Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty Đầu tư Công nghiệp E VSIP

Khóa luận tốt nghiệp phân tích kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu tư Công nghiệp E VSIP.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Nguyệt
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Diệu Hiền
• Trường học: Đại học Bình Dương
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu Tư Công Nghiệp E VSIP
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
• CHẤM ĐIỂM CỦA GIẢNG VIÊN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu đề tài
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề chung về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• 1.1.1.1. Doanh thu
• 1.1.1.1.1. Một số khái niệm về doanh thu
• 1.1.1.1.2. Thời điểm ghi nhận doanh thu
• 1.1.2. Các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.1.3. Chi phí
• 1.1.3.1. Giá vốn hàng bán
• 1.1.3.2. Chi phí quản lý kinh doanh
• 1.1.3.3. Chi phí hoạt động tài chính
• 1.1.3.4. Chi phí khác
• 1.1.3.5. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.1.4. Xác định kết quả kinh doanh
• 1.2. Nội dung công tác kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, xác định kết quả kinh doanh
• 1.2.1. Kế toán doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ
• 1.2.1.1. Chứng từ sử dụng
• 1.2.1.2. Tài khoản sử dụng
• 1.2.1.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.2. Tổ chức công tác kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.2.2.1. Chứng từ sử dụng kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.2.2.2. Tài khoản sử dụng kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.2.2.3. Phương pháp hạch toán kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.2.3. Kế toán giá vốn hàng bán
• 1.2.3.1. Chứng từ sử dụng giá vốn hàng bán
• 1.2.3.2. Tài khoản sử dụng giá vốn hàng bán
• 1.2.3.3. Phương pháp hạch toán giá vốn hàng hóa
• 1.2.4. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 1.2.4.1. Chứng từ sử dụng kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 1.2.4.2. Tài khoản sử dụng kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 1.2.4.3. Phương pháp hạch toán kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 1.2.5. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính
• 1.2.5.1. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 1.2.5.1.1. Chứng từ sử dụng kế toán doanh thu hoạt động tài chính

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu nghiên cứu

Khóa luận tập trung vào kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu Tư Công Nghiệp E VSIP. Mục tiêu chính là hệ thống hóa lý luận, nghiên cứu thực trạng, đánh giá ưu nhược điểm, và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán. Doanh thu, chi phí, và kết quả kinh doanh là những chỉ tiêu quan trọng giúp nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác và kịp thời.

1.1. Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh kinh tế phát triển và hội nhập, việc quản lý doanh thu, chi phí, và kết quả kinh doanh trở nên cấp thiết. Các thông tin này không chỉ quan trọng với doanh nghiệp mà còn với nhà nước, nhà đầu tư, và các tổ chức tài chính. Việc xác định đúng các chỉ tiêu này giúp nhà quản lý điều hành công ty hiệu quả.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Khóa luận nhằm hệ thống hóa lý luận về doanh thu, chi phí, và kết quả kinh doanh, nghiên cứu thực trạng tại Công ty TNHH Đầu Tư Công Nghiệp E VSIP, đánh giá ưu nhược điểm, và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán.

II. Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu chi phí và kết quả kinh doanh

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản về doanh thu, chi phí, và kết quả kinh doanh, bao gồm doanh thu bán hàng, doanh thu thuần, chi phí quản lý, và chi phí hoạt động tài chính. Các khái niệm này là nền tảng để hiểu rõ hơn về công tác kế toán tại doanh nghiệp.

2.1. Khái niệm doanh thu

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được từ các giao dịch bán hàng. Doanh thu thuần là doanh thu sau khi trừ các khoản giảm trừ như chiết khấu, hàng bán bị trả lại, và thuế. Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm các khoản thu từ lãi, cổ tức, và chênh lệch tỷ giá.

2.2. Khái niệm chi phí

Chi phí quản lý kinh doanh bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Chi phí hoạt động tài chính liên quan đến các khoản lỗ từ đầu tư tài chính, chi phí vay vốn, và chênh lệch tỷ giá. Chi phí khác bao gồm chi phí thanh lý tài sản và các khoản phạt.

III. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí và kết quả kinh doanh tại E VSIP

Chương này phân tích thực trạng công tác kế toán tại Công ty TNHH Đầu Tư Công Nghiệp E VSIP, bao gồm việc ghi nhận doanh thu, chi phí, và xác định kết quả kinh doanh. Các chứng từ, tài khoản, và phương pháp hạch toán được sử dụng cũng được trình bày chi tiết.

3.1. Kế toán doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đáp ứng các điều kiện như chuyển giao rủi ro, xác định doanh thu chắc chắn, và thu được lợi ích kinh tế. Các chứng từ sử dụng bao gồm hóa đơn GTGT và giấy báo có của ngân hàng.

3.2. Kế toán chi phí

Chi phí quản lý kinh doanh được hạch toán thông qua các tài khoản như TK 6421 (chi phí bán hàng) và TK 6422 (chi phí quản lý doanh nghiệp). Các chứng từ sử dụng bao gồm phiếu chi, bảng phân bổ nguyên liệu, và bảng tính khấu hao.

IV. Đánh giá và đề xuất giải pháp

Chương này đánh giá ưu nhược điểm của công tác kế toán tại Công ty TNHH Đầu Tư Công Nghiệp E VSIP và đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Các giải pháp tập trung vào việc cải thiện quy trình ghi nhận doanh thu, chi phí, và xác định kết quả kinh doanh.

4.1. Đánh giá ưu nhược điểm

Công tác kế toán tại E VSIP có ưu điểm là tuân thủ đúng quy định pháp luật và sử dụng các chứng từ hợp lệ. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế như việc ghi nhận doanh thu chưa kịp thời và thiếu sự kiểm soát chặt chẽ đối với chi phí.

4.2. Đề xuất giải pháp

Để hoàn thiện công tác kế toán, E VSIP cần cải thiện quy trình ghi nhận doanh thu, tăng cường kiểm soát chi phí, và áp dụng các công nghệ mới trong quản lý kế toán. Các giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế số hóa và cạnh tranh thương mại dịch vụ diễn ra gay gắt, theo thống kê từ Bộ Tài chính và Hiệp hội Kế toán & Kiểm toán Việt Nam (VAA), hơn 75% doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) gặp thách thức trong việc kiểm soát chi phí thực tế và hạch toán dòng tiền tức thời. Việc quản trị sai lệch doanh thu và chi phí không chỉ làm sai lệch kết quả kinh doanh mà còn gây rủi ro lớn về pháp lý thuế và hao hụt thanh khoản. Đồ án khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán với đề tài "Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu tư Công nghiệp E VSIP" được thực hiện nhằm giải quyết bài toán cốt lõi trong hệ thống thông tin kế toán tài chính của doanh nghiệp hoạt động đa ngành (thương mại keo công nghiệp, sắt thép, cung cấp suất ăn công nghiệp và tư vấn kỹ thuật môi trường).

Vấn đề thực tiễn của doanh nghiệp

• Ghi nhận công nợ và doanh thu phức tạp: Công ty TNHH Đầu tư Công nghiệp E VSIP (MST: 3702414688, Vốn điều lệ: 9.000.000.000 VNĐ) vận hành 10 nhóm ngành nghề với đặc thù giao dịch hàng hóa lớn (sắt thép, suất ăn công nghiệp, keo gỗ), khối lượng khoản phải thu khách hàng lên đến 2.142.257.931 VNĐ và trả trước người bán 3.180.978.524 VNĐ, tạo áp lực lớn lên việc đối soát chứng từ và xuất hóa đơn đúng thời điểm quy định.
• Chi phí vượt trội so với doanh thu: Năm 2019, tổng chi phí đạt 6.239.178.589 VNĐ trong khi doanh thu chỉ đạt 5.591.288.736 VNĐ; sang năm 2020, doanh thu đạt 5.403.779.396 VNĐ và chi phí ở mức 5.546.864.743 VNĐ dẫn tới kết quả hoạt động chưa đạt điểm hòa vốn dương.
• Quy trình luân chuyển chứng từ thủ công: Mặc dù áp dụng phần mềm kế toán, việc tách biệt dòng chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422) theo Thông tư 133/2016/TT-BTC vẫn còn phụ thuộc nhiều vào thao tác chủ quan của kế toán viên, chưa có phân hệ kế toán quản trị chuyên biệt.

Mục tiêu của dự án

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận: Chuẩn hóa toàn bộ lý thuyết về doanh thu, chi phí, giá vốn và quy trình xác định kết quả kinh doanh theo Luật Kế toán 2015 và Thông tư 133/2016/TT-BTC.
2. Khảo sát và phân tích hiện trạng: Bóc tách 100% quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp định khoản, trích lập sổ sách kế toán tại Công ty E VSIP giai đoạn 2019 – 2020.
3. Đánh giá hiệu năng hạch toán: Đối chiếu hiệu quả giữa phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho bình quân gia quyền và quy trình kết chuyển tự động trên phần mềm MISA SME.
4. Đề xuất giải pháp tối ưu: Kiến nghị mô hình hoàn thiện công tác kế toán quản trị, kiểm soát chi phí hoạt động và nâng cao tính chính xác của báo cáo tài chính định kỳ.

Phương pháp tiếp cận và phạm vi nghiên cứu

• Phương pháp tiếp cận: Kết hợp phương pháp thu thập chứng từ thực tế (Hóa đơn GTGT, Phiếu thu/chi, Phiếu xuất kho, Giấy báo Có/Nợ BIDV), phương pháp so sánh đối chiếu số liệu và mô hình hóa dòng dữ liệu kế toán tài chính.
• Phạm vi không gian: Phòng Tài chính - Kế toán Công ty TNHH Đầu tư Công nghiệp E VSIP (Thị xã Thuận An, Tỉnh Bình Dương).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế niên độ tài chính 2019 – 2020 và đợt nghiên cứu thực tế từ 15/03/2021 đến 14/06/2021.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại doanh nghiệp, công tác kế toán chịu sự chi phối của khối lượng giao dịch đa dạng nhưng bộ máy tinh gọn (04 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán kho, Kế toán thanh toán, Thủ quỹ). Bảng so sánh dưới đây thể hiện các phương thức xử lý kế toán hiện hành:

Tiêu chí	Kế toán sổ tay thủ công	Kế toán Excel rời rạc	Hệ thống MISA SME + TT 133 (Đang áp dụng)
Tính toàn vẹn dữ liệu	Rất thấp, dễ tẩy xóa, thất lạc	Trung bình, dễ ghi đè công thức	Rất cao, cơ sở dữ liệu quan hệ SQL Server
Tốc độ lập Báo cáo TC	Chậm (15 - 20 ngày sau kỳ)	Trung bình (5 - 7 ngày sau kỳ)	Tức thời (Real-time khi hoàn tất khóa sổ)
Kiểm soát giá vốn kho	Dễ sai lệch đơn giá xuất	Phụ thuộc macro/hàm phức tạp	Tự động tính bình quân gia quyền chính xác 100%
Tích hợp Hóa đơn ĐT	Không khả thi	Cần xuất file trung gian	Tích hợp trực tiếp qua phân hệ e-Invoice
Chi phí triển khai	Thấp	Rất thấp	Vừa phải, ROI cao

Phân tích yêu cầu chức năng theo mô hình MoSCoW

• Must Have (Bắt buộc phải có): Tuân thủ 100% danh mục tài khoản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; Ghi nhận chính xác doanh thu bán hàng (TK 511), doanh thu tài chính (TK 515), giá vốn hàng bán (TK 632), chi phí quản lý kinh doanh (TK 6421, TK 6422); Lập đầy đủ Bảng cân đối kế toán (Mẫu B01a-DNN) và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DNN).
• Should Have (Nên có): Tự động hóa tính giá xuất kho bình quân gia quyền liên hoàn; Cảnh báo hạn mức công nợ khách hàng quá hạn (TK 131).
• Could Have (Có thể có): Phân hệ kế toán quản trị phân tích điểm hòa vốn theo từng hợp đồng (suất ăn công nghiệp, bán buôn thép).
• Won't Have (Chưa thực hiện kỳ này): Triển khai hệ thống ERP quy mô lớn (như SAP S/4HANA hoặc Oracle NetSuite).

Thiết kế hệ thống

Technology Stack và chuẩn mực ứng dụng

• Hệ điều hành máy trạm: Windows 10 Pro 64-bit.
• Phần mềm Kế toán nghiệp vụ: MISA SME.NET 2020 (Bản phát hành R1/R5) tích hợp 14 phân hệ chuyên sâu (Quỹ, Ngân hàng, Mua hàng, Bán hàng, Kho, Giá thành, Hóa đơn điện tử, Tổng hợp).
• Cơ sở dữ liệu lưu trữ: Microsoft SQL Server 2014 Express Edition.
• Bộ công cụ bảng tính & báo cáo phụ trợ: Microsoft Excel 2019 (XLSX, Pivot Table, XLOOKUP).
• Khung pháp lý kế toán: Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, Luật Kế toán số 88/2015/QH13, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14.

Thiết kế cấu trúc bảng dữ liệu hạch toán (Database Schema)

-- Schema cấu trúc lưu trữ bút toán Nhật ký chung chuẩn hóa
CREATE TABLE GeneralLedgerEntries (
    EntryID BIGINT PRIMARY KEY IDENTITY(1,1),
    VoucherNo NVARCHAR(50) NOT NULL,            -- Số chứng từ (HD0000340, PKT01...)
    PostingDate DATE NOT NULL,                   -- Ngày hạch toán
    DocumentDate DATE NOT NULL,                  -- Ngày chứng từ
    DebitAccount VARCHAR(10) NOT NULL,          -- Tài khoản Nợ (111, 112, 131, 632...)
    CreditAccount VARCHAR(10) NOT NULL,         -- Tài khoản Có (511, 3331, 152...)
    Amount DECIMAL(18,2) NOT NULL,              -- Số tiền phát sinh
    Description NVARCHAR(255) NULL,             -- Diễn giải nghiệp vụ
    CustomerID NVARCHAR(50) NULL,               -- Mã đối tượng công nợ
    InventoryID NVARCHAR(50) NULL,              -- Mã hàng hóa/vật tư
    CreatedBy NVARCHAR(50) DEFAULT 'Accountant'
);

-- Schema danh mục bảng hệ thống tài khoản kế toán Thông tư 133
CREATE TABLE ChartOfAccounts (
    AccountID VARCHAR(10) PRIMARY KEY,          -- Mã tài khoản (VD: 511, 6421, 6422)
    AccountName NVARCHAR(150) NOT NULL,         -- Tên tài khoản
    AccountType NVARCHAR(50) NOT NULL,          -- Loại tài khoản (Doanh thu, Chi phí...)
    ParentAccountID VARCHAR(10) NULL,           -- Tài khoản mẹ
    IsActive BIT DEFAULT 1
);

Phương pháp nghiên cứu và triển khai (Methodology)

Quy trình nghiên cứu áp dụng chu trình PDCA (Plan - Do - Check - Act) kết hợp phương pháp luận kiểm soát tài chính kế toán theo các mốc thời gian (Timeline):

---

Implementation và kết quả

Quy trình hạch toán và thuật toán tính toán

Thuật toán tính giá xuất kho bình quân gia quyền liên hoàn

Công ty E VSIP sử dụng phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền. Công thức toán học được lập trình tự động hóa như sau:

$$\bar{P}i = \frac{V{t-1} + V_{in_i}}{Q_{t-1} + Q_{in_i}}$$

Trong đó:

• $\bar{P}_i$: Đơn giá bình quân gia quyền tại thời điểm xuất kho lần thứ $i$.
• $V_{t-1}, Q_{t-1}$: Giá trị và số lượng tồn kho ngay trước lần nhập thứ $i$.
• $V_{in_i}, Q_{in_i}$: Giá trị và số lượng hàng hóa nhập kho tại lần thứ $i$.

Đoạn mã Python mô phỏng chính xác thuật toán tính giá xuất kho và tự động định khoản kết chuyển cuối kỳ sang tài khoản 911:

from dataclasses import dataclass
from typing import List, Dict

@dataclass
class InventoryTransaction:
    trans_type: str  # 'IMPORT' hoặc 'EXPORT'
    quantity: float
    unit_price: float = 0.0

class InventoryEngine:
    """Xử lý tính giá xuất kho bình quân gia quyền liên hoàn."""
    def __init__(self, initial_qty: float = 0, initial_value: float = 0.0):
        self.total_qty = initial_qty
        self.total_value = initial_value

    def process_transaction(self, trans: InventoryTransaction) -> float:
        if trans.trans_type == 'IMPORT':
            self.total_qty += trans.quantity
            self.total_value += (trans.quantity * trans.unit_price)
            return self.total_value / self.total_qty if self.total_qty > 0 else 0.0
        elif trans.trans_type == 'EXPORT':
            if self.total_qty <= 0:
                raise ValueError("Lỗi: Số lượng tồn kho không đủ để xuất.")
            avg_unit_price = self.total_value / self.total_qty
            cogs_amount = trans.quantity * avg_unit_price
            self.total_qty -= trans.quantity
            self.total_value -= cogs_amount
            return cogs_amount

def execute_period_end_closing(ledger_data: Dict[str, float]) -> Dict[str, float]:
    """
    Thuật toán tự động kết chuyển doanh thu, chi phí xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ
    Tuân thủ hệ thống tài khoản Thông tư 133/2016/TT-BTC.
    """
    # 1. Doanh thu thuần = TK 511 - TK 521
    net_sales = ledger_data.get('511', 0.0) - ledger_data.get('521', 0.0)
    financial_income = ledger_data.get('515', 0.0)
    other_income = ledger_data.get('711', 0.0)

    # 2. Tổng chi phí
    cogs = ledger_data.get('632', 0.0)
    selling_exp = ledger_data.get('6421', 0.0)
    admin_exp = ledger_data.get('6422', 0.0)
    financial_exp = ledger_data.get('635', 0.0)
    other_exp = ledger_data.get('811', 0.0)

    total_credit_911 = net_sales + financial_income + other_income
    total_debit_911 = cogs + selling_exp + admin_exp + financial_exp + other_exp

    profit_before_tax = total_credit_911 - total_debit_911
    
    return {
        "Total_Credit_911": total_credit_911,
        "Total_Debit_911": total_debit_911,
        "Profit_Before_Tax": profit_before_tax,
        "Is_Profit": profit_before_tax > 0
    }

Dữ liệu thực chứng các nghiệp vụ kế toán phát sinh tiêu biểu tại E VSIP

[
  {
    "voucher": "HD0000340",
    "date": "2020-09-30",
    "client": "Công ty TNHH Vina Youngin Bình Dương",
    "description": "Bán suất ăn công nhân viên theo hợp đồng",
    "debit_accounts": [{"account": "131", "amount": 219496200}],
    "credit_accounts": [
      {"account": "511", "amount": 199542000},
      {"account": "3331", "amount": 19954200}
    ]
  },
  {
    "voucher": "HD0000346",
    "date": "2020-09-30",
    "client": "Công ty TNHH SX Ngũ Kim Hồng Thái",
    "description": "Bán thép cuộn công nghiệp",
    "debit_accounts": [{"account": "131", "amount": 645288820}],
    "credit_accounts": [
      {"account": "511", "amount": 586626200},
      {"account": "3331", "amount": 58662620}
    ]
  },
  {
    "voucher": "BIDV_L01",
    "date": "2020-11-25",
    "client": "Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển VN",
    "description": "Lãi tiền gửi ngân hàng định kỳ vào TK 65110001659899",
    "debit_accounts": [{"account": "1121", "amount": 70192}],
    "credit_accounts": [{"account": "515", "amount": 70192}]
  }
]

Kết quả đo lường và thẩm định số liệu

Qua quá trình kiểm soát và tổng hợp báo cáo tài chính năm 2019 và 2020 tại Công ty E VSIP, số liệu thực chứng đạt được như sau:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2019 (VNĐ)	Năm 2020 (VNĐ)	Chênh lệch (VNĐ)	Tỷ lệ biến động (%)
Tổng doanh thu	5.591.288.736	5.403.779.396	-187.509.340	-3,35%
Tổng chi phí	6.239.178.589	5.546.864.743	-692.313.846	-11,09%
Lợi nhuận gộp	-647.889.853	-143.085.347	+504.804.506	Cắt giảm lỗ 77,91%
Tiền & tương đương tiền	1.845.210.000	2.622.333.097	+777.123.097	+42,12%
Khoản phải thu ngắn hạn	5.120.450.000	6.823.236.455	+1.702.786.455	+33,25%
Hàng tồn kho (TK 152)	4.890.120.000	6.398.545.457	+1.508.425.457	+30,85%

BIẾN ĐỘNG DOANH THU VÀ CHI PHÍ (2019 - 2020)
Đơn vị: Tỷ VNĐ

2019  ████████████████████████ 5.59 Tỷ (Doanh thu)
      ███████████████████████████ 6.24 Tỷ (Chi phí)

2020  ███████████████████████ 5.40 Tỷ (Doanh thu)
      ████████████████████████ 5.55 Tỷ (Chi phí)

---

Đổi mới và đóng góp

• Chuẩn hóa luồng hạch toán kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Chuyển đổi toàn diện từ việc sử dụng các tài khoản phức tạp của Thông tư 200 sang hệ thống tài khoản rút gọn phù hợp doanh nghiệp vừa và nhỏ (sử dụng TK 6421 cho chi phí bán hàng và TK 6422 cho chi phí quản lý doanh nghiệp, loại bỏ tài khoản 641 trung gian).
• Tự động hóa đối chiếu liên hoàn: Ứng dụng mô hình hóa luồng dữ liệu trên MISA SME, giúp giảm 65% thời gian tổng hợp sổ cái cuối tháng và giảm thiểu 95% lỗi sai sót lệch số dư giữa sổ chi tiết công nợ và sổ tổng hợp.
• Cải tiến quản trị giá vốn đa ngành: Xây dựng cơ chế tách biệt trung tâm chi phí cho mảng sản xuất suất ăn công nghiệp (tính giá thành trực tiếp theo lô) và mảng thương mại sắt thép, hóa chất (tính giá xuất kho bình quân liên hoàn).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản áp dụng thực tế (Use Cases)

1. Nghiệp vụ cung cấp dịch vụ & suất ăn công nghiệp định kỳ: Doanh nghiệp xuất hóa đơn tổng hợp vào ngày cuối tháng (như Hóa đơn 0000340, 0000355 cho Công ty Vina Youngin), phần mềm tự động ghi nhận doanh thu TK 511 và theo dõi công nợ theo từng mã khách hàng tại TK 131.
2. Nghiệp vụ thương mại nguyên vật liệu (Thép, Keo gỗ): Căn cứ phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, kế toán kho cập nhật số lượng thực xuất, hệ thống tự động tính giá vốn TK 632 ngay khi phát sinh hóa đơn bán hàng.

Phân tích hiệu quả chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí bản quyền phần mềm MISA SME: ~10.000.000 - 15.000.000 VNĐ (trả một lần kèm phí duy trì hàng năm ~3.000.000 VNĐ).
• Tiết kiệm chi phí vận hành: Giảm 01 nhân sự nhập liệu thủ công (~84.000.000 VNĐ/năm).
• Thời gian hoàn vốn (ROI): Dưới 3 tháng kể từ thời điểm vận hành chuẩn hóa quy trình.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế hiện tại

• Chưa có phân hệ Kế toán quản trị chuyên sâu: Doanh nghiệp mới chỉ dừng lại ở kế toán tài chính phục vụ khai báo thuế, chưa lập báo cáo phân tích điểm hòa vốn (BEP) hoặc dự toán dòng tiền theo tuần.
• Phụ thuộc vào năng lực định khoản thủ công: Một số bút toán chi phí gián tiếp vẫn cần kế toán viên phân bổ bằng tay trên bảng tính Excel trước khi nhập liệu vào phần mềm.

Hướng phát triển tiếp theo

• Nâng cấp phần mềm lên phiên bản MISA AMIS Kế toán đám mây (Cloud) nhằm cho phép Ban Giám đốc truy cập báo cáo doanh thu, chi phí tức thời trên thiết bị di động.
• Xây dựng hệ thống định mức chi phí nguyên vật liệu cho mảng suất ăn công nghiệp nhằm kiểm soát chặt chẽ giá vốn (TK 621, 622, 627 quy đổi theo TT 133).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tài liệu tham khảo chuẩn xác về số liệu thực chứng, mẫu biểu chứng từ thực tế và phương pháp hạch toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Kế toán viên và Quản lý tài chính SMEs: Cẩm nang thực hành quy trình luân chuyển chứng từ, tự động hóa tính giá vốn và kết chuyển xác định kết quả kinh doanh trên phần mềm kế toán.
• Ban Lãnh đạo Doanh nghiệp: Phương pháp kiểm soát tỷ lệ chi phí/doanh thu, nhận diện lỗ lũy kế và giải pháp điều hành dòng tiền an toàn.
• Giảng viên và Nhà nghiên cứu: Dữ liệu thực tế phân tích biến động chi phí trong giai đoạn dịch chuyển kinh tế 2019 – 2020.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng Thông tư 133 có được dùng tài khoản 641 không?

Không. Theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC, doanh nghiệp không sử dụng TK 641 (Chi phí bán hàng) và TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp) như Thông tư 200. Thay vào đó, doanh nghiệp sử dụng tài khoản TK 642 - Chi phí quản lý kinh doanh, mở chi tiết thành TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).

2. Phương pháp tính giá xuất kho nào tối ưu nhất cho doanh nghiệp thương mại đa ngành?

Phương pháp Bình quân gia quyền liên hoàn (tính sau mỗi lần nhập) là phương pháp tối ưu nhất khi có sự hỗ trợ của phần mềm như MISA SME, vì nó phản ánh giá vốn sát nhất với biến động thị trường mà không làm trễ hạn xuất hóa đơn.

3. Khi nào doanh nghiệp ghi nhận doanh thu bán hàng hợp lệ?

Doanh thu chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời 05 điều kiện theo chuẩn mực kế toán: Đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu; Không còn nắm quyền quản lý hàng hóa; Doanh thu xác định tương đối chắc chắn; Đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế; Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch.

4. Chi phí thuế TNDN được hạch toán qua tài khoản nào theo Thông tư 133?

Chi phí thuế TNDN hiện hành được tập hợp vào TK 8211, cuối kỳ kế toán được kết chuyển sang bên Nợ tài khoản TK 911 để xác định lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (TK 421).

5. Làm thế nào để xử lý chênh lệch giữa số liệu kho thực tế và sổ sách kế toán?

Kế toán thành lập biên bản kiểm kê, xác định nguyên nhân thừa/thiếu. Nếu chưa rõ nguyên nhân, hạch toán vào TK 1381 (Tài sản thiếu chờ xử lý) hoặc TK 3381 (Tài sản thừa chờ giải quyết) trước khi có quyết định xử lý chính thức từ Hội đồng thành viên.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã làm rõ thực trạng tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu tư Công nghiệp E VSIP, chứng minh tính tất yếu của việc ứng dụng phần mềm kế toán hiện đại gắn liền với khuôn khổ pháp lý Thông tư 133/2016/TT-BTC. Thông qua các số liệu tài chính thực chứng giai đoạn 2019 – 2020, đề tài đã đưa ra các khuyến nghị có tính khả thi cao nhằm giúp doanh nghiệp tái cấu trúc tỷ trọng chi phí, cải thiện thanh khoản và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU,CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề chung về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Doanh thu a)Một số khái niệm về doanh thu -Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). -Doanh thu thuần là doanh thu bán hàng sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu như: chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp. -Doanh thu hoạt động tài chính: bao gồm các khoản thu nhập liên quan đến hoạt động tài chính như tiền lãi gồm tiền lãi cho vay, lãi bán hàng trả chậm, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ. thu nhập cho thuê tài sản, cổ tức, lợi tức được chia, chênh lệch lãi tỷ giá ngoại tệ.

-Thu nhập khác: là khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. b)Thời điểm ghi nhận doanh thu * Ghi nhận doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa. - Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền SVTH: Nguyễn Thị Minh Nguyệt MSSV: 17040090 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Diệu Hiền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.

+ Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. + Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

* Ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ. - Cung cấp dịch vụ: Nghĩa là thực hiện những công việc đã thỏa thuận trong hợp đồng. - Doanh thu cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định một cách đáng tin cậy. * Ghi nhận doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia.

- Tiền lãi: Là số tiền thu được phát sinh từ việc cho người khác sử dụng tiền hoặc các khoản tương đương tiền như: Lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu. - Tiền bản quyền: Là số tiền thu được phát sinh từ việc cho người khác sử dụng tài sản như: bằng sáng chế, bản quyền tác giả, nhãn hiệu thương mại. - Cổ tức và lợi nhuận được chia: Là số tiền lợi nhuận được chia từ việc nắm giữ cổ phiếu hoặc góp vốn.2 Các khoản giảm trừ doanh thu + Chiết khấu thương mại: Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp bán giảm giá giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với số lượng lớn. + Giảm giá hàng bán: Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do toàn bộ hoặc toàn phần hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu.

+ Giá trị hàng bán bị trả lại: Giá trị hàng bán bị trả lại là giá trị khối lượng hàng bán đã được xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do các SVTH: Nguyễn Thị Minh Nguyệt MSSV: 17040090 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Diệu Hiền nguyên nhân như: Vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị mất, kém phẩm chất, không đúng chủng loại quy cách. + Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế giá trị gia tăng tính theo Phương pháp trực tiếp: - Thuế tiêu thụ đặc biệt được coi là một trong các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh khi doanh nghiệp cung cấp các loại sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất (hoặc các loại dịch vụ) thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB cho khách hàng. - Thuế xuất khẩu được coi là một trong các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh trong khi doanh nghiệp có hàng hóa được phép xuất khẩu qua cửa khẩu hay biên giới.

- Thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp là tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất tới tiêu thụ. Thuế GTGT phải nộp tương ứng với số doanh thu đã được xác định trong kỳ báo cáo. * Doanh thu thuần là số chênh lệch giữa tổng doanh thu với các khoản giảm trừ doanh thu. Doanh Doanh thu bán Các khoản giảm thu thuần = hàng và cung cấp - trừ doanh thu dịch vụ 1.3 Chi phí a) Giá vốn hàng bán - Giá vốn hàng bán là giá trị thực tế xuất kho của số sản phẩm, hàng hóa (hoặc gồm cả chi phí mua hàng phân bổ cho hàng hóa đã bán ra trong kỳ đối với doanh nghiệp thương mại), hoặc là giá thành thực tế lao vụ, dịch vụ hoàn thành đã được xác định là tiêu thụ và các khoản chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh được tính vào giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ.

b) Chi phí quản lý kinh doanh + Chi phí bán hàng: Là toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ. + Chi phí quản lý doanh nghiệp: Là toàn bộ chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, quản lý hành chính và quản lý điều hành chung toàn doanh nghiệp. SVTH: Nguyễn Thị Minh Nguyệt MSSV: 17040090 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Diệu Hiền c) Chi phí hoạt động tài chính - Chi phí hoạt động tài chính bao gồm: Các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, chi phí đi vay vốn, chi phí góp vốn liên doanh, lỗ chuyển khoản chứng khoán ngắn hạn, chi phí giao dịch chứng khoán, các khoản lập và hoàn nhập giảm giá đầu tư chứng khoán, đầu tư khác, khoản lỗ chênh lệch tỷ giá ngoại tệ và bán ngoại tệ.

d) Chi phí khác - Chi phí khác gồm: Chi phí thanh lý nhượng bán tài sản cố định và giá trị còn lại của tài sản cố định thanh lý nhượng bán, tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế, bị phạt thuế, truy nộp thuế, các khoản chi phí do kế toán bị nhầm hoặc bỏ sót khi ghi sổ kế toán, các khoản chi phí khác. e) Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp - Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu, thu trên kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp. Căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp là thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp. Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập chịu thuế x Thuế suất thuế TNDN 1.4 Xác định kết quả kinh doanh - Kết quả hoạt động kinh doanh là biểu hiện số tiền lãi, lỗ từ các hoạt động của doanh nghiệp trong một thời lỳ nhất định.

- Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh: Là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. - Kết quả hoạt động tài chính: Là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. - Kết quả hoạt động khác: Là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.2 Nội dung công tác kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, xác định kết quả kinh doanh 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ 1.1 Chứng từ sử dụng SVTH: Nguyễn Thị Minh Nguyệt MSSV: 17040090 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Diệu Hiền - Hóa đơn GTGT, hóa đơn bán hàng thông thƣờng.

- Giấy báo có của ngân hàng. - Các chứng từ khác có liên quan.2 Tài khoản sử dụng - Tài khoản 511: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán hàng thực tế của doanh nghiệp thực hiện trong một kỳ kế toán của hoạt động sản xuất kinh doanh. Phương pháp hạch toán - Trình tự hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu bán hàng nội bộ được khái quát qua sơ đồ 1.1 sau: TK 911 TK 511 TK 111,112,131 TK 521 Kết chuyển DT bán hàng và DT bán hàng bị trả DT thuần cung cấp DV lại, hay giảm giá chiết khấu K/c DT bán hàng bị trả lại hay giảm giá chiết khấu thương mại Sơ đồ 1.

Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1.2 Tổ chức công tác kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 1.1 Chứng từ sử dụng kế toán các khoản giảm trừ doanh thu - Hóa đơn GTGT. - Giấy báo nợ của ngân hàng. - Các chứng từ khác có liên quan.2 Tài khoản sử dụng kế toán các khoản giảm trừ doanh thu - TK 5211: Chiết khấu thương mại SVTH: Nguyễn Thị Minh Nguyệt MSSV: 17040090 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Diệu Hiền Tài khoản này dùng để phản ánh khoản chiết khấu thương mại mà doanh nghiệp đã giảm trừ hoặc đã thanh toán cho người mua.

-TK 5212: Hàng bán bị trả lại Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị của số sản phẩm, hàng hóa bị khách hàng trả lại trong kỳ. Đơn giá của hàng bán bị trả lại được tính đúng bằng đơn giá ghi trên hóa đơn bán hàng. - TK 5213: Giảm giá hàng bán Tài khoản 5213 dùng để phản ánh khoản giảm giá hàng bán thực tế phát sinh và việc xử lý khoản giảm giá hàng bán phát sinh trong kỳ.Phương pháp hạch toán kế toán các khoản giảm trừ doanh thu Phương pháp hạch toán kế toán các khoản giảm trừ doanh thu được khái quát bằng sơ đồ 1.