Chương 1 HOẠT ĐỘNG CỦA HỒ CHÍ MINH TẠI ATK TRUNG ƯƠNG TỪ NĂM 1947 ĐẾN NĂM 1950 1. Chủ trương xây dựng ATK Trung ương 1. Vị trí, vai trò của ATK Ngay từ khi mới thành lập, khi đề ra đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân nhằm đánh đổ kẻ thù đế quốc và phong kiến, Đảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã chỉ rõ con đường giải phóng duy nhất đúng đắn cho dân tộc ta là con đường cách mạng bạo lực. Vững bước tiến lên trên con đường cách mạng đúng đắn đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng, khi tiến hành đấu tranh chính trị, khi tiến hành đấu tranh vũ trang, khi thì kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và đấu tranh kinh tế, từ quy mô nhỏ đến quy mô lớn, nhân dân ta đã liên tiếp giành được những thắng lợi này đến những thắng lợi khác.
Song, để có được những thắng lợi đó, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về công tác xây dựng lực lượng, bao gồm cả lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang và đặc biệt là xây dựng căn cứ địa - hậu phương cho cách mạng [70; tr. Kế thừa và phát huy truyền thống ông cha về chiến tranh giữ nước, kết hợp với sự vận dụng một cách sáng tạo lý luận Mác - Lênin về khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng vấn đề căn cứ địa - hậu phương cách mạng lên thành lý luận mới của cách mạng dân tộc và thuộc địa, để lãnh đạo nhân dân giành thắng lợi trong tiến trình cách mạng. Chiến tranh là sự tiếp tục của chính trị bằng các thủ đoạn bạo lực. Vì vậy, thắng lợi của chiến tranh chủ yếu là do việc quân đội đánh bại kẻ địch 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trên chiến trường quyết định.
Để thực hiện được điều đó, phải làm cho quân đội của ta có sức mạnh vật chất và tinh thần cao hơn sức mạnh của quân đội đối phương. Song bản thân quân đội không thể tự tạo ra cho mình tất cả những sức mạnh đó. Sức mạnh của quân đội, sức mạnh của lực lượng vũ trang trên chiến trường phụ thuộc và bắt nguồn cơ bản từ sức mạnh mà nó dựa vào - tức là sức mạnh của nhân dân, sức mạnh của hậu phương. Học thuyết quân sự của học thuyết Mác - Lênin coi hậu phương là một trong những nhân tố thường xuyên, có tác dụng quyết định vận mệnh của chiến tranh.ĂngGhen viết: “Việc tiến hành chiến tranh phải phụ thuộc vào sức sản xuất và vào phương tiện giao thông ở hậu phương cũng như ở chiến trường.
Tóm lại, bất cứ ở đâu và bao giờ cũng thế, những điều kiện kinh tế và tài nguyên đều là những cái đã giúp cho “bạo lực” đạt được thắng lợi, nếu không có chúng thì bạo lực chẳng phải là bạo lực nữa”[4; tr.Lênin cũng chỉ rõ: “Muốn tiến hành chiến tranh một cách thực sự, phải có một hậu phương được tổ chức vững chắc. Một quân đội giỏi nhất, những người trung thành nhất với sự nghiệp cách mạng, cũng đều sẽ lập tức bị kẻ thù tiêu diệt, nếu họ không được vũ trang, tiếp tế lương thực và huấn luyện một cách đầy đủ” [65; tr. Và Lênin khẳng định: “Trong chiến tranh, ai có nhiều lực lượng hậu bị hơn, ai có nhiều nguồn lực lượng hơn, ai kiên trì đi sâu vào quần chúng nhân dân hơn, thì người đó thu được thắng lợi” [66; tr.Xtalin cũng đồng quan điểm: “Quân đội không thể tồn tại lâu dài được nếu không có hậu phương vững chắc. Muốn cho tiền tuyến đứng vững thì quân đội phải nhận được của hậu phương sự tiếp viện, đạn dược, lương thực một cách đều đặn” [119; tr.
Đó là trường hợp của những nước có chủ quyền, dựa vào sức người, vào tiềm lực mọi mặt của đất nước để tiến hành chiến tranh. Đối với những cuộc chiến tranh cách mạng của các giai cấp hay dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh nhằm lật đổ chính quyền của tập đoàn thống trị (trong hoàn cảnh chưa có một mảnh đất tự do nào làm chỗ đứng chân), thì quá trình xây dựng 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hậu phương từ không đến có, từ nhỏ đến lớn cũng tức là quá trình xây dựng và củng cố căn cứ địa cách mạng. Theo từ điển bách khoa quân sự Việt Nam, hậu phương là vùng lãnh thổ và dân cư của một bên đối chiến không có, hoặc ít có chiến sự, tương đối an toàn và ổn định trong chiến tranh; nơi có điều kiện xây dựng về mặt chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa… và huy động sức người, sức của - nguồn cổ vũ về chính trị, tinh thần cho tiền tuyến, một nhân tố cơ bản thường xuyên, quyết định thắng lợi của chiến tranh. Cũng với ý nghĩa đó, căn cứ địa cách mạng là những vùng giải phóng xuất hiện trong vòng vây của địch.
Cách mạng dựa vào đó để tích lũy và phát triển lực lượng của mình về mọi mặt, tạo thành những trận địa vững chắc về chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa; lấy đó làm nơi xuất phát để mở rộng dần ra, cuối cùng tiến lên đánh bại kẻ thù lớn mạnh, giải phóng hoàn toàn đất nước. Căn cứ địa là chỗ đứng chân của cách mạng, đồng thời là chỗ dựa để xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang, đẩy mạnh đấu tranh vũ trang cách mạng, và từ góc độ tiếp cận đó, nó cũng là hậu phương của chiến tranh cách mạng (tác giả nhấn mạnh). Biểu hiện tập trung của tư tưởng Hồ Chí Minh về căn cứ địa cách mạng thể hiện trong công trình “Chiến thuật du kích” của Người [74; tr.504], do Việt Minh xuất bản năm 1944. Chương XIII - “Căn cứ địa” của cuốn sách tuy ngắn gọn, nhưng đã thể hiện rõ tư tưởng của Người về vấn đề này.
Đó là, sau khi hình thành hạt nhân chiến đấu là các đội tự vệ chiến đấu, các đội quân du kích. cần xây dựng căn cứ địa theo các nguyên tắc cơ bản: a) Với đường lối chính trị cứu nước, với phương châm “lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều”, lại chưa có chủ quyền lãnh thổ, đất đai, thì trước hết, “Đội du kích trong lúc hoạt động đánh quân thù, cần có một vài nơi đứng chân làm cơ sở. Tại nơi ấy, đội du kích tích trữ lương thực, thuốc đạn, lâu lâu về đó nghỉ ngơi, luyện tập”; “Đội du kích hoạt động phát triển nhiều thì chỗ cơ sở nhỏ đầu tiên ấy có thể 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trở nên căn cứ địa vững vàng”. b) Nguyên tắc xây dựng căn cứ phải gắn liền với nguyên tắc lựa chọn địa hình, địa lợi, tức coi trọng yếu tố địa lý.
Trong đó, cùng với “địa thế, địa hình” cần quan tâm tới yếu tố “địa - chính trị”, tức sự ủng hộ, che chở của quần chúng cách mạng. Về vấn đề này, tác phẩm “Chiến thuật du kích” nêu rõ: “Nơi ấy phải có địa thế hiểm yếu che chở và quần chúng cảm tình ủng hộ”. c) Nguyên tắc thứ ba là “phải tiến tới xây dựng được chính quyền cách mạng cho căn cứ địa”. Từ nhiều cơ sở được chọn làm căn cứ, phải lựa chọn được nơi vững vàng nhất.
Ở đó, sau khi đánh đổ được chính quyền địch phải xây dựng cho được chính quyền cách mạng: “Chưa thành lập được chính quyền địa phương thì căn cứ địa khó thành lập và không thể củng cố được”. d) Nguyên tắc thứ tư là: Từ căn cứ địa, lực lượng du kích phát triển, phải tiến tới thành lập được các đội quân chính quy: “Có chính quyền cách mạng của địa phương, có căn cứ địa vững vàng, đội du kích nhờ đó mà phát triển lực lượng và hóa ra quân chính quy” [74; tr. Thấm nhuần lý luận cách mạng của học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kế thừa và phát huy kinh nghiệm đấu tranh của dân tộc (nhất là trong thời kỳ tiền khởi nghĩa), trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 1946 - 1954, với đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, Đảng ta đã phát động một cuộc chiến tranh nhân dân rộng lớn với lực lượng vũ trang ba thứ quân làm nòng cốt. Một trong những thành công to lớn của Đảng là đã lãnh đạo quân và dân ta vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, xây dựng hậu phương và một hệ thống các căn cứ địa vững mạnh.
Trên tinh thần đó, ATK Trung ương với danh nghĩa là căn cứ địa - một loại hình của hậu phương chiến tranh nhân dân trở thành nơi cung cấp nhân tài, vật lực cho tiền tuyến, và quan trọng hơn, khi được xây dựng trong lòng căn cứ địa, đó chính là nơi đứng chân an toàn của cơ quan đầu não lãnh đạo cuộc kháng chiến. Cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu vào lúc nhân dân ta vừa giành được chính quyền. Mười sáu tháng vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, vừa tạm 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thời hoà hoãn, chưa đủ thời gian để nhân dân ta khắc phục những hậu quả nặng nề của đế quốc, phong kiến và chiến tranh để lại. Ngược lại, nước Pháp là một cường quốc tư bản, có nền công nghiệp tiên tiến nên tiềm lực kinh tế và quân sự mạnh hơn ta gấp nhiều lần, và có một đội quân viễn chinh nhà nghề giàu kinh nghiệm đi xâm lược, được trang bị vũ khí hiện đại… Trong điều kiện so sánh lực lượng vật chất giữa ta và địch hết sức chênh lệch, muốn đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi, chúng ta không thể “đem toàn lực dốc vào một vài trận hòng phân thắng bại", mà phải có thời gian để chuyển hóa lực lượng - phải kháng chiến lâu dài.
Hơn nữa, một trong những điều kiện cơ bản để tiến hành kháng chiến lâu dài là phải bảo tồn và phát triển lực lượng kháng chiến, đồng thời phải xây dựng được những khu căn cứ địa vững chắc, an toàn, không chỉ có địa hình thuận lợi, mà phải có cơ sở và phong trào quần chúng vững mạnh. Vì thế chủ trương vừa kháng chiến vừa kiến quốc, vừa kháng chiến, vừa xây dựng hậu phương do Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra là phù hợp điều kiện cụ thể của Việt Nam, đồng thời phản ánh quy luật tất yếu của cuộc kháng chiến.