Lý do chän ®Ò tµi NghÖ thuËt ©m nh¹c xuÊt hiÖn tõ thêi kú s¬ khai cña con ngêi. C¸c nh©n tè khëi ®Çu cña nã lµ ©m ®iÖu tiÕng nãi còng nh nhÞp ®iÖu lao ®éng, nhÞp ®iÖu sinh lý vµ nh¶y móa t¹o nªn hai chÊt liÖu quan träng bËc nhÊt cña nã lµ tuyÕn ®é cao ( lµn ©m) vµ tuyÕn ®é ng©n ( tiÕt tÊu). Còng nh trong lao ®éng s¶n xuÊt, trong viÖc biÓu diÔn ©m nh¹c, con ngêi kh«ng nh÷ng chØ dïng søc m×nh lµ giäng h¸t vµ tiÕng vç tay mµ cßn biÕt chÕ ra nh÷ng c«ng cô. Ban ®Çu ®ã lµ nh÷ng nh¹c cô gâ b»ng ®¸ hay b»ng x¬ng, gâ ®Ó gi÷ nhÞp, sau ®ã ngêi ta biÕt dïng tíi nh÷ng sîi d©y c¨ng chïng,dµi, ng¾n kh¸c nhau ®Ó t¹o ra nh÷ng ©m thanh cao thÊp kh¸c nhau.
Cã lîng d©y ngµy cµng nhiÒu c¨ng lªn nh÷ng chiÕc khung , møc d©y ngµy cµng c¶i tiÕn vÒ thÈm mü vµ thÈm ©m, tõ ®ã dÇn dÇn h×nh thµnh c¸c lo¹i ®µn d©y. Nh÷ng lµn giã thæi vµo c¸c th©n c©y rçng, to, nhá kh¸c nhau g©y ra nh÷ng ©m thanh vi vu trÇm bæng kh¸c nhau khÝch ®éng ngêi s¸ng chÕ ra kÌn h¬i. Lóc ®Çu ®ã chØ lµ mét èng sËy, sau ®ã ®îc khoÐt dÇn nhiÒu lç ®Ó chñ ®éng thæi ra ®îc c¸c ©m cao thÊp theo ý muèn. TÊt c¶ c¸c nh¹c cô ®a d¹ng ngµy nay ®Òu cïng b¾t nguån tõ nh÷ng c©y ®µn gâ, ®µn d©y, vµ kÌn h¬i nh trªn ®· nãi.
Khi ph¸t minh vµ c¶i tiÕn nh¹c cô, con ngêi lu«n t×m tßi suy nghÜ cè lµm sao ®Ó chóng cã thÓ b¾t chíc ®îc tÝnh chÊt giäng h¸t. Lèi h¸t bãng bÈy ( Belcanto) cña ngêi ý thóc ®Èy sù hoµn chØnh mét lo¹i nh¹c cô phï hîp cho m×nh, ®ã lµ Vi«l«ng; ë ViÖt Nam ®· xuÊt hiÖn nh÷ng nh¹c cô ( ®Æc biÖt lµ ®µn bÇu) cã kh¶ n¨ng t¹o ra bÊt cø cao ®é nµo thÝch øng víi lèi h¸t ng©n nga luyÕn l¸y cña ngêi ViÖt Nam. §Õn lît nã, nh¹c cô l¹i cã ¶nh hëng thóc ®Èy sù ph¸t triÓn giäng h¸t. Nh¹c cô tuy thua xa giäng h¸t vÒ tÝnh uyÓn chuyÓn, du d¬ng vµ hoµn toµn kh«ng cã kh¶ n¨ng ph¸t ra lêi ca, nhng l¹i vît xa giäng h¸t rÊt nhiÒu vÒ tÇm ©m, vÒ kh¶ n¨ng biÓu diÔn c¸c nÐt nh¹c cã tèc ®é nhanh, cã c¸c qu·ng khã.
DÇn dÇn giäng h¸t tiÕp thu ®îc c¸c u ®iÓm nµy cña nh¹c cô lµm xuÊt hiÖn lèi h¸t kü x¶o ( Coloratora) mµu mÌ, hoa l¸. Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña nghÖ thuËt ©m nh¹c ta thÊy giäng h¸t vµ nh¹c cô, nh¹c h¸t vµ nh¹c ®µn lu«n lu«n ¶nh hëng vµ thóc ®Èy nhau, s¸t c¸nh cïng nhau ®a bé m«n nghÖ thuËt nµy tiÕn dÇn tõ nh÷ng ®iÖu h¸t th« s¬ tíi nh÷ng t¸c phÈm ©m nh¹c tinh tuý, kinh ®iÓn. ¢m nh¹c ®· trë thµnh nhu cÇu kh«ng thÓ thiÕu cña nh©n lo¹i. Cïng víi sù ph¸t triÓn vµ ®æi míi kh«ng ngõng vÒ trÝ tuÖ, quan niÖm, thÈm mü cña c¸c tÇng líp nh©n d©n th× nhu cÇu thëng thøc ©m nh¹c còng ngµy cµng ph¸t triÓn.
Thùc tiÔn nµy cã t¸c ®éng m¹nh tíi môc tiªu ®µo t¹o ©m nh¹c trong c¸c trêng chuyªn nghiÖp vµ kh«ng chuyªn ë ViÖt nam, ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng ph¬ng ph¸p h÷u hiÖu ®Ó ®æi míi t duy vµ n©ng cao chÊt lîng gi¶ng d¹y ©m nh¹c. 2 HiÖn nay bé m«n ®Öm h¸t trªn ®µn phÝm ®iÖn tö ( Organ keyboard ) ®· ®îc ®a vµo gi¶ng d¹y trong mét sè trêng chuyªn nghiÖp ë ®Þa ph¬ng, c¸c trêng Cao ®¼ng S ph¹m nh¹c hay khoa S ph¹m ©m nh¹c mü thuËt cña trêng §¹i häc S ph¹m Hµ Néi. M«n häc nµy nh»m trang bÞ cho häc sinh sinh viªn c¸c kü n¨ng ®Öm h¸t tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p, nh»m phôc vô biÓu diÔn, d¹y h¸t, dµn dùng c¸c ch¬ng tr×nh v¨n nghÖ trong trêng. Tuy nhiªn, qua kh¶o s¸t thùc tÕ t¹i mét sè trêng Trung häc c¬ së thuéc huyÖn Gia L©m, Hµ Néi, t«i thÊy c¸c gi¸o viªn d¹y nh¹c ®a sè lµ cßn h¹n chÕ trong viÖc ®Öm cho häc sinh h¸t trong giê d¹y h¸t, cßn lóng tóng trong viÖc thao t¸c ®µn; Khi ®- îc hái, mét sè tr¶ lêi lµ : Còng kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ®Öm hay v× trong giê d¹y h¸t, chØ cÇn ®¸nh ®óng giai ®iÖu cho häc sinh nghe vµ h¸t theo lµ ®îc.
§a sè cßn l¹i cho r»ng hä còng muèn ®Öm hay, ®Öm tèt nhng v× cha ¸p dông ®îc c¸c ph¬ng ph¸p ®· häc, hoÆc cha biÕt ®Öm nh thÕ nµo vµ ph¶i b¾t ®Çu tõ ®©u? Thùc tÕ cho thÊy, ngoµi viÖc phôc vô cho d¹y h¸t ®¬n thuÇn, c©y ®µn phÝm ®iÖn tö cßn bæ trî rÊt nhiÒu cho viÖc gi¶ng d¹y, biÓu diÔn vµ trong c¸c ho¹t ®éng ngo¹i kho¸ cña nhµ trêng. Kü n¨ng ®Öm h¸t cña gi¸o viªn ©m nh¹c lµ rÊt quan träng. NÕu gi¸o viªn d¹y nh¹c biÕt ®Öm vµ ®Öm hay sÏ thu hót vµ n©ng cao høng thó häc sinh lªn rÊt nhiÒu trong c¸c giê häc ©m nh¹c. H¬n n÷a trong c¸c buæi sinh ho¹t v¨n nghÖ, c¸c ho¹t ®éng ngo¹i kho¸, nhµ trêng sÏ kh«ng ph¶i chi mét kho¶n tiÒn 3 kh«ng nhá cho viÖc thuª nh¹c c«ng, vµ nh vËy uy tÝn cña gi¸o viªn ©m nh¹c sÏ ®îc n©ng lªn rÊt nhiÒu.
§· cã mét sè ngêi quan t©m nghiªn cøu, ®Ò ra nh÷ng ph- ¬ng ph¸p ®Öm trªn ®µn phÝm ®iÖn tö, phôc vô gi¶ng d¹y vµ ho¹t ®éng biÓu diÔn trong trêng Trung häc phæ th«ng, nhng hiÖu qu¶ thùc tÕ vÉn cha cao, v×: HoÆc lµ nh÷ng ®ãng gãp ®ã cha ®ång bé, cha thµnh hÖ thèng; hoÆc lµ nh÷ng ®Ò tµi ®ã cha ®îc øng dông s¸t sao cho c¸c gi¸o viªn ©m nh¹c huyÖn Gia L©m, Hµ Néi, nªn chÊt lîng ®Öm h¸t cña c¸c gi¸o viªn ©m nh¹c huyÖn Gia L©m, Hµ Néi nãi chung vµ c¸c gi¸o viªn ©m nh¹c trêng Trung häc c¬ së D¬ng X¸ nãi riªng vÉn cha thùc sù cã hiÖu qu¶ cao. H¬n n÷a ®Öm h¸t l¹i lµ mét m«n rÊt quan träng, lµ mét c«ng viÖc thêng xuyªn cña ngêi gi¸o viªn ©m nh¹c. Nã quan träng kh«ng chØ trong c¸c giê gi¶ng d¹y ©m nh¹c mµ nã cßn ®îc sö dông thêng xuyªn trong c¸c giê ngo¹i kho¸, c¸c buæi sinh ho¹t v¨n nghÖ cña trêng. Tuy nhiªn chóng t«i thÊy, mét sè trêng Trung häc c¬ së thuéc huyÖn Gia L©m, ë chç nµy hay chç kia cßn cã nhiÒu h¹n chÕ trong lÜnh vùc nµy.
ChÝnh ®iÒu ®ã ®· thóc ®Èy chóng t«i ®i t×m hiÓu, nghiªn cøu ®Ò tµi nµy víi mong muèn sÏ gãp phÇn n©ng cao ®îc chÊt lîng ®Öm h¸t cho gi¸o viªn ©m nh¹c c¸c trêng Trung häc c¬ së huyÖn Gia L©m nãi chung vµ gi¸o viªn ©m nh¹c trêng Trung häc c¬ së D¬ng X¸ nãi riªng. Trªn c¬ së ®ã víi nh÷ng kiÕn thøc ®· ®îc häc trong trêng §¹i häc S ph¹m, khoa S ph¹m ©m nh¹c céng thªm kh¶ n¨ng 4 ®Öm cña b¶n th©n vµ mong muèn ®îc gãp phÇn nhá bÐ cña m×nh vµo viÖc n©ng cao chÊt lîng ®Öm h¸t cho c¸c gi¸o viªn ©m nh¹c thuéc huyÖn Gia L©m, Hµ Néi nãi chung vµ trêng Trung häc c¬ së D¬ng X¸ nãi riªng, t«i chän ®Ò tµi : “ Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao chÊt lîng ®Öm h¸t trªn ®µn phÝm ®iÖn tö( Organ keyboard) cho c¸c gi¸o viªn ©m nh¹c trêng Trung häc c¬ së D¬ng X¸, Gia L©m, Hµ Néi” cho luËn v¨n tèt nghiÖp cö nh©n S ph¹m ©m nh¹c cña m×nh. Môc ®Ých nghiªn cøu LuËn v¨n nªu ra mét sè ph¬ng ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ®Öm h¸t trªn ®µn phÝm ®iÖn tö cho c¸c gi¸o viªn ©m nh¹c trêng Trung häc c¬ së D¬ng X¸, Gia L©m, Hµ Néi, ®Ó phôc vô d¹y h¸t, biÓu diÔn dµn dùng vµ c¸c ho¹t ®éng ngo¹i kho¸. Ph¹m vi cña ®Ò tµi §Ò tµi ®îc giíi h¹n trong ph¹m vi nghiªn cøu lµ gi¸o viªn ©m nh¹c trêng THCS D¬ng X¸, huyÖn Gia L©m, Hµ Néi.
§èi tîng, nhiÖm vô nghiªn cøu N¾m ®îc thùc tr¹ng, vËn dông c¸c ph¬ng ph¸p ®Öm h¸t phôc vô cho gi¶ng d¹y, giê biÓu diÔn ngo¹i kho¸ ©m nh¹c cña gi¸o viªn THCS D¬ng X¸, huyÖn Gia L©m, Hµ Néi. T×m ra nh÷ng mÆt h¹n chÕ, ®Ò xuÊt nh÷ng biÖn ph¸p thiÕt thùc nh»m n©ng cao chÊt lîng ®Öm h¸t trªn ®µn phÝm ®iÖn tö cho c¸c gi¸o viªn ©m nh¹c trong trêng Trung häc c¬ së D¬ng X¸, Gia L©m, Hµ Néi. VÒ lÜnh vùc ®Öm h¸t nµy ®· ®îc mét sè ngêi quan t©m, t×m hiÓu, nghiªn cøu. Ch¼ng h¹n: Th¸ng 5 - 2005: trong luËn v¨n tèt nghiÖp cö nh©n ©m nh¹c khoa S ph¹m ©m nh¹c - Mü thuËt, trêng §¹i häc S ph¹m Hµ Néi, sinh viªn NguyÔn ThÞ Xu©n Th¶o ®· ®Ò cËp ®Õn : " Ph- ¬ng ph¸p ®Öm c¸c bµi h¸t Trung häc c¬ së trªn ®µn phÝm ®iÖn tö".
Theo chóng t«i, luËn v¨n nµy ®· nªu ®îc mét sè vÊn ®Ò vÒ lÜnh vùc ®Öm h¸t, nh: Yªu cÇu cÇn cã ®èi víi ngêi ®Öm h¸t: KiÕn thøc vÒ hoµ ©m, phèi khÝ, kiÕn thøc vÒ ph©n tÝch t¸c phÈm, lÞch sö ©m nh¹c, dµn dùng tæng hîp, tai nghe tèt vµ kh¶ n¨ng øng biÕn nh¹y bÐn; t¸c gi¶ ®· ®Ò cËp ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò vÒ x©y dùng hîp ©m 3 vµ hîp ©m 7 trong ph¹m vi mét giäng; c¸ch viÕt c¸c c©u d¹o; c¸c tiÕt ®iÖu thêng ®îc sö dông trªn ®µn phÝm ®iÖn tö vµ c¸ch chän c¸c tiÕt ®iÖu phï hîp; nªu ®îc c¸c bíc cô thÓ khi thùc hiÖn ®Öm ca khóc. Nh×n chung luËn v¨n ®· ®ãng gãp nhÊt ®Þnh trong viÖc ®Þnh híng ph¬ng ph¸p ®Öm c¸c bµi h¸t trung häc c¬ së nhng vÉn cßn h¹n chÕ: luËn v¨n cha nªu ra vÊn ®Ò vÒ tÝnh n¨ng nh¹c cô, tÝnh n¨ng c¸c ©m s¾c trªn ®µn phÝm ®iÖn tö vµ c¸ch sö dông chóng; c¸c h×nh thøc ®Öm mµ t¸c gi¶ ®a ra cha phong phó. 6 Th¸ng 5-2005: còng víi ®Ò tµi ®Öm h¸t trªn ®µn phÝm®iÖn tö, t¸c gi¶ NguyÔn ThÞ Hoµng Ng©n ®· ®Ò cËp ®Õn ph¬ng ph¸p ®Öm h¸t cho ®èi tîng lµ c¸c gi¸o sinh khoa TiÓu häc trêng Cao ®¼ng S ph¹m Phó Thä, trong luËn v¨n tèt nghiÖp cö nh©n s ph¹m ©m nh¹c khoa S ph¹m ©m nh¹c trêng §¹i häc S ph¹m Hµ Néi, hÖ t¹i chøc, t¸c gi¶ ®· chän ®Ò tµi: "Ph- ¬ng ph¸p ®Öm ®µn phÝm ®iÖn tö cho nh÷ng bµi h¸t n»m trong ch¬ng tr×nh ®µo t¹o gi¸o sinh khoa TiÓu häc trêng Cao ®¼ng S ph¹m Phó Thä " T¸c gi¶ ®· ®a ra ®îc mét sè vÊn ®Ò vÒ ph¬ng ph¸p ®Öm h¸t: c¸c kü thuËt c¬ b¶n cña ®µn phÝm ®iÖn tö; c¸c bíc chuÈn bÞ cho ®Öm mét ca khóc (x¸c ®Þnh tÝnh chÊt bµi h¸t, ®Æt hîp ©m, t×m tiÕt tÊu phï hîp,c¸ch viÕt c©u d¹o). Nhng theo chóng t«i, trong kho¸ luËn nµy cßn mét sè ®iÒu cßn h¹n chÕ nh: khi nãi ®Õn vÊn ®Ò ®Öm h¸t, t¸c gi¶ l¹i ®a thªm mét sè bµi ®éc tÊu ®¬n thuÇn, ®iÒu ®ã lµ kh«ng hîp lý, kh«ng phï hîp; c¸c ©m h×nh ®Öm ®a ra cßn ®¬n gi¶n s¬ sµi.