phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của đề tài đƣợc chia làm 3 Chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tổ chức kế toán tại đơn vị hành chính sự nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức kế toán tại Văn phòng Tỉnh ủy Bình Định. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán tại Văn phòng Tỉnh ủy Bình Định. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨCKẾ TOÁNTẠI ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1.
KHÁI QUÁT VỀ ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Khái niệm đơn vị hành chính sự nghiệp Đơn vị hành chính sự nghiệp là đơn vị do Nhà nƣớc quyết định thành lập nhằm thực hiện một nhiệm vụ chuyên môn nhất định hay quản lý Nhà nƣớc về một hoạt động nào đó, hoạt động bằng nguồn kinh phí nhà nƣớc cấp, cấp trên cấp hoặc bằng các nguồn khác nhằm thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Đảng và Nhà nƣớc giao trong từng giai đoạn nhất định. 03] Các đơn vị sự nghiệp hành chính bao gồm: - Tổ chức chính trị; - Cơ quan hành chính nhà nƣớc - Tổ chức chính trị - xã hội; - Tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp đƣợc ngân sách nhà nƣớc hỗ trợ theo nhiệm vụ Nhà nƣớc giao; - Các đơn vị sự nghiệp công lập; - Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến ngân sách nhà nƣớc. Phân loại đơn vị hành chính sự nghiệp Cơ quan HCSN hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực quản lý nhà nƣớc, quản lý hành chính, quản lý xã hội và cung cấp các dịch vụ công cho xã hội gắn liền với mục đích phục vụ đời sống và lợi ích của nhân dân.
Có3 cách để phân loại đơn vị HCSN. * Phân loại theo ngành dọc - Đơn vị dự toán cấp 1: Là cơ quan chủ quản các ngành HCSN trực thuộc Trung ƣơng và địa phƣơng nhƣ các Bộ, tổng cục, Sở, Ban… Đơn vị dự toán cấp 1 nhận kinh phí từ Thủ tƣớng Chính phủ hoặc Chủ tịch UBND tỉnh, e 6 thành phố trực thuộc Trung ƣơng. Trực tiếp quan hệ với chính quyền tổ chức để nhận và quyết toán nguồn kinh phí cấp phát. Đơn vị dự toán cấp 1 cho trách nhiệm: + Tổng hợp, quản lý toàn bộ vốn của ngân sách giao, sau đó phân bổ cho các đơn vị cấp đƣới.
+ Phê chuẩn dự toán quý, năm của các đơn vị cấp dƣới. + Tổng hợp các khoản chi, nguồn hình thành kinh phí của các đơn vị cấp dƣới để báo cáo với cơ quan nhà nƣớc. - Đơn vị dự toán cấp 2: Trực thuộc đơn vị dự toán cấp 1, chịu sự lãnh đạo trực tiếp về tài chính và quan hệ cấp phát vốn của đơn vị dự toán cấp 1, phân phối nguồn kinh phí cho đơn vị dự toán cấp 3. Là đơn vị trung gian thực hiện nhiệm vụ quản lí kinh phí, nối liền giữa đơn vị dự toán cấp 1 với đơn vị dự toán cấp 3.
- Đơn vị dự toán cấp 3: Là đơn vị trực tiếp sử dụng ngân sách, chịu sự quản lý của đơn vị dự toán cấp 2 về mặt tài chính. Định kỳ có nhiệm vụ tổng hợp các khoản chi và nguồn hình thành kinh phí trong đơn vị lên cấp 2. Tuy nhiên trong thực tế, không phải nhất thiết lúc nào cũng phải có 3 cấp, có khi chỉ có 2 cấp hoặc 1 cấp tùy theo mô hình tổ chức. * Phân loại theo cấp ngân sách Đơn vị dự toán cấp Trung ƣơng: Sử dụng nguồn ngân sách cấp Trung ƣơng; Đơn vị dự toán cấp Tỉnh: Sử dụng nguồn ngân sách cấp Tỉnh; Đơn vị dự toán cấp Huyện: Sử dụng nguồn ngân sách cấp Huyện.
* Phân loại theo khả năng tự đảm bảo kinh phí Theo cách phân loại này, các đơn vị HCSN đƣợc chia thành 2 nhóm: - Đơn vị hành chính thuần túy là các cơ quan công quyền trong bộ máy hành chính nhà nƣớc (các đơn vị quản lí hành chính nhà nƣớc) nhƣ công chứng, ủy ban, cán bộ… Các đơn vị này đƣợc ngân sách nhà nƣớc 100% kinh e 7 phí để hoạt động. - Đơn vị sự nghiệp có thu (đơn vị tự đảm bảo kinh phí): là các đơn vị hoạt động trên 1 lĩnh vực cụ thể nào đó ví dụ nhƣ sự nghiệp văn hóa, giáo dục, y tế, nghiên cứu khoa học…Có 4 mức độ đảm bảo kinh phí: + Đơn vị sự nghiệp công tự đảm bảo chi thƣờng xuyên và chi đầu tƣ. + Đơn vị sự nghiệp công tự đảm bảo chi thƣờng xuyên. + Đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm một phần chi thƣờng xuyên.
+ Đơn vị sự nghiệp công do Nhà nƣớc bảo đảm chi thƣờng xuyên. Đặc điểm hoạt động của đơn vị hành chính sự nghiệp Đơn vị hành chính sự nghiệp là các đơn vị, cơ quan hoạt động bằng nguồn kinh phí do ngân sách Nhà nƣớc hoặc cấp trên cấp phát hoặc bằng nguồn kinh phí khác nhƣ hội phí, học phí, viện phí, kinh phí đƣợc tài trợ, thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ,… chủ yếu hoạt động theo mục tiêu, nhiệm vụ mà nhà nƣớc đề ra trong các lĩnh vực quản lý nhà nƣớc, quản lý hành chính, quản lý xã hội và cung cấp các dịch vụ công cho xã hội. Căn cứ vào chức năng và nhiệm vụ, các đơn vị hành chính sự nghiệptại Việt Nam có các đặc điểm hoạt động khác nhau: * Tổ chức chính trị là tổ chức có các thành viên hoạt động với nhau vì một khuynh hƣớng chính trị, có hoạt động chính trị là chủ yếu. ĐảngCộng Sản là tổ chức chính trị duy nhất ở Việt Nam.
Hệ thống tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam đƣợc lập tƣơng ứng với hệ thống tổ chức của Nhà nƣớc. Cấp Trung ƣơng: toàn Đảng có cơ quan lãnh đạo của Đảng là Ban Chấp hành Trung ƣơng (Bộ Chính trị, Ban Bí thƣ). Các đảng bộ cấp tỉnh (tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ƣơng) Các đảng bộ cấp huyện (huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tƣơng đƣơng) Ở cấp cơ sở xã, phƣờng, thị trấn và các loại hình tổ chức cơ sở đảng ở cơ e 8 quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp khác có các tổ chức đảng trực thuộc. * Tổ chức chính trị - xã hội có cơ cấu tổ chức chặt chẽ và chia thành nhiều lớp hoạt động, mang màu sắc chính trị với vai trò là đại diện của các tầng lớp trong xã hội đối với hoạt động của nhà nƣớc cũng nhƣ đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị, cơ sở của chính quyền nhân dân.
Các tổ chức chính trị - xã hội tại Việt Nam bao gồm: Công đoàn Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh; Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam; Hội cựu chiến binh Việt Nam. * Tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp có hoạt động tự quản, cơ cấu do nội bộ tổ chức quyết định, hoạt động không mang tính quyền lực chính trị và hoàn toàn tự nguyện, đƣợc thành lập theo sáng kiến, quy định của nhà nƣớc, và đƣợc quản lý chặt chẽ bởi cơ quan nhà nƣớc, hỗ trợ nhà nƣớc giải quyết một số vấn đề xã hội. Một số tổ chức chính trị, xã hội - nghề nghiệp tại Việt Nam nhƣ:Hội luật gia Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam… * Tổ chức xã hội là tổ chức hoạt động vì mục tiêu xã hội, nhân đạo, tổ chức của những đối tƣợng chịu nhiều khó khăn, thiệt thòi cần đƣợc xã hội, Nhà nƣớc quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện hoạt động. Một số tổ chức xã hội có thể kể đến ở Việt Nam: Hội ngƣời mù, Hội ngƣời cao tuổi Việt Nam… * Tổ chức xã hội-nghề nghiệp là tổ chức xã hội tập hợp những cá nhân, tổ chức cùng thực hiện các hoạt động nghề nghiệp, đƣợc thành lập nhằm hỗ trợ các thành viên trong hoạt động nghề nghiệp; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên.
Một số tổ chức xã hội nghề nghiệp ở Việt Nam nhƣ: Đoàn luật sƣ, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam… Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, e 9 ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài. * Cơ quan hành chính Nhà nƣớc mang tính quyền lực Nhà nƣớc, nhân danh Nhà nƣớc để thực thi quyền lực Nhà nƣớc, là cơ quan quản lý chung hay từng lĩnh vực công tác, có nhiệm vụ thực thi pháp luật và chỉ đạo việc thực hiện các chính sách, kế hoạch của nhà nƣớc. Mỗi cơ quan nhà nƣớc có hình thức và phƣơng pháp hoạt động riêng do pháp luật quy định. Các cơ quan hành chính ở Trung ƣơng gồm: Chính phủ, các Bộ giúp Chính phủ quản lý các ngành hoặc các lĩnh vực đƣợc phân công trong phạm vi toàn quốc.
Cơ quan hành chính cấp tỉnh gồm: UBND các tỉnh, thành phố và các Sở tham mƣu giúp việc cho UBND các tỉnh quản lý các lĩnh vực thuộc ngành mình phụ trách trong địa bàn tỉnh. Cơ quan hành chính cấp huyện gồm: UBND huyện và các cơ quan giúp việc cho huyện nhƣ các Phòng Giáo dục, Phòng Nông nghiệp, Phòng Nội vụ và Phòng Lao động xã hội. UBND xã là cơ quan quản lý hành chính cơ sở trong hệ thống các cơ quan quản lý hành chính ở nƣớc ta. * Đơn vị sự nghiệp công lập, các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến ngân sách nhà nƣớc do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định vàkhông mang quyền lực nhà nƣớc, không có chức năng quản lý nhà nƣớc…Các đơn vị sự nghiệp giáo dục, y tế; văn hoá, thể thao; kinh tếcông lập bình đẳng với các tổ chức, cá nhân trong quan hệ cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nƣớc.
Đặc điểm quản lý tài chính của đơn vị hành chính sự nghiệp Hoạt động tài chính của đơn vị HCSN gồm 2 mặt sau: - Theo dõi, quản lý, sử dụng nguồn kinh phí ngân sách nhà nƣớc cấp để thực hiện chức năng, nhiệm vụ đƣợc giao theo nguyên tắc quản lí theo dự e 10 đoán, tiết kiệm, hiệu quả, chi trực tiếp qua KBNN; - Tự huy động vốn và tận dụng cơ sở vật chất kỹ thuật, lao động sẵn có của đơn vị để tổ chức sản xuất kinh doanh, dịch vụ.