TRUONG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NỘI Khoa Hành chính - Nhà nước HỘI THẢO. “BAN VỀ SỰ RA ĐỜI CUA NHÀ NƯỚC” Hà Nội, ngày 27 tháng 12 năm 2006 DANH MỤC CÁC BÁO CÁO KHOA HỌC 1. TSNgtoôz Thi Hei, Một số quan điểm về nguồn gốc nhà nước 2. Một số suy nghĩ về sự ra đời của Nhà nude 3.
Ths Vũ Thị Yến. Vai trồ của chiến tranh trong quá trình ra đời của một số nhà nước trong thời kì cổ đại 4. Phạm Việt Hà. Vai trò của công xã nông thôn với nhà nước cô đại 5.
Pham Thị Quý. Đặc điểm con đường hình thành nhà nước ở phương Đông 6. Hà Thị Lan Phương. Đặc điểm của quá trình hình thành Nhà nước ở Việt Nam thời cổ đại.Nguyễn Minh Tuấn.
Nhà nước Văn Lang — Một Nhà nước siêu làng. Quá trình ra đời nhà nước ở Việt Nam. Bài Xuân Phái. Vài ý kiến về sự ra đời của các nhà nước ở phương.
Đông và phương Tây 10. Nguyễn Minh Doan. Góp phản nhận thức rõ hơn vẻ sự ra đời của nhà nước Hội thao khoa học: BAN VỀ SỰ RA ĐỜI CỦ4 NHÀ NƯỚC, Thang 12/2006 MOT SO QUAN DIEM VE NGUON GÓC NHÀ NƯỚC ‘TS. Nguyễn Thị Hồi Khoa Hành chính - Nhà nước Trong quá trình nghiên cứu vẻ nhà nước, nhiều học giả đã quan tâm tới việc tìm kiếm câu trả lời cho các câu hỏi: Nhà nước x: dt hiện ở đâu? Từ khi nào? Nhà nước là do ai lập ra? Vì sao nhã nước xuất lên? Song việc lý giải những vấn đề trê rất khác nhau giữa các nhà nghiên cứu nên có khá nhiều quan điểm khác nhau về nguồn gốc nhà nước.
Bà viết này sẽ đề cập một cách khái quát đến một số quan điểm về nguồn gốc nhà nước. Thứ nhẤ, quan điểm thin quyền cho ting nhà nước có nguồn gốc thin thánh. Các nhà tư tưởng theo quan này lý giải ing nhà vua - người đứng đầu nhà nước là do thin thánh sinh ra, là sự hoá thân của thần thánh trên trần thé và quyền cai (rị dan chúng của họ cũng là do than thánh ban cho, họ được cof là “Thiên tử”, "Thiên hoàng”, người thay Trời trị dân. Vì vậy, các nhà vua phải được tôn thờ và được tuyệt đối phục ting như thần thánh.
Ví dụ: “Trong các tài liệu cổ Ai cập, Chúa Trời đã từng nói với Hoàng dé Ramgiêsu II rằng: “Ta là cha của con. Ta trao cho con sứ mệnh của trời đất để con cai quản. Trong Bộ luật Manou của ấn Độ cỗ đại đã viết vỀ nhà vua như sau: “Vua được tạo ra từ những phần của các vị thánh siêu đẳng này. Người là vị thánh: cao mang hình người"().
Hoặc Đức Vua Hammurabi của Babylone cỗ đại, trồng phẫn mở đâu của bộ luật mang tên ông đã viết: “Ta Hammurabi, một mục sử được thần Enlin lựa chọn. kẻ nối dai của các Để vương do than Xin dạo ra. Mécdic gọi ta lên cai trị nhân dân va mang đến cho đt nước cuộc đời hạnh phúc. Khi Mácđúc cử ta thống trị muôn dân một cách công bằng và chính.
eos Lich sứ có bọc nd chính rên h gi? Nps đt: Lax Kien Thonh Phạm ing Thất NNO CRnbui quế gia gr tê tri "Nemec se học thọ hin inh giới" Người dish: Luv Kiểm Thanh Phạm Hồng TANNA (Ching gì Que ay Ng 155%, 0-3. Hội thảo khoa lic: BAN VE SỰ RA ĐỜI CUA NHÀ NƯỚC Thắng 12/2006 nga truyền khếp đất nước và tạo ra hạnh phúc cho nhân đân"(). Rõ rang, đây là một quan điểm hoàn toàn duy tâm về nguồn gốc của nhà nước. Thứ hai là quan điểm cho rằng nhà nước hình thành trên cơ sở sự phát triển tự nhiên của các gia đình, à sản phẩm của tự nhiên.
Chẳng hạn, Aristote- dại diện điễn hình của quan điểm này - luận giãi rằng con người sẽ không thé tổn tại được nếu không kết hợp lại với nhau giống như sự kết hợp giữa giống đực và giống cái để duy tì giống trong các sinh vật khác, điều đó không thông qua một sự lựa chọn mà cl do sự thôi thúc có tính chất bản năng. Do đó xã hội đầu tiên là xã hội giữa đàn ông với dan bà trong một gia đình và sau đó là xã hội của nhiễu gia đình được tạo nền do sự thuận lợi lẫn nhau. sự bền vững của chúng, được gọi là cái làng và cái làng một cách tự nhiên nh là gồm cổ tổ tiên và các con chấu của một gia đình. Sau đó, mỗi gia đình lại trở thành một cái nhánh của gia đình lớn, được chỉ huy bởi một người già nhất, vì thể mà các thành bang đầu tiên đã được cai trị bởi các nhà vua.
“Và khi nhiễu lầng như. chính là một thành bang bao gầm trong bản thân nó, nếu tôi có th như vậy, mục đích và sự hoàn hảo của chính quoyén: trước tiên có thé đặt nền móng cho cuộc sống của chúng ta, tiếp đó chúng ta có thé có cuộc séng hạnh phúc. Vì ý do đã, mỗi thành bang về nguẫn gốc phải là sản phẩm của tự. và con người về bản chất là một động vật chính trị.: mỗi thành bang được tạo nên bởi các gia đình và mỗi gia đình lại là một bộ phan hop thành nên n6"@), Aristotle còn luận gidi thêm rằng do sự thúc đẫy tự nhiên mà con người liên kết với nhau một cách tự nguyện tạo thành thành bang theo cách đó mỗi người có thể tìm thấy những lợi ích lớn Ông việ ‘Nhe chúng ta đã biế, mỗi thành bang là một xã hội và mỗi xã hội đầu được tao thành bởi một số lợi ích nhất định, vì điều không thể chốt cãi được là động cơ "ems "Giáo in Lich sẽ nhệ nước và pháp th giá: Kho Loật tường Di bọc Tổng hợp Hà Nội N3 1993 0.
"Xam: Poli f Arse o¢ A Tienie em Government Tránhledby Wil Elie London:. Dent *xem: The Politic of Aristotle or A Treatise on Government” Slt. 2 Hội thảo khoa học: BAN VE SỰ RA BOT CUA NHÀ NƯỚC. Tháng 12/2006 của tắt cả các hoạt động của con người là vì lợi ích").
Nhờ có khả năng nổi mà con người là động vật có tính xã hội, có khả năng giao tiếp cao hơn các. động vật khác, Ngoài ra, con người còn khác với tắt cả các động vật khác là ho có khả năng nhận thức điều tốt và điều xấu, công bằng và bắt công và những. quan điểm chung về vấn đề đó đã tham gia vào việc làm hình thành nên gia đình và thành bang, cho nên đi tồi tệ nhất đối với tắt cả moi người là không có luật pháp va công lý. Do phải tim sinh kế mà hình thành nên việc quản lý gia đình vì nếu không có sự quản lý đó thì không thể sống và sống tốt được, thành.
bang cũng tương tự như vậy nên sẽ có người quản lý và người bị quản lý, người cai trị và người bj cai trị. Điều đó là tự nhiên, bởi vì: “Cũng là từ tự nhiên đã tạo ra một số người được ra lệnh và một số khác phải phục tùng, dé mỗi người đt tới sự an toàn lẫn nhau giữa họ: một người được phủ cho khả năng trí trệ i say nghĩ và din đo suy tỉnh trước thì phù hợp với nhiên phải là người cao hon và là người cai trị, trong khi anh ta là người wu tú thì làm cho những người ác chỉ đơn thuần là người nỗ lệ, tiếp sau đố trạng thái khác nhau giữa ông chủ và nô lệ là thuận lợi như nhau cho cả hai bên”(). Song gia đình khác với nhà nước ở chỗ “Chính quyền trong gia đình là quân chủ đổ là cái chiếm re thé trong mỗi gia đình: nhưng trạng thái chính trị là chính quyền của những. người tự do và bình đẳng”C).
Như vậy, theo Aristote, nhà nước ra đời trên cơ sở sự liên kết tự nhiên và. tự nguyện giữa mọi người vì lợi ích của mỗi người và vì lợi ich chung, Sở dT con ngời có thể liên kết với nhau thành các cộng đồng, các xã hội như gia đình, Jang xóm và thành bang là vì họ có khả năng nói nên họ có khả năng giao tiếp cao bơn các động vật khác và là động vật có tính xã hội. Ngoài ra cồn vì con người có khả năng nhận thức điều tốt và điều xấu, công bằng và bắt công và có quan điểm chung về những điều đó. Sự xuất hiện của nhà nước là trực tip từ +2 Xem: “The Polite of Arisldle or A Treatise on Goven Sai, 2 * Xen" The Pole of Astle or A Trevie on Government SS, 11 Hội thao khoa học: BAN VỀ SỰ RA ĐỜI CUA NHÀ NƯỚC Thắng 12/2006 nhu cầu quản lý cộng đồng, quản lý xã hội, vì nếu không có sự quan lý thì con người không thể sống và sống tốt được, không có sự an toàn cho mọi người, do đồ, sự xuất biện của nhu cầu quản lý cũng là tự nhiên, là lẽ đương nhiên.
Trong quan hệ quản lý thì bao giờ cũng phải có người quản lý và người bị quản lý người ra lệnh và người phục tùng mệnh lệnh. Trong gia đình thì chủ gia đình là người quân lý, còn trong thành bang thì những người được phú cho khả năng trí tuệ tru tú hơn người phải được đặt cao hơn, là người cai trị và những người khác sẽ là người bị cai trị, là nô lệ và chính quyền chỉ là của những người tự do và bình đẳng. Quan điểm này của Aristote về-sau được kế thừa bởi nhiễu học giả như Ciceron, Jean Bodin. Điểm hợp lý của quan điểm này Tà cho rằng nhà nước.
xuất hiện từ nhu cẩu quản lý xã hội, bảo vệ an toàn cho mọi người và bảo vệ lợi {ch chung. Song nếu dựa vào quan điểm của Học thuyết Mác ~ Lénin thì đây không phải là quan điểm hợp lý về nguồn gốc của nhà nước. Diễm hạn chế lớn nhất của quan điểm này là nó đã được sử dung để biện minh cho sự bắt bình đẳng, sự nô dich và thống trị con người trong xã hội, coi đó như một đi nhiên, tắt yếu. Thứ ba, quan điểm hợp đồng xã hội cho rằng nhà nước ra đời trên cơ sở một hợp đồng hay thoả thuận xã hội ty nguyện giữa mọi người trong trạng thái tự nhiên nhằm bảo tồn cuộc sống, tự do và tài sản của họ, do vậy quyển lực nhà từ nhân dân, do nhân dan uỷ quyền cho nhà nước.
Quan điểm nước là xuất phát này được đề cập bởi rất nhiều học giả như Thomas Hobbe, John Locke, Jean Jacque Rouseau. Song mỗi người lại lý giải về nguồn gốc nhà nước theo một cách riêng.