BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: SỬA CHỮA BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐIỆN TỬ NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ… ngày….tháng 8 năm 2018 của Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định Nam Định, năm 2018 Khoa Cơ Khí & Động Lực – Trường Cao Đăng Công Nghiệp Nam Định TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình cấu tạo, sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phun xăng điện tử được biên soạn nhằm mục đích giúp cho các giáo viên, sinh viên chuyên ngành Công nghệ Ô TÔ hệ Cao Đẳng có tài liệu học tập và nghiên cứu. Chúng tôi kết hợp giữa lý thuyết và thực tế để soạn tài liệu cho phù hợp với yêu cầu đào tạo của nhà trường theo hướng Việt Nam và hiện đại.
Tài liệu được biên soạn theo đúng đề cương, mô dun thực tập động cơ phun xăng điện tử của Bộ Môn. Nội dung tài liệu giới thiệu các kiểu hệ thống phun xăng, cấu trúc nguyên lý hoạt động và phương pháp chẩn đoán kiểm tra và sửa chữa. Giai đoạn này giúp cho sinh viên hoàn chỉnh kiến thức về động cơ xăng, biết sử dụng các thiết bị chẩn đoán và khảo nghiệm động cơ. Đây là tài liệu đã được chỉnh lý, bổ sung về nội dung và hình thức so với tài liệu học tập của Bộ Môn sau một thời gian dài giảng dạy, nghiên cứu khoa học và lao động sản xuất.
Chúng tôi mạnh dạn bỏ qua các nội dung mà hiện nay quá lạc hậu so với điều kiện phát triển của Việt Nam và thế giới như kiểm tra chẩn đoán kiểm tra và sửa chữa hệ thống phun xăng kiểu cơ khí. Xin chân thành cảm ơn các thầy trong Bộ Môn Động Cơ đã đóng góp rất nhiều ý kiến quý báu trong việc xây dựng chương trình môn học cũng như về nội dung và hình thức của tài liệu. Tuy nhiên, sự biên soạn không thể tránh những thiếu sót nhất định, chúng tôi hân hoan đón nhận sự đóng góp chân thành của các đọc giả. Nam định, ngày….
Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Nguyễn Lương Huy 2. Tống Minh Hải. Bùi Ngọc Luận 1 Khoa Cơ Khí & Động Lực – Trường Cao Đăng Công Nghiệp Nam Định MỤC LỤC TRANG Lời giới thiệu 1 Bài 1: Đại cương về hệ thống phun xăng điện tử 5 Bài 2: Kiểm tra, bảo dưỡng ECU và các bộ cảm biến 23 Bài 3: Kiểm tra, bảo dưỡng bầu lọc 68 Bài 4: Kiểm tra, bảo dưỡng vòi phun xăng điện tử 73 Bài 5: Kiểm tra, bảo dưỡng bơm xăng điện tử 85 Bài 6: Kiểm tra, bảo dưỡng bộ điều áp 100 Tài liêu tham khảo 104 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN 2 Khoa Cơ Khí & Động Lực – Trường Cao Đăng Công Nghiệp Nam Định Tên môn học/mô đun: Sửa chữa & bảo dưỡng hệ thống phun xăng điện tử Mã môn học/mô đun: C612021811 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: - Vị trí của mô đun: mô đun này được thực hiện sau khi học xong các môn học, mô đun sau: Chính trị; Pháp luật;Tin học; Ngoại ngữ; Kỹ năng giao tiếp, Vẽ kỹ thuật; Vật liệu cơ khí; Dung sai lắp ghép và đo lường kỹ thuật; Cơ kỹ thuật; Kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động; Công nghệ khí nén thuỷ lực; Thực hành nguội cơ bản; Kỹ thuật chung về ô tô và công nghệ sửa chữa; Sửa chữa và bảo dưỡng Cơ cấu phân phối khí, Sửa chữa và bảo dưỡng Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền và các bộ phận cố định, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống đánh lửa và khởi động, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống Nhiên liệu động cơ xăng dùng bộ chế hòa khí, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống Nhiên liệu động cơ diesel, Sửa chữa và bảo dưỡng trang bị điện - điện tử trên ô tô, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống điều hòa không khí trên ô tô, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống truyền động, Sửa chữa và bảo dưỡng hộp số tự động trên ô tô, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống di chuyển, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống lái, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh,.
Mô đun được bố trí ở học kỳ V của khóa học. - Tính chất của mô đun: mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. Mục tiêu của môn học/mô đun: - Kiến thức: Trình bày đúng khái niệm, phân loại, ưu nhược điểm của hệ thống phun xăng điện tử. Trình bày đúng thành phần cấu tạo của hệ thống phun xăng điện tử.
Trình bày đúng nhiệm vụ, cấu tạo và nguyên tắc làm việc của: Môđun điều khiển điện tử, các bộ cảm biến, bầu lọc xăng, bơm xăng điện từ, vòi phun xăng điện từ. Phân tích đúng hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp kiểm tra, bảo dưỡng các bộ phận hệ thống phun xăng điện tử. - Kỹ năng: Nhận dạng cấu tạo, kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phun xăng điện tử đúng quy trình, quy phạm, đúng phương pháp và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật do nhà chế tạo quy định Sử dụng đúng, hợp lý dụng cụ, thiết bị dùng tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống phun xăng điện tử. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong công nghệ sửa chữa ô tô Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
3 Khoa Cơ Khí & Động Lực – Trường Cao Đăng Công Nghiệp Nam Định Nội dung của môn học/mô đun: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* 1 Đại cương về hệ thống phun xăng điện tử 10 2 8 2 Kiểm tra, bảo dưỡng ECU và các bộ cảm biến 30 6 23 1 3 Kiểm tra, bảo dưỡng bầu lọc 5 1 4 4 Kiểm tra, bảo dưỡng vòi phun xăng điện tử 10 2 7 1 5 Kiểm tra, bảo dưỡng bơm xăng điện tử 15 3 12 6 Kiểm tra, bảo dưỡng bộ điều áp 5 1 3 1 Cộng: 75 15 57 3 Bài 1: Đại cương về hệ thống phun xăng điện tử 4 Khoa Cơ Khí & Động Lực – Trường Cao Đăng Công Nghiệp Nam Định Mã Bài: C612021811- 1 Giới thiệu: Như chúng ta đã biết các động cơ xăng sử dụng chế hòa khí vẫn còn có rất nhiều nhược điểm: - Tỉ lệ A/F không tối ưu đối với từng chế độ tải trọng nên tính kinh tế không tối ưu và gây ô nhiễm môi trường. Nếu hỗn hợp giàu xăng thì sản phẩm cháy tạo ra có rất nhiều khí độc hại HC, CO. Ngược lại hỗn hợp nghèo xăng thì sản phẩm cháy có khí độc hại NOx. - Các xi lanh trên cùng một động cơ nhận được lượng khí hỗn hợp không đồng nhất nên cân bằng động cơ không tốt.
-Hệ thống phun xăng kiểu cơ khí có các đặc điểm sau: Nó là hệ thống phun đa điểm, các kim phun phun liên tục, áp suất phun thay đổi và để định lượng nhiên liệu phun bằng cách người ta thay đổi áp suất phun. Để hạn chế các nhược điểm trên, các ôtô thế hệ mới sử dụng hệ thống phun xăng điện tử. Việc định lượng lượng xăng phun ra do ECU quyết định Hệ thống phun xăng điện tử được ra đời nhằm khắc phục sự bất lợi của các động cơ xăng sử dụng chế hòa khí Nó có ưu điểm là loại bỏ hoàn toàn việc định lượng và phân phối nhiên liệu bằng cơ khí. Do vậy, hệ thống có kết cấu đơn giản hơn, công suất động cơ đạt cao hơn, kinh tế hơn và giảm ô nhiễm môi trường.
Tuy nhiên việc kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa nguời thợ sửa chữa cần có tay nghề chuyên môn phải tốt về mặt cơ khí mà còn tốt về lĩnh vực điện tử và tin học. Mục tiêu: - Phát biểu được khái niệm, phân loại, hệ thống phun xăng điện tử. - Trình bày được thành phần cấu tạo và nguyên tắc làm việc của hệ thống phun xăng điện tử. - Nhận dạng đúng thành phần và vị trí lắp đặt trên động cơ.
Nội dung chính: 1. 3: Sơ đồ cấu tạo và nguyên tắc hoạt động chung của hệ thống phun xăng điện tử 4. Quy trình và yêu cầu tháo lắp hệ thống phun xăng điện tử. Tháo, lắp hệ thống.
5 Khoa Cơ Khí & Động Lực – Trường Cao Đăng Công Nghiệp Nam Định Hệ thống phun xăng điện tử, nó là hệ thống phun xăng đơn điểm hoặc đa điểm, áp suất phun của kim phun được giữ không đổi, kim phun phun gián đoạn và có chu kỳ, để định lượng nhiên liệu phun bằng cách nguời ta thay đổi thời gian mở kim phun. * Hệ thống phun đơn điểm: Là hệ thống phun xăng điện tử, người ta sử dụng một hoặc hai kim phun bố trí ở trung tâm để phân phối nhiên liệu cho các xy lanh của động cơ. ở kiểu này sự phân phối nhiên liệu cho các xy lanh gần giống động cơ sử dụng bộ chế hòa khí. * Hệ thống phun xăng đa điểm: Số lượng kim phun được bố trí bằng với số xy lanh của động cơ.
Các kim phun được bố trí trên đường ống nạp, bên cạnh xu páp nạp. *Đặc điểm của hệ thống phun xăng - Cấp hoà khí đồng đều, tỉ lệ hoà khí chính xác đến từng xi lanh của động cơ. - Đáp ứng kịp thời lượng xăng phun ra khi góc mở của bướm ga thay đổi. - Hiệu chỉnh hỗn hợp khí nhiên liệu phù hợp với từng chế độ tải khác nhau.
- Cắt nhiên liệu khi giảm tốc. - Hiệu suất nạp lớn. Phun xăng một điểm. - Hệ thống phun xăng đơn điểm: Hệ thống này dùng một vòi phun trung tâm, xăng được phun vào ống hút của động cơ rồi được hút vào các xilanh qua các cổ hút.
Loại này bố trí giống như hệ thống nhiên liệu dùng chế hoà khí. Phun xăng nhiều điểm. - Hệ thống phun xăng đa điểm: Hệ thống này dùng nhiều vòi phun để phun xăng vào các cổ hút của động cơ (phía trước xupáp nạp), nhờ vậy lượng xăng cung cấp vào các xilanh được đồng đều. Ngoài ra người ta còn dựa vào một số đặc điểm khác để phân loại *.
Phân loại theo phương pháp xác định lưu lượng khí nạp Căn cứ vào phương pháp xác định lưu lượng không khí nạp, người ta chia hệ thống phun xăng điện tử làm hai kiểu như sau.