơi cong, khối lượng trưởng thành 3,5 – 3,8 kg. Mỗi năm cho 6 – 7 lứa, mỗi lứa 6 – 7 con.
Hai giống thỏ đen và xám phù hợp với điều kiện chăn nuôi gia đình, sử dụng làm nền lai với giống thỏ ngoại, nâng cao năng suất thịt, lông, da và dễ nuôi. Thỏ xám Việt Nam 2. Thỏ lai Cho thỏ đực ngoại Newzealand, Panon và California lai với thỏ cái Đen, Xám và thỏ cỏ sẽ cho con lai F1, F2. Con lai sẽ có sức tăng trọng cao hơn thỏ nội 25 – 30% và sinh sản cao hơn 15 – 20%.
Con lai thích ứng rất tốt với điều kiện chăn nuôi gia đình. Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 7 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Hình 2. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA THỎ Thỏ nhà là loài gia súc tương đối yếu, khá nhạy cảm và dễ có phản ứng cơ thể với những điều kiện thay đổi của môi trường bên ngoài như nắng, mưa, ẩm độ, nhiệt độ, thức ăn, nước uống, tiếng ồn và các ô nhiễm môi trường khác. Vì vậy, người nuôi thỏ cần phải hiểu rõ về các đặc tính sinh học, nhằm bảo đảm tạo đầy đủ các yêu cầu tối ưu nhất cho thỏ sinh sống, khi môi trường sống có sự thay đổi, bằng cách áp dụng các biện pháp kỹ thuật chăn nuôi.
Thỏ nhà với tên khoa học là Oryctolagus Cunoculus Domesticies được xếp vào: - Lớp Lagomorpha - Bộ gặm nhấm Rodenia - Họ thỏ Leporides - Loài Oryctolagus Một số đặc điểm sinh lý: - Thân nhiệt trung bình: 39,50C (biến động từ 380C – 410C). - Nhịp tim: 100 – 120 lần/phút. - Tần số hô hấp: 60 – 90 lần/phút. - Nhiệt độ môi trường thích hợp là khoảng 210C – 28,50C.
- Ẩm độ thích hợp nhất là 70% - 80%. Những tập tính đặc biệt của thỏ Theo Đinh Văn Bình và Nguyễn Quang Sức (2002), thỏ nhà có nguồn gốc từ thỏ rừng đã được con người thuần hóa và nuôi dưỡng. Nhờ những vật hóa thạch và Sinh viên thực hiện: Lê Phạm Nhật Minh Trang 8 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP những di vật qua khai quật của nước La Mã cổ đại cho thấy thỏ nhà xuất hiện ở Tây Ban Nha vào đầu Công Nguyên. Thỏ có một số các tập tính như sau: bình thường thỏ đào hang làm nơi sinh sống, trú ẩn và sinh sản, và dễ dàng nhận biết mùi của chính nó, thỏ sống thành bầy và thông thường số cái nhiều hơn đực.
Thỏ cái rụng trứng trong lúc phối giống, thỏ cái thường dùng các vật liệu kết hợp với lông ở bụng để làm ổ trước khi đẻ, thỏ ăn và uống suốt 24 giờ, không ăn thức ăn đã dơ bẩn, đã rơi xuống đất, v.