Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Kaizen

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH TM Kaizen

• Tác giả: Trần Thị Kim Oanh
• Người hướng dẫn: ThS. Đào Nguyên Phi
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Kaizen
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH TM Kaizen

Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò then chốt đối với Công ty TNHH TM Kaizen. Hoạt động thương mại đòi hỏi việc theo dõi sát sao từng giao dịch bán hàng lẻ và bán buôn qua đại lý. Doanh nghiệp ghi nhận doanh thu từ hoạt động bán buôn và bán lẻ thiết bị, hàng hóa tiêu dùng. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng cùng các tài khoản thanh toán liên quan như tài khoản 111, 112 và 131. Đồng thời, các khoản chi phí phát sinh gồm giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp được theo dõi chặt chẽ. Hệ thống chứng từ ban đầu bao gồm hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu thu và đơn đặt hàng. Toàn bộ chứng từ được luân chuyển tuần tự qua các bộ phận nghiệp vụ trước khi nhập vào phần mềm kế toán. Việc hạch toán chuẩn xác giúp doanh nghiệp bảo toàn nguồn vốn lưu động. Doanh nghiệp đánh giá đúng hiệu quả từng kênh phân phối. Thông tin tài chính minh bạch hỗ trợ ban giám đốc điều hành linh hoạt trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Kế toán cung cấp số liệu kịp thời để lập báo cáo tài chính định kỳ theo quy định.

1.1. Đặc điểm kinh doanh và tổ chức bộ máy kế toán

Công ty TNHH TM Kaizen hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực phân phối thương mại hàng hóa. Bộ máy kế toán của công ty tổ chức theo mô hình tập trung. Đứng đầu là kế toán trưởng chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ công tác tài chính kế toán. Các kế toán viên phụ trách từng phần hành riêng biệt gồm kế toán bán hàng, kế toán kho, kế toán công nợ và thủ quỹ. Mô hình tập trung giúp việc xử lý chứng từ diễn ra nhanh chóng. Thông tin luân chuyển thông suốt giữa các bộ phận kinh doanh và tài chính. Nhân viên kế toán dễ dàng kiểm soát dòng tiền và công nợ khách hàng. Quy trình kiểm tra đối chiếu diễn ra thường xuyên vào cuối mỗi tuần.

1.2. Chứng từ và tài khoản kế toán áp dụng thực tế

Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Thông tư hiện hành. Hệ thống tài khoản phản ánh doanh thu và chi phí được thiết lập đầy đủ. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Tài khoản 632 phản ánh giá vốn hàng bán xuất kho. Tài khoản 642 tập hợp toàn bộ chi phí quản lý kinh doanh phát sinh. Các chứng từ kế toán đầu vào bao gồm hóa đơn bán hàng, phiếu nhập kho và hóa đơn dịch vụ mua ngoài. Khi phát sinh nghiệp vụ xuất bán buôn, kế toán lập hóa đơn điện tử kèm phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ. Toàn bộ chứng từ gốc được lưu trữ cẩn thận theo trình tự thời gian phát sinh.

II. Thực trạng kế toán doanh thu và KQKD Công ty TNHH TM Kaizen

Thực tế công tác kế toán tại Công ty TNHH TM Kaizen bộc lộ nhiều điểm mạnh cùng những bất cập tồn tại. Quy trình ghi nhận doanh thu diễn ra thông qua hai kênh chính là bán lẻ trực tiếp và bán buôn đại lý. Đơn vị lập phiếu bán hàng và phát hành hóa đơn giá trị gia tăng tương đối kịp thời. Tuy nhiên, thời điểm lập hóa đơn đôi khi còn chậm trễ so với lúc giao hàng. Việc quản lý công nợ khách hàng mua chịu phát sinh nhiều khó khăn do thiếu đối chiếu định kỳ. Phương pháp tính giá vốn hàng xuất kho áp dụng phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ. Cách tính này làm giảm tính kịp thời của số liệu lợi nhuận gộp trong tháng. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp chưa được phân loại chi tiết theo từng trung tâm chi phí. Một số khoản chi phí vận chuyển và tiếp khách thiếu chứng từ hợp lý hợp lệ đi kèm. Khâu xác định kết quả kinh doanh cuối năm chịu áp lực lớn về thời gian. Kế toán phải dồn việc tổng hợp vào ngày cuối kỳ dẫn đến sai sót số liệu.

2.1. Hạn chế trong quy trình ghi nhận doanh thu và giá vốn

Quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng tại đơn vị vẫn còn rườm rà. Kế toán bán hàng thường gom đơn đặt hàng để xuất hóa đơn gộp vào cuối ngày. Điều này dẫn tới nguy cơ chênh lệch giữa lượng hàng xuất kho thực tế và hóa đơn. Trong khâu tính giá vốn, việc áp dụng phương pháp bình quân cuối tháng gây chậm trễ số liệu. Nhà quản lý không thể nắm bắt ngay biên lợi nhuận của từng đơn hàng lớn. Việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đối với các mặt hàng chậm luân chuyển chưa được thực hiện nghiêm túc. Tình trạng này làm sai lệch chi phí thực tế phát sinh trong kỳ.

2.2. Vấn đề kiểm soát chi phí và xác định kết quả kinh doanh

Chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng chiếm tỷ trọng khá lớn trong cơ cấu tổng chi phí. Tuy vậy, công ty chưa xây dựng định mức chi phí rõ ràng cho từng bộ phận. Chi phí vận chuyển hàng hóa cho đại lý thường phát sinh biến động mạnh nhưng thiếu phương án đối chiếu chéo. Chi phí tiếp khách và quảng bá tiếp thị chưa có hồ sơ giải trình chi tiết đi kèm. Kế toán tập hợp chi phí vào tài khoản 642 một cách chung chung. Việc kết chuyển chi phí sang tài khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh chỉ thực hiện dồn vào cuối năm tài chính. Báo cáo quản trị định kỳ chưa phản ánh đúng thực trạng kinh doanh hàng quý.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu và chi phí tại Kaizen

Doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kế toán. Trước hết, ban lãnh đạo cần chuẩn hóa quy trình xuất nhập kho và ghi nhận doanh thu bán hàng. Mọi giao dịch bán lẻ và phân phối đại lý phải đi kèm hóa đơn điện tử lập đúng thời điểm. Kế toán cần chuyển đổi phương pháp tính giá vốn sang phương pháp bình quân tức thời trên phần mềm kế toán. Thay đổi này giúp ban giám đốc nắm bắt lãi gộp theo thời gian thực. Bên cạnh đó, công ty phải xây dựng hệ thống định mức chi phí bán hàng và chi phí quản lý rõ ràng. Từng khoản mục chi phí cần gắn với trách nhiệm của người phụ trách bộ phận. Doanh nghiệp cần định kỳ lập biên bản đối chiếu công nợ và kiểm kê hàng hóa tồn kho. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản trị số liệu giúp hạn chế sai sót số học. Ngoài ra, công tác đào tạo chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên cần được duy trì thường xuyên. Trình độ nghiệp vụ vững vàng đảm bảo số liệu tài chính tuân thủ chặt chẽ pháp luật.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và phương pháp hạch toán doanh thu

Công ty cần tích hợp phần mềm bán hàng với phần mềm kế toán và hệ thống hóa đơn điện tử. Khi nhân viên kinh doanh tạo đơn đặt hàng, hệ thống tự động kiểm tra lượng tồn kho. Phiếu xuất kho và hóa đơn điện tử được tạo lập ngay khi thủ kho xuất hàng. Quy trình khép kín này loại bỏ hoàn toàn việc trễ hạn phát hành hóa đơn. Kế toán bán hàng theo dõi chi tiết công nợ từng đối tượng khách hàng trên tài khoản 131. Việc gửi thư xác nhận công nợ qua email giúp thu hồi vốn nhanh chóng. Doanh nghiệp cũng nên phân tích doanh thu chi tiết theo từng nhóm mặt hàng chủ lực.

3.2. Tối ưu kiểm soát chi phí và xác định kết quả kinh doanh

Kế toán trưởng cần thiết lập hệ thống định mức chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp cụ thể. Chi phí vận chuyển phải có hợp đồng nguyên tắc và bảng kê hành trình chi tiết. Mọi khoản chi tiêu tiếp khách hay quảng cáo đều cần kế hoạch dự toán phê duyệt trước. Cuối mỗi tháng, kế toán thực hiện kết chuyển doanh thu và chi phí sang tài khoản 911. Việc xác định kết quả kinh doanh định kỳ theo tháng giúp công ty nhận diện biến động bất thường. Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chi phí và hoàn thành đúng nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp.

IV. Kết luận và ứng dụng kế toán KQKD tại Công ty TNHH TM Kaizen

Tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là nền tảng quản trị sống còn của Công ty TNHH TM Kaizen. Số liệu kế toán trung thực phản ánh bức tranh tài chính toàn diện của doanh nghiệp. Việc áp dụng đúng các chuẩn mực kế toán giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công ty trước cơ quan thanh tra thuế. Ban giám đốc dựa vào thông tin doanh thu và lợi nhuận để hoạch định chiến lược kinh doanh cho từng giai đoạn. Các biện pháp kiểm soát dòng tiền và cắt giảm chi phí bất hợp lý giúp cải thiện tỷ suất sinh lời rõ rệt. Đội ngũ quản lý có thể phân bổ nguồn lực vào các mặt hàng mang lại biên lợi nhuận cao. Khả năng thanh toán của doanh nghiệp được duy trì ổn định qua từng quý. Trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt, một hệ thống kế toán hiện đại là chìa khóa mở rộng quy mô. Doanh nghiệp nâng cao uy tín với các tổ chức tín dụng và đối tác thương mại. Công ty Kaizen sẽ vững bước trên con đường phát triển bền vững.

4.1. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ

Thực tiễn tại Công ty TNHH TM Kaizen mang lại nhiều bài học giá trị cho các đơn vị thương mại vừa và nhỏ. Doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ ngay từ khâu bán hàng. Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải gắn liền với hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Quản lý lỏng lẻo hóa đơn sẽ tiềm ẩn rủi ro xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Hơn nữa, việc số hóa quy trình kế toán giúp tiết kiệm thời gian và chi phí vận hành. Doanh nghiệp nên chủ động đào tạo nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm cho nhân viên kế toán. Sự minh bạch tài chính tạo niềm tin lớn cho các nhà đầu tư và đối tác.

4.2. Ứng dụng số liệu kế toán KQKD vào quản trị tài chính

Số liệu xác định kết quả kinh doanh định kỳ đóng vai trò kim chỉ nam cho công tác điều hành tài chính. Ban giám đốc dựa vào báo cáo KQKD để đánh giá tỷ lệ chi phí trên doanh thu của từng ngành hàng. Nếu chi phí bán hàng tăng cao vượt mức cho phép, công ty nhanh chóng rà soát lại chính sách chiết khấu và vận chuyển. Kết quả lợi nhuận thuần cũng cung cấp căn cứ để xây dựng kế hoạch phân phối lợi nhuận và tái đầu tư cơ sở vật chất. Số liệu kế toán chính xác giúp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp theo đúng quy định. Quản trị tài chính chủ động bảo vệ nguồn vốn và duy trì tăng trưởng ổn định.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Kim Oanh (Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế, chuyên ngành Kế toán) được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế thị trường có nhiều biến động phức tạp sau đại dịch COVID-19. Giai đoạn hậu đại dịch đặt ra những thách thức lớn đối với việc duy trì sự ổn định tài chính và mở rộng thị phần của các doanh nghiệp, đòi hỏi các nhà quản trị phải nắm bắt số liệu kịp thời và chính xác để đưa ra các quyết định điều hành phù hợp. Đối với các đơn vị kinh doanh thương mại, công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là khâu trọng yếu nhằm cung cấp thông tin trung thực về hiệu quả hoạt động, khả năng bảo toàn và luân chuyển vốn, cũng như nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước.

Công ty TNHH Thương mại KAIZEN là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phân phối, buôn bán vật liệu và thiết bị lắp đặt trong xây dựng (các mặt hàng chính gồm sơn NERO, gạch men và ngói lợp Vilacega, thiết bị vệ sinh, bình nóng lạnh, đinh, ốc, gương...). Thành lập từ năm 2016, sau gần 7 năm hoạt động, công ty bước vào giai đoạn mở rộng quy mô. Việc hạch toán doanh thu, kiểm soát chi phí bán hàng, chi phí quản lý và xác định chính xác lợi nhuận trở thành nhiệm vụ cấp thiết để ban lãnh đạo hoạch định chiến lược kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể trong văn bản như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại KAIZEN.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Tìm hiểu, đánh giá và mô tả tổng quan quy trình làm công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp thương mại.
   • Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị.
   • Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại KAIZEN cũng như các doanh nghiệp tương tự.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị khảo sát.
• Phạm vi nội dung: Toàn bộ quy trình hạch toán, luân chuyển chứng từ và ghi sổ kế toán liên quan đến doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác, thuế thu nhập doanh nghiệp và xác định kết quả kinh doanh.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Thương mại KAIZEN, địa chỉ tại Thôn Đông Vịnh, Xã Cẩm Vịnh, Huyện Cẩm Xuyên, Tỉnh Hà Tĩnh.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 02/10/2023 đến ngày 07/01/2024. Dữ liệu báo cáo tài chính, tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh được khảo sát trong 3 năm từ 2020 đến 2022; các nghiệp vụ kinh tế phát sinh minh họa chi tiết về chứng từ và sổ kế toán được thu thập trong Quý III năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng phần lý thuyết dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam cùng thông lệ quốc tế:

• Thông tư số 133/2016/TT-BTC ban hành ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Văn bản này là cơ sở trực tiếp cho việc vận dụng tài khoản, mẫu biểu chứng từ, hình thức sổ kế toán và lập báo cáo tài chính của công ty.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – "Doanh thu và thu nhập khác" (ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC), xác định các nguyên tắc, thời điểm và điều kiện ghi nhận doanh thu (thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện đối với bán hàng và 4 điều kiện đối với cung cấp dịch vụ).
• Chuẩn mực kế toán quốc tế số 18 (IAS 18) – "Revenue", định nghĩa doanh thu là dòng tiền vào làm gia tăng vốn chủ sở hữu không bao gồm phần góp vốn của các cổ đông.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) – "Hàng tồn kho", quy định về phương pháp xác định giá vốn hàng xuất kho.
• Hệ thống tài khoản hạch toán cơ bản được vận dụng: TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, gồm TK 5111, 5112, 5113, 5118), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 711 (Thu nhập khác), TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh, gồm TK 6421 - Chi phí bán hàng và TK 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp), TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) và TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm hai nhóm chính:

• Phương pháp thu thập số liệu:
  • Thu thập dữ liệu thực tế tại phòng kế toán, phòng kinh doanh và kho hàng: trích sao, in và chép tay các hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ/có của ngân hàng, bảng thanh toán tiền lương và bảng chấm công trong Quý III/2023. Số liệu chuỗi thời gian 2020-2022 được trích lục từ các báo cáo tài chính chính thức của công ty.
  • Nghiên cứu tài liệu: Tìm hiểu hệ thống giáo trình, chuẩn mực kế toán, văn bản Thông tư 133/2016/TT-BTC, cổng thông tin điện tử của công ty và nguồn khóa luận lưu trữ tại cổng thư viện số tainguyenso.hce.
  • Phương pháp quan sát và phỏng vấn trực tiếp: Quan sát luồng di chuyển của chứng từ giữa các bộ phận kinh doanh, kỹ thuật, kho và phòng kế toán; trực tiếp phỏng vấn cán bộ kế toán về quy trình định khoản thường nhật, khóa sổ cuối kỳ và lập báo cáo.
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Phương pháp tổng hợp và phân tích: Sắp xếp, phân loại dữ liệu thu thập được theo trình tự nghiệp vụ, kết hợp đối chiếu giữa quy định lý thuyết với thực tế áp dụng tại đơn vị.
  • Phương pháp so sánh: Đánh giá sự biến động về số tuyệt đối và số tương đối của các chỉ tiêu trên bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020-2022.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kinh doanh tại các doanh nghiệp

Chương này hệ thống hóa các khái niệm, nguyên tắc và nội dung kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Định nghĩa doanh thu theo Điều 56 và điều kiện ghi nhận doanh thu theo Điều 57. Phân tích kế toán các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán) và cách xử lý tài khoản theo quy định hiện hành.
• Khái quát về chi phí theo Điều 62, Điều 63, Điều 64 và Điều 66: Phân tích 3 phương pháp tính giá vốn hàng xuất kho (FIFO, bình quân gia quyền, thực tế đích danh); kế toán chi phí tài chính (lãi vay, chiết khấu thanh toán); kế toán chi phí quản lý kinh doanh phân chia thành chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422); chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế TNDN hiện hành (TK 821).
• Nguyên tắc và phương pháp xác định kết quả kinh doanh qua tài khoản trung gian TK 911: Công thức kết chuyển doanh thu thuần, thu nhập khác và các khoản chi phí tương ứng để xác định kết quả lãi hoặc lỗ cuối kỳ sang TK 421.
• Tổng quan về 4 hình thức ghi sổ kế toán (Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Kế toán trên máy tính), trong đó nhấn mạnh quy trình hạch toán theo hình thức Nhật ký chung.

Chương II: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại KAIZEN

Chương II trình bày thực tế tổ chức bộ máy, chính sách kế toán, phân tích các chỉ tiêu tài chính và minh họa nghiệp vụ tại công ty:

• Khái quát đơn vị: Thành lập ngày 05/08/2016, do ông Nguyễn Văn An làm người đại diện pháp luật, chịu sự quản lý của Chi cục Thuế khu vực TP Hà Tĩnh – Cẩm Xuyên. Doanh nghiệp phân phối hàng hóa xây dựng qua hai kênh: bán lẻ và bán cho các đại lý, nhà thầu.
• Cơ cấu tổ chức và bộ máy kế toán: Bộ máy quản lý theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm Giám đốc, Phòng Kinh doanh (Bộ phận thị trường, Bộ phận lái xe), Phòng Kho và Phòng Kế toán. Phòng Kế toán gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán bán hàng, Kế toán kho, Kế toán thuế kiêm tiền lương và thủ quỹ.
• Chế độ kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; đơn vị tiền tệ VNĐ; niên độ tài chính từ 01/01 đến 31/12; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; ghi nhận TSCĐ theo nguyên giá và khấu hao theo phương pháp đường thẳng; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp Nhập trước – Xuất trước (FIFO); sử dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung trên phần mềm kế toán OPEN A kết hợp bảng tính Excel; lập hệ thống báo cáo mẫu B01a-DNN, B02-DNN, B03-DNN, F01-DNN.

Bảng tổng hợp tình hình lao động qua 3 năm (2020 – 2022)

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (±)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (±)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng số lao động (người)	20	22	23	+2	+10,00%	+1	+4,55%
Phân theo giới tính:
- Nam	14	15	17	+1	+7,14%	+2	+13,33%
- Nữ	6	7	6	+1	+16,67%	-1	-14,29%
Phân theo trình độ chuyên môn:
- Đại học, Cao đẳng	15	16	15	+1	+6,67%	-1	-6,25%
- Lao động phổ thông	5	6	8	+1	+20,00%	+2	+33,33%

Nhận xét số liệu lao động: Lao động tăng từ 20 người lên 23 người để đáp ứng quy mô mở rộng. Lao động nam chiếm tỷ trọng vượt trội (73,91% năm 2022) do đặc thù bốc xếp, vận tải và khảo sát công trình. Lao động có trình độ đại học, cao đẳng chiếm đa số nhưng tỷ lệ lao động phổ thông tăng mạnh vào năm 2022 ở bộ phận lái xe và kho.

Bảng biến động tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2020 – 2022 (Đơn vị tính: Đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Biến động 2021/2020 (%)	Biến động 2022/2021 (%)
A. Tài sản ngắn hạn	6.171.566.895	5.276.099.429	6.398.335.069	-14,51%	+21,27%
- Tiền và tương đương tiền	288.990.135	Dữ liệu chi tiết	Dữ liệu chi tiết	-	-
- Phải thu ngắn hạn	813.455.960	927.527.031	625.550.561	+14,02%	-32,56%
- Hàng tồn kho	5.069.120.800	Dữ liệu chi tiết	Dữ liệu chi tiết	-	-
B. Tài sản dài hạn	5.189.496.575	4.741.626.427	5.879.168.273	-8,63%	+23,99%
- Tài sản cố định	4.386.830.579	3.994.931.427	5.147.473.273	-8,93%	+28,85%
- Tài sản dài hạn khác	802.665.996	746.695.000	731.695.000	-6,97%	-2,01%
TỔNG TÀI SẢN	11.361.063.470	10.017.725.856	12.277.503.342	-11,82%	+22,56%
A. Nợ phải trả	7.257.193.916	6.784.860.240	7.777.503.342	-6,51%	+14,63%
B. Vốn chủ sở hữu	4.103.869.554	3.232.865.616	4.500.000.000	-21,22%	+39,20%
TỔNG NGUỒN VỐN	11.361.063.470	10.017.725.856	12.277.503.342	-11,82%	+22,56%

Nhận xét quy mô vốn và tài sản: Năm 2021, tổng tài sản sụt giảm 11,82% do ảnh hưởng dịch bệnh làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Sang năm 2022, tổng tài sản phục hồi tăng 22,56%, trong đó tài sản cố định tăng 28,85% do đầu tư thêm phương tiện và kho bãi. Nguồn vốn chủ sở hữu tăng lên 4,5 tỷ đồng vào năm 2022.

Bảng kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020 – 2022 (Đơn vị tính: Đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (±)	2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (±)	2022/2021 (%)
1. Doanh thu bán hàng và CCDV	15.409.487.129	14.243.846.855	20.424.386.385	-1.165.640.274	-7,56%	+6.180.539.530	+43,39%
2. Doanh thu thuần	15.409.487.129	14.243.846.855	20.424.386.385	-1.165.640.274	-7,56%	+6.180.539.530	+43,39%
3. Giá vốn hàng bán	13.821.916.410	12.892.183.954	19.079.460.973	-929.732.456	-6,73%	+6.187.277.019	+47,99%
4. Lợi nhuận gộp	1.587.570.719	1.351.662.901	1.344.925.412	-235.907.818	-14,86%	-6.737.489	-0,50%
5. Doanh thu hoạt động tài chính	242.658	196.742	243.852	-45.916	-18,92%	+47.110	+23,95%
6. Chi phí tài chính	174.720.548	169.454.195	194.720.548	-5.266.353	-3,01%	+25.266.353	+14,91%
7. Chi phí quản lý kinh doanh	700.470.583	685.696.290	747.031.583	-14.774.293	-2,11%	+61.335.293	+8,94%
8. Lợi nhuận thuần từ HĐKD	712.622.246	496.709.158	403.817.133	-215.913.088	-30,30%	-92.892.025	-18,70%
9. Thu nhập khác	81.308.273	73.188.000	19.308.273	-8.120.273	-9,99%	-53.879.727	-73,62%
10. Chi phí khác	119.512.636	118.790.000	29.512.636	-722.636	-0,60%	-89.277.364	-75,16%
11. Lợi nhuận khác	-38.204.363	-45.602.000	-10.204.363	-7.397.637	-19,36%	+35.397.637	+77,62%
12. Tổng lợi nhuận trước thuế	674.417.883	451.107.158	393.612.770	-223.310.725	-33,11%	-57.494.388	-12,75%
13. Thuế TNDN (tạm tính/nộp)	134.883.576	90.221.432	78.652.554	-44.662.144	-33,11%	-11.568.878	-12,75%
14. Lợi nhuận sau thuế TNDN	539.534.307	360.885.726	314.960.216	-178.648.581	-33,11%	-45.925.510	-12,73%

Nhận xét kết quả kinh doanh: Doanh thu năm 2022 tăng trưởng vượt bậc đạt hơn 20,424 tỷ đồng (+43,39%), tuy nhiên giá vốn tăng với tốc độ cao hơn (+47,99%) khiến lợi nhuận gộp giảm nhẹ (-0,50%). Kết hợp với sự gia tăng của chi phí tài chính (lãi vay tăng lên 194,72 triệu đồng) và chi phí quản lý kinh doanh (tăng lên 747,03 triệu đồng do tuyển thêm lao động và chi phí khấu hao), lợi nhuận sau thuế của công ty giảm đều qua các năm: từ 539,53 triệu đồng (2020) xuống 360,88 triệu đồng (2021) và còn 314,96 triệu đồng (2022).

• Hạch toán thực tế nghiệp vụ trong Quý III/2023:
  • Đối với bán lẻ: Khách hàng mua trực tiếp, nhân viên lập đơn đề nghị kế toán lên đơn hàng, xuất phiếu thu (Biểu mẫu 2.2 kèm Hóa đơn GTGT số 00000277), hạch toán ghi Nợ TK 1111 / Có TK 5111, Có TK 33311.
  • Đối với bán đại lý: Tiếp nhận đơn, kiểm tra tồn kho, lập phiếu xuất kho (như Phiếu xuất kho số 00361), xuất hóa đơn (Hóa đơn GTGT số 00000293), hạch toán công nợ Nợ TK 131 / Có TK 5111, Có TK 33311. Đồng thời phản ánh giá vốn Nợ TK 632 / Có TK 156.
  • Chi phí quản lý kinh doanh: Hạch toán chi phí xăng dầu xe tải phục vụ bán hàng (Hóa đơn GTGT mua xăng dầu), chi phí tiền lương và trích nộp bảo hiểm (Bảng lương và Bảng chấm công Phòng Kinh doanh tháng 09/2023), ghi Nợ TK 6421, Nợ TK 6422 / Có TK 111, TK 334, TK 338.
  • Cuối kỳ: Kết chuyển đồng thời qua các chứng từ kế toán số 031, 032, 035, 036 vào Sổ cái TK 911 để xác định kết quả kinh doanh.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại KAIZEN

Tác giả tiến hành đánh giá thực trạng và đề xuất phương hướng hoàn thiện:

• Đánh giá ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, vận dụng linh hoạt Thông tư 133/2016/TT-BTC, quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng rõ ràng giữa thủ kho - kế toán - thủ quỹ, việc ứng dụng phần mềm OPEN A hỗ trợ trích xuất báo cáo kịp thời.
• Đánh giá hạn chế:
  • Việc phân công nhân sự kế toán còn kiêm nhiệm quá nhiều vị trí (kế toán tiền lương kiêm thủ quỹ và kế toán thuế), tiềm ẩn rủi ro trong kiểm soát nội bộ.
  • Quá trình kiểm kê kho định kỳ cuối tháng giữa bộ phận kho và kế toán đôi khi chưa đồng bộ về thời gian, dẫn đến việc xử lý chênh lệch số liệu thực tế và sổ sách còn chậm.
  • Chi phí quản lý kinh doanh chưa được bóc tách và phân tích chuyên sâu theo từng nhóm mặt hàng hoặc từng đối tượng khách hàng lớn để kiểm soát tỷ suất lợi nhuận.
• Các nhóm giải pháp hoàn thiện được đề xuất:
  • Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán: Bố trí tách bạch chức danh thủ quỹ độc lập với kế toán tiền lương nhằm đảm bảo tính khách quan trong thu - chi tiền mặt; đào tạo nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán cho đội ngũ nhân viên.
  • Nâng cao hiệu quả quản trị doanh thu và công nợ: Kiểm soát chặt chẽ quy trình phê duyệt đơn hàng bán chịu cho các đại lý; phân loại tuổi nợ của khách hàng để đôn đốc thu hồi vốn kịp thời, tránh ứ đọng công nợ ngắn hạn (năm 2021 công nợ phải thu từng lên tới hơn 927 triệu đồng).
  • Kiểm soát chi phí và giá vốn: Hoàn thiện phương pháp theo dõi chi tiết thẻ kho, đẩy mạnh tốc độ đối chiếu thực tế; quản lý chặt chẽ định mức chi phí vận chuyển, xăng dầu xe tải và chi phí bán hàng; thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đúng quy định đối với các mặt hàng vật liệu xây dựng có biến động giá lớn trên thị trường.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh chi tiết thực trạng tài chính và quy trình hạch toán kế toán tại Công ty TNHH Thương mại KAIZEN thông qua số liệu cụ thể:

• Phản ánh trung thực tình hình tăng trưởng quy mô tài sản từ 11,361 tỷ đồng (năm 2020) lên 12,277 tỷ đồng (năm 2022); sự phục hồi mạnh mẽ về doanh thu bán hàng năm 2022 đạt 20,424 tỷ đồng (tăng 43,39% so với năm 2021). Đồng thời chỉ ra nguyên nhân lợi nhuận sau thuế giảm từ 539,53 triệu đồng xuống 314,96 triệu đồng do tỷ lệ tăng giá vốn (47,99%) vượt tỷ lệ tăng doanh thu và các chi phí đầu tư trang thiết bị mở rộng mạng lưới phân phối.
• Hệ thống hóa đầy đủ quy trình kế toán từ khâu tiếp nhận chứng từ gốc (hóa đơn số 00000277, 00000293, phiếu xuất kho số 00361, hóa đơn xăng dầu, bảng lương tháng 09/2023) đến sổ Nhật ký chung, sổ cái các tài khoản doanh thu (TK 511), chi phí (TK 632, TK 642) và sổ tổng hợp xác định kết quả kinh doanh (TK 911).
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận chỉ ra khoảng cách giữa quy định lý thuyết của Thông tư 133/2016/TT-BTC và thực tế vận hành tại một doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng quy mô vừa và nhỏ; đề xuất các giải pháp khả thi về kiểm soát chi phí bán hàng, phân tách nhân sự kiêm nhiệm và siết chặt đối chiếu công nợ phù hợp với điều kiện thực tế của công ty KAIZEN.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Như tác giả đã nêu trong lời cảm ơn và phần đặt vấn đề, do sinh viên chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn nên quá trình thu thập và phân tích dữ liệu còn gặp khó khăn, chưa đạt được tiến độ tối đa như dự kiến. Về phạm vi nghiên cứu, đề tài chỉ giới hạn khảo sát chuỗi số liệu tài chính 3 năm (2020 – 2022) và trích xuất chứng từ minh họa trong Quý III/2023 tại một công ty thương mại cụ thể tại Hà Tĩnh, chưa đối chiếu chéo với các doanh nghiệp cùng ngành trên địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát giai đoạn sau năm 2022 để đánh giá hiệu quả phục hồi toàn diện của doanh nghiệp; phân tích sâu hơn về quản trị dòng tiền, rủi ro tín dụng thương mại từ các nhà thầu xây dựng và đánh giá việc nâng cấp toàn diện hệ thống phần mềm ERP thay thế cho việc sử dụng kết hợp giữa OPEN A và Excel.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp, Tài chính – Ngân hàng: Cung cấp nguồn tư liệu thực tế về phương pháp trình bày khóa luận tốt nghiệp theo cấu trúc chuẩn của khối ngành kinh tế; minh họa chi tiết cách lập sơ đồ chữ T, quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng và phương pháp định khoản kết chuyển cuối kỳ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Cán bộ kế toán và nhà quản lý doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ: Cung cấp mô hình tham khảo về việc tổ chức bộ máy kế toán 4 người, cách kết hợp phần mềm OPEN A với Excel trong hạch toán bán lẻ và bán đại lý, cũng như các bài học thực tiễn trong việc kiểm soát tốc độ tăng của giá vốn và chi phí quản lý kinh doanh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Thương mại KAIZEN kinh doanh mặt hàng gì và theo những phương thức bán hàng nào?

Công ty hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vật liệu và thiết bị lắp đặt trong xây dựng, với các mặt hàng chủ yếu gồm: sơn NERO, gạch men và ngói lợp Vilacega, thiết bị vệ sinh, bình nóng lạnh, đinh, ốc, gương. Công ty thực hiện tiêu thụ qua hai phương thức chính: bán lẻ trực tiếp tại kho/cửa hàng cho khách hàng cá nhân và phân phối theo đơn đặt hàng cho các đại lý, nhà thầu xây dựng.

2. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán và hệ thống phần mềm nào?

Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, xác định giá trị hàng xuất kho theo phương pháp Nhập trước – Xuất trước (FIFO) và ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung. Về công nghệ, công ty sử dụng phần mềm kế toán OPEN A kết hợp bảng tính Excel để thực hiện công tác hạch toán và tổng hợp báo cáo tài chính.

3. Diễn biến doanh thu và lợi nhuận của công ty trong giai đoạn 2020 – 2022 ra sao?

Doanh thu thuần năm 2020 đạt 15,409 tỷ đồng, sang năm 2021 giảm 7,56% xuống 14,243 tỷ đồng do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, sau đó phục hồi mạnh mẽ trong năm 2022 đạt 20,424 tỷ đồng (tăng 43,39%). Tuy nhiên, do giá vốn hàng bán năm 2022 tăng cao (đạt 19,079 tỷ đồng, tăng 47,99%) cùng sự gia tăng của chi phí tài chính và chi phí quản lý kinh doanh, lợi nhuận sau thuế của công ty giảm liên tục: từ 539,53 triệu đồng (2020) xuống 360,88 triệu đồng (2021) và còn 314,96 triệu đồng (2022).

4. Cơ cấu bộ máy kế toán của công ty có điểm đặc thù gì cần hoàn thiện?

Bộ máy kế toán của công ty gồm 4 người: 1 Kế toán trưởng, 1 Kế toán bán hàng, 1 Kế toán kho và 1 Kế toán phụ trách mảng thuế kiêm tính lương kiêm thủ quỹ. Tác giả đã chỉ ra sự kiêm nhiệm giữa kế toán tiền lương và thủ quỹ là điểm hạn chế trong kiểm soát nội bộ, cần bố trí tách bạch chức danh thủ quỹ để đảm bảo tính an toàn và minh bạch trong thu chi tiền mặt.

5. Khóa luận sử dụng dữ liệu thực tế tại thời điểm nào để minh họa cho quy trình hạch toán?

Bên cạnh chuỗi số liệu tài chính tổng hợp từ báo cáo tài chính giai đoạn 3 năm 2020 – 2022, tác giả sử dụng toàn bộ hồ sơ chứng từ kế toán thực tế (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu thu, bảng lương, chứng từ kết chuyển...) phát sinh trong Quý III năm 2023 để minh họa chi tiết cho từng bước định khoản doanh thu, giá vốn, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Kim Oanh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán tại Công ty TNHH Thương mại KAIZEN qua chuỗi dữ liệu 2020 – 2022 và chứng từ Quý III/2023. Công trình làm rõ được bức tranh tài chính với sự tăng trưởng mạnh mẽ về doanh thu năm 2022 nhưng lợi nhuận sau thuế lại sụt giảm do áp lực gia tăng giá vốn và chi phí mở rộng quy mô. Các nhận định về hạn chế kiêm nhiệm nhân sự và nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý chi phí, công nợ được đề xuất bám sát thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty. Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TN HH thương mại KAIZEN. Chương 3: Đánh giá thực trạng và đề ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty. Phần 3: Kết luận và kiến nghị.

4 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU. CHƯƠ G I: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DOA H THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐN H KI H DOA H TẠI CÁC DOA H GHIỆP 1.1 Tổng quan về doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh 1.1 Khái quát về doanh thu a) Khái niệm. Theo điều 56 của Thông tư 133/2016/TT-BTC định nghĩa rằng: “doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”.

Theo ChuNn mực kế toán số 14 – Doanh thu và thu nhập khác ( ban hành và công bố theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính) được định nghĩa như sau: “doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Theo chuNn mực quốc tế số 18 (IAS 18) định nghĩa: “doanh thu là dòng tiền đầu vào mà doanh nghiệp thu được trong quá trình hoạt động (dòng tiền dẫn đến sự gia tăng vốn chủ sở hữu hoặc ảnh hưởng đến sự đóng góp của vốn chủ sở hữu)”. =>Từ các khái niệm đã được trích dẫn theo những quy định như trên thì chúng ta có thể tổng quát được rằng: Doanh thu là một phần lợi ích thu được khi thực hiện các hoạt động tài chính, cung cấp dịch vụ sản phNm, các hoạt động khác của doanh nghiệp,…được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh giao dịch, theo giá trị hợp lý của các khoản quyền được nhận, không phân biệt đã thu tiền hay chưa thu tiền và làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. b) Điều kiện ghi nhận doanh thu.

Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, Điều 57, Khoản 1.2a: “Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau”: 5 Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phNm, hàng hóa cho người mua; Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phNm, hàng hóa, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phNm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác); Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, Điều 57, Khoản 1.2b: “Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn bốn điều kiện sau”: Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp; Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo; Xác định đuợc chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó.

c) Các khoản giảm trừ doanh thu Gắn liền với doanh thu bán hàng thì có các khoản giảm trừ doanh thu là chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán, cụ thể như sau: Chiết khấu thương mại: Dùng để phản ánh khoản chiết khấu thương mại mà DN đã giảm trừ hoặc đã thanh toán cho người mua hàng do việc người mua hàng đã mua hàng (sản phNm, hàng hóa), dịch vụ với khối lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế mua bán hoặc các cam kết mua, bán hàng. 6 Hàng bán bị trả lại: Dùng để phản ánh trị giá của số hàng, thành phNm, dịch vụ đã tiêu thụ, bị khách hàng trả lại do không đúng quy cách phNm chất hoặc do vi phạm hợp đồng kinh tế. Giảm giá hàng bán: Dùng để phản ánh khoản giảm giá cho khách hàng với giá bán thỏa thuận. d) Phân loại doanh thu.

Theo thông tư 133/2016/QĐ-BTC doanh thu được chia thành 3 loại như sau: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Doanh thu hoạt động tài chính - Thu nhập khác 1.2 Khái quát về chi phí Một số khái niệm về chi phí. “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa. N goài ra, tài khoản này còn dùng để phản ánh các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: Chi phí khấu hao; chi phí sửa chữa; chi phí cho thuê BĐSĐT theo phương thức cho thuê hoạt động; chi phí nhượng bán, thanh lý BĐSĐT,…” (Theo Điều 62 Thông tư 133/2016/TT – BTC) Phương pháp xác định giá vốn hàng bán: Theo ChuNn mực 02 – Hàng tồn kho, có 4 phương pháp tính giá hàng hóa xuất kho, nhưng theo Thông tư 133/2016/TT-BTC về hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp thì chỉ còn ba phương pháp tính giá hàng xuất kho sau đây: - Phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO): “Theo phương pháp này kế toán 7 giả định lượng hàng nhập trước sẽ được xuất trước. Xuất hết số nhập trước mới đến số nhập sau.

Giá thực tế của hàng nhập trước sẽ được dùng là giá để tính giá thực tế hàng xuất trước. N hư vậy, giá trị hàng tồn cuối kỳ sẽ là giá thực tế của số hàng nhập kho thuộc lần cuối cùng hoặc gần cuối kỳ”. - Phương pháp đánh giá bình quân gia quyền: “Theo phương pháp bình quân gia quyền, giá trị của từng loại hàng tồn kho được tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trong kỳ. Giá trị trung bình có thể được tính theo từng kỳ hoặc sau từng lô hàng nhập về và phải thuộc vào điều kiện của mỗi doanh nghiệp”.

- Phương pháp thực tế đích danh: “Áp dụng dựa trên giá trị thực tế của tổng thể hàng hóa mua vào, tổng thể sản phNm sản xuất ra nên chỉ áp dụng được cho các doanh nghiệp mà có ít mặt hàng hoặc các mặt hàng nhận diện được”. “Chi phí là tổng các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản vốn góp của cổ đông hoặc chủ sở hữu. “ Chi phí hoạt động tài chính là các khoản chi phí phục vụ cho hoạt động tài chính của doanh nghiệp bao gồm: Chi phí lãi tiền vay, lãi mua hàng trả chậm, lãi thuê tài sản thuê tài chính; Chiết khấu thanh toán cho người mua; Các khoản lỗ do thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư; chi phí giao dịch bán chứng khoán; Lỗ tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ; Lỗ tỷ giá hối đoái do đánh giá lại cuối kỳ các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ; Lỗ bán ngoại tệ; Số trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác; Các khoản chi phí của hoạt động đầu tư tài chính khác; Các khoản chi phí tài chính khác”. (Theo Điều 63 Thông tư 133/2016/TT – BTC) “Chi phí quản lý kinh doanh bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp: “Chi phí bán hàng bao gồm các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phNm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ, bao gồm các chi phí chào hàng, giới thiệu sản phNm, quảng cáo sản phNm, hoa hồng bán hàng, chi phí bảo hành sản phNm, hàng hóa (trừ hoạt động xây lắp), chi phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển, lương nhân viên bộ phận bán 8 hàng (tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp,.), bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động của nhân viên bán hàng; chi phí vật liệu, công cụ lao động, khấu hao tài sản cố định dùng cho bộ phận bán hàng; dịch vụ mua ngoài (điện, nước, điện thoại, fax,.); chi phí bằng tiền khác.” “Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp bao gồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp (tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp,.); bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp; chi phí vật liệu văn phòng, công cụ lao động, khấu hao tài sản cố định dùng cho quản lý doanh nghiệp; tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch vụ mua ngoài (điện, nước, điện thoại, fax, bảo hiểm tài sản, cháy nổ.); chi phí bằng tiền khác (tiếp khách, hội nghị khách hàng.” (Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, Điều 64, khoản 1, mục 1.1) “Chi phí khác là những khoản chi phí phát sinh do các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của doanh nghiệp.

Chi phí khác của doanh nghiệp có thể gồm: Chi phí thanh lý, nhượng bán tài sản cố định (gồm cả chi phí đấu thầu hoạt động thanh lý).