Luận văn thạc sĩ về quyền sở hữu công nghiệp và hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong hội nhập quốc tế

Luận văn thạc sĩ phân tích quyền sở hữu công nghiệp trong tư pháp quốc tế và định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong hội nhập.

• Tác giả: Đỗ Quang Hưng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc Tế
• Đề tài: Quyền sở hữu công nghiệp trong Tư pháp quốc tế và một số định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quyền sở hữu công nghiệp trong tiến trình hội nhập quốc tế và khu vực
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: BẢO HỘ QUYỀN SHCN TRONG TƯ PHÁP QUỐC TẾ VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA HỘI NHẬP VÀ TOÀN CẦU HOÁ ĐẾN CÁC XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BẢO HỘ QUYỀN SHCN
• 1.1. Khái niệm quyền SHCN và các đối tượng SHCN
• 1.1.1. Khái niệm quyền SHCN
• 1.1.1.1. Sở hữu trí tuệ
• 1.1.1.2. Quyền sở hữu công nghiệp
• 1.2. Quyền sở hữu công nghiệp trong Tư pháp quốc tế

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quyền sở hữu công nghiệp

Việt Nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, điều này đặt ra nhiều thách thức cho hệ thống pháp luật, đặc biệt là trong lĩnh vực quyền sở hữu công nghiệp. Việc hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế. Để đạt được điều này, cần có những nghiên cứu sâu sắc về các quy định hiện hành và so sánh với các tiêu chuẩn quốc tế.

1.1. Khái niệm quyền sở hữu công nghiệp và tầm quan trọng

Quyền sở hữu công nghiệp là một phần quan trọng trong hệ thống pháp luật, bao gồm các quyền liên quan đến sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và các đối tượng khác. Việc bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp không chỉ giúp khuyến khích sáng tạo mà còn bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và doanh nghiệp.

1.2. Tình hình pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam

Pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Cần có những cải cách để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng yêu cầu của các hiệp định thương mại.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp. Các vấn đề như cạnh tranh không lành mạnh, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và sự thiếu hụt trong việc thực thi pháp luật là những thách thức lớn. Để giải quyết những vấn đề này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp.

2.1. Cạnh tranh không lành mạnh và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Cạnh tranh không lành mạnh đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong thị trường Việt Nam. Việc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ gây thiệt hại cho các doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Cần có các biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm này.

2.2. Thiếu hụt trong thực thi pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp

Mặc dù pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp đã được ban hành, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều hạn chế. Các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm để bảo vệ quyền lợi của các chủ sở hữu.

III. Phương pháp hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp

Để hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc so sánh với các quy định quốc tế và tham khảo kinh nghiệm của các nước phát triển sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống pháp luật hiệu quả hơn.

3.1. So sánh với các tiêu chuẩn quốc tế

Việc so sánh các quy định của Việt Nam với các tiêu chuẩn quốc tế như Hiệp định TRIPS sẽ giúp xác định những điểm còn thiếu và cần cải thiện. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng pháp luật mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc hội nhập.

3.2. Tham khảo kinh nghiệm từ các nước phát triển

Các nước phát triển đã có những kinh nghiệm quý báu trong việc bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp. Việt Nam có thể học hỏi từ các mô hình thành công của họ để áp dụng vào thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi của các chủ sở hữu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Các nghiên cứu và khảo sát thực tế sẽ giúp đánh giá hiệu quả của các quy định hiện hành và đề xuất các giải pháp cải thiện.

4.1. Đánh giá hiệu quả của các quy định hiện hành

Cần tiến hành các nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các quy định hiện hành về quyền sở hữu công nghiệp. Điều này sẽ giúp xác định những điểm mạnh và yếu trong hệ thống pháp luật hiện tại.

4.2. Đề xuất giải pháp cải thiện

Dựa trên kết quả đánh giá, cần đề xuất các giải pháp cải thiện để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp. Các giải pháp này cần được xây dựng dựa trên thực tiễn và nhu cầu của thị trường.

V. Kết luận và tương lai của quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam

Việc hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp là một nhiệm vụ cấp bách trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Tương lai của quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải cách của hệ thống pháp luật. Cần có sự đồng lòng từ các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và cộng đồng để xây dựng một môi trường pháp lý thuận lợi cho sự phát triển.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật

Việc hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các chủ sở hữu mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế. Điều này sẽ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

5.2. Hướng đi tương lai cho quyền sở hữu công nghiệp

Tương lai của quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế và sự phát triển của nền kinh tế. Cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để đảm bảo quyền lợi của các chủ sở hữu trong bối cảnh hội nhập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, quyền sở hữu công nghiệp đã trở thành tài sản vô hình có giá trị chiến lược, đóng góp hơn 40% giá trị thương mại của các quốc gia phát triển. Nhằm hiện thực hóa Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2001 - 2010 với mục tiêu đưa Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2020, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo hộ sở hữu công nghiệp là yêu cầu sống còn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự xung đột giữa nguyên tắc lãnh thổ tuyệt đối của quyền sở hữu công nghiệp trong tư pháp quốc tế với đòi hỏi tự do hóa thương mại toàn cầu, khi Việt Nam chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dự kiến vào năm 2005.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về quan hệ sở hữu công nghiệp có yếu tố nước ngoài; phân tích thực trạng hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam từ sau năm 1945 đến năm 2002; đối chiếu pháp luật thực định với các chuẩn mực quốc tế như Hiệp định TRIPS, Công ước Paris (hiện có 164 quốc gia thành viên) và Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ; từ đó đề xuất định hướng lập pháp toàn diện. Phạm vi nghiên cứu bao quát các đối tượng sở hữu công nghiệp truyền thống và hiện đại tại Việt Nam trong mối tương quan với các định chế quốc tế và khu vực ASEAN trong giai đoạn 1945 - 2002. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn, hỗ trợ thúc đẩy hơn 1.000 doanh nghiệp xuất nhập khẩu bảo vệ tài sản trí tuệ và tạo hành lang pháp lý an toàn để thu hút hàng tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai lý thuyết nền tảng: Lý thuyết Tư pháp quốc tế về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài (kết hợp quy phạm xung đột và quy phạm thực chất) và Lý thuyết Độc quyền công nghệ song hành với nguyên tắc công khai thông tin (Monopoly of Technology and Disclosure Principle). Theo lý thuyết này, Nhà nước cấp quyền độc quyền khai thác tài sản trí tuệ trong thời hạn xác định (20 năm đối với sáng chế và 10 năm đối với giải pháp hữu ích) để bù đắp chi phí nghiên cứu và thúc đẩy sáng tạo, đổi lại chủ sở hữu phải bộc lộ giải pháp kỹ thuật để làm giàu tri thức xã hội.

Mô hình nghiên cứu áp dụng cấu trúc phân tích chuẩn hóa pháp lý đa tầng, đối chiếu giữa luật thực định quốc gia với các điều ước song phương và đa phương theo 7 nhóm đối tượng quy định tại Phần II của Hiệp định TRIPS. Năm khái niệm cốt lõi được định hình gồm: quyền sở hữu công nghiệp theo nghĩa khách quan và chủ quan; nguyên tắc lãnh thổ tuyệt đối; chế độ đãi ngộ quốc gia (National Treatment); chỉ dẫn địa lý và tên gọi xuất xứ hàng hóa; cùng với cơ chế bảo vệ bí mật kinh doanh không qua thủ tục đăng ký.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hệ thống hơn 50 văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam ban hành từ năm 1945 đến năm 2002, kết hợp dữ liệu thống kê từ Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) với 87 quốc gia ban hành luật kiểu dáng công nghiệp và 35,5 triệu tên miền Internet toàn cầu. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 21 văn bản pháp lý giai đoạn 1981 - 1989, các đạo luật trọng yếu trong Bộ luật Dân sự 1995, Nghị định 54/2000/NĐ-CP, cùng 12 hiệp ước quốc tế tiêu biểu như Công ước Paris 1883, Hiệp ước Washington (IPIC) và Hiệp định khung ASEAN 1995.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) được áp dụng nhằm lựa chọn những văn bản mang tính bước ngoặt thể chế và các án lệ tranh chấp thực tế điển hình (như tranh chấp tên miền giữa Yahoo! Inc với VDC Khu vực II). Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với phương pháp phân tích luật thực định và luật học so sánh. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là vì chúng cho phép giải mã sự biến chuyển thể chế từ mô hình bằng tác giả sáng chế phi thương mại thời kỳ kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang mô hình quyền tài sản độc quyền trong nền kinh tế thị trường, đồng thời nhận diện chính xác các điểm chênh lệch giữa pháp luật Việt Nam và chuẩn mực quốc tế trong suốt timeline nghiên cứu từ năm 1945 đến năm 2002.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, pháp luật sở hữu công nghiệp Việt Nam đã trải qua 4 giai đoạn chuyển đổi căn bản: Giai đoạn 1945 - 1981 mang tính chất khuyến khích tinh thần; giai đoạn 1981 - 1989 bắt đầu thử nghiệm thể chế với 21 văn bản quy phạm; giai đoạn 1989 - 1996 xác lập quyền tài sản với Pháp lệnh 1989; và giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2002 đạt bước tiến vượt bậc nhờ Bộ luật Dân sự 1995 và Nghị định 54/2000/NĐ-CP. Tổng số hơn 50 văn bản pháp lý đã tạo nền tảng cho sự chuyển biến 100% từ chế độ bằng tác giả sáng chế sang văn bằng bảo hộ độc quyền theo thông lệ quốc tế.

Thứ hai, nghiên cứu phát hiện khoảng trống pháp lý đối với các đối tượng công nghệ cao. Trong khi tiêu chuẩn bảo hộ sáng chế và giải pháp hữu ích đã tiệm cận quốc tế, các đối tượng mới như thiết kế bố trí mạch tích hợp (quy định thời hạn bảo hộ 10 đến 15 năm theo Hiệp ước IPIC) và giống cây trồng mới vẫn chưa có luật chuyên biệt điều chỉnh.

Thứ ba, sự bùng nổ của không gian số với hơn 35,5 triệu tên miền toàn cầu (trong đó có hơn 25 triệu tên miền .com) đã tạo ra xung đột gay gắt giữa hệ thống tên miền toàn cầu và nhãn hiệu hàng hóa mang tính lãnh thổ. Các vụ tranh chấp tên miền tại Việt Nam như yahoo-vn.vn hay eGuide đã chứng minh sự cấp thiết của việc áp dụng Chính sách giải quyết tranh chấp thống nhất (UDRP) do ICANN và WIPO ban hành.

Thứ tư, qua khảo cứu kinh nghiệm cải cách thể chế của Trung Quốc, luận văn chỉ ra bước nhảy vọt khi số lượng đơn sáng chế quốc tế PCT của quốc gia này năm 2002 đạt 850 đơn, tăng gần 6 lần (khoảng 466,7%) so với 150 đơn của năm 2001. Đồng thời, việc Trung Quốc thành lập 47 tòa án chuyên trách sở hữu trí tuệ trên tổng số hơn 400 tòa án cấp quận và thành phố từ năm 1993 là mô hình mẫu mực để chuyển đổi từ cơ chế hành chính sang cơ chế tài phán tư pháp.

Toàn bộ dữ liệu phát hiện được mô hình hóa qua bảng tổng hợp đối chiếu mức độ tương thích của 7 nhóm đối tượng sở hữu công nghiệp theo Hiệp định TRIPS và biểu đồ so sánh cơ cấu giải quyết tranh chấp giữa biện pháp hành chính và tòa án tư pháp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các bất cập pháp lý tại Việt Nam thời điểm năm 2002 là quá trình nội luật hóa tư pháp quốc tế còn chậm chạp và thiếu đồng bộ. Sự tồn tại rải rác của các quy định trong Bộ luật Dân sự và các Nghị định chuyên ngành tạo ra sự chồng chéo, khiến việc thực thi quyền sở hữu công nghiệp chủ yếu phụ thuộc vào cơ quan hành chính thay vì tòa án.

So với các công trình nghiên cứu trước đây (như nghiên cứu về quyền ưu tiên năm 1999 hay đề tài nghiên cứu khoa học QG.10 của Đại học Quốc gia Hà Nội), luận văn này mở rộng phạm vi tiếp cận dưới góc độ tư pháp quốc tế đa phương, đặt việc bảo hộ sở hữu công nghiệp vào tiến trình bắt buộc phải thực thi đầy đủ Hiệp định TRIPS không có thời gian chuyển tiếp khi gia nhập WTO. Kết quả thảo luận khẳng định: nếu không nhanh chóng xây dựng một đạo luật sở hữu trí tuệ thống nhất, Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ bị kiện tụng thương mại quốc tế và suy giảm năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống lập pháp bằng việc xây dựng và ban hành Luật Sở hữu trí tuệ thống nhất. Quốc hội cùng Bộ Khoa học và Công nghệ cần chủ trì soạn thảo đạo luật chuyên ngành nhằm tích hợp toàn diện các quy định về sở hữu công nghiệp, bản quyền và giống cây trồng, đặt mục tiêu nội luật hóa 100% nghĩa vụ của Hiệp định TRIPS trong lộ trình từ năm 2003 đến năm 2005.

Thứ hai, mở rộng phạm vi và đối tượng bảo hộ pháp lý đối với các thành tựu công nghệ mới. Cục Sở hữu công nghiệp phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn xây dựng quy chế bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp với thời hạn độc quyền 10 - 15 năm và ban hành văn bản bảo hộ giống cây trồng mới theo chuẩn mực của Hiệp hội Quốc tế về Bảo hộ Giống cây trồng mới (UPOV), hoàn thành chậm nhất vào quý IV năm 2004.

Thứ ba, tái cấu trúc hệ thống thực thi quyền và thiết lập tòa án chuyên trách sở hữu trí tuệ. Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp cần thí điểm thành lập Tòa chuyên trách sở hữu trí tuệ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh theo kinh nghiệm 47 tòa chuyên trách của Trung Quốc, đồng thời đào tạo chuyên sâu cho ít nhất 200 thẩm phán nhằm nâng tỷ lệ xử lý vi phạm bằng con đường tư pháp lên mức 30% vào năm 2006.

Thứ tư, đẩy mạnh hội nhập quốc tế và giải quyết xung đột nhãn hiệu với tên miền Internet. Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) và Cục Sở hữu công nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gia nhập Nghị định thư Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu, đồng thời chính thức áp dụng cơ chế giải quyết tranh chấp thống nhất UDRP cho 100% các tranh chấp liên quan đến tên miền quốc gia .vn trong giai đoạn 2003 - 2005.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cơ quan hoạch định chính sách và cơ quan lập pháp (Quốc hội, Bộ Tư pháp, Cục Sở hữu trí tuệ). Sử dụng kết quả nghiên cứu làm khung tham chiếu thực tiễn để xây dựng dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ và chuẩn bị phương án đàm phán gia nhập WTO.

Nhóm 2: Đội ngũ luật sư, thẩm phán và chuyên gia tư vấn pháp lý. Ứng dụng các phân tích về quy phạm xung đột tư pháp quốc tế và cơ chế giải quyết tranh chấp tên miền để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng trong các vụ kiện thương mại xuyên biên giới.

Nhóm 3: Lãnh đạo doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp xuất khẩu và nhà đầu tư nước ngoài (FDI). Tham khảo các nguyên tắc xác lập độc quyền sáng chế 20 năm, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý để hoạch định chiến lược kinh doanh an toàn tại 164 thị trường quốc tế thuộc Công ước Paris.

Nhóm 4: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật Quốc tế và Luật Kinh tế. Khai thác hệ thống dữ liệu lịch sử lập pháp và phương pháp luật học so sánh làm học liệu giảng dạy và nền tảng phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

Quan hệ sở hữu công nghiệp có yếu tố nước ngoài được xác lập dựa trên những căn cứ nào trong tư pháp quốc tế? Theo quy định pháp luật, quan hệ sở hữu công nghiệp có yếu tố nước ngoài khi thỏa mãn ít nhất một trong ba tiêu chuẩn: có sự tham gia của cá nhân hoặc pháp nhân nước ngoài; căn cứ xác lập, thay đổi, chấm dứt quyền phát sinh ở nước ngoài; hoặc tài sản trí tuệ liên quan đến quan hệ đó nằm ở nước ngoài.

Nguyên tắc lãnh thổ tuyệt đối tác động như thế nào đến việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp? Nguyên tắc này quy định văn bằng bảo hộ sở hữu công nghiệp được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của một quốc gia chỉ có hiệu lực pháp lý trong phạm vi biên giới quốc gia đó. Để được bảo hộ tại 164 nước thành viên Công ước Paris, chủ sở hữu bắt buộc phải nộp đơn đăng ký tại từng quốc gia hoặc thông qua các hiệp ước quốc tế đa phương như PCT hay Thỏa ước Madrid.

Sự khác nhau cơ bản giữa tên gọi xuất xứ hàng hóa và chỉ dẫn địa lý là gì? Tên gọi xuất xứ hàng hóa là tên địa lý cụ thể của một địa phương và bắt buộc phải qua thủ tục cấp văn bằng bảo hộ (ví dụ: nước mắm Phan Thiết). Ngược lại, chỉ dẫn địa lý có phạm vi rộng hơn, có thể là từ ngữ, biểu tượng hoặc hình ảnh (như hình Khuê Văn Các hay tháp Eiffel), được tự động xác lập quyền bảo hộ khi đáp ứng đủ các điều kiện luật định mà không cần đăng ký.

Việt Nam cần đáp ứng yêu cầu cốt lõi nào về sở hữu trí tuệ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)? Việt Nam bắt buộc phải thực thi đầy đủ và hữu hiệu toàn bộ các chuẩn mực quy định trong Hiệp định TRIPS thuộc WTO ngay tại thời điểm kết nạp (dự kiến năm 2005) mà không được hưởng thời gian chuyển tiếp, bao gồm việc bảo hộ toàn diện 7 nhóm đối tượng sở hữu trí tuệ và thiết lập cơ chế chế tài xử phạt nghiêm minh.

Doanh nghiệp cần xử lý thế nào khi nhãn hiệu thương mại bị bên thứ ba chiếm đoạt đăng ký dưới dạng tên miền Internet? Khi phát sinh xung đột giữa nhãn hiệu và tên miền (như vụ việc yahoo-vn.vn), doanh nghiệp có thể khiếu nại lên Trung tâm Trọng tài và Hòa giải của WIPO dựa trên Chính sách giải quyết tranh chấp thống nhất (UDRP) của ICANN, hoặc yêu cầu cơ quan quản lý tên miền quốc gia VNNIC và tòa án can thiệp để thu hồi tên miền bị chiếm dụng bất hợp pháp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quyền sở hữu công nghiệp trong tư pháp quốc tế và khẳng định xu thế quốc tế hóa, khu vực hóa là tất yếu khách quan.
• Tác phẩm đã phân tích sâu sắc tiến trình lập pháp sở hữu công nghiệp Việt Nam qua 4 giai đoạn lịch sử từ năm 1945 đến năm 2002 với hơn 50 văn bản quy phạm.
• Nghiên cứu đã nhận diện chính xác các khoảng trống pháp lý đối với thiết kế bố trí mạch tích hợp, giống cây trồng mới và tranh chấp tên miền Internet trong kỷ nguyên số.
• Đề tài đã đúc kết bài học thực tiễn giá trị từ kinh nghiệm quốc tế, tiêu biểu là bước tăng trưởng 466,7% đơn PCT và việc thành lập 47 tòa chuyên trách sở hữu trí tuệ của Trung Quốc.
• Công trình đã đề xuất lộ trình 4 giải pháp chiến lược nhằm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện thực thi Hiệp định TRIPS trước thềm gia nhập WTO năm 2005.

Các bước tiếp theo cần tập trung hoàn thiện dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ giai đoạn 2003 - 2005 và hiện đại hóa năng lực xét xử tư pháp. Độc giả và các tổ chức nghiên cứu hãy khai thác ngay nguồn học liệu giá trị từ luận văn thạc sĩ này để xây dựng chiến lược bảo hộ tài sản trí tuệ và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Bảo hộ quyền SHCN trong Tư pháp quốc tế và ảnh hưởng của hội nhập và toàn cầu hoá đến các xu hướng phát triển của bảo hộ quyền SHCN 1. Khái niệm quyền SHCN và các đối tượng SHCN 1.1 Khái niệm quyền SHCN a. Sở hữu trí tuệ Một khái niệm cơ bản về SHTT là: một tài sản phi vật chất phát sinh từ một ý tưởng nào đó, được nhận biết như là ý tưởng ấy và giá trị của nó được căn cứ vào ý tưởng này và ý tưởng đó ra đời từ nỗ lực tri thức của một người và chứa đựng yếu tố 5 mới lạ (Justin Hughes, Triết học sở hữu trí tuệ[34]). Nói chung, SHTT đề cập đến sản phẩm hệ quả của một tư tưởng chứ không phải chính tư tưởng đó.

Tài sản SHTT là thông tin mang giá trị nội tại từ những ý tưởng sáng tạo, đồng thời SHTT cũng là thông tin có giá trị thương mại. Tài sản trí tuệ về bản chất là vô hình nhưng nói chung được chứa đựng trong một hình thái vật chất hữu hình nhất định: giấy, CD, vi mạch điện toán. Giống như tài sản hữu hình, quyền SHTT cho phép chủ sở hữu có quyền không cho người khác tiếp cận hoặc sở hữu tài sản của mình Cũng như các đối tượng tài sản khác, tài sản SHTT, một loại tài sản vô hình, có nội hàm tương đồng với tài sản hữu hình nhưng bên cạnh đó có những đặc tính riêng biệt xuất phát từ đối tượng sở hữu đặc thù là sản phẩm của trí tuệ con người, mang tính phi vật chất. Tài sản SHTT mang một số đặc tính của tài sản vô hình: - Không hao mòn về vật lý, chỉ có thể bị lạc hậu (trừ nhãn hiệu hàng hoá, chỉ dẫn địa lý, tên thương mại) - Không hạn chế về lượng người sử dụng - Có thể bán hoặc cho nhiều người sử dụng cùng một lúc Tại hội nghị ngoại giao Stockholm, ngày 14.1967, một Công ước đã được ký kết để thành lập WIPO, tổ chức này đã trở thành một cơ quan đặc biệt của Liên hợp quốc, tạo cơ cấu ổn định và lâu dài cho việc bảo hộ quyền SHTT trên toàn thể giới.

Một thành công rất lớn của Công ước thành lập WIPO là đã đưa ra được một đinh nghĩa về SHTT được chấp nhận trên trường quốc tế và được ghi nhận tại Công ước theo đó quyền SHTT bao gồm các quyền liên quan đến các đối tượng sau: - Các tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học; - Các trình diễn của các nghệ sĩ biểu diễn, các dấu hiệu ghi âm, phát thanh và truyền hình; - Các sáng chế trong mọi lĩnh vực đời sống con nguời; - Các phát minh khoa học; - Các kiểu dáng công nghiệp; - Nhãn hiệu hàng hoá, nhãn hiệu dịch vụ, tên thương mại và các chỉ dẫn; - Bảo hộ chống cạnh tranh không lành mạnh; và 6 - Tất cả các quyền khác được tạo thành từ hoạt động trí tuệ trong các lĩnh vực công nghiệp, khoa học, văn học hay nghệ thuật [55, Đ2] Định nghĩa của WIPO về SHTT là rất rộng. Nó quá rộng để có thể bao quát được hết những tiến bộ công nghệ mới đặt ra các vấn đề về SHTT trong những lĩnh vực mà không ai có thể tưởng tượng đựoc tới trong thời điểm ra đời Công ước. Có thể nói không quá rằng cùng với tốc độ phát triển của những tiến bộ công nghệ và khoa học kỹ thuật đã khiến cho luật SHTT phát triển nhanh nhất và trở thành lĩnh vực luật pháp năng động nhất hiện nay.