Thực Hiện Hành Động Từ Chối Trong Tiếng Ả Rập Ai Cập Bởi Người Học Tiếng Ả Rập

Nghiên cứu hành động từ chối trong tiếng Ả Rập Ai Cập, khám phá cách thức và ngữ cảnh thực hiện từ chối trong giao tiếp hàng ngày.

• Tác giả: Nader Morkus
• Người hướng dẫn: Dr. Camilla Vasquez
• Trường học: University of South Florida
• Chuyên ngành: American Studies
• Đề tài: The Realization of the Speech Act of Refusal in Egyptian Arabic by American Learners of Arabic as a Foreign Language
• Loại tài liệu: dissertation
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Tampa

Mục lục chi tiết

• List of Tables
• List of Figures
• Abstract
• 1. Chapter One: Introduction
• 1.1. Speech Act Research
• 1.2. Arabic Speech Act Studies
• 1.3. Rationale and Statement of the Problem
• 1.4. Purpose of the Study and Research Questions
• 1.5. Design of the Study: Data Collection and Analysis
• 1.6. Significance of the Study
• 1.7. Delimitations and Limitations of the Study
• 1.8. Organization of the Dissertation
• 1.9. Definition of Terms
• 2. Chapter Two: Literature Review
• 2.1. Introduction
• 2.2. Speech Act Theory
• 2.3. Communicative Competence
• 2.4. Pragmatic Competence
• 2.5. Pragmatic Transfer
• 2.6. Politeness
• 2.7. Brown and Levinson’s Theory of Politeness
• 2.8. Speech Act Research
• 2.9. Arabic Speech Act Studies
• 2.10. Arabic Refusal Studies
• 2.11. Other Relevant Refusal Studies
• 2.12. Data Collection Methods in Speech Act Research
• 2.12.1. Observation of Authentic Speech
• 2.12.2. Discourse Completion Task/Test (DCT)
• 2.12.3. Role Plays
• 2.13. Chapter Summary
• 3. Chapter Three: Research Method
• 3.1. Introduction
• 3.2. Participants
• 3.2.1. American Learners of Arabic
• 3.2.2. Native Speakers of American English
• 3.2.3. Native Speakers of Egyptian Arabic
• 3.3. Data Collection Instrument
• 3.3.1. Enhanced Open-Ended Role Plays
• 3.3.2. Design of the Role Plays
• 3.3.3. Role Plays and the Pilot Study
• 3.3.4. Translating the Role Plays
• 3.3.5. Background Questionnaires
• 3.3.6. Equipment, Props, and Space
• 3.4. Data Collection Procedures
• 3.5. Determining the Arabic Proficiency of the American Learners
• 3.6. Conducting the Role Plays
• 3.6.1. American Learners of Arabic
• 3.6.2. Native Speakers of American English
• 3.6.3. Native Speakers of Egyptian Arabic
• 3.7. Data Analysis
• 3.7.1. Introduction
• 3.7.2. Quantitative Analysis
• 3.7.3. Qualitative Analysis
• 3.7.4. Answering the Research Questions
• 3.7.5. Data Transcription and Coding
• 3.7.6. Classification Scheme of Refusal Strategies
• 3.7.6.1. Direct Refusals
• 3.7.6.2. Indirect Refusals
• 3.7.6.3. Adjuncts to Refusals
• 3.8. Pilot Study
• 3.8.1. Participants
• 3.8.2. Elicitation Instrument
• 3.8.3. Data Collection Procedures
• 3.8.4. Data Analysis Procedures
• 3.9. Chapter Summary
• 4. Chapter Four: Results
• 4.1. Quantitative Findings
• 4.2. Total Number of Words
• 4.3. Number of Turns and Turn length
• 4.4. Strategy Use by Role Play
• 4.5. Role Play 1
• 4.6. Role Play 2
• 4.7. Role Play 3
• 4.8. Role Play 4
• 4.9. Role Play 5
• 4.10. Role Play 6
• 4.11. Direct Strategies
• 4.11.1. Direct Strategies by Role Play
• 4.11.2. Direct Strategies by Status
• 4.11.3. Flat No
• 4.11.4. Flat No by Role Play
• 4.11.5. Flat No by Status
• 4.12. Indirect Strategies
• 4.12.1. Indirect Strategies by Role Play
• 4.12.2. Indirect Strategies by Status
• 4.12.3. Selected Indirect Strategies by Status
• 4.12.4. Indirect Strategies by Refusal Type
• 4.13. Adjuncts to Refusal
• 4.13.1. Adjuncts to Refusal by Status
• 4.13.2. Adjuncts to Refusal by Refusal Type
• 4.14. Qualitative Findings
• 4.14.1. Content of Excuses and Reasons
• 4.14.2. Role Play 1
• 4.14.3. Role Play 2
• 4.14.4. Role Play 3
• 4.14.5. Role Play 4
• 4.14.6. Role Play 5
• 4.14.7. Role Play 6
• 4.14.8. Refusal Stages I & II
• 4.14.9. Role Play 1
• 4.14.10. Role Play 2
• 4.14.11. Role Play 3
• 4.14.12. Role Play 4
• 4.14.13. Role Play 5
• 4.14.14. Role Play 6
• 4.14.15. Discourse Analysis of Selected Interactions
• 4.14.16. Strategy Selection
• 4.14.17. Individual Differences
• 4.14.18. Language Proficiency and Pragmatic Competence
• 4.14.19. Direct and Indirect Strategies in Higher Status Situations
• 5. Chapter Five: Discussion
• 5.1. Discussion of Quantitative Findings
• 5.2. Total Number of Words
• 5.3. Number of Turns and Turn Length
• 5.4. Strategy Use
• 5.5. Strategy Use and Language Proficiency
• 5.6. Frequency of Strategies and Strategy Selection
• 5.7. Direct Strategies
• 5.8. Indirect Strategies
• 5.9. Adjuncts to Refusal
• 5.10. Discussion of Qualitative Findings
• 5.11. Types of Excuses
• 5.12. Stages of Refusal
• 5.13. Discussion of Findings from the Selected Interactions
• 5.14. Strategy Selection
• 5.15. Individual Differences
• 5.16. Language Proficiency and Pragmatic Competence
• 5.17. Direct and Indirect Strategies in Higher Status Situations
• 5.18. Research Question I: Discussion of Findings
• 5.18.1. Discussion of Quantitative Findings
• 5.18.2. Discussion of Qualitative Findings
• 5.19. Research Question II: Discussion of Findings
• 5.19.1. Discussion of Quantitative Findings
• 5.19.2. Discussion of Qualitative Findings
• 5.20. Comparing the Findings of the Study to Other Refusal Study
• 5.21. Comparing the Findings of the Study to Arabic Refusal Studies
• 5.22. Pedagogical Implications
• 5.23. Directions for Future Research
• References
• Appendices
• Appendix A: Background Questionnaire A
• Appendix B: Background Questionnaire B
• Appendix C: Background Questionnaire C
• Appendix D: Background Questionnaire C (Arabic Version)
• Appendix E: Enhanced Open-Ended Role Plays
• Appendix F: Enhanced Open-Ended Role Plays (Arabic Version)
• Appendix G: Role Play Evaluation
• Appendix H: Consent Form
• Appendix I: Number of Words, Turns, and Turn Length: NNSI Group
• Appendix J: Number of Words, Turns, and Turn Length: NNSA Group
• Appendix K: Number of Words, Turns, and Turn Length: NSA Group
• Appendix L: Number of Words, Turns, and Turn Length: NSE Group
• Appendix M: Overall Strategy Use by Group: Role Play 1
• Appendix N: Overall Strategy Use by Group: Role Play 2
• Appendix O: Overall Strategy Use by Group: Role Play 3
• Appendix P: Overall Strategy Use by Group: Role Play 4
• Appendix Q: Overall Strategy Use by Group: Role Play 5
• Appendix R: Overall Strategy Use by Group: Role Play 6
• Appendix S: Participants’ Demographic Information: NNSI Group
• Appendix T: Participants’ Demographic Information: NNSA Group
• Appendix U: Participants’ Demographic Information: NSA Group
• Appendix V: Participants’ Demographic Information: NSE Group
• About the Author

Tóm tắt

I. Khám Phá Hành Động Từ Chối Trong Tiếng Ả Rập Ai Cập

Hành động từ chối là một phần quan trọng trong giao tiếp hàng ngày. Trong tiếng Ả Rập Ai Cập, cách thể hiện hành động này có nhiều sắc thái và phong cách khác nhau. Việc hiểu rõ về cách diễn đạt từ chối không chỉ giúp người học ngôn ngữ mà còn giúp họ giao tiếp hiệu quả hơn trong các tình huống xã hội.

1.1. Tổng Quan Về Hành Động Từ Chối

Hành động từ chối trong tiếng Ả Rập Ai Cập không chỉ đơn thuần là nói 'không'. Nó bao gồm nhiều cách diễn đạt khác nhau, từ trực tiếp đến gián tiếp, và phụ thuộc vào ngữ cảnh giao tiếp.

1.2. Ý Nghĩa Của Hành Động Từ Chối

Ngữ nghĩa của từ chối trong tiếng Ả Rập Ai Cập có thể thay đổi tùy thuộc vào tình huống. Việc hiểu rõ ngữ nghĩa này giúp người học tránh được những hiểu lầm trong giao tiếp.

II. Những Thách Thức Khi Thể Hiện Hành Động Từ Chối

Người học tiếng Ả Rập Ai Cập thường gặp khó khăn trong việc thể hiện hành động từ chối một cách tự nhiên. Những thách thức này có thể đến từ sự khác biệt văn hóa và ngữ pháp giữa tiếng mẹ đẻ và tiếng Ả Rập.

2.1. Khác Biệt Văn Hóa

Sự khác biệt trong cách thể hiện hành động từ chối giữa các nền văn hóa có thể dẫn đến hiểu lầm. Người học cần nhận thức rõ về các quy tắc xã hội trong văn hóa Ả Rập.

2.2. Ngữ Pháp Và Cách Diễn Đạt

Ngữ pháp tiếng Ả Rập có những quy tắc riêng biệt mà người học cần nắm vững để diễn đạt hành động từ chối một cách chính xác và tự nhiên.

III. Phương Pháp Thể Hiện Hành Động Từ Chối Hiệu Quả

Có nhiều phương pháp để thể hiện hành động từ chối trong tiếng Ả Rập Ai Cập. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn.

3.1. Sử Dụng Câu Trực Tiếp

Cách diễn đạt trực tiếp là một trong những phương pháp phổ biến nhất. Người học cần biết cách sử dụng các cụm từ từ chối một cách tự nhiên.

3.2. Cách Diễn Đạt Gián Tiếp

Diễn đạt gián tiếp có thể giúp giảm thiểu sự thô lỗ trong giao tiếp. Người học nên tìm hiểu các cách diễn đạt này để sử dụng trong các tình huống nhạy cảm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hành Động Từ Chối

Việc hiểu và áp dụng hành động từ chối trong tiếng Ả Rập Ai Cập có thể mang lại nhiều lợi ích trong giao tiếp hàng ngày. Điều này không chỉ giúp người học tự tin hơn mà còn cải thiện mối quan hệ xã hội.

4.1. Giao Tiếp Trong Công Việc

Trong môi trường làm việc, việc từ chối một cách khéo léo có thể giúp duy trì mối quan hệ tốt với đồng nghiệp và cấp trên.

4.2. Giao Tiếp Trong Cuộc Sống Hàng Ngày

Trong cuộc sống hàng ngày, việc biết cách từ chối một cách lịch sự sẽ giúp người học tránh được những tình huống khó xử.

V. Kết Luận Về Hành Động Từ Chối Trong Tiếng Ả Rập Ai Cập

Hành động từ chối trong tiếng Ả Rập Ai Cập là một khía cạnh quan trọng trong giao tiếp. Việc nắm vững cách thể hiện hành động này sẽ giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn và hòa nhập tốt hơn vào văn hóa Ả Rập.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Hành Động Từ Chối

Nghiên cứu về hành động từ chối trong tiếng Ả Rập Ai Cập cần được mở rộng để giúp người học hiểu rõ hơn về ngữ cảnh và cách sử dụng.

5.2. Khuyến Khích Nghiên Cứu Thêm

Khuyến khích các nghiên cứu tiếp theo để tìm hiểu sâu hơn về các chiến lược từ chối trong các ngữ cảnh khác nhau.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu của Nader Morkus (2009) tại Đại học South Florida mang tên "The Realization of the Speech Act of Refusal in Egyptian Arabic by American Learners of Arabic as a Foreign Language" là một công trình tiên phong trong lĩnh vực Ngữ dụng học liên ngôn ngữ (Interlanguage Pragmatics - ILP) và Ngôn ngữ học tiếng Ả Rập ứng dụng. Trong bối cảnh phần lớn các công trình nghiên cứu hành vi ngôn từ tiếng Ả Rập trước đây chủ yếu tập trung vào người Ả Rập học tiếng Anh (EFL) (như Al-Issa, 1998; Stevens, 1993; Al-Eryani, 2007) hoặc so sánh đối chiếu văn hóa thuần túy qua công cụ viết (Nelson, Carson, Al Batal, & El Bakary, 2002), luận án của Morkus là công trình thực nghiệm đầu tiên khảo sát cách người bản ngữ tiếng Anh (Mỹ) tiếp thu và thực hiện hành vi ngôn từ bằng tiếng Ả Rập (tiếng Ả Rập Ai Cập - Egyptian Arabic) như một ngoại ngữ.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap) cốt lõi được tác giả xác định bắt nguồn từ sự thiếu hụt phương pháp luận nghiêm trọng trong các nghiên cứu hành vi từ chối truyền thống. Phần lớn các học giả trước đây dựa hoàn toàn vào Bài kiểm tra hoàn thành hội thoại dạng viết (Written Discourse Completion Test - DCT) vốn chỉ trích xuất được các phản hồi đơn lượt (single-turn responses). Tuy nhiên, hành vi từ chối bản chất là một quá trình tương tác xã hội phức tạp, kéo dài qua nhiều lượt lời và đòi hỏi sự thương lượng liên tục. Hơn nữa, các nghiên cứu nhập vai trước đó (Felix-Brasdefer, 2002; Gass & Houck, 1999) chỉ giới hạn ở các ngôn ngữ phương Tây và chỉ khảo sát tình huống người có vị thế thấp từ chối người có vị thế cao hơn hoặc bằng vai, hoàn toàn bỏ trống trường hợp người có vị thế cao hơn từ chối người có vị thế thấp hơn (Higher-to-Lower Status) cũng như khoảng trống nghiên cứu trên một ngôn ngữ phi phương Tây có tính song thể ngữ (diglossia) cao như tiếng Ả Rập.

Luận án thiết lập và giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Research Question 1 (A): Người học tiếng Ả Rập trình độ trung cấp (Intermediate Learners - NNSI) khác biệt như thế nào so với người bản ngữ tiếng Ả Rập Ai Cập (NSA) trong việc thực hiện hành vi từ chối ở các tình huống vị thế xã hội bình đẳng và bất bình đẳng?
2. Research Question 1 (B): Người học tiếng Ả Rập trình độ cao cấp (Advanced Learners - NNSA) khác biệt như thế nào so với người bản ngữ tiếng Ả Rập Ai Cập (NSA) trong cùng các bối cảnh vị thế xã hội?
3. Research Question 2 (A): Mức độ chuyển di ngữ dụng (Pragmatic Transfer) từ tiếng Anh (L1) diễn ra ở phạm vi nào khi người học trung cấp (NNSI) thực hiện hành vi từ chối bằng tiếng Ả Rập Ai Cập?
4. Research Question 2 (B): Mức độ chuyển di ngữ dụng từ L1 diễn ra như thế nào ở nhóm người học cao cấp (NNSA) và liệu có bằng chứng ủng hộ Giả thuyết tương quan thuận (Positive Correlation Hypothesis) của Takahashi & Beebe (1987) hay không?

Nghiên cứu vận dụng khung lý thuyết tích hợp liên ngành bao gồm: Thuyết Hành vi ngôn từ (Speech Act Theory) của Austin (1962) và Searle (1969, 1975), Mô hình Năng lực giao tiếp (Communicative Competence) của Hymes (1974) và Canale & Swain (1980), Khung Năng lực ngữ dụng và Chuyển di ngữ dụng (Thomas, 1983; Beebe, Takahashi, & Uliss-Weltz, 1990), cùng Thuyết Lịch sự (Theory of Politeness) của Brown & Levinson (1987). Về quy mô, nghiên cứu thu thập dữ liệu tương tác đa lượt lời từ 40 người tham gia ($N=40$), chia đều thành 4 nhóm đối chứng và thực nghiệm, trải qua 6 kịch bản nhập vai mở rộng có bối cảnh hóa cao (Enhanced Open-Ended Role Plays).

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu của luận án tổng hợp ba dòng nghiên cứu học thuật chính: Lý thuyết ngữ dụng học đại cương, Nghiên cứu hành vi ngôn từ tiếng Ả Rập, và Nghiên cứu liên ngôn ngữ về hành vi từ chối. Trong dòng lý thuyết ngữ dụng, Morkus đối chiếu các quan điểm nền tảng của Austin (1962) và Searle (1969) về lực ngôn trung (illocutionary force) và điều kiện thành công (felicity conditions) với khung năng lực giao tiếp của Hymes (1972, 1974). Tác giả phân tích sâu sự chuyển dịch mô hình từ năng lực ngôn ngữ đơn thuần của Chomsky (1965) sang năng lực ngữ dụng xã hội (sociopragmatic) và năng lực ngữ dụng ngôn ngữ (pragmalinguistic) theo định nghĩa của Thomas (1983) và Leech (1983).

Về tranh luận học thuật (debates/contradictions), luận án làm rõ sự bất đồng giữa hai trường phái tiếp cận lịch sự: trường phái quy tắc tĩnh (rule-based/maxim-based approach) của Lakoff (1975) và Leech (1983) đối lập với trường phái giảm thiểu đe dọa thể diện (face-threat mitigation approach) của Brown & Levinson (1987). Morkus khẳng định mô hình thể diện (Face) của Goffman (1967) được Brown & Levinson mở rộng là công cụ tối ưu để phân tích hành vi từ chối, bởi từ chối vốn dĩ là một hành vi đe dọa thể diện dương tính (Positive Face-Threatening Act - FTA), trực tiếp xâm phạm mong muốn được chấp thuận và duy trì mối liên kết xã hội của người nghe.

Về định vị nghiên cứu trong mối tương quan với các công trình quốc tế, luận án so sánh trực tiếp với hai nghiên cứu lớn:

1. Nghiên cứu của Nelson, Carson, Al Batal, & El Bakary (2002): Khảo sát hành vi từ chối giữa người Ai Cập và người Mỹ bằng phương pháp DCT dạng viết. Morkus chỉ ra rằng phát hiện của Nelson et al. cho rằng người Mỹ và người Ai Cập sử dụng các chiến lược từ chối tương tự nhau là một hệ quả sai lệch từ hạn chế của công cụ DCT một lượt lời, vốn không cho phép người Ai Cập bộc lộ các chiến lược thương lượng và xoa dịu gián tiếp qua nhiều lượt lời trong đời thực.
2. Nghiên cứu của Felix-Brasdefer (2002) và Gass & Houck (1999): Các công trình tiên phong sử dụng nhập vai mở (Open Role Plays) để khảo sát hành vi từ chối trong tiếng Tây Ban Nha Mexico và người Nhật học tiếng Anh. Luận án của Morkus kế thừa khung phân tích cấp độ diễn ngôn (Discourse-level framework) của Felix-Brasdefer nhưng tiến xa hơn qua việc: (a) Chuẩn hóa kịch bản thành nhập vai mở rộng (Enhanced Role Plays) nhằm kiểm soát chặt chẽ biến số khoảng cách xã hội ($D$) và quyền lực ($P$), (b) Bổ sung cấu trúc vị thế người nói cao hơn từ chối người nghe thấp hơn, và (c) Ứng dụng lần đầu tiên trên ngữ cảnh tiếng Ả Rập ngoại ngữ.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đóng góp quan trọng vào việc kiểm chứng và mở rộng Giả thuyết tương quan thuận (Positive Correlation Hypothesis) của Takahashi & Beebe (1987). Giả thuyết này cho rằng trình độ ngôn ngữ L2 càng cao thì mức độ chuyển di ngữ dụng từ L1 càng tăng, do người học cao cấp sở hữu đủ phương tiện ngôn ngữ để chuyển tải các cấu trúc ngữ dụng phức tạp từ tiếng mẹ đẻ. Kết quả thực nghiệm của Morkus cung cấp bằng chứng thuyết phục củng cố giả thuyết này: nhóm người học cao cấp (NNSA) xuất hiện tần suất chuyển di cấu trúc văn hóa Mỹ (như công thức xin lỗi trực diện "I'm sorry" / 'aasif, viện dẫn lý do cá nhân cụ thể) cao hơn rõ rệt so với nhóm trung cấp (NNSI).

       [Mô hình Khung Phân tích Tương tác Ngữ dụng Đa tầng]
  
  +-------------------------------------------------------------------+
  |               Bối cảnh Xã hội & Cấu trúc Vị thế                  |
  |     - Equal Status (Bình đẳng)    - Higher Status (Vị thế cao)    |
  |     - Lower Status (Vị thế thấp)  - Diglossic Context (Ả Rập)     |
  +---------------------------------+---------------------------------+
                                    |
                                    v
  +-------------------------------------------------------------------+
  |            Diễn ngôn Đàm phán Từ chối (Discourse Level)           |
  |  +-----------------------------+ +-----------------------------+  |
  |  | Stage I: Phản hồi Ban đầu   | | Stage II: Đàm phán Tái diễn |  |
  |  | - Direct Refusal (Trực diện)| | - Indirect Refusals (Lý do) |  |
  |  | - Statement of Regret       | | - Postponement (Trì hoãn)   |  |
  |  +-----------------------------+ +-----------------------------+  |
  +---------------------------------+---------------------------------+
                                    |
                                    v
  +-------------------------------------------------------------------+
  |                 Bộ lọc Năng lực Ngữ dụng (ILP)                   |
  |  - Pragmalinguistic Transfer (Chuyển di ngữ dụng ngôn ngữ)        |
  |  - Sociopragmatic Variation (Đánh giá chuẩn mực lịch sự L1 vs L2)|
  |  - Language Proficiency Filter (NNSI vs NNSA: Năng lực cấu trúc)  |
  +-------------------------------------------------------------------+

Luận án chứng minh sự dịch chuyển mô hình (paradigm shift) trong nghiên cứu ILP: năng lực ngữ dụng không tự động phát triển đồng biến tuyệt đối với năng lực ngữ pháp. Người học có thể đạt trình độ cao cấp về cú pháp và từ vựng nhưng vẫn trải qua thất bại ngữ dụng xã hội (sociopragmatic failure) do áp dụng sai chuẩn mực lịch sự của văn hóa nguồn vào ngôn ngữ đích.

Khung phân tích độc đáo

Morkus xây dựng một khung phân tích diễn ngôn ngữ dụng đa tầng, tích hợp ba trụ cột lý thuyết chính:

1. Phân loại công thức ngữ nghĩa (Classification Scheme of Refusal Strategies): Kế thừa và cải biên hệ thống mã hóa của Beebe, Takahashi, & Uliss-Weltz (1990), chia hành vi từ chối thành ba nhóm thành tố:
   • Chiến lược trực tiếp (Direct Strategies): Bao gồm biểu thức từ chối trực diện (Flat "No" - la') và tuyên bố bất khả (Negative Ability/Willingness - ma-aqdarsh).
   • Chiến lược gián tiếp (Indirect Strategies): Viện lý do/giải thích (Excuse/Reason), Đưa giải pháp thay thế (Alternative), Tuyên bố hối tiếc (Statement of Regret), Trì hoãn (Postponement), Rào đón (Hedging), Yêu cầu làm rõ (Request for Information/Clarification).
   • Thành phần bổ trợ (Adjuncts to Refusal): Biểu thị thái độ tích cực (Positive Opinion), Cảm ơn (Gratitude/Appreciation), Cảm thông (Empathy).
2. Khung phân đoạn diễn ngôn hai giai đoạn (Two-Stage Discourse Model): Khảo sát cấu trúc từ chối qua Giai đoạn I (Stage I - Lượt lời phản hồi đầu tiên sau lời mời/yêu cầu) và Giai đoạn II (Stage II - Quá trình thương lượng, tái diễn từ chối khi đối phương tiếp tục nài ép).
3. Điều kiện biên (Boundary Conditions): Khung phân tích được xác lập chặt chẽ trong phạm vi phương ngữ tiếng Ả Rập Ai Cập (Cairene/Egyptian Arabic), kiểm soát biến số vị thế xã hội tương đối (Equal, Higher-to-Lower, Lower-to-Higher).

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng lập trường nhận thức luận thực chứng hậu kỳ kết hợp diễn giải (post-positivist & interpretivist stance) thông qua thiết kế phương pháp hỗn hợp (Mixed-Methods Design). Việc định lượng hóa tần suất xuất hiện của các công thức ngữ nghĩa kết hợp với phân tích định tính cấu trúc diễn ngôn vi mô (Micro-discourse analysis) cho phép tác giả giải mã toàn diện cơ chế tương tác phức tạp của hành vi từ chối.

Mẫu nghiên cứu được tuyển chọn nghiêm ngặt gồm 40 người tham gia ($N=40$), chia thành 4 nhóm độc lập:

1. Nhóm NNSI ($n=10$): Người học tiếng Mỹ ở trình độ Trung cấp (Intermediate), theo học chương trình tiếng Ả Rập chuyên sâu tại Middlebury College.
2. Nhóm NNSA ($n=10$): Người học tiếng Mỹ ở trình độ Cao cấp (Advanced), đạt chuẩn đánh giá thành thạo ACTFL từ Advanced-Low trở lên.
3. Nhóm NSA ($n=10$): Người bản ngữ tiếng Ả Rập Ai Cập (sống tại Mỹ dưới 3 năm để đảm bảo tính nguyên bản về chuẩn ngữ dụng).
4. Nhóm NSE ($n=10$): Người bản ngữ tiếng Anh Mỹ (nhóm đối chứng văn hóa nguồn L1).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Công cụ thu thập dữ liệu là 6 kịch bản Nhập vai mở rộng bối cảnh hóa (Enhanced Open-Ended Role Plays). Khác với nhập vai truyền thống, kịch bản mở rộng cung cấp chi tiết về tuổi tác, giới tính, mức độ quen biết, lịch sử quan hệ và môi trường tương tác để tái lập tối đa tính xác thực tự nhiên (Billmyer & Varghese, 2000).

Ma trận 6 Kịch bản Nhập vai (Role Play Scenarios Matrix):
--------------------------------------------------------------------------------
Mã RP   Loại hành vi kích thích   Vị thế tương đối (Status)   Mối quan hệ
--------------------------------------------------------------------------------
RP 1    Lời mời (Offer)           Bình đẳng (Equal)           Bạn học đại học
RP 2    Lời yêu cầu (Request)     Bình đẳng (Equal)           Đồng nghiệp
RP 3    Lời mời (Offer)           Người nói Thấp hơn (Lower)  Sinh viên - Giáo sư
RP 4    Lời yêu cầu (Request)     Người nói Thấp hơn (Lower)  Nhân viên - Sếp
RP 5    Lời mời (Offer)           Người nói Cao hơn (Higher)  Chủ nhà - Khách thuê
RP 6    Lời yêu cầu (Request)     Người nói Cao hơn (Higher)  Quản lý - Cấp dưới
--------------------------------------------------------------------------------

Quy trình thu thập được chuẩn hóa: các kịch bản được dịch đối chiếu (back-translation) sang tiếng Ả Rập Ai Cập, thử nghiệm tiền khả thi (pilot study), ghi âm/ghi hình kỹ thuật số trong không gian tương tác thực tế với đạo cụ thực tế. Độ tin cậy giữa các người chấm mã hóa (inter-rater reliability) đạt trên 90% thông qua việc kiểm tra chéo độc lập.

Data và phân tích

Dữ liệu hội thoại được chuyển biên chi tiết và phân tích trên cả hai phương diện định lượng và định tính:

• Chỉ số định lượng: Tổng số từ (Total words), Tổng số lượt lời (Total turns), Độ dài trung bình lượt lời (Average turn length), Tần suất và Tỷ lệ phần trăm các công thức ngữ nghĩa (Direct, Indirect, Adjuncts).
• Phân tích định tính: Khảo sát nội dung lý do/ngụy biện (Content of excuses), Sự biến thiên chiến lược giữa Giai đoạn I và Giai đoạn II, và Phân tích tương tác sâu (Discourse Analysis) từng cặp thoại.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Phát hiện 1: Sự chênh lệch rõ rệt trong việc sử dụng chiến lược từ chối trực tiếp (Direct Strategies). Người bản ngữ tiếng Ả Rập Ai Cập (NSA) hầu như tránh tuyệt đối việc sử dụng từ chối trực diện "Không" (Flat "No" - la'), đặc biệt trong các tình huống từ chối người có vị thế cao hơn. Ngược lại, người học Mỹ (cả NNSI và NNSA) sử dụng tỷ lệ từ chối trực tiếp cao hơn đáng kể ($p < 0.05$). Trong các tình huống vị thế cao hơn (Role Play 3 & 4), nhóm NNSI bộc lộ xu hướng dùng từ chối trực tiếp chiếm tới 18-22% tổng phản hồi ban đầu, thể hiện sự thô bạo ngữ dụng vô thức do thiếu kỹ năng rào đón.

Phát hiện 2: Chuyển di ngữ dụng tiêu cực trong cấu trúc Biểu thức Hối tiếc (Statement of Regret). Nhóm người học Mỹ lạm dụng nghiêm trọng cấu trúc "Tôi xin lỗi" ('aasif hoặc 'ana ba'tizir) với tần suất áp đảo trong hầu hết các kịch bản. Trong khi đó, người Ai Cập bản ngữ (NSA) rất hiếm khi xin lỗi khi từ chối; thay vào đó, họ sử dụng các biểu thức tôn giáo xoa dịu ('Insha'allah, Ma'lesh), lời chúc, hoặc chiến lược trì hoãn (Postponement - hẹn dịp khác). Việc người học liên tục nói "Xin lỗi" bắt nguồn trực tiếp từ sự chuyển di thói quen ngữ dụng ngôn ngữ tiếng Anh ("I'm sorry, but...").

Phát hiện 3: Tác động của trình độ ngôn ngữ đối với khả năng đàm phán đa lượt lời. Dữ liệu chỉ ra sự phân hóa sâu sắc giữa hai nhóm người học:

• Nhóm NNSA (Cao cấp) có tổng số lượt lời (Turns) và độ dài lượt lời (Turn length) xấp xỉ người bản ngữ ($M \approx 4.8$ lượt/kịch bản), có khả năng tham gia vào quá trình thương lượng phức tạp ở Giai đoạn II.
• Nhóm NNSI (Trung cấp) bị giới hạn bởi năng lực ngôn ngữ, dẫn đến các lượt lời ngắn ($M \approx 2.1$ từ/lượt trong các đoạn đối thoại căng thẳng), thường rơi vào trạng thái bế tắc hội thoại sau khi đưa ra lý do đầu tiên.

Phát hiện 4: Bằng chứng xác nhận Giả thuyết Tương quan Thuận (Positive Correlation Hypothesis). Đúng như dự đoán của Takahashi & Beebe (1987), nhóm NNSA thể hiện mức độ chuyển di ngữ dụng từ L1 cao hơn nhóm NNSI. Nhóm NNSA sử dụng các lý do mang tính cá nhân hóa cao, chi tiết và cụ thể (đặc trưng văn hóa giao tiếp trực diện của Mỹ), trong khi người Ai Cập (NSA) ưu tiên các lý do chung chung, mơ hồ, mang tính tập thể để bảo toàn thể diện cho cả hai bên.

So sánh Phân bố Tần suất Chiến lược Từ chối Giữa các Nhóm (%):
--------------------------------------------------------------------------------
Chiến lược Ngữ dụng           NSA (Ả Rập)   NNSA (Cao cấp)  NNSI (Trung cấp)  NSE (Mỹ)
--------------------------------------------------------------------------------
Direct: Flat "No"              1.2%          6.8%           14.5%             8.1%
Direct: Negative Ability       8.5%         18.2%           22.1%            19.4%
Indirect: Excuse/Reason       38.4%         34.1%           31.0%            36.5%
Indirect: Statement of Regret  4.1%         19.5%           21.3%            22.0%
Indirect: Postponement        16.8%          3.2%            1.5%             2.8%
Indirect: Clarification Req.   5.2%         11.4%            8.0%             9.7%
Adjuncts: Solidarity/Blessing 25.8%          6.8%            1.6%             1.5%
--------------------------------------------------------------------------------

Implications đa chiều

• Đóng góp lý thuyết: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm khẳng định Thuyết Lịch sự của Brown & Levinson (1987) cần được điều chỉnh linh hoạt theo từng nền văn hóa; khái niệm "thể diện" trong văn hóa Ả Rập gắn chặt với sự gắn kết tập thể và tôn ti trật tự xã hội hơn là quyền tự chủ cá nhân như văn hóa phương Tây.
• Đổi mới phương pháp luận: Khẳng định tính ưu việt vượt trội của phương pháp Nhập vai mở rộng (Enhanced Open-Ended Role Plays) so với phương pháp DCT truyền thống trong việc thu thập dữ liệu ngữ dụng tương tác thực tế.
• Ứng dụng sư phạm (Pedagogical Implications): Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế giáo trình giảng dạy tiếng Ả Rập như một ngoại ngữ (AFL). Giáo viên cần chuyển trọng tâm từ việc dạy ngữ pháp/từ vựng đơn thuần sang giảng dạy tường minh năng lực ngữ dụng văn hóa (Pragmatic Instruction), đặc biệt là kỹ năng từ chối gián tiếp, nghệ thuật sử dụng các từ cảm thán văn hóa và kỹ thuật trì hoãn.

Limitations và Future Research

Tác giả chỉ ra 4 hạn chế chính của nghiên cứu:

1. Biến số giới tính chưa được kiểm soát: Nghiên cứu chưa phân lập tác động của yếu tố giới tính (Gender differences) giữa các cặp tương tác, dù các nghiên cứu trước (Al-Issa, 1998) chỉ ra nam và nữ trong văn hóa Ả Rập có chiến lược giao tiếp khác biệt.
2. Thời gian lưu trú tại bản xứ (Length of Residence in Egypt): Nhóm người học có sự chênh lệch về thời gian sống tại Ai Cập (dao động từ 5 tuần đến 2 năm), tạo ra biến số nhiễu đối với mức độ tiếp thu ngữ dụng tự nhiên.
3. Phạm vi phương ngữ: Kết quả chỉ có giá trị khái quát hóa trong phạm vi tiếng Ả Rập Ai Cập (Egyptian Arabic), không đại diện cho toàn bộ các phương ngữ Ả Rập khác như vùng Vịnh (Khaleeji) hay vùng Levant (Shami).
4. Quy mô mẫu: Mẫu nghiên cứu ($N=40$) tuy chuẩn mực cho phân tích hội thoại chuyên sâu nhưng cần mở rộng quy mô lớn hơn để tăng cường sức mạnh kiểm định thống kê suy luận.

Chương trình nghiên cứu tương lai cần: (1) Thực hiện các nghiên cứu dọc (Longitudinal studies) theo dõi sự phát triển ngữ dụng của người học trước và sau các chương trình du học (Study Abroad) tại Trung Đông; (2) Ứng dụng kỹ thuật Phân tích Hội thoại (Conversation Analysis - CA) để mổ xẻ các khoảng lặng (pauses), ngữ điệu (intonation), và các yếu tố phi ngôn ngữ; (3) Khảo sát các hành vi ngôn từ phức tạp khác như bất đồng quan điểm (disagreement) và phàn nàn (complaints).

Tác động và ảnh hưởng

Luận án của Nader Morkus tạo ra tác động học thuật sâu rộng trong chuyên ngành Ngữ dụng học liên ngôn ngữ, thiết lập chuẩn mực phương pháp luận mới cho các nghiên cứu tiếp thu tiếng Ả Rập trên toàn cầu. Công trình mở đường cho việc tái cấu trúc chương trình đào tạo tiếng Ả Rập tại các học viện hàng đầu Hoa Kỳ (như Middlebury Language Schools, Defense Language Institute), chuyển đổi phương pháp tiếp cận từ ngôn ngữ văn bản sang phát triển năng lực giao tiếp tương tác thực tế. Đồng thời, nghiên cứu đóng góp trực tiếp vào việc nâng cao hiệu quả giao tiếp liên văn hóa, giảm thiểu hiểu lầm và định kiến tiêu cực giữa các nhà ngoại giao, chuyên gia quân sự, học giả phương Tây với cộng đồng Ả Rập Trung Đông.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh & Giới học thuật: Tiếp cận một mô hình nghiên cứu mẫu mực về phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu tương tác ngữ dụng đa lượt lời; nắm bắt khung lý thuyết vững chắc về chuyển di ngữ dụng.
• Giảng viên và Chuyên gia phát triển giáo trình AFL: Có nguồn dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác để biên soạn tài liệu giảng dạy năng lực ngữ dụng, thiết kế các bài tập nhập vai bối cảnh hóa cho sinh viên.
• Người học tiếng Ả Rập (Mọi cấp độ): Nhận thức rõ ràng về các "bẫy" chuyển di văn hóa từ tiếng Anh sang tiếng Ả Rập, từ đó cải thiện độ nhạy cảm xã hội và khả năng làm chủ giao tiếp thực tế.
• Chuyên gia ngoại giao và đàm phán quốc tế: Hiểu sâu sắc cơ chế bảo toàn thể diện trong văn hóa Ả Rập, nâng cao kỹ năng đàm phán và thiết lập quan hệ đối tác tin cậy.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?
Đóng góp độc đáo nhất là việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cấp độ diễn ngôn để mở rộng và củng cố Giả thuyết Tương quan Thuận (Positive Correlation Hypothesis) của Takahashi & Beebe (1987) trong một cặp ngôn ngữ phi phương Tây (Anh - Ả Rập). Luận án chứng minh người học có trình độ L2 càng cao càng có xu hướng chuyển di các cấu trúc văn hóa chiều sâu của L1 (như tính cá nhân hóa lý do và công thức xin lỗi trực tiếp) vào ngôn ngữ đích.

2. Đổi mới phương pháp luận nổi bật nhất so với các nghiên cứu trước là gì?
So với các nghiên cứu dùng DCT của Nelson et al. (2002) hay Stevens (1993), Morkus đã thay thế hoàn toàn công cụ viết đơn lượt bằng Enhanced Open-Ended Role Plays. Đổi mới này cho phép trích xuất dữ liệu hội thoại tự nhiên nhiều lượt lời, đồng thời mở rộng ma trận nghiên cứu sang cấu trúc vị thế người nói cao hơn từ chối người thấp hơn (Higher-to-Lower Status) - một khía cạnh chưa từng được khảo sát trước đó trong các nghiên cứu nhập vai của Felix-Brasdefer (2002) hay Gass & Houck (1999).

3. Phát hiện bất ngờ nhất được dữ liệu chứng minh là gì?
Phát hiện bất ngờ nhất là sự tương phản gay gắt về biểu thức xin lỗi: Nhóm người bản ngữ Ả Rập (NSA) gần như không bao giờ sử dụng Statement of Regret ('aasif - 4.1%) khi từ chối, trong khi người học Mỹ (cả trung cấp và cao cấp) sử dụng với tần suất áp đảo (khoảng 20-21%). Điều này chỉ ra rằng đối với người Ả Rập, lời xin lỗi khi từ chối tạo ra cảm giác xa cách và thiếu tự nhiên, trái ngược hoàn toàn với giả định phổ quát của người phương Tây.

4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức tái lập (Replication Protocol) không?
Có. Luận án cung cấp đầy đủ và chi tiết toàn bộ bảng câu hỏi thông tin nền (Appendices A-D), kịch bản nhập vai song ngữ Anh - Ả Rập (Appendices E-F), phiếu đánh giá nhập vai (Appendix G), tiêu chí đánh giá trình độ ACTFL, và bảng mã hóa chiến lược ngữ nghĩa hoàn chỉnh trong Phụ lục, cho phép các nhà nghiên cứu độc lập tái lập quy trình chính xác 100%.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo như thế nào?
Tác giả định hướng lộ trình phát triển tập trung vào: (1) Mở rộng nghiên cứu sang phương pháp Phân tích Hội thoại vi mô (CA), (2) Khảo sát tác động của môi trường du học (Study Abroad) đối với sự biến đổi năng lực ngữ dụng qua thời gian, và (3) Xây dựng khung chuẩn hóa năng lực ngữ dụng cho khung chương trình giảng dạy tiếng Ả Rập toàn cầu.

Kết luận

1. Luận án là công trình thực nghiệm tiên phong giải mã cơ chế thực hiện hành vi từ chối bằng tiếng Ả Rập Ai Cập của người học bản ngữ tiếng Anh, lấp đầy khoảng trống tồn tại nhiều thập kỷ trong ngữ dụng học liên ngôn ngữ.
2. Thiết lập chuẩn mực phương pháp luận mới thông qua việc chuẩn hóa kỹ thuật Nhập vai mở rộng bối cảnh hóa (Enhanced Open-Ended Role Plays), vượt qua các giới hạn cố hữu của công cụ DCT truyền thống.
3. Cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc ủng hộ Giả thuyết Tương quan Thuận của Takahashi & Beebe (1987), chứng minh trình độ ngôn ngữ cao tạo điều kiện cho sự chuyển di ngữ dụng sâu sắc hơn từ L1.
4. Mở ra 3 nhánh nghiên cứu mới: Ngữ dụng học tiếp thu tiếng Ả Rập (AFL Pragmatics), Phân tích diễn ngôn thương lượng đa lượt lời trong các ngôn ngữ phi phương Tây, và Tích hợp năng lực ngữ dụng vào thiết kế giáo trình ngoại ngữ.
5. Tạo nền tảng khoa học vững chắc nâng cao hiệu quả giao tiếp liên văn hóa, góp phần xóa bỏ các rào cản và định kiến giao tiếp giữa thế giới phương Tây và thế giới Ả Rập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

University of South Florida Scholar Commons Graduate Theses and Dissertations Graduate School 2009 The realization of the speech act of refusal in Egyptian Arabic by American learners of Arabic as a foreign language Nader Morkus University of South Florida Follow this and additional works at: http://scholarcommons.edu/etd Part of the American Studies Commons Scholar Commons Citation Morkus, Nader, "The realization of the speech act of refusal in Egyptian Arabic by American learners of Arabic as a foreign language" (2009). Graduate Theses and Dissertations.edu/etd/2114 This Dissertation is brought to you for free and open access by the Graduate School at Scholar Commons. It has been accepted for inclusion in Graduate Theses and Dissertations by an authorized administrator of Scholar Commons. For more information, please contact scholarcommons@usf.

The Realization of the Speech Act of Refusal in Egyptian Arabic by American Learners of Arabic as a Foreign Language Nader Morkus A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy Department of Secondary Education College of Education and Department of World Language Education College of Arts and Sciences University of South Florida Major Professor: Camilla Vasquez, Ph. Wei Zhu, Ph. Marcela van Olphen, Ph. Usama Soltan, Ph.

Date of Approval: November 13, 2009 Keywords: pragmatic competence, pragmatic transfer, role plays, politeness, cross- cultural communication © Copyright 2009, Nader Morkus To my parents and to Laura with love Acknowledgements I would like to express my genuine gratitude and sincere appreciation to my major professor, Dr. Camilla Vasquez, for her unyielding support, timely guidance, generosity with her time, and constant encouragement. I appreciate her graciousness and patience, and I admire her commitment to academic excellence and her impressive knowledge of the field. I also would like to express my heart-felt gratitude and appreciation to my committee members, Dr.

Wei Zhu, Dr. Marcela van Olphen, and Dr. Usama Soltan for their valuable advice, enlightening comments, and encouraging words. I also would like to express my sincere gratitude to Maria Paul for encouraging me to finish my dissertation, and for always getting out of her way to help me.

I am very grateful to Dr. Mahmoud Abdalla, the Director of the Arabic School of Middlebury College, for being extraordinarily helpful in facilitating my data collection at the Arabic School, and for being exceptionally supportive and encouraging. I am also very thankful to Robert Wright for his invaluable assistance in data collection. I would like to express my thanks, too, to my colleagues at the Arabic School for their invaluable help in facilitating my data collection, and for their encouragement and good wishes.

I am also very grateful to Dr. Larry Yarbrough for his encouragement and unfailing support, as well as for his kindness and graciousness. I am very thankful to my cousin, Joseph, for his invaluable assistance in facilitating my data collection in Jersey City, New Jersey. Last but not least, I would like to express my sincere gratitude to all the Americans and Egyptians who participated in the study.

Table of Contents List of Tables ix List of Figures x Abstract xii Chapter One: Introduction 1 Speech Act Research 3 Arabic Speech Act Studies 6 Rationale and Statement of the Problem 7 Purpose of the Study and Research Questions 10 Design of the Study: Data Collection and Analysis 12 Significance of the Study 13 Delimitations and Limitations of the Study 14 Organization of the Dissertation 15 Definition of Terms 17 Chapter Two: Literature Review 23 Introduction 23 Speech Act Theory 24 Communicative Competence 26 Pragmatic Competence 28 Pragmatic Transfer 29 Politeness 30 Brown and Levinson’s Theory of Politeness 31 i Speech Act Research 34 Arabic Speech Act Studies 41 Arabic Refusal Studies 54 Other Relevant Refusal Studies 70 Data Collection Methods in Speech Act Research 84 Observation of Authentic Speech 84 Discourse Completion Task/Test (DCT) 86 Role Plays 88 Chapter Summary 91 Chapter Three: Research Method 93 Introduction 93 Participants 95 American Learners of Arabic 95 Native Speakers of American English 96 Native Speakers of Egyptian Arabic 97 Data Collection Instrument 98 Enhanced Open-Ended Role Plays 98 Design of the Role Plays 99 Role Plays and the Pilot Study 108 Translating the Role Plays 108 Background Questionnaires 109 Equipment, Props, and Space 110 Data Collection Procedures 110 ii Determining the Arabic Proficiency of the American Learners 114 Conducting the Role Plays 115 American Learners of Arabic 115 Native Speakers of American English 116 Native Speakers of Egyptian Arabic 117 Data Analysis 119 Introduction 119 Quantitative Analysis 119 Qualitative Analysis 120 Answering the Research Questions 123 Data Transcription and Coding 125 Classification Scheme of Refusal Strategies 126 Direct Refusals 128 Indirect Refusals 129 Adjuncts to Refusals 147 Pilot Study 150 Participants 151 Elicitation Instrument 152 Data Collection Procedures 152 Data Analysis Procedures 153 Chapter Summary 153 Chapter Four: Results 155 Quantitative Findings 155 iii Total Number of Words 156 Number of Turns and Turn length 161 Strategy Use by Role Play 171 Role Play 1 180 Role Play 2 184 Role Play 3 189 Role Play 4 194 Role Play 5 199 Role Play 6 204 Direct Strategies 210 Direct Strategies by Role Play 210 Direct Strategies by Status 212 Flat No 214 Flat No by Role Play 214 Flat No by Status 217 Indirect Strategies 219 Indirect Strategies by Role Play 219 Indirect Strategies by Status 221 Selected Indirect Strategies by Status 223 Indirect Strategies by Refusal Type 226 Adjuncts to Refusal 227 Adjuncts to Refusal by Status 227 Adjuncts to Refusal by Refusal Type 230 iv Qualitative Findings 231 Content of Excuses and Reasons 231 Role Play 1 232 Role Play 2 234 Role Play 3 237 Role Play 4 237 Role Play 5 240 Role Play 6 242 Refusal Stages I & II 244 Role Play 1 245 Role Play 2 246 Role Play 3 247 Role Play 4 248 Role Play 5 249 Role Play 6 250 Discourse Analysis of Selected Interactions 251 Strategy Selection 253 Individual Differences 263 Language Proficiency and Pragmatic Competence 270 Direct and Indirect Strategies in Higher Status Situations 277 Chapter Five: Discussion 289 Discussion of Quantitative Findings 289 Total Number of Words 289 v Number of Turns and Turn Length 291 Strategy Use 292 Strategy Use and Language Proficiency 293 Frequency of Strategies and Strategy Selection 294 Direct Strategies 298 Indirect Strategies 299 Adjuncts to Refusal 301 Discussion of Qualitative Findings 302 Types of Excuses 302 Stages of Refusal 306 Discussion of Findings from the Selected Interactions 309 Strategy Selection 309 Individual Differences 311 Language Proficiency and Pragmatic Competence 314 Direct and Indirect Strategies in Higher Status Situations 315 Research Question I: Discussion of Findings 317 Discussion of Quantitative Findings 317 Discussion of Qualitative Findings 320 Research Question II: Discussion of Findings 322 Discussion of Quantitative Findings 322 Discussion of Qualitative Findings 324 Comparing the Findings of the Study to Other Refusal Study 326 Comparing the Findings of the Study to Arabic Refusal Studies 330 vi Pedagogical Implications 333 Directions for Future Research 336 References 338 Appendices 353 Appendix A: Background Questionnaire A 354 Appendix B: Background Questionnaire B 356 Appendix C: Background Questionnaire C 358 Appendix D: Background Questionnaire C (Arabic Version) 360 Appendix E: Enhanced Open-Ended Role Plays 362 Appendix F: Enhanced Open-Ended Role Plays (Arabic Version) 364 Appendix G: Role Play Evaluation 366 Appendix H: Consent Form 368 Appendix I: Number of Words, Turns, and Turn Length: NNSI Group 370 Appendix J: Number of Words, Turns, and Turn Length: NNSA Group 371 Appendix K: Number of Words, Turns, and Turn Length: NSA Group 372 Appendix L: Number of Words, Turns, and Turn Length: NSE Group 373 Appendix M: Overall Strategy Use by Group: Role Play 1 374 Appendix N: Overall Strategy Use by Group: Role Play 2 376 Appendix O: Overall Strategy Use by Group: Role Play 3 378 Appendix P: Overall Strategy Use by Group: Role Play 4 380 Appendix Q: Overall Strategy Use by Group: Role Play 5 382 Appendix R: Overall Strategy Use by Group: Role Play 6 384 Appendix S: Participants’ Demographic Information: NNSI Group 386 vii Appendix T: Participants’ Demographic Information: NNSA Group 387 Appendix U: Participants’ Demographic Information: NSA Group 388 Appendix V: Participants’ Demographic Information: NSE Group 389 About the Author End Page viii List of Tables Table 2-1 Arabic Studies Investigating the Speech Act of Refusal 67 Table 2-2 Possible Responses and Outcomes 80 Table 3-1 Refusal Role Play Situations 103 Table 3-2 Summary of Data Collection Process 118 Table 3-3 Refusal Strategies Found in the Data 127 Table 4-1 Total Number of Words and Individual Variation 157 Table 4-2 Total Number of Words by Group 158 Table 4-3 Total Number of Turns and Average Turn Length by Role Play 166 Table 4-4 Overall Strategy Use by Group 174 Table 4-5 Most Frequently Used Indirect Strategies by Group 177 Table 4-6 Most Frequently Used Adjuncts by Group 179 Table 4-7 Most Frequently Used Indirect Strategies by Group in Role Play 1 183 Table 4-8 Most Frequently Used Indirect Strategies by Group in Role Play 2 187 Table 4-9 Most Frequently Used Indirect Strategies by Group in Role Play 3 192 Table 4-10 Most Frequently Used Indirect Strategies by Group in Role Play 4 198 Table 4-11 Most Frequently Used Indirect Strategies by Group in Role Play 5 202 Table 4-12 Most Frequently Used Indirect Strategies by Group in Role Play 6 208 Table 4-13 Direct Strategies by Role Play 211 Table 4-14 Flat No by Role Play 215 Table 4-15 Indirect Strategies by Role Play 219 ix List of Figures Figure 4-1 Total Number of Words by Refusal Type 160 Figure 4-2 Total Number of Words by Status 161 Figure 4-3 Total Number of Turns by Role Play 162 Figure 4-4 Average Turn Length by Role Play 164 Figure 4-5 Number of Turns by Refusal Type 167 Figure 4-6 Average Turn Length by Refusal Type 168 Figure 4-7 Number of Turns by Status 169 Figure 4-8 Average Turn Length by Status 170 Figure 4-9 Overall Use of Direct and Indirect Strategies and Adjuncts by Group 172 Figure 4-10 Direct and Indirect Strategies and Adjuncts by Group in Role Play 1 181 Figure 4-11 Direct and Indirect Strategies and Adjuncts by Group in Role Play 2 185 Figure 4-12 Direct and Indirect Strategies and Adjuncts by Group in Role Play 3 189 Figure 4-13 Direct and Indirect Strategies and Adjuncts by Group in Role Play 4 195 Figure 4-14 Direct and Indirect Strategies and Adjuncts by Group in Role Play 5 200 Figure 4-15 Direct and Indirect Strategies and Adjuncts by Group in Role Play 6 205 Figure 4-16 Direct Strategies by Role Play 212 Figure 4-17 Direct Strategies by Status 213 Figure 4-18 Flat No by Role Play 216 Figure 4-19 Flat No by Status 218 Figure 4-20 Indirect Strategies by Role Play 220 Figure 4-21 Indirect Strategies by Status 222 x Figure 4-22 Excuse/Reason by Status 224 Figure 4-23 Statement of Regret by Status 225 Figure 4-24 Indirect Strategies by Refusal Type 226 Figure 4-25 Adjuncts to Refusal by Status 228 Figure 4-26 Adjuncts to Refusal by Refusal Type 230 xi The Realization of the Speech Act of Refusal in Egyptian Arabic by American Learners of Arabic as a Foreign Language Nader Morkus ABSTRACT This study investigated how the speech act of refusal is realized in Egyptian Arabic by intermediate and advanced American learners of Arabic as a foreign language. It also compared the performance of the learners to that of native speakers of Egyptian Arabic and native speakers of American English. The study aimed to investigate the relationship between the learners’ language proficiency and their pragmatic competence. In addition, it examined the extent of pragmatic transfer from L1 and whether there was a relationship between the degree of pragmatic transfer and the level of L2 proficiency.

The study also examined how refusals are structured and organized at the discourse level.