Chương I SỰ PHONG PHU VA DA DANG CUA LỚP TU NGỮ MANG MAU SAC DJA PHƯƠNG 1. Khái niệm “ màu sắc địa phương trong ngôn ngữ ” Tiếng Việt là một ngõn ngữ thống nhất ở mật độ cao so với nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới. Tuy nhiên, sự phát triển đa dang của lịch sử, diéu kiện xã hội, điểu kiện địa lý đã làm cho sự giao tiếp giữa các cư dân trong một cộng đồng xã hội thống nhất trở nên không được thường xuyên và có ft nhiều bất lợi. Và trên đà trát triển không ngừng của ngôn ngữ đã đẩn din đã hình thành những kiểu biến dạng ngôn ngữ theo từng địa phương nhất định, tạo ra “ màu sắc địa phương trong ngôn ngữ ” Mau sắc địa phương trong ngôn ngữ là sự khác nhau trong lời ăn tiếng nói giữa vùng này với vùng khác.
Thể hiện 3 giọng nói hay cách phát âm, 3 từ ngữ, ở phong cách diễn đạt và phan ít ở cấu trúc ngữ pháp. Nét khác nhau đó là tạo ra đường ranh giới phân chia ngôn ngữ ở các địa phương trong cùng một cộng đồng thống nhất tạo cho ngôn ngữ từng địa phương có màu sắc riêng ._ Vậy có thể nói một cách nôm na “màu sắc địa phương trong ngôn ngữ " là một chuỗi các nét biến dạng địa phương của một ngôn ngữ chung toàn dân ở địa phương đó. Màu sắc địa phương là do lịch sử hình thành và nó trở nên một cái gì đó rất bén vững trong nhân dân. Khi nghiên cứu ngôn ngữ Nam Bộ chúng ta không thể không quan tâm tới nó.
Những từ ngữ mang màu sắc địa phương Ca dao - dân ca chiếm một vị trí vô cũng quan trọng trong kho tầng văn học dẫn gian Việt Nam. Nó gắn bó mật thiết, sâu sắc với con người. Cũng như ca dao - din ca mọi miễn, ở ca dao - din ca Nam Bộ con người cũng ca ngợi thiên nhiên quanh mình, coi mình như một bộ phận của thiên nhiên. Người nông dan thường “trao đổi với thiên nhiên nhiều hơn là giao tiếp với xã hội" |? '!! Tuyển tận Mác - Ang phen , tập 2, HXB So That, HN, 1961, Trang II Luin vẫn tốt nghiện.
Cây cỏ, sản vật, núi sông .đều lắng đọng tâm tình con người. Tuy nhiên, ở vùng đất phía Nam này của Tổ quốc có rất nhiều sự khác biệt so với vùng đất khác của đất nước. Đó là những khác biệt về :lịch sử khai phá, điểu kiện tự nhiên, văn hoá, con người .tất cả những yếu tố đã tạo cho ca dao — dẫn ca Nam Bộ có một màu sắc riêng, nhiều nét đặc thù mà người ta thường gọi là mau sắc Nam Bộ. Ca dao - dân ca Nam Bộ, một mặt mang những nét chung của ca dao — dân ca dân tộc nhưng mặt khác nó mang những nét riêng rất độc đáo.
Đọc ca dao - din ca Nam Bộ chúng ta dé nhận ra rằng:ngôn ngữ ca đao ~ dân ca Nam Bộ mang màu sắc địa phương rất rõ nét. Màu sắc địa phương đó thể hiện rất rõ trên phương điện ngôn từ. Những yếu tố đặc trưng ở vùng đất Nam Bộ (điểu kiện tự nhiên, văn hóa, con người .) đã ảnh hưởng đến ngôn ngữ ca dao — din ca Nam Bộ. Cụ thể là trong ca dao - dân ca Nam Bộ có một lớp từ ngữ địa phương.
Đó là những từ ngữ nảy sinh từ điểu kiện tự nhiên, nảy sinh từ hiện thực khách quan mới mẻ; là những từ ngữ xuất phát đáp ứng nhu cầu gọi tên sự vật, hiện tượng chỉ có ở vùng này; là những từ ngữ nảy sinh từ tính cách con người. Phan tiếp của luận văn sé lan lượt liệt kê ra những từ ngữ tiêu biển trong ngỗn ngữ ca dao — din ca Nam Bộ, những từ ngữ đó mang đậm đà màu sắc của qué hương Nam Bộ, của tiếng nói người Nam Bộ .1 Những từ ngữ chi địa danh, địa hình trong ca ao -dân ca Nam Bộ : Vùng đất Nam Bộ cách đãy 300 nim vẫn là một ving sinh My, hoang vu, rừng rậm bao phủ, đẩy cọp, sấu, rấn độc, muỗi mòng. Trong qúa trình khai hoang lập đất người dân đã tạo vùng đất này và biến nó thành một nơi đẩy tiểm năng, màu mỡ. Những người dân đến đây định cư đã lập nên những khu dân cư, những làng xã khác nhau và để gọi tên những vùng đó họ đã tạo ra một loạt những từ ngữ chỉ địa danh, địa hình.
Những từ ngữ đó chỉ riêng ở vùng đất Nam Bộ mới có, nó mang đậm màu sắc địa phương Nam Bộ. Nam Bộ được phân thành hai mién rõ rệt: mién Đông Nam Bộ và miễn Tây Nam Bộ. Hai miễn đất với những địa danh, địa hình rất phong phú mà không thể nào thống kê một cách đẩy đủ những từ ngữ chỉ các địa danh đó. Co thể nói rằng những từ ngữ mà người dân Nam Bộ dùng để đặt tên cho mỗi vùng đất mà mình khai phá mang vẻ rất mới, xa lạ đối với người dân ở vùng khắc.
Miễn Đông Nam Bộ với trung tâm chính là thành phố Biên Hòa có rất nhiều thing tên đất, tên vùng : Trang |? Luận vin tốt nghiệp Ai ơi về Đại Phố Châu, Thăm núi Châu Quới, qua câu Đẳng Nai Miễn Đông Nam Bộ phần lớn đất đai là đồng bằng, một số ít là núi và cao nguyên nên những từ chỉ địa danh ở đây thưỡng là nói về tên huyện , xã , làng. Những dia danh về núi non , sông ngòi chiếm số lượng ít. Mỗi một địa danh hay vùng đất thường gắn với sản vật, thing cảnh mà nơi đó có : nhấc đến Biên Hòa người ta nhớ đến loại trái cây là bưởi ,tỉnh Tây Ninh có núi Bà Đen cao 986m ,là thắng cảnh nổi tiếng.Người dân luôn tự hào về quê hương , Xử sở của mình : ‘ Biên Hoa có bưởi Thanh Trà, Thủ Đức nem nudng ,Điện Bà Tây Ninh. Hết gạo thì có Đẳng Nai, Hết cải thì có Tan Sài chờ vô.
Người dân ở Nam Bộ phan lớn là những lưu dan di cư từ nhiều nơi đến. Họ là những người thợ thủ công, nông dân nghèo ở phía ngoài cùng cực , bị giai cấp phong kiến bóc lột tàn bạo; không chịu nổi họ phải bỏ quê hương, làng xóm ra đi tìm chỗ nương thân. Họ đã tim đến miền đất được coi là "Rừng thiêng, nước độc,thú bay. Muỗi kêu như sáo thổi.Đĩa lội đẩy như bánh canh “.
Nhưng những con người lưu lạc, không nản lòng trước thiên nhiên khắc nghiệt, ho đã sinh sống, cưu mang dim bọc lẫn nhau để tổn tại. Chính vì vậy ,họ rất tự hào về làng quê mới của mình và ngày càng làm giàu thêm cho miễn đất vốn mầu mỡ này : Đẳng Nai nước ngọi, giá hiển, Biên Hùng muôn thud đây niém an vui. Và cũng chính vì nhận thấy những ưu thế của vùng đất khắc nghiệt, họ đã không lùi bước, không nắn lòng mà cứ tiếp tục khai hoang mở đất tạo ra nhiều làng xóm trù phú, lập nên những xã, những huyện mới. Để gọi tên những vùng đất mới khai hoang thì một loạt những từ ngữ mới ra đời ,những từ ngữ chỉ địa danh này chỉ có ở vùng đất Nam Bộ và nó không trùng lặp hay lẫn lộn với những vùng khác.
Lấy chẳng Tân Lang, TânHội bà nội hổng cho, Lấy chẳng Suốt Sủi ăn mắm kho rặc ròng. Không chỉ riêng miễn Đông Nam Bộ mới có những từ ngữ chỉ danh phong phú và mang đâm sắc thái địa phương như vậy mà ở vùng miễn Tây Nam P6 những từ ngữ chỉ địa danh cũng không kém phan phong phú. Miễn Tây Nam Bồ có điện tích lớn hơn so với miễn Đông Nam Bộ .Ở đây đã xuất Trang I3 Luận văn lổi nghiệp hiện một loạt từ ngữ chỉ địa danh như: My Hòa, Mỹ Quới, Mỹ Đông, Châu Đốc, Nam Vang, Sa Déc, Lap Và .Đó có thể là quê hương của những đồng lúa bát ngất thẳng cánh cò bay, hoặc là quê hương của những rừng dừa, những dòng sông.Người dân đã chỉnh phục thiên nhiên và làm chủ vùng đất hoang v này .Họ lập nên nhà cửa làng xóm. My Hoa, Mỹ Qudi, Mỹ Bông, Xử ndo cũng dep, cũng mệnh mông lúa vàng, Ai qua Châu Đốc, Nam Vang, Ghé qua Đẳng Tháp bat ngàn bâng sen.
Ai về Sa Đéc, Lap Và Nhớ kinh Vĩnh Thanh, nhớ giọng hò Tân Dương. Không thể nào kể hết những từ ngữ chỉ địa danh trong ca dao — dân ca Nam Bộ. Và những địa danh đó đã được người din đưa vào trong những câu ca, câu hò miột cách rất duyên đáng, đặc sắc. Đi đôi với tên đất, tên làng chúng ta thấy toát lên niém tự hào, kiêu hãnh của con người sống trên mảnh đất đó .Họ tự hào về qué hương, làng xóm của minh; tự hào về sự giầu có, sự trù phú của mộng đồng; tự hào vé con người, về lời ca tiếng hát.Nhắc đến một địa danh nào đó là người Nam Bộ có thể hình dung được những đặc điểm „ đặc sản , tinh cách của con người xứ đó : Bình Lương là chỗ nâu nương, An Bình là chỗ tình thương đậm đà.
Anh đi đâu cũng ghé lại nhà, Nghéo em, em chịu vit gà đãi anh. Đọc ca dao vùng miền Tây Nam Bộ chúng ta nhận thấy hình ảnh sông nước được sử dụng khá nhiều. Sông nước, kênh rạch, cù lao, láng, lach, bau, ao, hồổ.là những hình ảnh quen thuộc, rất dễ bất gặp trong ca dao - dân ca Nam Bộ. Tên mỗi con sing, một cd lao, hay một vùng qué nào đó déu gắn với những sản vật, những đặc điểm riéng của mỗi vùng.
Chính những đặc điểm ấy khiến người đi xa thường nhớ về quê hương xứ sở : Thấy dita thì nhớ Hến Tre, Thấy bông sen nhủ động quê Tháp Mười. Ba phen qua nói với diéu, Cù lao Ong Chường có nhiều cá tôm. Anh đi đáng đáy Bảy Ngang, Ghé qua Láng Lậc cho nàng lượm tôm. Trang l4 Luin văn tốt ñghiệp Trong quá trình khai hoang lập đất, người dân thường tự do lựa chọn nơi cư trú và tự do trong việc khai hoang mở đất.
Bởi vì người din ở đất Nam Bộ thường không di cư vào một lúc, mà ho di cư theo từng đợt. Họ thường chọn những vùng đất cao ráo, thuận lợi để khai phá trước. Và họ dùng nơi đó làm chỗ định cư để tiếp tục khai phá những khoảng đất khác. Do đó, khó tập trung qu†tụ những người dân thành những đơn vị làng,xã.