CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG VỀ DỰ ÁN VÀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ 1.1 Tổng quan về dự án đầu tư: 1.1 Khái niệm về dự án đầu tư: Theo luật đầu tư năm 2006: - Đầu tư là việc nhà đầu tư bổ vốn bằng các tài sản hữu hình hay vô hình để hình thành tài sản, bằng việc tiến hành các hoạt động đàu tư theo quy định của pháp luật. Hoạt động đầu tư có hai đặc trưng cơ bản là có tính sinh lời và thời gian kéo dài. - Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể trong khoảng thời gian xác định. Khái niệm dự án đầu tư có thể được xem ở nhiều góc độ khác nhau: - Về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch của một công cuộc đầu tư phát triển, để đạt được những kết quả nhất định và thực hiện những mục tiêu xác định trong tương lai lâu dài.
- Về mặt bản chất: Dự án đầu tư là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến nâng cao chất lượng của sản phẩm hoặc dịnh vụ trong khoảng thời gian xác định. - Trên góc độ quản lí: Dự án đầu tư là một công cụ quản lý việc sử dụng vốn đầu tư, lao động để tạo ta các kết quả tài chính, kinh tế, xã hội trong thời gian dài. 4 NGUYỄN THỊ THANH THỦY CQ45/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH - Trên góc độ kế hoạch hóa:Dự án đầu tư là một công cụ thể hiện kế hoạch chi tiết của một công cuộc đầu tư sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế xã hội làm nền tảng cho các quyết định đầu tư.2 Đặc điểm dự án đầu tư: - Có mục tiêu, mục đích cụ thể: Tất cả các dự án đầu tư đều phải có kết quả xác định. - Có một hình thức tổ chức xác định để thực hiện dự án.
- Có nguồn lực để tiến hành hoạt động của dự án - Có một khoảng thời gian nhất định để thực hiện mục tiêu dự án.3 Phân loại dự án đầu tư Có thể phân loại các dự án đầu tư theo các tiêu thức sau: 1. Theo cơ cấu tái sản xuất: - Dự án đầu tư theo chiều rộng - Dự án đầu tư theo chiều sâu. Theo lĩnh vực hoạt động trong xã hội: - Dự án ĐT phát triển sản xuất kinh doanh. - DA đầu tư phát triển KHCN.
- DA đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. Theo các giai đoạn hoạt động của các dự án ĐT trong quá trình tái SX xã hội: - DA đầu tư thương mại. - DA đầu tư sản xuất. Theo thời gian thực hiện và phát huy tác dụng để thu hồi đủ vốn đầu tư đã bỏ ra: - DA đầu tư ngắn hạn (DA ĐT thương mại) - DA đầu tư dài hạn.
Theo sự phân cấp quản lý dự án: 5 NGUYỄN THỊ THANH THỦY CQ45/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH - Dự án quan trọng quốc gia - DA nhóm A - DA nhóm B - DA nhóm C. Theo cấp độ nghiên cứu: - DA tiền khả thi - DA khả thi. Theo nguồn vốn. - DA ĐT bằng nguồn vốn ngân sách NN.
- DA ĐT bằng nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển cảu Nhà nước - DA ĐT bằng nguồn vốn huy động của DN và các nguồn vốn khác. - DA ĐT bằng nguồn vốn hỗn hợp 1.2 Thẩm định dự án đầu tư 1.1 Khái niệm thẩm định dự án đầu tư Có rất nhiều quan điểm khác nhau về thẩm định, tùy thuộc theo tính chất của dự án và các chủ thể có thẩm quyền , song đứng trên giác độ tổng quát có thể định nghĩa như sau: Thẩm định dự án đầu tư là quá trình thẩm tra, xem xét một cách khách quan, khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản của dự án, nhằm đánh giá, tính hiệu quả, tính khả thi của dự án, để từ đó đề ra các quyết định đầu tư hoặc cho phép đầu tư và triển khai dự án đầu tư.2 Sự cần thiết khách quan phải thẩm định dự án đầu tư: Đầu tư là một lĩnh vực quan trọng quyết định sự tăng trưởng và phát triển của các thành phần kinh tế cũng như nền kinh tế quốc dân. Nhưng hoạt động đầu tư sẽ không thể tiến hành đựoc khi không có vốn hay không đủ vốn. Để huy động đủ vốn cần thiết ngoài vốn tự có của mình, các nhà đầu tư thương kêu gọi sự tài trợ 6 NGUYỄN THỊ THANH THỦY CQ45/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH từ bên ngoài mà trong đó chủ yếu là nguồn vốn vay của ngân hàng.
Tuy nhiên, ngân hàng sẽ không đồng ý cho vay nếu không biế rằng vốn vay có đựoc sử dụng an toàn và hiệu quả hay không. Do đó, không chỉ riêng các nhà đầu tư, mà cả ngân hàng và các cơ quan liên quan cũng phải tiến hành thẩm định dự án đầu tư tức là đi sâu xem xet, nghiên cứu đánh giá hàng loạt vấn đề để đưa ra quyết định đúng đắn. * Đối với nhà đầu tư: Sự tồn tại và phát triển doanh nghiệp là nhờ vào kế hoạch sản xuất kinh doanh đúng đắn, mà các kế hoạch này lại được thực hiện bởi các dự án. Trong thực tế, khi đưa ra một quyết định đầu tư, chủ đầu tư thường xây dựng và tính toán các phương án khác nhau.
Điều đó có nghĩa là nhiều dự án khác nhau được đưa ra nhưng không phải dễ dàng gì trong việc lựa chọn dự án này, lọai bỏ dự án kia vì nhiều khi khả năng thu thập, nắm bắt những thông tin mới của chủ dự án bị hạn chế nhất là đối với các xu hướng kinh tê, chính trị, xã hội và điều này sẽ làm nguy cơ rủi ro tăng cao và làm giảm tính chính xác trong phán đoán của họ. thôn gqua việc thẩm định dự án đầu tư sẽ guíp nhà đầu tư lựa chọn được dự án đầu tư tối ưư và thích hợp nhất với năng lực của mình. * Đối với ngân hàng: Ngân hàng là một tổ chức trung gian tài chính thực hiện việc nhận tiền gửi và cho vay. Trong quá trình cho vay, không phải bất kì một doanh nghiệp nào, bất kì dự án nào cũng được ngân hàng đáp ứng.
Ngân hàng chỉ cho vay khi đã biết chắc chắn dự án đó hợp pháp vốn vay,đươc sử dụng đúng mục đích, mang lai lợi ích cho cả doanh nghiệp và ngân hàng. Vì vậy, đối với ngân hàng, công tác thẩm định dự án đầu tư là rất quan trọng. Nó giúp cho ngân hàng ra quyết định có bỏ vốn hay không, từ đó hạn chế những rủi ro có thể xảy đến với ngân hàng. * Đối với xã hội và cơ quan quản lí nhà nước.
7 NGUYỄN THỊ THANH THỦY CQ45/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Đầu tư luôn được coi là động lực phát triển nói chung và sự phát triển kinh tế nói riêng của mỗi quốc gia. Nhưng vấn đề quan trọng đặt ra là đầu tư như thế nào cho hiệu quả, nếu họat động đầu tư không hợp lí là rất nguy hại và gây ảnh hưởng xấu đến hàng loạt các vấn đề về kinh tế, xã hội như vấn đề công ăn việc làm, tăng thu ngân sách,… và vấn đề đảm bảo môi trường sinh thái. Ngoài ra dự án đầu tư được lựa chọn phải phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của quốc gia, của từng địa phương và phải tuân thủ các pháp luật liên quan.3 Nội dung thẩm định dự án đầu tư 1.1 Thẩm định điều kiện pháp lí: Thẩm định điều kiện pháp lí của dự án đầu tư là việc làm đầu tiên trong quá trình thẩm định cuả một số dự án đầu tư. Khi điều kiện pháp lí được đảm bảo tức là dự án đầu tư đó được cấp giấy phép đầu tư từ cơ quan có thẩm quyền , hồ sơ pháp lí đầy đủ thì khi đó mới tiến hành thẩm định các phương diện khác.2 Thẩm định mục tiêu và sự cần thiết cuả dự án đầu tư: Xem mục tiêu của dự án là j? Có hợp lí hay không? Có cần thiết phải thực hiện dự án không? Thực hiện dự án thì sẽ có những kết quả gì? Có phù hợp với luật pháp, mục tiêu kinh tế tăng trưởng của nước ta, phù hợp với xã hội hay không?.
là những điều cần quan tâm khi thực hiện thẩm định dự án.3 Thẩm định khía cạnh thị trường: Là việc tiến hành phân tích các kết quả nghiên cứu thị trường nhằm đưa ra các kết luận hợp lý, chính xác về thị trường tiêu thụ của sản phẩm dự án. Phân tích thị trường giúp nhà đầu tư lưạ chọn mục tiêu, các định rõ phương hướng và quy mô của dự án. Thẩm định thị trường gồm các nội dung sau: 8 NGUYỄN THỊ THANH THỦY CQ45/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH - Thẩm định cung cầu trên thị trường - Thẩm định các chiến lược về sản phẩm và chuyến lược giá cả, chiến lược phân phối, tiêu thụ sản phẩm. - Xem xét các vấn đề về cạnh tranh: đối thủ cạnh tranh, mức độ cạnh tranh trên thị trường, khả năng canh tranh của sản phẩm dự án.
- Thẩm định mức độ thâm nhập, chiếm lĩnh thị trường của dự án trong suốt thời gian tồn tại độc lập. - Mức độ chính xác của việc thẩm định thị trường có ảnh hưởng rất lớn đến việc xác định dòng tiền vào của dự án đầu tư.4 Thẩm định khía cạnh kỹ thuật của dự án: Thẩm định kỹ thuật của dự án là việc kiểm tra, phân tích các yếu tố kỹ thuật công nghệ, trang thiết bị, địa điểm xây dựng. Nó giúp cho các nhà đầu tư xác định được tính khả thi của dự án về mặt kỹ thuật, là cơ sở để tính toán dòng tiền ra cả dự án.