Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cơ khí Thành Đạt

• Tác giả: Trần Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đình Chiến
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán doanh thu tại đơn vị Cơ khí Thành Đạt

Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt hoạt động đa ngành. Doanh nghiệp tập trung gia công kim loại, lắp đặt máy móc và thi công công trình dân dụng. Kế toán doanh thu đóng vai trò huyết mạch trong bộ máy quản lý tài chính. Bộ phận kế toán ghi nhận mọi dòng tiền thu về từ cung cấp dịch vụ cơ khí và hợp đồng xây dựng. Số liệu doanh thu phản ánh trung thực năng lực tiêu thụ sản phẩm ngoài thị trường. Thông tin doanh thu chuẩn xác giúp ban giám đốc nắm bắt nhanh tình hình sản xuất. Doanh nghiệp dựa vào chỉ số này để điều hành dòng tiền, cân đối chi phí và định giá thầu hợp lý. Bên cạnh đó, kế toán doanh thu cung cấp căn cứ trực tiếp cho cơ quan thuế kiểm tra nghĩa vụ ngân sách. Các đối tác cung ứng vật tư cũng đánh giá uy tín thanh toán của doanh nghiệp qua doanh thu. Hoạt động kế toán bài bản tạo lập nền tảng tài chính lành mạnh. Doanh nghiệp nhờ đó duy trì đà tăng trưởng bền vững.

1.1. Đặc điểm sản xuất kinh doanh tại Cơ khí Thành Đạt

Cơ khí Thành Đạt đảm nhận nhiều khâu sản xuất và dịch vụ kỹ thuật. Đơn vị chuyên gia công cơ khí, lắp ráp kết cấu kim loại và hoàn thiện công trình. Các đơn hàng cơ khí thường mang tính đơn chiếc theo bản vẽ kỹ thuật. Thời gian thực hiện các gói thầu xây dựng thường kéo dài qua nhiều kỳ kế toán. Nguyên vật liệu thép chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành. Chi phí nhân công cơ khí và khấu hao máy tiện, máy hàn cũng biến động thường xuyên. Kế toán cần theo dõi chi tiết từng hạng mục công việc. Sự đa dạng sản phẩm yêu cầu quy trình hạch toán rõ ràng, chính xác và kịp thời.

1.2. Vai trò của việc xác định kết quả kinh doanh

Xác định kết quả kinh doanh phản ánh thành quả tài chính sau mỗi chu kỳ sản xuất. Chỉ tiêu này thể hiện mức lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh chính. Ban giám đốc dùng kết quả này để đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Doanh nghiệp có cơ sở khen thưởng nhân viên và tái đầu tư mua sắm máy móc hiện đại. Thông tin lợi nhuận chuẩn xác giúp công ty tránh rủi ro vi phạm pháp luật thuế. Các ngân hàng thương mại căn cứ vào báo cáo tài chính để xét duyệt hạn mức tín dụng. Việc xác định đúng kết quả kinh doanh củng cố uy tín của Cơ khí Thành Đạt trên thương trường.

II. Phân tích kế toán xác định kết quả kinh doanh Cơ khí Thành Đạt

Kế toán doanh thu và chi phí tại Cơ khí Thành Đạt bộc lộ nhiều điểm hạn chế. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo quy định hiện hành nhưng khâu vận hành còn thiếu đồng bộ. Việc ghi nhận doanh thu các hợp đồng gia công cơ khí đôi khi chậm trễ. Kế toán thường chờ hoàn thành toàn bộ hợp đồng mới xuất hóa đơn tài chính. Cách làm này làm sai lệch doanh thu giữa các kỳ kế toán quý. Khâu quản lý chi phí giá vốn gặp khó khăn do đặc thù ngành cơ khí xây dựng. Giá thép và vật tư phụ liệu biến động liên tục trên thị trường. Doanh nghiệp chưa cập nhật kịp thời định mức hao hụt nguyên vật liệu thực tế. Chi phí máy thi công và nhân công trực tiếp phân bổ còn mang tính ước lượng. Việc kết chuyển chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp vào tài khoản xác định kết quả kinh doanh chưa thật sự chuẩn mực. Những tồn tại trên dẫn đến việc phản ánh lợi nhuận chưa sát với thực tế sản xuất.

2.1. Hạn chế trong ghi nhận chứng từ và doanh thu

Quy trình luân chuyển chứng từ tại Cơ khí Thành Đạt còn gặp nhiều bất cập. Các biên bản nghiệm thu kỹ thuật bàn giao công trình cơ khí thường bị tồn đọng tại công trường. Nhân viên kỹ thuật chậm chuyển giao hồ sơ nghiệm thu cho phòng kế toán. Do đó, kế toán không thể lập hóa đơn bán hàng đúng thời điểm phát sinh giao dịch. Việc ghi nhận doanh thu bị dồn vào cuối năm tài chính gây áp lực hạch toán lớn. Kế toán cũng chưa phân tách rạch ròi doanh thu gia công cơ khí và doanh thu thi công xây lắp. Sổ sách kế toán thiếu tính đồng bộ khiến việc đối chiếu công nợ khách hàng gặp trở ngại.

2.2. Vướng mắc trong phân bổ chi phí giá vốn

Công tác tập hợp chi phí và tính giá vốn tại đơn vị còn nhiều điểm bất hợp lý. Cơ khí Thành Đạt áp dụng phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp. Tiêu thức này không còn phù hợp khi công ty đưa nhiều máy móc hiện đại vào vận hành. Khấu hao tài sản cố định và chi phí điện năng gia công cơ khí chưa được theo dõi riêng biệt cho từng sản phẩm. Chi phí vật liệu phụ tiêu hao cũng bị phân bổ cào bằng giữa các đơn hàng. Sai sót trong tính giá thành dẫn đến giá vốn phản ánh thiếu chính xác, làm sai lệch chỉ tiêu lợi nhuận gộp của doanh nghiệp.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu cho Cơ khí Thành Đạt

Cơ khí Thành Đạt cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng kế toán. Trước hết, doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình xuất hóa đơn và lập chứng từ kế toán. Nhân viên kỹ thuật ngoài công trường phải chuyển giao biên bản nghiệm thu ngay sau khi hoàn thành hạng mục. Kế toán căn cứ vào hồ sơ kỹ thuật để ghi nhận doanh thu kịp thời trong kỳ. Việc này giúp doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực kế toán Việt Nam. Tiếp theo, công ty cần đổi mới phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm cơ khí. Kế toán nên phân bổ chi phí sản xuất chung theo giờ máy chạy thay vì chi phí nhân công. Biện pháp này phản ánh đúng mức độ hao mòn cơ khí của máy cắt plasma và máy hàn tự động. Doanh nghiệp cần xây dựng lại bảng định mức tiêu hao nguyên vật liệu thép. Đồng thời, ban giám đốc nên đầu tư phần mềm kế toán chuyên dụng tích hợp quản trị sản xuất. Hệ thống số hóa giúp tự động hóa khâu hạch toán, đối trừ doanh thu chi phí và giảm thiểu sai sót do con người.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và quy trình ghi nhận doanh thu

Doanh nghiệp cần ban hành quy chế phối hợp giữa bộ phận kỹ thuật công trường và phòng kế toán. Mọi biên bản giao nhận sản phẩm cơ khí phải có đầy đủ chữ ký xác nhận của khách hàng. Bộ phận kỹ thuật phải bàn giao hồ sơ hoàn công cho kế toán trong vòng ba ngày làm việc. Kế toán xuất hóa đơn điện tử ngay khi hoàn thành dịch vụ cơ khí theo đúng quy định thuế. Doanh nghiệp cần mở sổ chi tiết theo dõi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề kinh doanh. Cách làm này giúp kiểm soát chặt chẽ tiến độ thu tiền từ khách hàng và ngăn ngừa thất thoát dòng tiền bán hàng.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán và số hóa dữ liệu

Việc ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp đột phá cho Cơ khí Thành Đạt. Doanh nghiệp cần trang bị phần mềm kế toán hiện đại có phân hệ sản xuất và xây lắp chuyên sâu. Phần mềm hỗ trợ kết nối trực tiếp với hệ thống hóa đơn điện tử và ngân hàng điện tử. Nhân viên kế toán nhập liệu chứng từ kho, phiếu xuất xưởng kim khí và chi phí thầu phụ vào một cơ sở dữ liệu duy nhất. Hệ thống tự động tính giá thành thành phẩm và tự động kết chuyển doanh thu, chi phí sang tài khoản xác định kết quả kinh doanh. Báo cáo tài chính được xuất tự động giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh kịp thời.

IV. Ứng dụng kế toán xác định kết quả kinh doanh Cơ khí Thành Đạt

Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò cốt lõi trong quản trị doanh nghiệp. Tại Cơ khí Thành Đạt, số liệu kế toán minh bạch là chìa khóa mở rộng quy mô sản xuất. Việc hoàn thiện hệ thống sổ sách giúp ban giám đốc nhìn rõ cơ cấu sinh lời của từng mảng cơ khí và xây lắp. Doanh nghiệp dễ dàng nhận diện những sản phẩm có tỷ suất lợi nhuận cao để ưu tiên nguồn lực đầu tư. Bên cạnh quản trị nội bộ, dữ liệu tài chính chính xác tạo dựng niềm tin vững chắc đối với cơ quan quản lý và các đối tác. Doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp vào ngân sách nhà nước mà không lo rủi ro xử phạt. Ngân hàng và các nhà đầu tư sẵn sàng cung cấp các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất cạnh tranh. Đơn vị nâng cao khả năng trúng thầu các dự án xây dựng công nghiệp quy mô lớn. Ứng dụng mô hình kế toán hiện đại chính là đòn bẩy thúc đẩy Cơ khí Thành Đạt phát triển bền vững.

4.1. Ý nghĩa số liệu tài chính đối với nhà quản trị

Số liệu kế toán doanh thu và lợi nhuận là cơ sở để ban điều hành Cơ khí Thành Đạt ra quyết định sản xuất. Báo cáo tài chính phản ánh hiệu suất lao động của từng phân xưởng cơ khí và từng đội thi công công trình. Nhà quản trị nhận biết rõ chi phí phát sinh lãng phí để kịp thời cắt giảm. Từ đó, công ty xây dựng được chiến lược báo giá cạnh tranh cho các gói thầu tiếp theo. Nguồn lợi nhuận giữ lại được phân bổ hợp lý vào việc bảo dưỡng máy móc, nâng cấp nhà xưởng và nâng cao đời sống công nhân viên. Quản trị dựa trên dữ liệu giúp doanh nghiệp đứng vững trước biến động của thị trường.

4.2. Tầm quan trọng của minh bạch thuế và thu hút đầu tư

Minh bạch kế toán mang lại lợi thế cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp cơ khí xây dựng. Báo cáo doanh thu chuẩn xác giúp Cơ khí Thành Đạt tính đúng số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Doanh nghiệp loại bỏ hoàn toàn các rủi ro bị truy thu hoặc phạt vi phạm hành chính về thuế. Sự minh bạch tài chính khẳng định uy tín của công ty đối với các đối tác thương mại và các tổ chức tín dụng. Khi tham gia đấu thầu các dự án xây dựng hạ tầng lớn, năng lực tài chính rõ ràng là điều kiện tiên quyết để trúng thầu. Doanh nghiệp dễ dàng thu hút thêm các nguồn vốn liên kết để mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường có tính cạnh tranh cao, mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận là điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp duy trì sự tồn tại và phát triển. Để đạt được mục tiêu này, các đơn vị kinh doanh phải đồng thời mở rộng quy mô doanh thu và kiểm soát tối ưu chi phí phát sinh, bởi đây là hai thước đo trực tiếp phản ánh hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Bên cạnh việc kiểm soát chất lượng, giá thành và đáp ứng nhu cầu thị trường, công tác tổ chức tiêu thụ sản phẩm, thu hồi vốn và xác định chính xác kết quả kinh doanh đóng vai trò then chốt trong việc bảo toàn nguồn vốn và tái đầu tư. Trong hệ thống quản trị doanh nghiệp, thông tin kế toán là căn cứ xác thực giúp ban lãnh đạo xây dựng kế hoạch kinh doanh và đưa ra các quyết định điều hành phù hợp.

Công ty TNHH Một thành viên Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt là đơn vị hoạt động đa ngành trong các lĩnh vực thương mại, xây dựng và gia công cơ khí. Số liệu kế toán giai đoạn 2021–2023 phản ánh tình hình doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ cùng lợi nhuận của doanh nghiệp có phát sinh, tuy nhiên mức lợi nhuận đạt được vẫn ở mức thấp so với doanh thu tạo ra. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc giá vốn hàng bán và chi phí quản lý kinh doanh còn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí. Xuất phát từ thực tiễn trên, việc nghiên cứu chuyên sâu về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị mang tính cấp thiết nhằm tìm ra các thiếu sót trong quản lý và hạch toán, từ đó đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính.

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt.
• Mục tiêu cụ thể (được đánh số theo văn bản):
  1. Hệ thống hoá cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
  2. Nghiên cứu và nhận xét về thực trạng của công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt.
  3. Đưa ra những giải pháp đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề về cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại văn phòng và các bộ phận kế toán của Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt, địa chỉ tại Tổ 7, Phường Thủy Châu, Thị xã Hương Thủy, Tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Sử dụng dữ liệu tài chính giai đoạn 2021–2023 để phân tích biến động nhân sự, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh tổng quát; các số liệu, chứng từ và sổ kế toán phục vụ phân tích chuyên sâu về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh được thu thập trong năm tài chính 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống chuẩn mực kế toán, văn bản quy phạm pháp luật và nguyên tắc kế toán hiện hành của Việt Nam kết hợp chuẩn mực quốc tế:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác): Ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính, xác định khái niệm doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) và 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng cùng 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ.
• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 – Chuẩn mực chung): Cung cấp định nghĩa về chi phí và các nguyên tắc kế toán cơ bản làm nền tảng xác định kết quả kinh doanh.
• Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IAS 18 (Revenue): Khung tham chiếu quốc tế về ghi nhận lợi ích kinh tế phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường.
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC: Ban hành ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Văn bản này quy định cụ thể nội dung hạch toán tại Điều 56 (Doanh thu), Điều 58 (Doanh thu hoạt động tài chính), Điều 62 (Giá vốn hàng bán), Điều 63 (Chi phí tài chính), Điều 64 (Chi phí quản lý kinh doanh), Điều 65 (Thu nhập khác), Điều 66 (Chi phí khác), Điều 67 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và Điều 68 (Xác định kết quả kinh doanh).
• Nguyên tắc kế toán chung được thừa nhận (GAAP): Vận dụng khái niệm về chi phí và tính tương xứng giữa doanh thu và chi phí trong kỳ.

Nhóm phương pháp	Phương pháp cụ thể	Nội dung áp dụng trong nghiên cứu
Nghiên cứu tài liệu	Phương pháp nghiên cứu tài liệu	Hệ thống hóa các văn bản pháp luật, chuẩn mực VAS, IAS, Thông tư 133/2016/TT-BTC và tài liệu lý luận chuyên ngành kế toán.
Thu thập dữ liệu thực địa	Phương pháp quan sát trực tiếp	Quan sát quy trình luân chuyển chứng từ kế toán, cách thức giao nhận chứng từ và quy trình nhập dữ liệu vào phần mềm kế toán tại doanh nghiệp.
	Phương pháp phỏng vấn chuyên sâu	Trao đổi trực tiếp với nhân viên kế toán về phương pháp lập chứng từ, quy trình hạch toán, cách xử lý kết chuyển tài khoản doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.
Xử lý và phân tích số liệu	Phương pháp thu thập và xử lý số liệu	Thu thập dữ liệu từ các báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, sổ chi tiết giai đoạn 2021–2023 nhằm lượng hóa các biến động tài chính.
	Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp	So sánh các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận qua 3 năm (2021–2023) để đánh giá quy mô và hiệu quả kinh doanh.
	Phương pháp mô tả	Khái quát cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, bộ máy kế toán và trình tự quy trình kế toán doanh thu, chi phí tại đơn vị.
Phương pháp nghiệp vụ	Phương pháp kế toán	Sử dụng hệ thống chứng từ kế toán, tài khoản đối ứng, phương pháp tính giá và ghi sổ kép theo hình thức Nhật ký chung.

Nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Các báo cáo tài chính kiểm toán nội bộ, bảng cân đối số phát sinh, sổ cái và sổ chi tiết các tài khoản (TK 511, 515, 632, 635, 642, 711, 811, 821, 911), biểu mẫu chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu chi, giấy báo có) của Công ty Thành Đạt giai đoạn 2021–2023.
• Dữ liệu sơ cấp: Thông tin ghi nhận trực tiếp từ quan sát quy trình làm việc và kết quả phỏng vấn các chuyên gia, nhân sự phụ trách kế toán tại doanh nghiệp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh

Chương 1 tập trung hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp, bám sát các quy định của Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Cơ sở lý luận về doanh thu và thu nhập: Tác giả làm rõ bản chất kinh tế của doanh thu theo VAS 14 và Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC. Phân tích chi tiết 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu dịch vụ. Doanh thu hoạt động tài chính (Điều 58) bao gồm lãi tiền gửi, tiền cho vay, cổ tức lợi nhuận được chia, lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái. Thu nhập khác (Điều 65) phản ánh các khoản thu ngoài hoạt động thông thường như thanh lý tài sản cố định, thu tiền phạt vi phạm hợp đồng, nợ khó đòi đã xử lý.
• Hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu: Điểm đặc thù trong Thông tư 133/2016/TT-BTC là không sử dụng các tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt (như TK 521 ở Thông tư 200) mà các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại được hạch toán trực tiếp vào bên Nợ của TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ).
• Kế toán các khoản chi phí liên quan:
  • Giá vốn hàng bán (TK 632): Phản ánh trị giá vốn hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ tiêu thụ trong kỳ theo phương pháp kê khai thường xuyên hoặc kiểm kê định kỳ, bao gồm cả các khoản hao hụt mất mát và trích lập/hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.
  • Chi phí hoạt động tài chính (TK 635): Bao gồm chi phí lãi vay, lỗ tỷ giá hối đoái, chiết khấu thanh toán cho người mua, dự phòng giảm giá đầu tư tài chính.
  • Chi phí quản lý kinh doanh (TK 642): Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, chi phí quản lý kinh doanh gộp chung trên TK 642 và chia thành hai tài khoản cấp 2: TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).
  • Chi phí khác (TK 811) và Chi phí thuế TNDN (TK 821): Phản ánh các chi phí ngoài kinh doanh thông thường và nghĩa vụ thuế TNDN hiện hành phát sinh trong năm tài chính.
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh (TK 911): Tổng hợp công thức tính kết quả kinh doanh bao gồm kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả tài chính và kết quả khác. Cuối kỳ, kế toán kết chuyển doanh thu thuần, thu nhập vào bên Có TK 911; kết chuyển giá vốn, chi phí vào bên Nợ TK 911 để xác định lãi/lỗ kết chuyển về TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).
• Quy trình ghi sổ kế toán: Khóa luận hệ thống hóa mô hình luân chuyển chứng từ theo hình thức kế toán Nhật ký chung: từ chứng từ gốc ghi chép vào Sổ Nhật ký chung, Sổ nhật ký đặc biệt, đồng thời vào Sổ cái và các Sổ, thẻ kế toán chi tiết, làm căn cứ lập Bảng cân đối số phát sinh và Báo cáo tài chính.

Chương 2: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Một thành viên Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt

Chương 2 mô tả thực trạng tổ chức sản xuất kinh doanh và bộ máy kế toán tại đơn vị thực tập:

• Khái quát đơn vị nghiên cứu: Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt thành lập ngày 09/01/2017 theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp số 3301603303, người đại diện theo pháp luật là ông Lê Văn Đạt, trụ sở tại Thị xã Hương Thủy, Tỉnh Thừa Thiên Huế. Ngành nghề kinh doanh chính là gia công cơ khí, xử lý và tráng phủ kim loại. Ngoài ra công ty tham gia xây dựng nhà các loại, thi công công trình đường sắt, đường bộ, lắp đặt hệ thống điện, cấp thoát nước và bán buôn máy móc thiết bị, vật liệu xây dựng.
• Tổ chức bộ máy kế toán và chế độ áp dụng: Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; kỳ kế toán theo năm dương lịch; tổ chức công tác kế toán trên máy tính theo hình thức Nhật ký chung.
• Nguồn lực và kết quả sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021–2023:
  • Văn bản hệ thống hóa dữ liệu qua các bảng: Bảng 2.1 (Tình hình lao động), Bảng 2.2 (Tình hình tài sản), Bảng 2.3 (Tình hình nguồn vốn) và Bảng 2.4 (Tình hình kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh).
  • Dữ liệu văn bản phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ có phát sinh qua 3 năm (năm 2021 ghi nhận mức 6. Tình hình lợi nhuận đạt mức 37). Dù doanh thu duy trì nhưng tỷ suất lợi nhuận tạo ra còn thấp do chi phí quản lý kinh doanh và giá vốn hàng bán ở mức cao.
• Thực tế hạch toán kế toán tại công ty:
  • Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Công ty mở các tài khoản cấp hai để theo dõi gồm TK 5111 (Doanh thu bán hàng), TK 5112 (Doanh thu bán thành phẩm) và TK 5113 (Doanh thu cung cấp dịch vụ). Chứng từ sử dụng gồm hợp đồng kinh tế, hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, giấy báo có ngân hàng.
  • Doanh thu tài chính và thu nhập khác: Doanh thu hoạt động tài chính được hạch toán trên TK 515 (chủ yếu là lãi tiền gửi ngân hàng, trích Giấy báo có số BC231000024); thu nhập khác theo dõi qua TK 711.
  • Kế toán chi phí: Chi phí giá vốn hạch toán qua TK 632; chi phí hoạt động tài chính qua TK 635; chi phí quản lý doanh nghiệp hạch toán vào TK 6422 (minh chứng qua Phiếu chi số PC001354/23); chi phí thuế TNDN phản ánh trên TK 821.
  • Xác định kết quả kinh doanh: Thực hiện kết chuyển định kỳ cuối kỳ kế toán trên TK 911 (Trích sổ chi tiết TK 911) để bù trừ doanh thu với chi phí giá vốn, chi phí quản lý kinh doanh nhằm xác định lợi nhuận thực tế.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Một thành viên Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt

Chương 3 tổng hợp các nhận xét, đánh giá từ thực trạng và đưa ra hệ thống kiến nghị hoàn thiện:

• Đánh giá chung về tổ chức công tác kế toán:
  • Điểm mạnh: Bộ máy kế toán được tổ chức tương đối gọn nhẹ, áp dụng hình thức kế toán máy giúp giảm bớt thời gian tính toán thủ công; thực hiện đầy đủ việc nộp thuế GTGT và thuế TNDN theo quy định.
  • Hạn chế: Công tác luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận (đội thi công xây dựng, xưởng gia công cơ khí và phòng kế toán) đôi khi chưa kịp thời. Việc phân loại chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng còn gộp chung vào TK 6422 mà chưa bóc tách cụ thể chi phí bán hàng trên TK 6421.
• Đánh giá về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh:
  • Hạn chế: Tỷ trọng giá vốn hàng bán và chi phí quản lý còn cao, làm giảm hiệu quả lợi nhuận ròng của doanh nghiệp; chưa xây dựng quy trình trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi hoặc dự phòng giảm giá hàng tồn kho chặt chẽ; công tác kiểm tra, đối chiếu số liệu bán hàng và thu tiền định kỳ còn chậm.
• Một số giải pháp đề xuất:
  • Hoàn thiện công tác kế toán chung: Nâng cấp và chuẩn hóa quy trình nhập liệu trên phần mềm kế toán; đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ kế toán; thiết lập quy định chặt chẽ về thời gian luân chuyển chứng từ gốc từ các công trình, phân xưởng về phòng kế toán.
  • Hoàn thiện kế toán doanh thu và chi phí: Tách bạch chi tiết tài khoản chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422) theo đúng quy định Thông tư 133/2016/TT-BTC; kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại xưởng cơ khí để hạ giá vốn hàng bán; tăng cường thu hồi công nợ để giảm thiểu rủi ro nợ xấu và tối ưu hóa doanh thu tài chính.
  • Hoàn thiện công tác xác định kết quả kinh doanh: Thực hiện việc kết chuyển doanh thu, chi phí tự động trên phần mềm một cách nhất quán vào cuối kỳ; xây dựng báo cáo phân tích kết quả kinh doanh chi tiết theo từng lĩnh vực hoạt động (thương mại, dịch vụ gia công, công trình xây lắp) để phục vụ quản trị nội bộ.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã khái quát toàn diện tình hình kế toán tại doanh nghiệp thông qua hệ thống chứng từ, sổ sách và số liệu thực tế:

• Kết quả khảo sát thực tế: Nghiên cứu đã làm rõ quy trình hạch toán kế toán tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt, chỉ ra được các tài khoản thực tế đơn vị đang sử dụng (TK 5111, 5112, 5113, 515, 632, 635, 6422, 821, 911). Văn bản đã ghi nhận sự tương thích và những điểm chưa triệt để trong việc vận dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Số liệu tài chính: Phản ánh dữ liệu giai đoạn 2021–2023 về nguồn vốn, tài sản, kết quả kinh doanh và chỉ ra tình trạng chi phí giá vốn (TK 632) cùng chi phí quản lý (TK 6422) chiếm tỷ lệ quá cao, dẫn đến biên lợi nhuận của đơn vị đạt mức thấp so với doanh thu.
• Giải pháp đề xuất: Tác giả đã đưa ra các kiến nghị mang tính ứng dụng thực tiễn cho đơn vị, bao gồm:
  • Tách bạch hạch toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp trên hai tiểu khoản TK 6421 và TK 6422.
  • Tối ưu hóa chu trình chứng từ gốc, rút ngắn thời gian luân chuyển hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi từ công trình và xưởng cơ khí về bộ phận kế toán.
  • Kiểm soát định mức chi phí giá vốn nhằm cải thiện tỷ suất sinh lời của doanh nghiệp.
• Đóng góp của tác giả: Khóa luận kết nối được lý thuyết kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC với thực tiễn hoạt động của một mô hình công ty TNHH một thành viên kinh doanh tích hợp cả ba lĩnh vực: thương mại, gia công cơ khí và thi công xây lắp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:
  • Về phạm vi dữ liệu: Dù số liệu tổng quát được thu thập trong giai đoạn 3 năm (2021–2023), việc phân tích sâu các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, chứng từ chi tiết và sổ cái tài khoản chỉ giới hạn trong năm tài chính 2023.
  • Về phạm vi nghiên cứu: Đề tài chỉ khảo sát tại một đơn vị duy nhất là Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt, do đó các nhận định và giải pháp đưa ra mang tính đặc thù cho doanh nghiệp này, chưa có sự so sánh đối chiếu với các doanh nghiệp cùng quy mô trong ngành cơ khí – xây lắp trên địa bàn.
  • Về điều kiện tiếp cận: Do hạn chế về thời gian thực tập và nguồn lực tiếp cận thực tế, một số nội dung liên quan đến kế toán chi tiết chi phí theo từng công trình xây lắp chưa được phân tích sâu.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu kế toán quản trị chi phí, giá thành theo từng công trình xây dựng và đơn hàng cơ khí chuyên biệt.
  • Nghiên cứu ứng dụng kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng – thu tiền nhằm hạn chế nợ đọng và tối ưu hóa dòng tiền cho doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang chuẩn bị thực hiện khóa luận, chuyên đề tốt nghiệp về đề tài kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
  • Kế toán viên và các nhà quản lý tài chính tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực cơ khí, xây dựng và thương mại dịch vụ.
• Nội dung có giá trị tham khảo:
  • Phương pháp hệ thống hóa chứng từ và tài khoản kế toán áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là cơ chế hạch toán giảm trừ doanh thu trực tiếp trên TK 511 và theo dõi chi phí quản lý kinh doanh trên TK 642.
  • Mô hình trình tự ghi sổ kế toán trên máy vi tính theo hình thức Nhật ký chung tại đơn vị sản xuất kinh doanh hỗn hợp (vừa gia công, vừa thi công xây lắp, vừa thương mại vật liệu).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?

Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính. Hình thức sổ kế toán áp dụng tại doanh nghiệp là hình thức kế toán trên máy vi tính theo nguyên tắc của hình thức sổ Nhật ký chung; phương pháp tính thuế GTGT là phương pháp khấu trừ.

2. Các khoản giảm trừ doanh thu được hạch toán như thế nào theo chế độ kế toán mà doanh nghiệp áp dụng?

Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC được trình bày trong đề tài, doanh nghiệp không sử dụng tài khoản giảm trừ doanh thu riêng (như TK 521 ở Thông tư 200). Toàn bộ các khoản giảm trừ doanh thu gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại được hạch toán trực tiếp vào bên Nợ của TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ).

3. Chi phí quản lý kinh doanh của công ty được theo dõi trên tài khoản nào và có điểm bất cập gì trong thực tế?

Chi phí quản lý kinh doanh được theo dõi trên TK 642 (theo Thông tư 133 gồm TK 6421 - Chi phí bán hàng và TK 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp). Điểm bất cập thực tế tại công ty là kế toán chủ yếu hạch toán tập trung vào TK 6422 mà chưa bóc tách riêng rẽ chi phí bán hàng phát sinh sang TK 6421, đồng thời chi phí này đang chiếm tỷ trọng quá cao trong cơ cấu chi phí chung.

4. Tác giả đã sử dụng những chứng từ thực tế nào để minh họa cho phần hành kế toán trong khóa luận?

Tác giả đã trích dẫn và sử dụng các chứng từ thực tế phát sinh tại doanh nghiệp trong năm 2023, bao gồm Giấy báo có số BC231000024 (phần hành doanh thu tài chính TK 515), Phiếu chi số PC001354/23 (phần hành chi phí quản lý doanh nghiệp TK 6422), cùng hệ thống hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho và trích lục các sổ chi tiết tài khoản 5111, 5112, 5113, 632, 635, 821, 911.

5. Nguyên nhân chính khiến mức lợi nhuận của công ty còn thấp trong giai đoạn 2021–2023 là gì?

Căn cứ theo số liệu kế toán giai đoạn 2021–2023 được tác giả phân tích, mức lợi nhuận của công ty còn thấp so với quy mô doanh thu tạo ra là do chi phí quản lý kinh doanh (TK 642) và giá vốn hàng bán (TK 632) của công ty đang ở mức rất cao, làm thu hẹp biên lợi nhuận ròng của doanh nghiệp.

---

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Trần Thị Hương đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và chuẩn mực kế toán Việt Nam. Nghiên cứu đã phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt trong giai đoạn 2021–2023 thông qua hệ thống tài khoản, chứng từ và sổ kế toán thực tế. Đồng thời, đề tài đã chỉ rõ những nguyên nhân khiến hiệu quả lợi nhuận của công ty còn thấp do gánh nặng giá vốn và chi phí quản lý, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện có giá trị ứng dụng thiết thực cho đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1. Những khái niệm cơ bản về doanh thu Theo chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VSA 14 – Doanh thu và thu nhập khác) ban hành theo quyết định số 149/2001/QĐ – BTC ngày 31/12/2001 của BTC quy định: “Doanh thu là tổng các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp đã thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu” Theo Điều 56 Thông tư số 133/2016/TT-BTC ban hành ngày 26/08/2016 của Bộ tài chính: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần góp vốn thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền.” Theo chuẩn mực kế toán Quốc tế IAS 18: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không bao gồm khoản góp vốn của các chủ sở hữu vốn” 1.

Các khoản giảm trừ doanh thu Các khoản giảm trừ doanh thu gồm: GGHB, CKTM, hàng bán bị trả lại Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 – Doanh thu và thu nhập khác thì các khoản giảm trừ doanh thu được định nghĩa như sau: + Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho bên mua do hàng hoá kém phẩm chất sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu + Chiết khấu thương mại: Là khoản bên bán giảm giá niêm yết cho khách hàng trong trường hợp mua với khối lượng lớn. 5 + Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do nhiều nguyên nhân khác nhau như hàng kém chất lượng, sai mẫu mã, quy cách. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ số tiền thu được hoặc phải thu phát sinh trong kỳ từ quá trình bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Doanh thu hoạt động tài chính - Doanh thu từ hoạt động tài chính: Là toàn bộ giá trị lợi ích kinh tế thu được từ hoạt động đầu tư tài chính hoặc kinh doanh về vốn của doanh nghiệp đem lại.

Theo Điều 58 Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định doanh thu hoạt động tài chính bao gồm: + Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp; + Cổ tức và lợi nhuận được chia cho giai đoạn sau ngày đầu tư + Thu nhập về hoạt động đầu tư mua bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; + Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác + Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác. Thu nhập khác - Thu nhập khác: Theo Điều 65 Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định: Thu nhập khác là các khoản thu nhập khác ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp gồm: + Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý TSCD; + Thu tiền phạt do vi phạm hợp đồng + Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ + Thu các khoản nợ phải trả không xác định được chủ + Thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền, hiện vật của các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp; + Thu các loại thuế được giảm được hoàn + Các khoản thu nhập khác ngoài các khoản nêu trên 1. Vai trò, ý nghĩa và điều kiện ghi nhận doanh thu 1. Vai trò, ý nghĩa 6 Doanh thu đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh thu từ bán hàng và cung cấp dịch vụ vì nó chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu.

Bên cạnh đó, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ còn phản ánh kết quả cuối cùng của toàn bộ quá trình sản xuất mà doanh nghiệp đã triển khai. Nếu giai đoạn này không thực hiện tốt thì các giai đoạn trước đó trở nên vô nghĩa và có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình tài chính cũng như quá trình tái sản xuất của doanh nghiệp. Dưới đây là một số điểm nổi bật về vai trò của doanh thu: - Phản ánh quy mô tái sản xuất: Doanh thu là yếu tố thể hiện quy mô và khả năng sản xuất của doanh nghiệp. Doanh thu cao cho thấy doanh nghiệp đang hoạt động hiệu quả và có khả năng cung cấp sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu thị trường - Bù đắp chi phí sản xuất: Doanh thu đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp các chi phí đã phát sinh trong quá trình sản xuất, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, lao động, khấu hao tài sản và các chi phí khác.

Nếu doanh thu không đủ để bù đắp chi phí doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động. - Nộp thuế cho Nhà nước: Doanh thu là cơ sở để xác định nghĩa vụ thuế mà doanh nghiệp phải nộp cho Nhà nước. Việc thực hiện tốt doanh thu không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần vào ngân sách quốc gia - Tạo điều kiện để tái sản xuất: Doanh thu chính là kết quả cuối cùng của quá trình luân chuyển vốn. Khi doanh thu được thực hiện doanh nghiệp có thể tái đầu tư vào sản xuất, mở rộng quy mô hoặc cải thiện công nghệ, từ đó tạo ra chu trình sản xuất mới.

- Nguồn tài chính quan trọng: Doanh thu là nguồn tài chính thiết yếu để doanh nghiệp tăng vốn chủ sở hữu, từ đó có thể mở rộng hoạt động kinh doanh, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, hoặc cải thiện phúc lợi cho người lao động. Điều này không chỉ cải thiện hiệu quả sản xuất mà còn tạo động lực thúc đẩy nhân viên cống hiến và phát triển. Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14, Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời cả 5 điều kiện sau: - Doanh nghiệp chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua 7 - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn - Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng Theo Điều 16 Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 – Doanh thu cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn tất cả 4 điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn - Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng cân đối kế toán - Xác định được chi phí liên quan phát sinh cho giao dịch và chi phí hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó 1. Một số khái niệm về chi phí liên quan Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01): Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu mà không do phân phối vốn cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.

Theo các nguyên tắc kế toán chung được thừa nhận rộng rãi (GAAP) thì cho rằng: Chi phí là giá trị tiền tệ của các loại hàng hóa và dịch vụ mà doanh nghiệp đã sử dụng trong kỳ hoạt động kinh doanh nhằm mục đích thu được lợi ích kinh tế trong hiện tại và trong tương lai. Giá vốn hàng bán Theo Điều 62 Thông tư 133/2016/TT-BTC thì giá vốn hàng bán là: Trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp bán trong kỳ 1. Chi phí tài chính Theo Điều 63 Thông tư 133/2016/TT-BTC thì Chi phí tài chính là những khoản chi phí hoạt động tài chính bao gồm: Chi phí lãi tiền vay, lãi mua hàng trả chậm, lãi thuê tài sản thuê tài chính; các khoản lỗ do thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư, chi phí giao dịch bán chứng khoán; lỗ tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ; lỗ tỷ giá hối đoái do đánh giá lại cuối kỳ các khoản mục có tiền tệ gốc ngoại tệ, lỗ bán ngoại tệ; chiết khấu thanh toán cho người mua; 1. Chi phí quản lý kinh doanh Theo Điều 64 Thông tư 133/2016/TT-BTC thì chi phí quản lý kinh doanh gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

- Chi phí bán hàng: bao gồm tất cả các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Các khoản chi phí này bao gồm các chi phí chào hàng, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hoa hồng cho nhân viên bán hàng, chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hóa (không bao gồm hoạt động xây lắp), chi phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển, cùng với các khoản lương và phụ cấp cho nhân viên bộ phận bán hàng,. - Chi phí quản lý doanh nghiệp: Gồm các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp bao gồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp ( tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp.); bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí côg đoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp; tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch vụ mua ngoài (điện, nước,. Chi phí khác Theo Điều 66 Thông tư 133/2016/TT-BTC thì Chi phí khác là: Các khoản chi phí phát sinh do các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt đối với hoạt động thông thường của doanh nghiệp.

Chi phí khác của doanh nghiệp có thể gồm: Tiền phạt phải trả do vi phạm hợp đồng kinh tế, phạt vi phạm hành chính; Giá trị còn lại của TSCD thanh lý, nhượng bán TSCD (nếu có); Chi phí thanh lý, nhượng bán TSCD; 9 1.