CHƯƠNG I: VÀI NÉT VỀ BẢO TÀNG PHỤ NỮ VIỆT NAM VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG NGHIỆP VỤ BẢO TÀNG.1 Giới thiệu về Bảo tàng Phụ Nữ Việt Nam Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam trực thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam được thành lập từ năm 1995 theo Quyết định số 09/CT ngày 10/01/1987 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam nằm ở trung tâm Thủ đô Hà Nội, cách hồ Hoàn Kiếm gần 1km, số 36 phố Lý Thường Kiệt. Với diện tích trưng bày gần 2000m2 và hệ thống kho lưu giữ hơn 25.000 tài liệu, hiện vật phản ánh những đóng góp của phụ nữ Việt Nam trong lịch sử và cuộc sống đương đại.Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam là nơi lưu giữ, trưng bày và tái hiện hình ảnh biểu tượng của người phụ nữ đất Việt từ thời xa xưa cho tới hiện đại.Bao gồm 4 tầng với hàng nghìn các loại tư liệu và hiện vật, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã mất đến gần 10 năm để tìm kiếm và thu thập trên khắp cả nước: từ những hình ảnh cho đến các bộ trang phục, tất cả đều mang đến đặc trưng của người phụ nữ Việt Nam.Tháng 10 năm 2010 Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã hoàn thành dự án chỉnh lý, đổi mới hệ thống trưng bày thường xuyên, Bảo tàng đã chuyển đổi từ loại hình bảo tàng lịch sử văn hóa thành một bảo tàng giới giàu bản sắc, cung cấp nhiều thông tin về lịch sử văn hoá, giới và các vấn đề xã hội đương đại của phụ nữ Việt Nam. Hệ thống trưng bày mới được trình bày một cách khoa học, đẹp mắt với các trang thiết bị trưng bày hiện đại độc đáo gồm 3 chủ đề: Phụ nữ trong gia đình; Phụ nữ trong lịch sử; Thời trang nữ. Bên cạnh đó Bảo tàng còn có một hệ thống các phòng trưng bày chuyên đề.
Nơi đây thường xuyên tổ chức các triển lãm phản ánh những vấn đề về giới, về cuộc sống đương đại của Phụ nữ Việt nam ở nhiều khía cạnh, chủ đề khác nhau. Bảo tàng là trung tâm truyền thông kiến thức về lịch sử, văn hóa của phụ nữ Việt Nam cho công chúng. Đây cũng là nơi giao lưu 7 văn hoá giữa phụ nữ Việt Nam và phụ nữ thế giới vì mục tiêu bình đẳng, hoà bình và phát triển. Đến với bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, khách tham quan sẽ được tìm hiểu về vai trò của phụ nữ Việt Nam trong mọi thời đại; được khám phá, trải nghiệm những tri thức dân gian và hiện đại để thúc đẩy sự sáng tạo của con người; được thưởng thức hương vị ẩm thực; được giao lưu, kết nối, chia sẻ với cộng đồng vì mục tiêu bình đẳng, tiến bộ và phát triển của phụ nữ Việt Nam.
Là một bảo tàng quốc gia, để phát huy hiệu quả của một trung tâm nghiên cứu, giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế, góp phần thúc đẩy mục tiêu Bình đẳng giới Bảo tàng Phụ nữ Việt nam đã không ngừng đổi mới nội dung và hoạt động trở thành một địa chỉ văn hóa năng động ở Thủ đô Hà Nội- Việt Nam, hấp dẫn nhiều du khách trong và ngoài nước.1 Lịch sử hình thành và phát triển bảo tàng Phụ nữ Việt nam Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam khánh thành ngày 20/10/ 1995, nhân dịp kỷ niệm 65 năm ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam là nơi ghi nhận những đóng góp và hy sinh to lớn của phụ nữ Việt Nam trong công cuộc dành độc lập và xây dựng đất nước. Sau 1 năm khánh thành, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã được xếp hạng là Bảo tàng Quốc gia hạng I. Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam không chỉ là nơi nghiên cứu, lưu giữ bảo quản, trưng bày những di sản quý giá của phụ nữ Việt Nam mà còn là trung tâm hoạt động, giao lưu văn hoá của phụ nữ Việt Nam và phụ nữ quốc tế vì mục tiêu Bình đẳng - Phát triển và Hoà bình. Vì vậy công trình Bảo tàng phụ nữ Việt Nam đợc thiết kế và xây dựng gồm có 2 khối nhà lớn liên kết với nhau: 8 Khối hoạt động theo chức năng bảo tàng: gồm có hệ thống kho lưu giữ, bảo quản hiện vật, phim ảnh và hệ thống trưng bày cố định, triển lãm nhất thời với tổng diện tích 2000 m2.
Khối hoạt động theo chức năng trung tâm văn hoá: gồm hệ thống các hội trường, lớp học. với diện tích gần 500 m2. Với chức năng của một trung tâm văn hoá đã tổ chức các hoạt động câu lạc bộ, các hoạt động bồi dưỡng nâng cao kiến thức, năng lực cho phụ nữ và các tầng lớp xã hội, nhằm thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội.2 Chức năng và nhiệm vụ của Bảo tàng Phụ Nữ Việt Nam - Chức năng: Ngày nay, các bảo tàng có tốc độ phát triển nhanh mạnh, có vai trò tích lũy kinh nghiệm và duy trì sự sáng tạo văn minh của con người, bảo tàng Phụ nữ Việt Nam dường như cũng đã khẳng định được vị trí của mình để phục vụ cho con người, làm thỏa mãn các nhu cầu của công chúng và phục vụ cho sự phát triển của xã hội. Theo PGS-TS Phạm Mai Hùng: “Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam là một trung tâm bảo tồn truyền bá những giá trị văn hóa – nhân văn truyền thống của trên 51% dân số cả nước.
Là trung tâm văn hóa đa dạng của các mẹ, các chị, là một công trình văn hóa đáng được trân trọng và gợi ca”. Cùng với Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam là một loại hình Bảo tàng độc đáo. Sự ra đời của Bảo tàng chính là quá trình phấn đấu cho sự bình đẳng về mặt văn hóa giữa phái mạnh và phái yếu. Do đó ngoài những chức năng chung của các hệ thống Bảo tàng như chức năng tư liệu hóa khoa học, bảo quản và bảo vệ di sản văn hóa, chức năng nghiên cứu khoa học và chức năng giáo dục phổ biến chi thức khoa học của Bảo tàng thì Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam còn có những chức năng riêng biệt khác nữa.
Vừa là trung tâm nghiên cứu thông tin khoa học về phong trào Phụ nữ Việt Nam, con người Phụ nữ Việt Nam, vừa là nơi gìn giữ, bảo quản những tài liệu, hiện vật, các bộ sưu tập hiện 9 vật thể hiện vai trò vị trí của người Phụ nữ Việt Nam trong tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc. Bảo tàng đồng thời là trung tâm hoạt động văn hóa, truyền thống kiến thức về gia đình và xã hội cho Phụ nữ và là nơi giao lưu giữa Phụ nữ Việt Nam và thế giới với mục tiêu bình đẳng, phát triển và hòa bình. Với chức năng là một thiết chế văn hóa, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã góp phần không nhỏ vào hoạt động xã hội hóa Bảo tàng hiện nay, nhằm giáo dục truyền thống lịch sử vẻ vang của Phụ nữ cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Ngoài ra còn thực hiện công tác đối ngoại phục vụ cho các đối tượng khách tham quan, đáp ứng thỏa mãn nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu những vấn đề về Phụ nữ Việt Nam nói chung và Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nói riêng.
- Nhiệm vụ: Ngay từ ngày mới thành lập Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam luôn đề ra những nhiệm vụ trước mắt và lâu dài nhằm thúc đẩy mạnh mẽ cho sự phát triển của Bảo tàng. Với mục tiêu cơ bản là cần thiết phải bảo tồn và phát huy truyền thống tốt đẹp của người Phụ nữ Việt Nam. Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã thực hiện các nhiệm vụ: 1. Nghiên cưú, xây dựng và thực hiện các kế hoạch, dự án, đề án, công tác ngắn hạn, dài hạn về các mặt hoạt động chuyên môn nghiệp vụ, nghiên cứu khoa học phù hợp với chức năng khoa học trong và ngoài Bảo tàng.
Thực hiện công tác nghiên cứu về giới, văn hóa, lịch sử phát triển Phụ nữ Việt Nam và Bảo tàng hoặc phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao thông qua tài liệu hiện vật của Bảo tàng. Tổ chức công tác nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản lâu dài các tài liệu, hiện vật Bảo tàng, các bộ sưu tập hiện vật về văn hóa và lịch sử của Phụ nữ Việt Nam về Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thông qua các thời kỳ. Nghiên cứu để không ngừng nâng cao tính bác học, thẩm mỹ nhân bản của hệ thống trưng bày Bảo tàng. Tổ chức các trưng bày chuyên đề, các cuộc trưng bày, triển lãm lưu động nhằm góp phần phục vụ nhiệm vụ chính trị 10 của Đảng, Nhà nước và Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các đối tượng khách tham quan.
Tuyên truyền và hướng dẫn khách tham quan Bảo tàng phục vụ cho nhu cầu tìm hiểu truyền thống của Phụ nữ Việt Nam cùng với các hình thức khác nhằm mục đích thực hiện các chức năng tuyên truyền giáo dục của Baot tàng. Đặt quan hệ xây dựng kế hoạch hợp tác khoa học với các Bảo tàng và các cơ quan văn hóa khoa học tương ứng trong và ngoài nước sau đó trình Trung ương Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phê duyệt, tổ chức thực hiện.3 Nội dung trưng bày của Bảo tàng Phụ Nữ Việt Nam Nội dung trưng bày của bảo tàng Phụ nữ Việt Nam mang tính nhân văn sâu sắc, tái hiện chân thực hình ảnh người phụ nữ trong muôn mặt cuộc sống.Với 1500m2 diện tích trưng bày, 971 tài liệu và hiện vật, 21 phim tư liệu. Nội dung trưng bày tại bảo tàng được chia ra làm 3 chủ đề khác nhau: “Phụ nữ trong gia đình”; “Phụ nữ trong lịch sử”, “Thời trang nữ”. Ngoài ra còn trên 200m2 là nơi triển lãm chuyên đề về “Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Việt Nam và những con số”.
Nội dung trưng bày của Bảo tàng Phụ Nữ Việt Nam. - Chủ đề “Phụ nữ trong gia đình” bởi theo quan niệm của người Việt Nam có câu: “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”, bởi phụ nữ vừa là người giữ lửa vừa là người duy trì và nhen lên hạnh phúc, tình yêu của mỗi mái ấm. Trên 460 hiện vật và trên 100 hình ảnh, phim tư liệu với các hình ảnh, hiện vật và các bài viết giới thiệu về phong tục, tập quán trong hôn nhân, sinh đẻ và nuôi dạy con cùng những câu chuyện đời thường nhưng mang đậm giá trị tri thức dân gian tộc người.