Chương I bao gồm các nội dung cơ bản sau: ~ Luật Hành chính ngành luật về quản lý nhà nước. - Đối tượng điều chỉnh của Luật Hành chính Việt Nam HƯỚNG DẪN HỌC MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH - Phương pháp điều chỉnh của Luật Hành chính Việt Nam - Khoa học Luật Hành chính. ~ Môn học Luật Hành chính. I - LUẬT HÀNH CHÍNH - NGÀNH LUẬT TRONG HE THONG PHÁP LUẬT VIỆT NAM 1.
Luật Hành chính - ngành luật về quản lý nhà nước Luật Hành chính Việt Nam là ngành luật điều chỉnh những quan hệ xã hội chủ yếu phát sinh trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Hoạt động quản lý hành chính nhà nước không thể tách rời những quan hệ xã hội mà nó hướng tới nhằm én định hay thay đôi, cho nên đối tượng điều chỉnh của Luật Hành chính Việt Nam không phải là bản thân quản lý hành chính nhà nước mà là những quan hệ xã hội hình thành trong quá trình hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Luật Hành chính Việt Nam làm rõ những nội dung, co bản sau: Luật Hành chính Việt Nam giữ vai trò quan trọng, trong việc hoàn thiện hoạt động chấp hành - điều hành của Nhà nước. Các quy phạm Luật Hành chính Việt Nam quy định địa vị pháp lý của các cơ quan hành chính nhà nước, xác định những nguyên tắc cơ bản của quản lý hành chính nhà nước và các vấn đề khác có liên quan tới quản lý hành chính nhà nước.
LUẬT HANH CHÍNH- NGANH LUẬT VỀ QUAN LÝ NHÀ NƯỚC Luật Hành chính Việt Nam bảo đảm việc củng có, hoàn thiện bộ máy hành chính nhà nước và không ngừng nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Luật Hành chính Việt Nam cũng quy định quyền và nghĩa vụ của các chủ thê khác của quản lý hành chính nhà nước, những biện pháp bảo đảm thực hiện các quyển và nghĩa vụ đó, tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia một cách tích cực vào hoạt động quản. lý hành chính nhà nước. Luật Hành chính Việt Nam xác định cơ chế quản lý hành chính trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Luật Hành chính Việt Nam quy định những hành vi nào là vi phạm hành chính, biện pháp xử lý, thủ tục xử lý những tổ chức và cá nhân thực hiện vi phạm hành chính. ật Hành chính Việt Nam quy định chế độ công vụ lộ cán bộ, công chức, viên chức. Từ những điều đã phân tích trên đây có thé di đến kết luận: Luật Hành chính Việt Nam là ngành luật về quan lý hành chính nhà nước. Cũng chính vì vậy, trước hết chúng ta cần tìm hiểu về quản lý và quản lý nhà nước.
4) Quản lý Quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học, trong đó có cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Mỗi ngành khoa học nghiên cứu về quản lý từ Vú HƯỚNG DẪN HỌC MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH góc độ riêng của mình. Định nghĩa chung nhất về quản lý là định nghĩa của điều khiến học. Theo điêu khiến học thì quản ly là điều khiển, chi đạo một hệ thống hay một quá trình, căn cứ vào những quy luật, định luật hay nguyên tắc tương, ứng ‹ dé cho hệ thống hay quá trìnhây vận động theo ý muốn của người quản lý nhằm đạt được những mục đích đã định trước.
Tuy vậy, vấn đề cần nghiên cứu là quản lý xã hội, quan lý nha nước. Các Mác đã coi “quản lý là một chức năng đặc biệt nay sinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động”.! Nhắn mạnh nội dung trên, ông việt: “Tát cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiễn hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cẩn đến một sự chỉ đạo dé diéu hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dan nhạc thì can phải có nhạc trưởng "Ẻ. Luận điểm trên của Mác có thể mở rộng với mọi hoạt động chung của con người trong xã hội.
Như vậy, ở đâu có sự hiệp tác của nhiều. người, ở đó cần có quản lý, bởi vì hoạt động chung của nhiều người đòi hỏi phải được liên kết lại dưới nhiều hình thức. Một trong những hình thức liên kết quan trọng là tổ chức. ; C Mắc: Tư bản, quyền|, Tập 2, Nxb.
Sự thật, 1960, tr. ? Mác- Anghen toàn tập, Tập 23, tr. LUẬT HANH CHÍNH - NGANH LUẬT VE QUAN LÝ NHÀ NƯỚC Khang dinh dé nay, Lénin da “Muốn quản yt t ma chỉ biết thuyết phục không th thì chưa đủ, 23, phải biết tổ chức về mặt thực tiên nữa Để điều khiển, phối hợp hoạt động của tập thể những con người, chúng ta cần có những phương tiện buộc con người phải hành động theo những nguyên tắc nhất định, phải Phuc tùng những khuôn mẫu, những mệnh lệnh nhất định. Cơ sở của sự phục tùng hoặc là uy tín, hoặc là quyền uy.
Trong những hoàn cảnh lịch sử nhất định, uy tín đóng vai trò là cơ sở quan trọng của sự phục tùng nhưng nhìn chung thì quyền uy vẫn là cơ sở chủ yếu. Quyền uy là sự áp đặt ý chí của người này đối với người khác buộc người đó phải phục tùng. Như vậy, quyền uy lấy phục tùng làm tiền dé. Quyền uy là phương tiện rất quan trọng để chủ thể quản lý buộc đối tượng quản lý phải phục tùng.
có quyền uy thì hoạt động quản lý sẽ không đạt được hiệu quả. Quyền uy - ý chí thống trị của người điều khiển - có thể đại diện cho lợi ích chung và nhằm phục vụ lợi ích chung của các thành viên trong. Ngược lại, nó có thê chỉ đại diện cho lợi ích của một nhóm người hoặc một cá nhân. Chủ thể của quản lý là con người hay tổ chức của con người.
* Lênin tuyển tập, Nxb. Tiến bộ Matxcova, tr. HƯỚNG DẪN!HỌC MÔNLUẬT HÀNHCHÍNH Khách thể của quản lý là trật tự quản lý. Trật tự này được quy định bởi nhiêu loại quy phạm khác nhau: Quy phạm đạo đức, quy phạm chính trị, quy phạm tôn giáo, quy phạm pháp luật v.
Tóm lại: ~ Quản lý là sự tác động có mục dich của các chủ thẻ quan lý đôi với các đối tượng quản lý. ~ Quản lý xuất hiện ở bất kỳ nơi nào, lúc nào. nếu ở nơi đó và lúc đó có hoạt động chung của con người. - Mục dich và nhiệm vụ của quản lý là điều khiển, chỉ đạo hoạt động chung của con người, phôi hợp các hoạt động riêng lẻ của từng, cá nhân tạo thành một hoạt động chung thông nhất của cả tập thê và hướng hoạt động chung đó theo những phương hướng thông nhật, nhăm đạt được mục tiêu đã định trước.
~ Quản lý được thực hiện bằng tổ chức và quyền uy. Có tổ chức nhì mới phân định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ, quyên hạn và mỗi quan hệ của những người tham gia hoạt động chung. Có quyên uy thì mới bảo đảm sự phục tùng của cá nhân đối với tổ chức. Quyền uy là phương tiện quan trọng để chủ thể quản lý điều khiển, chỉ đạo buộc các đối tượng quản lý thực hiện các yêu cau, mệnh lệnh của mình.
5) Quản lý nhà nước Quản lý nhà nước là hoạt động của Nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đôi nội và đôi ngoại của Nhà nước. LUAT HANH CHINH - NGÀNH LUẬT VE QUAN LÝ NHÀ NƯỚC Nói cách khác, quản lý nhà nước là sự tác động của các chủ thé mang quyền lực nhà nước, chủ yếu bằng pháp luật, tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước. Quan lý nhà nước trong lĩnh vực hành pháp là quản lý hành chính nhà nước hay còn gọi là hành chính công. Quản lý hành chính nhà nước là một hình thức hoạt động của Nhà nước được thực hiện trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước, có nội dung là bảo đảm sự chấp hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của các cơ quan quyền lực nhà nước, nhằm tố chức và chỉ đạo một cách trực tiếp và thường xuyên công cuộc xây dựng kinh tế, văn hóa - xã hội và hành chính - chính trị.
Nói cách khác, quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành - điều hành của Nhà nước. Tính chấp hành thể hiện ở mục đích của quản lý hành chính nhà nước là đảm bảo thực hiện trên thực tế các văn bản pháp luật của các cơ quan quyển lực nhà nước. Mọi hoạt động quản lý hành chính nhà nước đều được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thực hiện pháp luật. Tính điều hành của quản lý hành chính nhà nước thể hiện ở chỗ để đảm bảo cho các văn bản pháp luật của các cơ quan quyền.
lực nhà nước được thực hiện trên thực tế, các chủ thể của quản lý hành chính nhà nước phải tiên hành hoạt động tổ chức và chỉ đạo trực tiếp đối với các đối tượng quản lý thuộc quyền. 11 HƯỚNG DẪN HỌC MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH Trong quá trình điều hành, cơ quan hành chính nhà nước có quyển nhân danh nhà nước ban hanh ra các văn bản pháp luật dé đặt ra các quy phạm pháp luật hay các mệnh lệnh cụ thể bắt buộc các đối tượng quản lý có liên quan phải thực hiện. Như vậy, các chủ thể của quản lý hành chính nhà nước sử dụng quyền lực nhà nước để tổ chức và điều khiển hoạt động của các đối tượng quản lý, qua đó thể hiện một cách rõ nét mối quan hệ “quyén lực - phục tùng” giữa chủ thể quản lý và các đối tượng quan lý. Hoạt động quản lý hành chính nhà nước được đặt dưới sự giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước nhưng vẫn mang tính chủ động, sáng tạo.
Tính chủ động, sáng tạo của hoạt động quản lý hành chính nhà nước thé hiện rõ nét trong quá trình các chủ thé của quản lý hành chính nhà nước dé ra chủ trương, biện pháp quản lý thích hợp đối với các đối tượng khác nhau, tạo điều kiện cho họ lựa chọn cách thức tốt nhất để hoàn thành nhiệm vụ trên cơ sở nghiên cứu, xem xét tình hình cụ thể. Tắt cả các cơ quan nhà nước đều tiến hành hoạt động quan lý hành chính nhà nước nhưng hoạt động này chủ yéu do các cơ quan hành chính nha nước thực hiện. Hoạt động này phản ánh chức năng cơ bản của các cơ quan hành chính nhà nước.