CHƯƠNG 1 Từ thực trạng công tác tổ chức các hoạt động NGLL, HĐTN ở các trường THPT và tại đơn vị chúng tôi đang công tác, tác giả nhận thấy đây là một hoạt động quan trọng có vai trò lớn trong việc thúc đẩy HS tìm hiểu Lịch sử dân tộc. Qua đó, góp phần giáo dục tư tưởng đạo đức cách mạng cho HS. Giáo dục truyền thống cho học sinh nhằm mục đích giúp HS hiểu biết sâu sắc quá khứ gian khổ nhưng anh dũng và vinh quang của dân tộc, của Đảng. Từ đó HS tự hào, tin tưởng, nhận rõ giá trị của cuộc sống hiện tại, nâng cao tinh thần yêu nước XHCN và tinh thần quốc tế chân chính, xây dựng thái độ lao động mới, ý thức tự lực tự cường, có trách nhiệm với xã hội, với tương lai của dân tộc, tiếp tục sự nghiệp của các thế hệ cha anh đi trước, xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN.
Tuy nhiên để thực hiện tốt công tác này cần có sự phối hợp quan tâm của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường nhằm khắc phục những khó khăn. Đồng thời, phát huy có hiệu quả cao nhất trong việc tìm hiểu Lịch sử dân tộc và GD tư tưởng đạo đức cách mạng cho HS. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học giúp HS chủ động trong việc lĩnh hội kiến thức,tránh học “vẹt”học “ chay” và tiếp thu vấn đề 1 cách thụ động,nhất l à trong thời kì mới như hiện nay. Đồng thời tạo hứng thú cho HS khi tham gia vào các hoạt động này và đạt hiệu quả một cách cao nhất? skkn CHƯƠNG 2.
BIỆN PHÁP VÀ CÁCH TỔ CHỨC THỰC HIỆN Trải qua quá trình công tác và là cán bộ Đoàn trường tổ chức các hoạt động trong nhiều năm, tác giả xin đề ra một số giải pháp tổ chức thực hiện các hoạt động NGLL, HĐTN ở đơn vị trường THPT Quỳnh Lưu 2. Những biện pháp này đã được chúng tôi triển khai trong nhiều năm và đem đến hiệu quả thiết thực, nhất là các hoạt động nhân dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc. Xây dựng chương trình hoạt động Khi xây dựng chương trình hoạt động, chúng tôi đã bắt đầu từ những cơ sở, căn cứ hoạt động để đề ra kế hoạch phù hợp. Cụ thể là: Dựa trên kế hoạch của Sở GD & ĐT.
Dựa trên kế hoạch của nhà trường. Dựa trên kế hoạch của địa phương. Mục tiêu đạt được khi xây dựng chương trình là tìm hiểu Lịch sử dân tộc nói riêng, của Nghệ An nói riêng nhằm phát huy phẩm chất yêu nước, truyền thống cách mạng, giáo dục lòng tự hào dân tộc, nâng cao ý thức tư tưởng cách mạng cho học sinh trong thời đại mới. Xây dựng chương trình hoạt động dựa trên kế hoạch giáo dục của Sở GD & ĐT; của đơn vị trường THPT Quỳnh Lưu 2.
Kế hoạch hoạt động giáo dục NGLL * Quy định chung của hoạt động - Về thời lượng: Theo “Kế hoạch giáo dục của trường THPT”: Trong 1 tháng có 2 tiết hoạt động GD ngoài giờ lên lớp và 1 tiết hoạt động GD hướng nghiệp. - Về nội dung: Căn cứ vào các tài liệu bồi dưỡng GV, căn cứ PPCT hoạt động NGLL ở trường phổ thông với những nội dung phong phú. * Thực tế hoạt động NGLL tại trường THPT Quỳnh Lưu 2 Mỗi tháng là một chủ đề hoạt động và thường gắn với các ngày lễ lớn trong năm. Để phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện học tập, rèn luyện của học sinh trong 9 tháng của mỗi năm học và 3 tháng hoạt động hè, nội dung HĐ NGLL được cụ thể hóa thành các chủ đề sau: Thán Chủ điểm hàng tháng g 9 Tự hào Quỳnh Lưu 2 10 Xây dựng hình mẫu phụ nữ Việt Nam 11 Thanh niên với truyền thống tôn sư trọng đạo 12 Phát huy truyền thống anh bộ đội cụ Hồ skkn 1 Xây dựng điển hình ‘học sinh 3 tốt’chào mừng ngày học sinh – sinh viên Việt Nam 2 Mừng Đảng - Mừng Xuân 3 Thanh niên với lý tưởng cách mạng 4 Thanh niên với hòa bình, hữu nghị, hợp tác 5 Thanh niên với Bác Hồ 6.8 Mùa hè tình nguyện vì cộng đồng cuộc sống Chương trình HĐ NGLL là một hệ thống cấu trúc mang tính chất đồng tâm, tịnh tiến.
Tuy cùng chủ đề nhưng mức độ yêu cầu về nội dung của hoạt động giáo dục được phát triển phù hợp và có hiệu quả với đối tượng giáo dục. Điều quan trọng là cần xây dựng được mục đích cụ thể cho từng chủ điểm và tác dụng của chủ đề đó đối với đối tượng GD. Hoạt động NGLL gồm các bước sau : Bước 1: Lựa chọn và đặt tên cho hoạt động. Tên chủ đề cần ngắn gọn, rõ ràng và nêu rõ nội dung.
Cần tạo ấn tượng và sự hấp dẫn với đối tượng tham gia. Bước 2: Xác định mục tiêu chung. Mục tiêu được xác định dựa vào nội dung, hình thức cụ thể của hoạt động và đối tượng HS. Mục tiêu cần được xác định một cách cụ thể, rõ ràng.
Tùy hoạt động để xác định kiến thức, kĩ năng, tư tưởng. Bước 3: Xác định nội dung, hình thức của hoạt động. Căn cứ để xác định: dựa vào chủ đề,mục tiêu,điều kiện về cơ sở vật chất, năng lực, tâm lí lứa tuổi HS. Lưu ý việc xác định nội dung phù hợp với hoạt động, lựa chọn hình thức phù hợp để tạo nên sự hấp dẫn và có thể tham khảo ý kiến HS nhằm lắng nghe ý kiến của các em để tạo sự hứng thú và động lực khi tham gia.
Bước 4: Chuẩn bị hoạt động. GV giữ vai trò cố vấn nên cần dự kiến nội dung công việc, tiến trình hoạt động. Đồng thời, phân công nhiệm vụ cho các cá nhân/ nhóm HS. Lập kế hoạch chi tiết của hoạt động, gợi ý cho HS trong quá trình thực hiện (nếu cần).
Rà soát nội dung, tiến trình, thời gian hoạt động, xem xét tính hợp lí, khả năng thực hiện và kết quả cần đạt để có điều chỉnh phù hợp, kịp thời. Đối với HS: Trên cơ sở nắm rõ chủ đề để nhận các nhiệm vụ được phân công như tập luyện văn nghệ, tìm hiểu về các chủ đề, tham gia vào các hoạt động của nhóm. Bước 5: Tiến hành hoạt động. GV tiếp tục giữ vai trò cố vấn, hỗ trợ HS thực hiện kế hoạch hoạt động đã được thống nhất và hoàn chỉnh ở bước chuẩn bị.
GV hỗ trợ các cán bộ lớp, cán bộ Đoàn, HS thực hiện theo đúng kế hoạch. Cần động viên, cổ vũ HS nhằm duy trì không khí sôi nổi, hứng thú. Quan sát, hỗ trợ các em giải quyết tình hưống nảy sinh hoặc điều chỉnh kế hoạch (nếu cần). HS giữ vai trò chủ động trong bước này.
Mỗi HS sẽ thực hiện vai trò của mình một cách chủ động, tích cực theo nhiệm vụ được phân công. Cán sự lớp, ban thường vụ Đoàn giữ vai trò chỉ đạo. Kịch bản của hoạt động tuy có sự chuẩn bị trước, song trong skkn quá trình cần có sự linh hoạt. Điều này tạo môi trường để HS rèn luyện kĩ năng giải quyết tình huống, tạo thêm yếu tố bất ngờ hấp dẫn.
Bước 6: Kết thúc hoạt động. GV tư vấn HS lựa chọn cách kết thúc cho phù hợp với hình thức như một sự tiếp nối tự nhiên tạo không khí vui vẻ sôi nỏi. Cần tránh sự nhàm chán tẻ nhạt, chú ý để lại ấn tượng tốt đẹp. Điều này chắc chắn sẽ góp phần nâng cao tính tích cực, tự giác của học sinh trong các hoạt động sau.
Cuối cùng, GV tổng hợp các ý kiến nhằm giúp HS thấy được ưu, nhược điểm của mình để có thêm kinh nghiệm cho các hoạt động sau. Đó còn là nguồn cổ vũ, động viên đối với các em. Tổ chức hoạt động học tập trải nghiệm dựa trên kế hoạch dạy học bộ môn Lịch sử tại trường THPT Quỳnh Lưu 2 Căn cứ phân phối chương trình của Bộ GD & ĐT và kế hoạch dạy học của bộ môn Lịch sử (kế hoạch nội bộ) tại trường THPT Quỳnh Lưu 2, chúng tôi đã xây dựng và tổ chức các hoạt động trải nghiệm phù hợp với đặc thù bộ môn. Để thực hiện có hiệu quả công tác này cần có sự phối hợp cùng với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như Đoàn thanh niên, Công Đoàn, Chi đoàn GV… Thông thường sẽ tổ chức hoạt động này vào khoảng tháng 3 hàng năm (Tháng thanh niên) dựa vào điều kiện thực tế của năm học đó.
Nội dung hoạt động cụ thể của các khối 10; 11; 12 được áp dụng vào các tiết học Lịch sử địa phương. LỊCH SỬ LỚP 10 - BAN CƠ BẢN TT Bài/ Yêu cầu cần đạt Thời Hình thức tổ chức Tiết Ghi chú lượng dạy học/ kiểm tra chủ đề PPCT đánh giá 29 Chủ đề: -Biết cách sưu tầm và - Tổ chức dạy học - Tổ chức theo Lịch sử tổ chức dạy học trên trên lớp hoặc nhóm lớp hoặc 1 tiết Nghệ An tư liệu lịch sử để hiểu hướng dẫn HS tìm cả khối lớp qua các về các di chỉ lịch sử (1 hiểu, thông qua -Tham quan di tích trên địa bàn Nghệ An: buổi/ hướng dẫn của GV học tập trải tiêu biểu. ngày) và HĐTN của HS Di chỉ KCH Quỳnh nghiệm tại các Văn, hang Thẩm Ồm, - Hình thức kiểm di tích lịch sử Đền Cuông… tra đánh giá: Đánh trong tỉnh -Đánh giá bản sắc văn giá quá trình học 33 - HS thực hóa dịa phương vào sinh thực hiện nhiệm vụ, báo cáo hiện, viết bài nền văn hóa dân tộc sản phẩm. thu hoạch -Có ý thức trân trọng những đóng góp đó.
-Xác định vị trí phân bố của di tích trên bản đồ LỊCH SỬ LỚP 11 – BAN CƠ BẢN TT Bài/ Yêu cầu cần đạt Thời Hình thức tổ chức Tiết Ghi chú skkn chủ đề lượng dạy học/ kiểm tra PPCT đánh giá 25 Chủ đề: -Biết cách sưu tầm và - Hướng dẫn HS - Tổ chức theo Một số sử dụng tư liệu lịch 1 Tiết tham quan thực tế nhóm lớp hoặc nhân vật sử để hiểu thân thế, - Kết hợp nhiều cả khối lớp. Lịch sử sự nghiệp của một số (1 ngày) hình thức, nhiều -Tham quan tiêu biểu nhân vật lịch sử tiêu phương pháp dạy học tập trải ở Nghệ biểu ở Nghệ An: học: Tổ chức dạy nghiệm tại các An trong Nguyễn Huệ, Nguyễn học trên lớp, học di tích lịch sử sự Xuân Ôn, Nguyễn tập trải nghiệm trong tỉnh nghiệp Trường Tộ. đấu tranh - Kết hợp lý thuyết 30 -Đánh giá được đóng giải góp của các nhân vật và thực hành. phóng Lịch sử trong lịch sử dân tộc.
- Hình thức kiểm dân tộc.