Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề kháng kháng sinh là một trong những thách thức y tế nghiêm trọng hàng đầu đối với sức khỏe con người trong thế kỷ 21. Sự gia tăng và lan rộng của các chủng vi khuẩn Gram dương đa kháng thuốc—đặc biệt là tụ cầu vàng kháng methicillin (Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus - MRSA), tụ cầu vàng đề kháng trung gian hoặc kháng vancomycin (Glycopeptide-Intermediate/Resistant S. aureus), và cầu khuẩn ruột kháng vancomycin (Vancomycin-Resistant Enterococci - VRE)—đã làm gia tăng đáng kể tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do nhiễm khuẩn bệnh viện lẫn nhiễm khuẩn cộng đồng. Mặc dù vancomycin từ lâu được xem là tiêu chuẩn vàng trong điều trị các chủng vi khuẩn này, việc sử dụng thuốc trên lâm sàng gặp nhiều trở ngại do tốc độ diệt khuẩn chậm, nguy cơ độc tính cao trên thận và tai, cùng với sự xuất hiện ngày càng nhiều các chủng vi khuẩn giảm nhạy cảm.

Trong bối cảnh đó, linezolid—kháng sinh đầu tiên thuộc phân nhóm oxazolidinon được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt năm 2000—đóng vai trò quan trọng nhờ phổ tác dụng mạnh trên vi khuẩn Gram dương kháng thuốc và sinh khả dụng đường uống đạt xấp xỉ 100%. Tuy nhiên, việc sử dụng linezolid tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các biến cố bất lợi nghiêm trọng, trong đó giảm tiểu cầu là phản ứng có hại nổi bật (thường gặp khi thời gian điều trị kéo dài từ 14 ngày trở lên), dẫn tới nguy cơ xuất huyết, suy giảm khả năng đông máu và ảnh hưởng trực tiếp đến tiên lượng điều trị. Đề tài được triển khai nhằm đánh giá thực trạng sử dụng và kiểm soát nguy cơ giảm tiểu cầu do linezolid tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai với 3 mục tiêu cụ thể:

  1. Khảo sát tình hình sử dụng kháng sinh linezolid trên bệnh nhân tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.
  2. Phân tích tính phù hợp trong việc sử dụng linezolid trên bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.
  3. Phân tích đặc điểm bệnh nhân gặp tác dụng phụ giảm tiểu cầu tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hồ sơ bệnh án của bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên, có chỉ định sử dụng kháng sinh linezolid đường truyền tĩnh mạch liên tục từ 3 ngày trở lên.
  • Tiêu chuẩn loại trừ: Hồ sơ bệnh án không đầy đủ thông tin hoặc không tiếp cận được trong quá trình thu thập.
  • Không gian nghiên cứu: Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.
  • Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu hồ sơ bệnh án nội trú từ ngày 01/01/2022 đến ngày 31/12/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và tiêu chuẩn chuyên môn

Khóa luận xây dựng trên nền tảng dược lý học lâm sàng của nhóm oxazolidinon:

  • Cơ chế tác dụng: Linezolid gắn vào vị trí P của tiểu đơn vị 50S ribosom (vùng 23S rRNA), ức chế sự hình thành phức hợp khởi đầu 70S và ngăn cản quá trình dịch mã tổng hợp protein của vi khuẩn.
  • Dược động học/Dược lực học (PK/PD): Thuốc phân bố rộng (thể tích phân bố 40–50 L), liên kết protein huyết tương khoảng 31%, thời gian bán thải từ 3,4–7,4 giờ, thải trừ qua cả thận và ngoài thận. Thông số dự đoán hiệu quả điều trị tốt nhất là tỷ lệ diện tích dưới đường cong trên nồng độ ức chế tối thiểu ($AUC/MIC$) và tỷ lệ thời gian nồng độ thuốc trong máu vượt qua MIC ($%T > MIC$).
  • Hệ thống văn bản tham chiếu đánh giá tính phù hợp chỉ định: Dựa trên bộ tiêu chí tích hợp từ Tờ hướng dẫn sử dụng các biệt dược linezolid lưu hành tại bệnh viện (Zyvox 600 mg/300 ml, Nirzolid, Inlezone), The Sanford Guide to Antimicrobial Therapy 2022, và Hướng dẫn sử dụng kháng sinh ban hành theo Quyết định của Bộ Y tế năm 2015.
  • Tiêu chuẩn đánh giá độc tính giảm tiểu cầu: Định nghĩa số lượng tiểu cầu dưới $150 \times 10^9/\text{L}$ ($150\text{ G/L}$) theo Viện Tim, Phổi và Huyết học Quốc gia Hoa Kỳ; phân độ mức độ nghiêm trọng dựa trên Hệ thống tiêu chí thông dụng để đánh giá các biến cố bất lợi (Common Terminology Criteria for Adverse Events - CTCAE) gồm 4 mức: Mức 1 nhẹ ($75 \text{ đến } <150\text{ G/L}$), Mức 2 trung bình ($50 \text{ đến } <75\text{ G/L}$), Mức 3 nặng ($25 \text{ đến } <50\text{ G/L}$), Mức 4 đe dọa tính mạng ($<25\text{ G/L}$).

Phương pháp nghiên cứu và xử lý dữ liệu

  • Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả, hồi cứu dữ liệu hồ sơ bệnh án.
  • Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu toàn bộ thuận tiện các hồ sơ bệnh án thỏa mãn tiêu chuẩn lựa chọn trong khoảng thời gian từ 01/01/2022 đến 31/12/2022 (cỡ mẫu thu được $N = 179$).
  • Quy trình thu thập: Trích xuất danh sách bệnh nhân từ phần mềm quản lý bệnh viện tại phòng Hành chính Khoa Dược, tra cứu mã lưu trữ hồ sơ và tiến hành thu thập bệnh án gốc tại Phòng Kế hoạch tổng hợp bằng phiếu thu thập chuẩn hóa.
  • Xử lý số liệu thống kê: Dữ liệu được nhập liệu bằng Microsoft Excel 2010 và phân tích trên phần mềm SPSS 20.0.
    • Biến liên tục phân phối chuẩn trình bày dưới dạng Trung bình $\pm$ Độ lệch chuẩn ($\text{Mean} \pm \text{SD}$), so sánh bằng kiểm định Independent Samples t-test.
    • Biến liên tục không phân phối chuẩn trình bày dưới dạng Trung vị và Khoảng tứ phân vị ($\text{Median}, \text{IQR}$), so sánh bằng kiểm định Mann-Whitney U.
    • Biến định tính trình bày dưới dạng tần số và tỷ lệ phần trăm ($%$), so sánh bằng kiểm định Chi-bình phương ($\chi^2$) hoặc Fisher's Exact test.
    • Phân tích hồi quy logistic đa biến (Binary Logistic Regression) nhằm xác định các yếu tố độc lập ảnh hưởng đến kết quả điều trị và nguy cơ xảy ra biến cố giảm tiểu cầu với ngưỡng ý nghĩa thống kê $p < 0,05$.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu

Chương này hệ thống hóa toàn diện các kiến thức khoa học về kháng sinh linezolid, bao gồm:

  • Lịch sử phát triển và cấu trúc hóa học: Phân tử oxazolidinon tổng hợp, được phát hiện năm 1996 và cấp phép sử dụng năm 2000.
  • Cơ chế tác dụng và cơ chế đề kháng: Đột biến điểm $G2576U$ trên gen 23S rRNA, sự xuất hiện của gen methyltransferase $cfr$ và đột biến các protein ribosom L3/L4 ($rplC, rplD$).
  • Đặc tính dược động học và dược lực học: Đánh giá thông số hấp thu qua đường uống và truyền tĩnh mạch, chuyển hóa thành các chất không hoạt tính (hydroxyethyl glycine, axit aminoethoxyacetic).
  • Phổ kháng khuẩn và chỉ định lâm sàng: Tác dụng kìm khuẩn trên tụ cầu, cầu khuẩn đường ruột và diệt khuẩn đối với liên cầu; chỉ định trong viêm phổi bệnh viện (HAP/VAP), viêm phổi cộng đồng (CAP), nhiễm khuẩn da và mô mềm biến chứng/không biến chứng (SSTIs), nhiễm khuẩn do VRE.
  • Tác dụng không mong muốn và tương tác thuốc: Phân tích độc tính ức chế tủy xương (giảm tiểu cầu, thiếu máu nguyên hồng cầu), nhiễm toan acid lactic do ức chế tổng hợp protein ty thể, bệnh lý thần kinh thị giác/ngoại biên, và hội chứng serotonin do ức chế men monoamin oxidase (MAO) khi phối hợp với thuốc serotonergic hoặc opioid.
  • Tổng quan các công trình nghiên cứu trước đây: Đối chiếu 3 nghiên cứu trong nước (Phạm Hương Giang 2021, Trần Lê Vương Đại 2021, Đặng Thị Lan Anh 2021) và 4 nghiên cứu quốc tế (Yoshitaka Sato 2020, Nicole Giunio Zorkin 2019, K. Yokota 2014, Yoko Nukui 2013) về thực trạng sử dụng và tỷ lệ giảm tiểu cầu do linezolid.

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết phương pháp luận nghiên cứu thực chứng:

  • Thiết lập quy trình lấy mẫu, tiêu chuẩn chọn vào và loại trừ đối với 179 hồ sơ bệnh án nội trú.
  • Định nghĩa các biến số nhân khẩu học, lâm sàng, cận lâm sàng (tuổi, giới tính, cân nặng, chức năng thận theo $eGFR$, can thiệp thở máy/đặt nội khí quản, catheter tĩnh mạch trung tâm, lọc máu ngắt quãng).
  • Xây dựng bảng tiêu chí đánh giá tính phù hợp của chỉ định dựa trên văn bản pháp lý và hướng dẫn điều trị chuẩn.
  • Chuẩn hóa các bước phân loại biến cố giảm tiểu cầu theo thang điểm CTCAE và các bước xử lý thống kê trên phần mềm SPSS 20.0.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Báo cáo toàn bộ số liệu khảo sát thực tế trên 179 bệnh nhân:

  • Đặc điểm mẫu nghiên cứu: Độ tuổi trung bình $62,0 \pm 18,4$; tỷ lệ nam giới chiếm $52,0%$; thời gian điều trị linezolid trung vị là 8 ngày; các bệnh kèm phổ biến là tăng huyết áp ($47,5%$), đái tháo đường ($41,9%$), suy thận ($21,8%$).
  • Đặc điểm vi sinh: $68,2%$ bệnh nhân được cấy vi sinh ($130$ mẫu bệnh phẩm), tỷ lệ dương tính đạt $55,4%$. Mẫu mủ chiếm tỷ lệ cao nhất ($44,6%$). Phân lập được 12 chủng vi khuẩn, chủ yếu là Staphylococcus aureus ($51,4%$), Klebsiella pneumoniae ($18,1%$), và Acinetobacter baumannii ($8,3%$).
  • Thực trạng sử dụng thuốc: Điều trị theo kinh nghiệm chiếm $62,6%$, điều trị đích chiếm $37,4%$; dùng ở phác đồ thay thế chiếm $64,8%$ (trong đó thay thế sau vancomycin là $28,5%$). $95,5%$ trường hợp sử dụng linezolid trong phác đồ phối hợp, thường gặp nhất là phối hợp với carbapenem ($34,6%$) và piperacillin ($9,6%$).
  • Đánh giá tính phù hợp và an toàn: Tỷ lệ chỉ định phù hợp đạt $90,5%$. Ghi nhận 31 bệnh nhân gặp tương tác thuốc mức độ nghiêm trọng/chống chỉ định (trong đó tương tác với opioid chiếm $40,4%$).
  • Biến cố giảm tiểu cầu: Đa số biến cố xuất hiện ở bệnh nhân dùng thuốc từ 8–14 ngày ($57,1%$) và ở mức độ nhẹ ($57,1%$). Hồi quy logistic xác định $eGFR < 30\text{ mL/phút/1,73 m}^2$ và thời gian điều trị $\ge 8$ ngày làm tăng đáng kể nguy cơ giảm tiểu cầu.

Chương 4: Bàn luận

Chương bàn luận phân tích sâu các phát hiện thu được:

  • So sánh tỷ lệ sử dụng linezolid theo kinh nghiệm ($62,6%$) với các nghiên cứu tại Bệnh viện Bạch Mai, lý giải nguyên nhân tỷ lệ phân lập vi sinh chưa cao do bệnh nhân đã dùng kháng sinh trước đó.
  • Phân tích nguyên nhân phác đồ phối hợp chiếm ưu thế ($95,5%$) xuất phát từ tình trạng nhiễm khuẩn đa tác nhân (phối hợp Gram âm và Gram dương) tại các khoa Hồi sức tích cực.
  • Luận giải cơ chế tương tác giữa linezolid và opioid gây nguy cơ hội chứng serotonin, nhấn mạnh sự cần thiết của việc kiểm soát cảnh báo tương tác tự động.
  • Biện luận về các yếu tố nguy cơ gây biến cố giảm tiểu cầu: chức năng thận suy giảm làm tích lũy chất chuyển hóa độc tính của linezolid và thời gian dùng thuốc kéo dài ức chế tủy xương.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt 5 nhóm kết quả nghiên cứu trọng tâm và đề xuất 3 nhóm kiến nghị cụ thể cho Hội đồng Thuốc và Điều trị Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai nhằm tối ưu hóa việc quản lý kháng sinh dự trữ và đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Kết quả và đóng góp nghiên cứu

Kết quả chính kèm số liệu thực chứng

Nội dung khảo sát Thông số / Phân loại Tần số / Giá trị Tỷ lệ (%)
Đặc điểm mẫu ($N=179$) Tuổi trung bình ($\text{Mean} \pm \text{SD}$)
Giới tính Nam / Nữ
Thời gian dùng linezolid ($\text{Median}, \text{IQR}$)
Thở máy / Đặt nội khí quản
Đặt catheter tĩnh mạch trung tâm
Lọc máu ngắt quãng		 $62,0 \pm 18,4$ tuổi
93 / 86 bệnh nhân
8 ngày (6 - 12 ngày)
81 bệnh nhân
35 bệnh nhân
33 bệnh nhân		 —
52,0% / 48,0%
—
45,3%
19,6%
18,4%
Đặc điểm vi sinh ($n=72$ mẫu dương) Staphylococcus aureus
Klebsiella pneumoniae
Acinetobacter baumannii
Pseudomonas aeruginosa		 37 mẫu
13 mẫu
6 mẫu
4 mẫu		 51,4%
18,1%
8,3%
5,6%
Đặc điểm sử dụng thuốc ($N=179$) Điều trị theo kinh nghiệm
Điều trị đích theo kháng sinh đồ
Vị trí: Phác đồ ban đầu
Vị trí: Phác đồ thay thế (gồm sau vancomycin)
Phác đồ phối hợp kháng sinh		 112 bệnh nhân
67 bệnh nhân
63 bệnh nhân
116 bệnh nhân
171 bệnh nhân		 62,6%
37,4%
35,2%
64,8%
95,5%
Chỉ định trong HDSD ($n=154$ lượt) Nhiễm khuẩn da và mô mềm (SSTIs)
Viêm phổi bệnh viện / thở máy (HAP/VAP)
Viêm phổi cộng đồng (CAP)		 69 lượt
54 lượt
31 lượt		 44,8%
35,1%
20,1%
Chỉ định ngoài HDSD ($n=83$ lượt) Nhiễm khuẩn huyết
Viêm phổi do COVID-19
Choáng nhiễm khuẩn
Nhiễm khuẩn tiết niệu / tiêu hóa		 42 lượt
12 lượt
10 lượt
12 lượt (mỗi loại 6)		 50,6%
14,5%
12,0%
14,4%
Đánh giá tính phù hợp & an toàn Chỉ định linezolid phù hợp chung
Bệnh nhân gặp tương tác nặng/chống chỉ định
Tương tác giữa linezolid với nhóm Opioid		 162 bệnh nhân
31 bệnh nhân
—		 90,5%
17,3%
40,4%
Biến cố giảm tiểu cầu Xuất hiện ở nhóm điều trị 8–14 ngày
Mức độ 1 - Nhẹ (75 đến <150 G/L)
Kết quả sau điều trị: Đỡ / Giảm bệnh		 —
—
145 bệnh nhân		 57,1%
57,1%
81,0%

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng (Hồi quy Logistic đa biến)

Mô hình phân tích Yếu tố nguy cơ có ý nghĩa Giá trị $p$ Kết luận phân tích
Kết quả sau điều trị - Mắc $\ge 3$ bệnh kèm
- Có thở máy / đặt nội khí quản		 $p = 0,044$
$p = 0,039$		 Làm tăng nguy cơ thất bại điều trị (bệnh nhân nặng hơn hoặc không thay đổi)
Biến cố giảm tiểu cầu - Độ lọc cầu thận $eGFR_1 < 30\text{ mL/phút/1,73 m}^2$
- Thời gian dùng linezolid 8–14 ngày
- Thời gian dùng linezolid $\ge 15$ ngày		 $p < 0,001$
$p = 0,001$
$p < 0,001$		 Tăng nguy cơ xuất hiện biến cố giảm tiểu cầu độc lập trên bệnh nhân

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

  1. Xây dựng hướng dẫn sử dụng kháng sinh linezolid tại chỗ: Ban hành quy định và quy trình phê duyệt kháng sinh dự trữ nghiêm ngặt trong bệnh viện để đảm bảo sử dụng hợp lý, tránh lạm dụng và hạn chế sự phát sinh vi khuẩn đề kháng.
  2. Rà soát và thiết lập cảnh báo tương tác thuốc: Cần tích hợp phần mềm rà soát đơn thuốc tự động nhằm phát hiện kịp thời các tương tác chống chỉ định hoặc nghiêm trọng, đặc biệt là phối hợp giữa linezolid và các thuốc giảm đau opioid.
  3. Giám sát huyết học định kỳ: Thực hiện theo dõi công thức máu (đặc biệt là số lượng tiểu cầu) tối thiểu 2 lần/tuần cho các bệnh nhân có nguy cơ cao: thời gian dùng linezolid kéo dài trên 7 ngày, bệnh nhân suy thận ($eGFR < 30\text{ mL/phút/1,73 m}^2$), bệnh nhân cao tuổi hoặc có can thiệp xâm lấn.

Đóng góp so với các công trình trước

  • Cung cấp dữ liệu thực chứng chuyên biệt về việc sử dụng linezolid tại khu vực Đông Nam Bộ (Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai), bổ sung vào bức tranh sử dụng kháng sinh dự trữ bên cạnh các nghiên cứu tại các bệnh viện tuyến trung ương phía Bắc (như Bệnh viện Bạch Mai của Phạm Hương Giang 2021, Đặng Thị Lan Anh 2021).
  • Khẳng định mối liên quan mật thiết giữa suy giảm chức năng thận mức độ nặng ($eGFR < 30\text{ mL/phút/1,73 m}^2$) và thời gian dùng kéo dài với biến cố giảm tiểu cầu, đồng thuận với các nghiên cứu đoàn hệ quốc tế của Yoshitaka Sato (2020) và Nicole Giunio Zorkin (2019).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của đề tài: Nghiên cứu thực hiện theo thiết kế cắt ngang mô tả hồi cứu tại một bệnh viện duy nhất trong thời gian 1 năm, phụ thuộc hoàn toàn vào tính đầy đủ của thông tin ghi chép trên hồ sơ bệnh án; chưa tiến hành định lượng nồng độ đáy của linezolid trong máu ($C_{\min}$) để đánh giá trực tiếp mối tương quan Dược động học/Dược lực học (TDM) với mức độ suy tủy.
  • Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu tiến cứu đa trung tâm; triển khai giám sát nồng độ thuốc trong huyết tương (Therapeutic Drug Monitoring - TDM) đối với linezolid trên các đối tượng bệnh nhân suy giảm chức năng gan, thận hoặc điều trị tại khoa Hồi sức tích cực (ICU).

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng hưởng lợi:
    • Dược sĩ lâm sàng tại các cơ sở khám chữa bệnh tham khảo làm cơ sở xây dựng tiêu chí đánh giá sử dụng thuốc (DUE) và quy trình hội chẩn kháng sinh dự trữ.
    • Bác sĩ chuyên khoa Hồi sức cấp cứu, Truyền nhiễm, Ngoại khoa sử dụng để cân nhắc chỉ định, lựa chọn phác đồ phối hợp và chủ động phòng ngừa tương tác thuốc bất lợi.
    • Sinh viên, học viên chuyên ngành Dược học (Dược lâm sàng, Quản lý dược) và Y đa khoa tham khảo phương pháp thiết kế nghiên cứu hồi cứu, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá sử dụng thuốc và xử lý thống kê y sinh học.
  • Nội dung đáng tham khảo nhất: Khung tiêu chí đánh giá tính phù hợp của chỉ định linezolid tích hợp từ Sanford Guide, hướng dẫn Bộ Y tế; mô hình hồi quy đa biến phân tích các yếu tố nguy cơ độc lập gây giảm tiểu cầu và dữ liệu tương tác thuốc thực tế giữa linezolid với nhóm giảm đau opioid.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ chỉ định linezolid phù hợp tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai đạt mức bao nhiêu và các chỉ định phổ biến nhất là gì?

Tỷ lệ chỉ định linezolid được đánh giá là phù hợp đạt $90,5%$. Các chỉ định trong tờ hướng dẫn sử dụng phổ biến nhất gồm: Nhiễm khuẩn da và mô mềm - SSTIs ($44,8%$), Viêm phổi bệnh viện/thở máy - HAP/VAP ($35,1%$), và Viêm phổi cộng đồng - CAP ($20,1%$). Ngoài ra, trong các chỉ định ngoài tờ hướng dẫn sử dụng, Nhiễm khuẩn huyết chiếm tỷ lệ cao nhất ($50,6%$).

2. Vi khuẩn nào được phân lập phổ biến nhất trong các mẫu cấy vi sinh của bệnh nhân dùng linezolid?

Trong số 72 mẫu bệnh phẩm cấy dương tính, Staphylococcus aureus là vi khuẩn Gram dương được phân lập nhiều nhất, chiếm $51,4%$ (37 mẫu, chủ yếu từ bệnh phẩm mủ). Hai vi khuẩn Gram âm phối hợp thường gặp là Klebsiella pneumoniae ($18,1%$) và Acinetobacter baumannii ($8,3%$).

3. Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ thất bại điều trị ở bệnh nhân sử dụng linezolid?

Kết quả phân tích hồi quy logistic đa biến ghi nhận 2 yếu tố độc lập làm tăng nguy cơ thất bại điều trị (tình trạng bệnh nhân nặng hơn hoặc không thay đổi) có ý nghĩa thống kê là: bệnh nhân mắc từ 3 bệnh kèm trở lên ($p = 0,044$) và bệnh nhân có can thiệp thở máy hoặc đặt nội khí quản ($p = 0,039$).

4. Những đối tượng bệnh nhân nào có nguy cơ cao gặp biến cố giảm tiểu cầu do linezolid?

Nguy cơ giảm tiểu cầu tăng lên có ý nghĩa thống kê ở các bệnh nhân có độ lọc cầu thận ước tính trước điều trị $eGFR_1 < 30\text{ mL/phút/1,73 m}^2$ ($p < 0,001$), bệnh nhân có thời gian điều trị linezolid từ 8–14 ngày ($p = 0,001$) và từ 15 ngày trở lên ($p < 0,001$).

5. Tương tác thuốc nghiêm trọng/chống chỉ định nào được ghi nhận nhiều nhất khi điều trị với linezolid?

Có 31 bệnh nhân ghi nhận xảy ra tương tác thuốc mức độ nghiêm trọng/chống chỉ định. Trong đó, tương tác giữa linezolid và nhóm thuốc giảm đau gây nghiện opioid chiếm tỷ lệ vượt trội nhất ($40,4%$), tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện hội chứng serotonin trên lâm sàng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Đăng Quang đã phản ánh bức tranh thực tế về việc sử dụng kháng sinh dự trữ linezolid tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai trong năm 2022 với tỷ lệ chỉ định phù hợp đạt mức cao ($90,5%$). Công trình đã chứng minh rõ ràng bằng mô hình hồi quy đa biến rằng suy giảm chức năng thận nặng ($eGFR < 30\text{ mL/phút/1,73 m}^2$) và thời gian dùng thuốc từ 8 ngày trở lên là các yếu tố nguy cơ độc lập dẫn đến biến cố giảm tiểu cầu. Đây là cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc giúp các nhà lâm sàng và Hội đồng Thuốc và Điều trị xây dựng quy trình giám sát sử dụng kháng sinh hợp lý, tăng cường rà soát tương tác thuốc và theo dõi chặt chẽ công thức máu để nâng cao an toàn cho người bệnh.