Thực trạng và giải pháp khai thác lễ hội Đền Nghè phục vụ du lịch tại thành phố Hải Phòng

Khám phá thực trạng và giải pháp khai thác lễ hội đền Nghè phục vụ du lịch tại Hải Phòng, nâng cao giá trị văn hóa và kinh tế địa phương.

• Tác giả: Văn Thị Hà
• Người hướng dẫn: ThS. Vũ Thị Thanh Hương
• Trường học: Trường Đại Học Quản Lý Và Công Nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Việt Nam Học (Văn Hóa Du Lịch)
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Khai Thác Lễ Hội Đền Nghè Phục Vụ Du Lịch Tại Thành Phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Tổng quan về lễ hội Đền Nghè và du lịch Hải Phòng

Lễ hội Đền Nghè là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu tại Hải Phòng, diễn ra hàng năm để tưởng nhớ Nữ tướng Lê Chân. Lễ hội không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn là một điểm đến hấp dẫn cho du khách. Với sự kết hợp giữa các hoạt động văn hóa, thể thao và tâm linh, lễ hội Đền Nghè đã thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Việc khai thác lễ hội này phục vụ cho du lịch không chỉ giúp bảo tồn văn hóa mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Lịch sử và ý nghĩa của lễ hội Đền Nghè

Lễ hội Đền Nghè có nguồn gốc từ những năm đầu thế kỷ 20, nhằm tưởng nhớ công lao của Nữ tướng Lê Chân trong việc khai hoang lập ấp. Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn thể hiện lòng biết ơn của người dân đối với những người đã có công với quê hương.

1.2. Địa điểm và thời gian tổ chức lễ hội

Lễ hội Đền Nghè thường diễn ra từ ngày 7 đến 9 tháng 2 âm lịch hàng năm, tại khu vực đền Nghè, đình An Biên và quảng trường tượng đài Nữ tướng Lê Chân. Đây là thời điểm thu hút đông đảo du khách và người dân tham gia các hoạt động văn hóa phong phú.

II. Thách thức trong việc khai thác lễ hội Đền Nghè phục vụ du lịch

Mặc dù lễ hội Đền Nghè có nhiều tiềm năng phát triển du lịch, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức. Các vấn đề như quản lý lễ hội, bảo tồn văn hóa và sự tham gia của cộng đồng là những yếu tố cần được chú trọng. Việc thiếu nguồn lực và sự phối hợp giữa các bên liên quan cũng là một trong những khó khăn lớn.

2.1. Vấn đề quản lý và tổ chức lễ hội

Công tác quản lý lễ hội Đền Nghè hiện nay còn nhiều bất cập, từ việc đảm bảo an ninh trật tự đến việc tổ chức các hoạt động văn hóa. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để nâng cao hiệu quả tổ chức.

2.2. Bảo tồn giá trị văn hóa trong lễ hội

Việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống trong lễ hội Đền Nghè là rất quan trọng. Cần có các biện pháp cụ thể để bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa, tránh tình trạng thương mại hóa lễ hội.

III. Phương pháp khai thác lễ hội Đền Nghè hiệu quả cho du lịch

Để khai thác lễ hội Đền Nghè phục vụ du lịch một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ. Việc xây dựng chương trình tham quan, quảng bá hình ảnh lễ hội và kết hợp với các loại hình du lịch khác sẽ giúp thu hút nhiều du khách hơn.

3.1. Xây dựng chương trình tham quan hấp dẫn

Cần thiết kế các chương trình tham quan kết hợp giữa lễ hội và các điểm du lịch khác tại Hải Phòng. Điều này không chỉ giúp du khách có trải nghiệm phong phú mà còn tăng doanh thu cho ngành du lịch.

3.2. Quảng bá hình ảnh lễ hội Đền Nghè

Sử dụng các kênh truyền thông hiện đại để quảng bá hình ảnh lễ hội Đền Nghè. Việc này sẽ giúp nâng cao nhận thức của du khách về giá trị văn hóa và lịch sử của lễ hội.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ việc khai thác lễ hội Đền Nghè

Việc khai thác lễ hội Đền Nghè không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa. Các hoạt động trong lễ hội đã tạo ra cơ hội cho người dân địa phương tham gia và hưởng lợi từ du lịch. Điều này cũng giúp nâng cao ý thức cộng đồng về giá trị văn hóa của quê hương.

4.1. Lợi ích kinh tế từ lễ hội

Lễ hội Đền Nghè đã tạo ra nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương thông qua các hoạt động dịch vụ như ăn uống, lưu trú và bán hàng lưu niệm. Điều này góp phần nâng cao đời sống của người dân trong khu vực.

4.2. Tăng cường ý thức cộng đồng về văn hóa

Việc tham gia vào lễ hội giúp người dân nâng cao ý thức về giá trị văn hóa và lịch sử của quê hương. Điều này không chỉ tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng mà còn khuyến khích thế hệ trẻ tham gia gìn giữ văn hóa truyền thống.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho lễ hội Đền Nghè

Lễ hội Đền Nghè có tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch tại Hải Phòng. Để phát huy giá trị này, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc quản lý, tổ chức đến quảng bá. Tương lai của lễ hội sẽ phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của cộng đồng và các cơ quan chức năng.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các kế hoạch phát triển bền vững cho lễ hội Đền Nghè, đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa. Điều này sẽ giúp lễ hội trở thành một điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích người dân địa phương tham gia vào các hoạt động của lễ hội sẽ tạo ra sự gắn kết và nâng cao ý thức bảo tồn văn hóa. Sự tham gia này cũng sẽ giúp lễ hội trở nên phong phú và đa dạng hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I Cơ sở lý luận chung và các điều kiện hình thành lễ hội đền Nghè 1. Một số khái niệm về văn hóa, du lịch 1. Khái niệm về văn hóa Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra bằng lao động và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của mình, biểu hiện trình độ phát triển xã hội trong từng thời kỳ lịch sử nhất định. Khi nghiên cứu quy luật vận động và phát triển của xã hội loài người, C.Ăngghen đã khái quát các hoạt động của xã hội thành hai loại hình hoạt động cơ bản là "sản xuất vật chất" và "sản xuất tinh thần".

Do đó, văn hóa bao gồm cả văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần. Văn hóa vật chất là năng lực sáng tạo của con người được thể hiện và kết tinh trong sản phẩm vật chất. Văn hóa tinh thần là tổng thể các tư tưởng, lý luận và giá trị được sáng tạo ra trong đời sống tinh thần và hoạt động tinh thần của con người. Đó là những giá trị cần thiết cho hoạt động tinh thần, những tiêu chí, nguyên tắc chi phối hoạt động nói chung và hoạt động tinh thần nói riêng, chi phối hoạt động ứng xử, những tri thức, kỹ năng, giá trị khoa học, nghệ thuật được con người sáng tạo và tích lũy trong lịch sử của mình; là nhu cầu tinh thần, thị hiếu của con người và những phương thức thỏa mãn nhu cầu đó.

Như vậy, nói văn hóa là nói tới con người, nói tới việc phát huy những năng lực thuộc bản chất của con người nhằm hoàn thiện con người. Do đó, văn hóa có mặt trong mọi hoạt động của con người, trên mọi lĩnh vực hoạt động thực tiễn và sinh hoạt tinh thần của xã hội. Tuy nhiên, với tư cách là hoạt động tinh thần, thuộc về ý thức của con người nên sự phát triển của văn hóa bao giờ cũng chịu sự quy định của cơ sở kinh tế, chính trị của mỗi chế độ xã hội nhất định. Tách rời khỏi cơ sở kinh tế và chính trị ấy sẽ không thể hiểu được nội dung, bản chất của văn hóa.

Do đó, văn hóa trong xã hội có giai cấp bao giờ cũng mang tính giai cấp. Đây cũng là quy luật của xã hội có giai cấp, vì rằng phương thức sản xuất tinh thần, văn hóa không thể không phản ánh và không bị chi phối bởi phương thức sản xuất vật chất. Điều kiện sinh hoạt vật chất của mỗi xã hội và của mỗi giai cấp khác nhau, đặc biệt là của giai cấp thống trị, là yếu tố quyết định hình thành các nền văn hóa khác nhau. Nói đến văn hóa là nói đến khía cạnh ý thức hệ của văn hóa, tính giai cấp của văn hóa và trên cơ sở đó hiều rõ sự vận động của văn hóa trong xã hội có giai cấp.

Với cách tiếp cận như vậy, có thể quan niệm: nền văn hóa là biểu hiện cho toàn bộ nội dung, tính chất của văn hóa được hình thành và phát triển trên cơ sở kinh tế - chính trị của mỗi thời kỳ lịch sử, trong đó ý thức hệ của giai cấp thống trị chi phối phương hướng phát triển và quyết định hệ thống các chính sách, pháp luật quản lý các hoạt động văn hóa. Mọi nền văn hóa trong xã hội có giai cấp bao giờ cũng có tính giai cấp và gắn với bản chất của giai cấp cầm quyền. Văn hóa luôn có tính kế thừa, sự kế thừa trong văn hóa luôn mang tính giai cấp và được biểu hiện ở nền văn hóa của mỗi thời kỳ lịch sử trên cơ sở kinh tế, chính trị của nó. Một nền kinh tế lành mạnh được xây dựng trên những nguyên tắc công bằng, thật sự vì đời sống của người lao động sẽ là điều kiện để xây dựng một nền văn hóa tinh thần lành mạnh, và ngược lại, một nền kinh tế được xây dựng trên cơ sở bất bình đẳng của chế độ tư hữu với sự phân hóa sâu sắc thì sẽ không có được nền văn hóa lành mạnh.Nếu kinh tế là cơ sở vật chất của nền văn hóa, thì chính trị là yếu tố quy định khuynh hướng phát triển của một nền văn hóa, tạo nên nội dung.

thức hệ của văn hóa.Trong xã hội có giai cấp, các giai cấp thống trị của mỗi thời kỳ lịch sử đều in dấu ấn của nó trong lịch sử phát triển của văn hóa và tạo ra nền văn hóa của xã hội đó. Khái niệm về du lịch Đứng trước thời cơ và thách thức đó, bên cạnh việc làm thế nào để phát triển ngành du lịch trở thành kinh tế chủ đạo thì việc nghiên cứu thị trường,thị hiếu khách du lịch cũng như tìm ra những yếu điểm của ngành để có hướng khắc phục là điều vô cùng quan trọng. Hải Phòng là một thành phố biển với tiềm năng phát triển du lịch lớn.Trong rất nhiều giải pháp để tăng lượng khách, doanh thu ngành thì phát triển sản phẩm du lịch cũng là một trong những giải pháp mang tính khả thi. Ở nước Anh du lịch xuất phát từ tiếng “To Tour” có nghĩa là cuộc dạo chơi.

Trong tiếng Pháp xuất phát từ tiếng “Le Tour” cũng có nghĩa là cuộc dạo chơi, cuộc dã ngoại. Theo nhà sử học Trần Quốc Vượng thì du lịch được hiểu như sau: Du có nghĩa là đi chơi, Lịch có nghĩa là lịch lãm, từng trải, hiểu biết. Như vậy du lịch được hiểu là đi chơi nhằm tăng thêm kiến thức. Vậy, du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi ở thường xuyên của mình nhằm thoả mãn các nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.

Du lịch có thể hiểu một cách tổng quát là tổng hợp các quan hệ, hiện tượng và hoạt động kinh tế bắt nguồn từ cuộc hành trình và lưu trú tạm thời của một du khách nhằm thoả mãn các nhu cầu khác nhau với mục đích hoà bình hữu nghị. Một số vấn đề về di tích lịch sử văn hóa 1. Khái niệm di tích lịch sử văn hóa Di tích lịch sử, văn hóa là những công trình xây dựng, địa điểm, đồ vật, tài liệu và tác phẩm có giá trị lịch sử, khoa học nghệ thuật, giá trị văn hóa hoặc có liên quan đến những sự kiện lịch sử, quá trình phát triển văn hóa, xã hội. Pháp luật quan niệm di tích lịch sử là những di tích có giá trị về mặt lịch sử, văn hoá, khoa học, nghệ thuật và liên quan đến quá trình phát triển lịch sử.

Di tích lịch sử văn hoá phải có một trong các tiêu chí sau đây: - Công trình xây dựng, địa điểm gắn vói sự kiện lịch sử tiêu biểu trong quá trình dựng nước và giữ nước. - Công trình xây dựng, địa điểm gắn với thân thế và sư nghiệp cùa anh hùng dân tộc, danh nhân của đất nước. - Công trình xây dựng, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử tiêu biểu của các thời kỳ cách mạng, kháng chiến. - Địa điểm có giá trị tiêu biểu về khảo cổ.

- Quần thể các công trình kiến trúc hoặc công trình kiến trúc đơn lẻ có giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật của một hoặc nhiều giai đoạn lịch sử phát triển văn hoá, xã hội của đất nước. Vai trò của di tích lịch sử văn hoá trong hoạt động du lịch - Di tích lịch sử văn hoá là bằng chứng xác thực nhất về đặc điểm văn hoá của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Nó chứa đựng những gì tốt đẹp nhất về truyền thống văn hoá về tinh hoa của mỗi quốc gia. Là tài nguyên quan trọng trong việc phát triển du lịch cũng như góp phần phát triển kinh tế địa phương.

- Di tích lịch sử văn hoá là không gian văn hoá cho nhân dân trong những dịp sinh hoạt lễ hội truyền thống của địa phương. - Là địa điểm tham quan, tìm hiểu và nghiên cứu khoa học của du khách. Khái niệm về lễ hội và lễ hội truyền thống Lễ là hệ thống các hành vi, động tác nhằm biểu hiện lòng tôn kính của con người đối với thần linh, phản ánh những ước mơ chính đáng của con người trước cuộc sống và bản thân họ chưa có khả năng thực hiện. Hội là sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu cuộc sống, từ sự tồn tại và phát triển cộng đồng, sự bình yên cho từng cá nhân, hạnh phúc cho từng gia đình, sự vững mạnh cho từng dòng họ, sự sinh sôi nảy nở của gia súc, sự bội thu của mùa màng, mà từ bao đời nay quy tụ niềm mơ ước chung vào 4 chữ “nhân khang, vật thịnh”.

Lễ hội là hoạt động của một tập thể người, liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo. Do nhận thức, người xưa rất tin vào trời đất, sông núi, vì thế ở các làng xã thường có miếu thờ thiên thần, thổ thần, thủy thần, sơn thần, lễ hội cổ truyền đã phản ánh hiện tượng đó. Tôn giáo có ảnh hưởng đáng kể đối với lễ hội, ngược lại lễ hội thông qua tôn giáo để thần linh hóa những gì trần tục. Như vậy, lễ hội là một trong những hiện tượng sinh hoạt văn hoá tiêu biểu của nhiều tộc người ở nước ta cũng như trên thế giới.

Nó là “tấm gương” phản chiếu khá trung thực đời sống văn hóa của mỗi dân tộc. Theo Công ước bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, lễ hội được xếp vào loại hình di sản văn hóa phi vật thể. Theo công ước, di sản văn hóa phi vật thể được thể hiện qua các hình thức sau: - Các truyền thống và biểu đạt truyền khẩu, trong đó ngôn ngữ là phương tiện của di sản văn hóa phi vật thể; - Nghệ thuật trình diễn; - Tập quán xã hội, tín ngưỡng và các lễ hội; - Tri thức và tập quán liên quan đến tự nhiên và vũ trụ; - Nghề thủ công truyền thống. Giá trị văn hoá và liên kết cộng đồng qua tôn giáo, tín ngưỡng là một giá trị tiêu biểu của lễ hội truyền thống.

Giá trị này được trao truyền qua các thế hệ và tạo nên sức sống lâu bền, tồn tại với lịch sử của các cộng đồng làng xã cho đến hôm nay. Tính liên kết và cố kết cộng đồng được phản chiếu trong lễ hội chính bởi yếu tố di truyền văn hóa và môi trường sinh thái đã khiến con người có nhu cầu hướng và tìm về nguồn cội tự nhiên của mình, gắn kết với nhau và điều này tạo nên bản sắc riêng trong sự vận động chung.