Chương 1: Lý luận chung về phân tích tài chính doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Đa Hợp Nhất. Chương 3: Hoàn thiện nội dung phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Đa Hợp Nhất. Vũ Thị Diệu Linh TCNDB - K13 3 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân hàng CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu về tài chính hiện hành và quá khứ nhằm mục đích đánh giá thực trạng tài chính, dự đoán rủi ro và tiềm năng tƣơng lai của một doanh nghiệp, trên cơ sở đó giúp nhà phân tích ra các quyết định tài chính có liên quan tới lợi ích của họ trong doanh nghiệp đó.2 Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp Đối với các nhà quản trị tài chính: Phân tích tài chính của các nhà quản trị hƣớng đến việc thực hiện có hiệu quả các quyết định tài chính nhƣ quyết định đầu tƣ, các quyết định tài trợ, quyết định phân chia cổ tức…, là cơ sở quan trọng cho các hoạch định tài chính trong tƣơng lai của doanh nghiệp, dự báo và có biện pháp hạn chế và phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh.
Đối với các nhà đầu tƣ: Các nhà đầu tƣ quan tâm đến phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm đánh giá cơ cấu vốn hiện tại và các chính sách nhằm duy trì cơ cấu vốn, đánh giá khả năng sinh lời của doanh nghiệp, các yếu tố tác động làm gia tăng giá trị các cổ phiếu trên thị trƣờng cũng nhƣ triển vọng, khả năng tăng trƣởng của doanh nghiệp trong tƣơng lai. Các nhà đầu tƣ cũng quan tâm đến việc điều hành các hoạt động và tính hiệu quả của công tác quản lý trong doanh nghiệp. Đối với ngƣời cho vay: Với các quyết định cấp hay không cấp tín dụng, cấp tín dụng ngắn hạn hay dài hạn, ngƣời cho vay đều quan tâm đến việc doanh nghiệp có thực sự có nhu cầu hay không, khả năng hoàn trả nợ vay của khách hàng nhƣ thế nào? Tuy nhiên, đứng trƣớc các quyết định khác nhau, ở vị thế khác nhau, nội dung và kỹ thuật phân tích tài chính có thể khác nhau. Phân tích tài chính với những khoản cho vay ngắn hạn khác những khoản cho vay dài hạn.
Nếu trƣớc quyết định cho vay ngắn hạn, ngƣời cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh Vũ Thị Diệu Linh TCNDB - K13 4 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân hàng nghiệp, thì trƣớc quyết định cho vay dài hạn, ngƣời cho vay lại đặc biệt quan tâm đến khả năng sinh lời từ HĐKD của doanh nghiệp. Ngoài ra, phân tích tài chính doanh nghiệp cũng rất cần thiết đối với những ngƣời hƣởng lƣơng trong doanh nghiệp, đối với các cơ quan chủ quản của doanh nghiệp, cơ quan thuế, cơ quan thanh tra,… 1.2 Thông tin sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Thông tin tài chính Thông tin tài chính do kế toán cung cấp là một nguồn thông tin đặc biệt cần thiết đối với phân tích tài chính doanh nghiệp. Báo cáo tài chính không những cho biết tình hình tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo kết quả, mà còn cho thấy những kết quả hoạt động mà doanh nghiệp đã đạt đƣợc trong tình hình đó. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quát tình hình và kết quả kinh doanh trong một kỳ kinh doanh của doanh nghiệp, chi tiết theo hoạt động kinh doanh chính và các hoạt động kinh doanh khác, tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nƣớc về thuế và các khoản phải nộp khác.
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cho phép dự tính khả năng hoạt động của doanh nghiệp trong tƣơng lai, đồng thời giúp nhà phân tích kiểm tra, phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch, dự toán chi phí sản xuất, giá vốn, doanh thu tiêu thụ sản phẩm, tình hình chi phí, thu nhập của doanh nghiệp. Bảng cân đối kế toán Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính tổng hợp, dùng để phản ánh tổng quát toàn bộ giá trị tài sản hiện có và nguồn hình thành tài sản đó của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định. Bảng cân đối kế toán có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác quản lý. Căn cứ vào bảng cân đối kế toán ta có thể biết đƣợc toàn bộ tài sản hiện có của doanh nghiệp, hình thái vật chất, cơ cấu của tài sản, nguồn vốn và cơ cấu nguồn vốn.
Thông qua đó Vũ Thị Diệu Linh TCNDB - K13 5 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân hàng có thể đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm lập báo cáo. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Báo cáo lƣu chuyển tiền tệ là báo cáo kế toán tổng hợp và là một bộ phận hợp thành của các báo cáo kế toán. Báo cáo lƣu chuyển tiền tệ phản ánh việc hình thành và sử dụng lƣợng tiền phát sinh trong kỳ báo cáo của đơn vị. Dựa vào báo cáo lƣu chuyển tiền tệ có thể phân tích đƣợc khả năng kinh doanh tạo ra tiền của doanh nghiệp, các khoản mục chủ yếu phát sinh ảnh hƣởng tới khả năng thanh toán và nhu cầu tài chính bằng tiền trong các kỳ tiếp theo.
Thuyết minh báo cáo tài chính Thuyết minh báo cáo tài chính đƣợc lập nhằm cung cấp các thông tin về tình hình sản xuất kinh doanh chƣa có trong hệ thống báo cáo tài chính, đồng thời giải thích thêm một số chỉ tiêu mà trong các báo cáo tài chính chƣa đƣợc trình bày nhằm giúp cho nhà phân tích có cái nhìn cụ thể và chi tiết hơn về sự thay đổi những khoản mục trong bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.2 Thông tin phi tài chính Thông tin chung: Là những thông tin về môi trƣờng kinh tế, chính trị , luật pháp có liên quan đến cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ: Sự tăng trƣởng hay suy thoái của một nền kinh tế. Chẳng hạn, khi cơ hội thuận lợi, các hoạt động của doanh nghiệp đƣợc mở rộng, lợi nguận cũng nhƣ giá cổ phiếu trên thị trƣờng cũng tăng lên và ngƣợc lại. Khi phân tích, điều quan trọng là phải nhận thấy sự xuất hiện của cơ hội mang tính chu kỳ, qua giai đoạn tăng trƣởng sẽ đến giai đoạn suy thoái và ngƣợc lại. Sự can thiệp của Nhà nƣớc vào hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp: biện pháp giúp đỡ tài chính; chính sách thuế khóa, chính sách tiền tệ; các quy định bắt buộc, chính sách ƣu đãi… Vũ Thị Diệu Linh TCNDB - K13 6 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân hàng Các thông tin theo ngành kinh tế: Thông tin theo ngành kinh tế đặc biệt là hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành là cơ sở tham chiếu để nhà phân tích có đánh giá, kết luận chính xác về tình hình tìa chính doanh nghiệp.
Việc kết hợp các thông tin theo ngành kinh tế cùng với các thông tin chung liên quan đến kinh tế sẽ đem lại một cái nhìn tổng quát và chính xác nhất về tình hình tài chính doanh nghiệp. Các thông tin về doanh nghiệp: Thông tin về doanh nghiệp bao gồm: đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp, cơ cấu tổ chức, chủ doanh nghiệp, mục tiêu nhà lãnh đạo, sản phẩm của doanh nghiệp, thị trƣờng tiêu thụ, chính sách của doanh nghiệp để tăng cƣờng và bảo vệ vị trí của mình,… Chất lƣợng phân tích tài chính doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào chất lƣợng các thông tin thu thập đƣợc. Bởi vậy, trƣớc khi phân tích, nhà phân tích phải kiểm tra tính hợp pháp của tài liệu chứa đựng thông tin cũng nhƣ độ tin cậy của nguồn thông tin thu thập đƣợc.3 Các phƣơng pháp chủ yếu sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Phương pháp so sánh Đây là phƣơng pháp đƣợc sử dụng phổ biến và thƣờng đƣợc thực hiện ở bƣớc khởi đầu của quá trình phân tích. Có nhiều phƣơng thức so sánh và sử dụng phƣơng thức nào là tùy thuộc vào mục đích và yêu cầu của việc phân tích, có thể là: so sánh thực tế với kế hoạch, kỳ này với kỳ trƣớc, bộ phận với tổng thể.
Về kỹ thuật so sánh có thể so sánh bằng số tuyệt đối, so sánh bằng số tƣơng đối, so sánh bằng số bình quân: So sánh bằng số tuyệt đối: là kết quả của phép trừ giữa trị số của chỉ tiêu kỳ phân tích so với trị số của chỉ tiêu kỳ gốc. Kết quả so sánh biểu hiện khối lƣợng, quy mô biến động của các hiện tƣợng kinh tế. So sánh bằng số tƣơng đối: là kết quả của phép chia giữa trị số của kỳ phân tích so với kỳ gốc của các chỉ tiêu kinh tế hoặc giữa trị số của kỳ phân tích so Vũ Thị Diệu Linh TCNDB - K13 7 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân hàng với kỳ gốc đã đƣợc điều chỉnh theo tỷ lệ hoàn thành kế hoạch của chỉ tiêu có liên quan theo hƣớng quyết định quy mô chung của chỉ tiêu phân tích. So sánh bằng số bình quân: số bình quân là dạng đặc biệt của số tuyệt đối, biểu hiện tính chất đặc trƣng chung về mặt số lƣợng nhằm phản ánh đặc điểm chung của đơn vị, một bộ phận hay một tổng thể chung có cùng tính chất.2 Phương pháp phân tích tỷ lệ Phƣơng pháp phân tích tỷ lệ là phƣơng pháp mà các tỷ số đƣợc sử dụng để phân tích.
Đó là các tỷ lệ tài chính đƣợc phân theo các nhóm đặc trƣng, phản ánh những nội dung cơ bản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp nhƣ nhóm tỷ lệ về cơ cấu tài chính và tình hình đầu tƣ, năng lực hoạt động của tài sản, khả năng thanh toán và khả năng sinh lời.3 Phương pháp Dupont Phƣơng pháp Dupont đƣợc sử dụng để phân tích một tỷ lệ sơ cấp (phản ánh hiện tƣợng) thành tích số của các tỷ lệ thứ cấp (phản ánh nguyên nhân), sau đó tỷ lệ thứ cấp đó lại trở thành tỷ lệ sơ cấp cho một sự phân tích tiếp theo. Cứ nhƣ vậy sẽ có một chuỗi các tỷ lệ có quan hệ nhân quả với nhau mà sự thay đổi của tỷ lệ sau là nguyên nhân gây ra sự thay đổi của tỷ lệ trƣớc.