NGHIÏN CÛÁU RESEARCH Asia - Pacific Economic Review Kinh nghiïåm vûúåt raâo caãn trong xuêët khêíu nöng saãn cuãa Thaái Lan sang thõ trûúâng Trung Quöëc Luåc Thõ Thu Hûúâng Phaåm Vùn Kiïåm Trûúâng Àaåi hoåc Thûúng maåi Baâi viïët laâ kïët quaã nghiïn cûáu tûâ Àïì taâi KHCN cêëp nhaâ Quöëc gia maä söë ÀTÀL.XH02/20 cuãa Trûúâng Àaåi hoåc Thûúng maåi Xu hûúáng gia tùng baão höå cuãa caác nûúác àöëi vúái lônh vûåc nöng nghiïåp àang ngaây caâng gia tùng, kïí caã caác nûúác lúán nhû Myä, Trung Quöëc, Nhêåt Baãn, EU, Haân Quöëc. Àiïìu naây khiïën nguöìn cung toaân cêìu tiïëp tuåc tùng, ngaây caâng nhiïìu nûúác tham gia cung ûáng nöng saãn. Trong khi nhiïìu nûúác àêíy maånh caác chûúng trònh, kïë hoaåch thuác àêíy saãn xuêët, hûúáng túái giaãm dêìn phuå thuöåc vaâo nguöìn nhêåp khêíu dêîn àïën caånh tranh ngaây caâng maånh meä trong xuêët khêíu haâng hoáa nöng saãn.Trong böëi caãnh àoá, Thaái Lan vêîn coá nhiïìu giaãi phaáp àïí nöng saãn xuêët khêíu vûúåt qua caác raâo caãn xuêët khêíu dûúái taác àöång cuãa chñnh saách baão höå thûúng maåi àïí saãn phêím coá thïí caånh tranh vúái caác mùåt haâng vaâ chuãng loaåi cuãa nhiïìu nûúác. Tûâ kinh nghiïåm cuãa Thaái Lan, baâi viïët àïì xuêët möåt söë haâm yá trong xuêët khêíu nöng saãn cho Viïåt Nam.
Töíng quan xuêët khêíu nöng saãn cuãa Thaái Lan nûúác vaâ taåo ra doanh thu 64,5 tyã Baht Thaái (khoaãng 2,1 sang thõ trûúâng Trung Quöëc tyã USD). Dûå baáo cuãa Hiïåp höåi caác nhaâ xuêët khêíu traái cêy cuãa Thaái Lan cho biïët, vúái nhu cêìu taåi thõ trûúâng Trung Quöëc laâ thõ trûúâng xuêët khêíu söë 2 cuãa Thaái Trung Quöëc tiïëp tuåc tùng, töíng xuêët khêíu cho nùm Lan sau Myä, vúái töíng kim ngaåch àaåt 28,07 tyã USD vaâ 2020 dûå kiïën seä tùng 10% so vúái cuâng kyâ nùm ngoaái, do chiïëm 11,8% tyã troång xuêët khêíu cuãa quöëc gia naây trïn nhu cêìu vêîn tùng maånh, bêët chêëp àaåi dõch COVID-19. toaân cêìu, theo dûä liïåu cuãa Böå Thûúng maåi Thaái Lan nùm 2019, trong àoá caác mùåt haâng nöng saãn chiïëm möåt Söë liïåu cuãa Phoâng Thûúng maåi Trung Quöëc trong võ trñ quan troång vaâ àaåt tyã troång 14,8% trong töíng söë têët nûãa àêìu nùm 2020, xïëp theo thûá tûå giaá trõ giaãm dêìn, 10 caã caác mùåt haâng xuêët khêíu sang Trung Quöëc. Theo quöëc gia xuêët khêíu traái cêy haâng àêìu sang Trung Quöëc àoá, coá khoaãng 10 nhoám haâng nöng saãn xuêët khêíu cao laâ Thaái Lan, Chile, Viïåt Nam, Philippines, Australia, nhêët cuãa Thaái Lan sang Trung Quöëc trong 3 nùm gêìn New Zealand, Peru, Ecuador, Indonesia vaâ Ai Cêåp.
nhêët, trong àoá chuã lûåc laâ traái cêy caác loaåi – chiïëm hún Thaái Lan hiïån àang xuêët khêíu 22 loaåi traái cêy chñnh 50% töíng kim ngaåch xuêët khêíu nöng saãn cuãa Thaái Lan. ngaåch sang Trung Quöëc, trong àoá, nhaän, mùng cuåt vaâ àùåc biïåt laâ sêìu riïng laâ nhûäng loaåi quaã rêët àûúåc khaách haâng Trung Quöëc ûa chuöång. Hiïån hai quöëc gia àaä kyá kïët thoãa thuêån chia seã nguöìn göëc xuêët xûá danh muåc caác nhaâ vûúân vaâ nhaâ maáy àoáng goái traái cêy àöëi vúái nhoám traái cêy chuã lûåc àoá, vöën àûúåc xuêët khêíu chuã yïëu dûúái daång traái cêy tûúi. Tûâ nùm 2018 àïën nay, sau khi sùæp xïëp laåi caác cú quan trûåc thuöåc Chñnh phuã, theo àoá, hïå thöëng caác cú quan kiïím nghiïåm - kiïím dõch àûúåc saáp nhêåp vaâo Töíng cuåc Haãi quan Trung Quöëc, phña Trung Quöëc àaä triïín khai àöìng böå nhiïìu biïån phaáp àïí baão àaãm thûåc thi nghiïm tuác vaâ àêìy àuã caác quy àõnh maâ Trung Quöëc àaä ban haânh tûâ lêu vïì kiïím nghiïåm - kiïím dõch, truy xuêët nguöìn göëc, bao bò, nhaän maác vv.
Àaánh giaá möåt Hònh 1 khùèng àõnh vïì võ trñ cuãa thõ trûúâng Trung caách khaách quan, caác quy àõnh cuãa Trung Quöëc vïì Quöëc trong xuêët khêíu traái cêy cuãa Thaái Lan so vúái toaân truy xuêët nguöìn göëc, bao bò, tem nhaän haâng hoáa. àöëi cêìu vaâ so vúái caác thõ trûúâng lên cêån (Viïåt Nam, vúái nöng saãn, thuãy saãn nhêåp khêíu àïìu laâ nhûäng yïu HongKong, Indonesia vaâ Myanmar). Nùm 2019, Thaái cêìu cú baãn vaâ àûúåc pheáp aáp duång theo quy àõnh cuãa Lan xuêët khêíu hún 1,2 triïåu têën traái cêy sang Trung Töí chûác Thûúng maåi Thïë giúái (WTO). Thaái Lan vaâ Quöëc, chiïëm 56% lûúång traái cêy xuêët khêíu cuãa caã nhiïìu nûúác trïn thïë giúái àïìu àaä vaâ àang aáp duång caác 4 Kinh tïë Chêu AÁ - Thaái Bònh Dûúng (Thaáng 7 / 2021) biïån phaáp tûúng tûå àïí kiïím soaát chêët lûúång nöng thuãy trûúng möåt tuyïën vêån taãi àûúâng biïín múái cuãa Têåp àoaân saãn nhêåp khêíu, qua àoá baão vïå sûác khoãe cho ngûúâi Caãng Liïu Ninh.
Tuyïën àûúâng biïín múái naây do cöng ty tiïu duâng. vêån taãi àa quöëc gia cuãa Trung Quöëc Cosco Shipping coá lônh vûåc kinh doanh cöët loäi laâ vêån taãi biïín vaâ dõch vuå bïën 2. Vûúåt raâo caãn trong xuêët khêíu sêìu riïng cuãaThaái baäi vêån haânh vaâ kïët nöëi chiïën lûúåc giûäa Àaåi Liïn úã Àöng Lan sang thõ trûúâng Trung Quöëc Bùæc Trung Quöëc vúái Thaái Lan vaâ Viïåt Nam. Tiïu chuêín xuêët khêíu Bïn caånh àoá, caác saân thûúng maåi àiïån tûã àoáng vai Tiïu chuêín chung xuêët khêíu sêìu riïng chñnh ngaåch troâ quan troång trong viïåc giuáp loaåi traái cêy naây ngaây sang thõ trûúâng Trung Quöëc laâ phaãi àaãm baão chêët caâng trúã nïn phöí biïën.
Muâa xuên nùm 2018, Têåp àoaân lûúång saãn phêím vúái quy trònh saãn xuêët saåch, an toaân Alibaba àaä kñ möåt thoãa thuêån vúái chñnh phuã Thaái Lan vïå sinh thûåc phêím (ATVSTP), truy xuêët àûúåc nguöìn àïí mua 473,6 triïåu USD sêìu riïng Thaái Lan trong ba göëc qua maä söë vuâng tröìng, maä söë cú súã chïë biïën àoáng nùm. JD àaä kyá thoãa thuêån vúái Queen Frozen Fruit - goái, coá tem nhaän bùçng tiïëng Anh hoùåc tiïëng Trung, Nhaâ phên phöëi sêìu riïng àöng laånh chñnh cuãa Thaái àûúåc cuå thïí hoáa vaâ àûúåc chûáng nhêån bùçng 2 tiïu Lan, àïí mua möåt phêìn ba sêìu riïng àöng laånh cuãa chuêín toaân cêìu, àoá laâ Global GAP vaâ GMP. Thaái Lan àïí chuêín bõ cho Ngaây Super Durian nùm 2019. Trong khi, Tmall cuãa Alibaba àaä baán 80.000 sêìu Global GAP (Global Good Agricultural Practice), riïng Monthong, töíng cöång khoaãng 200.000 kg ngay goåi laâ Tiïu chuêín Toaân cêìu vïì Thûåc haânh Nöng trong 1 phuát àêìu tiïn ra mùæt.
nghiïåp töët, möåt böå tiïu chuêín (têåp húåp caác biïån phaáp kyä thuêåt) vïì thûåc haânh nöng nghiïåp töët àûúåc xêy dûång Tuy nhiïn, àïí àaåt àûúåc nhûäng thaânh tûåu nïu trïn, àïí aáp duång tûå nguyïån cho saãn xuêët, thu hoaåch vaâ xûã sêìu riïng Thaái Lan àaä phaãi nöî lûåc rêët nhiïìu àïí àaåt lyá sau thu hoaåch cho caác nöng saãn (bao göìm caã tröìng chuêín Global GAP vaâ GMP. Sêìu riïng àûúåc pheáp xuêët troåt, chùn nuöi, thuãy saãn) trïn phaåm vi toaân cêìu. Muåc khêíu sang Trung Quöëc phaãi coá xuêët xûá tûâ caác vuâng tiïu cú baãn cuãa GlobalGAP laâ an toaân thûåc phêím vaâ tröìng àaåt tiïu chuêín Thûåc haânh nöng nghiïåp töët – truy xuêët nguöìn göëc. Bïn caånh àoá, GlobalGAP cuäng àïì GAP.
Sau khi thu hoaåch, sêìu riïng seä àûúåc chuyïín cêåp àïën caác vêën àïì khaác nhû an toaân, sûác khoãe vaâ àïën caác nhaâ maáy àoáng goái àaåt tiïu chuêín GMP do Cuåc phuác lúåi cho ngûúâi lao àöång vaâ baão vïå möi trûúâng. Nöng nghiïåp cêëp pheáp. Taåi àêy, sêìu riïng seä àûúåc tuyïín choån, phên loaåi theo hònh daáng, troång lûúång vaâ GMP (Good Manufacturing Practices) laâ tiïu chuêín àöå chñn tuây theo nhu cêìu cuãa tûâng thõ trûúâng. Sau àoá, thûåc haânh saãn xuêët töët, aáp duång trong saãn xuêët nhùçm seä tiïën haânh laâm saåch àêët caát hoùåc cön truâng coá haåi àaãm baão chêët lûúång àöìng àïìu, öín àõnh, àaåt tiïu chêín baám trïn sêìu riïng bùçng nûúác saåch hoùåc duång cuå thöíi àaä àùng kyá vaâ àaãm baão àiïìu kiïån vïå sinh an toaân cho húi, àïí khö nûúác röìi àoáng goái, baão quan úã nhiïåt àöå saãn xuêët.
GMP laâ möåt phêìn cú baãn trong hïå thöëng thñch húåp chúâ ngaây xuêët khêíu sang caác nûúác. quaãn lyá an toaân thûåc phêím, laâ àiïìu kiïån tiïën quyïët cho viïåc phaát triïín hïå thöëng HACCP vaâ caác tiïu chuêín Chñnh phuã Trung Quöëc yïu cêìu chûáng nhêån thûåc quaãn lyá an toaân thûåc phêím khaác. Lúåi ñch cuãa GMP laâ haânh chïë biïën töët (Good Manufacturing Practice – mang laåi phûúng thûác quaãn lyá chêët lûúång khoa hoåc, hïå GMP) àöëi vúái têët caã haâng nhêåp khêíu sêìu riïng coá thöëng vaâ àêìy àuã, giaãm caác sûå cöë, ruãi ro trong saãn xuêët, nguöìn göëc tûâ Thaái Lan trong nùm 2018. Quyïët àõnh kinh doanh.
naây àûa ra sau khi Trung Quöëc ban haânh hún 1.700 trûúâng húåp phaát hiïån dû lûúång thuöëc trûâ sêu trong sêìu 2. Haânh trònh àaåt chuêín Global GAP vaâ GMP cuãa riïng vaâ caác chêët coá liïn quan. Caác baáo caáo vaâo nùm Thaái Lan trong xuêët khêíu sêìu riïng sang Trung Quöëc 2016 cho thêëy rùçng sêìu riïng àûúåc saãn xuêët taåi Thaái Thaái Lan laâ quöëc gia àêìu tiïn àûúåc pheáp xuêët khêíu Lan àûúåc xûã lyá bùçng caác chêët coá haåi trong quaá trònh chñnh ngaåch vaâ trûåc tiïëp quaã sêìu riïng tûúi sang Trung chïë biïën àaä gêy bêët lúåi lúán cho danh tiïëng vaâ hònh aãnh Quöëc àaåi luåc nhúâ möåt hiïåp àõnh thûúng maåi vaâo nùm cuãa caác doanh nghiïåp xuêët khêíu. Laâ loaåi traái cêy nhêåp khêíu coá giaá trõ lúán thûá hai Quy àõnh múái vïì GMP àoâi hoãi phaãi coá giêëy chûáng sau anh àaâo, sêìu riïng àaä trúã thaânh möåt trong nhûäng nhêån chêët lûúång tûâ Böå Nöng nghiïåp Thaái Lan, caác taâi loaåi traái cêy nhêåp khêíu àûúåc ûa chuöång nhêët úã Trung liïåu khaác nhau liïn quan túái xaác àõnh viïåc sûã duång hoáa Quöëc.
Trong khi tñnh àïën cuöëi nùm 2020, Viïåt Nam vêîn chêët, kiïím soaát chêët lûúång àêët, sûã duång nûúác,… maâ chûa àûúåc pheáp xuêët khêíu sêìu riïng chñnh ngaåch khöng nhiïìu thûúng nhên trong khu vûåc coá thïí coá. sang thõ trûúâng Trung Quöëc. Vaâo thúâi àiïím àoá, theo Phoâng Cöng nghiïåp Thaái Xuêët khêíu sêìu riïng Thaái Lan sang Trung Quöëc bùæt Lan (Thai PBS), chó coá khoaãng 20% nhaâ xuêët khêíu sêìu àêìu cêët caánh khi kïët nöëi àûúâng böå giûäa Thaái Lan vaâ riïng úã miïìn Nam Thaái Lan vaâ khoaãng 50% söë ngûúâi úã Trung Quöëc àûúåc caãi thiïån, nhûäng cêy cêìu múái àûúåc Àöng Bùæc – Thaái Lan coá chûáng nhêån GMP. Böå Nöng xêy dûång doåc söng MeKong, vaâ caác àoaân xe taãi àöng nghiïåp (DOA) àaãm baão rùçng Thaái Lan liïn tuåc phaát laånh coá sùén àïí vêån chuyïín traái cêy noái chung vaâ sêìu triïín caác kyä thuêåt tröìng sêìu riïng nhùçm àaãm baão chêët riïng noái riïng.
Thïm vaâo àoá, xuêët khêíu sêìu riïng sang lûúång phuåc vuå cho xuêët khêíu vaâ saãn xuêët sêìu riïng Trung Quöëc dûå kiïën seä tiïëp tuåc tùng nhúâ viïåc khai chêët lûúång cao quanh nùm. Chñnh phuã Thaái Lan cuäng KINH TÏË CHÊU AÁ - THAÁI BÒNH DÛÚNG (Thaáng 7 / 2021) 5 NGHIÏN CÛÁU RESEARCH Asia - Pacific Economic Review coá caác biïån phaáp quaãn lyá an toaân vaâ chêët lûúång cao 3.